maandag 16 september 2019, week 38


U bent nu hier: Meer nieuws van NOS.nl

Laatste updatecontrole: vandaag om 14u45
 

NOS.nl

Verbergen Tonen
16/09 14u30  Geldkraan Haga Lyceum dicht als bestuur niet opstapt Het islamitische Haga Lyceum in Amsterdam krijgt geen geld meer van de overheid als het bestuur van de school niet binnen vier weken is opgestapt. Dat schrijft onderwijsminister Slob aan de Tweede Kamer. Slob zet daarmee zijn eerder aangekondigde ingrijpen door omdat het bestuur volgens de onderwijsinspectie de school en leerlingen schade toebrengt. Er is volgens de inspectie sprake van financieel wanbeheer en het burgerschapsonderwijs is ondermaats. De waarden van de democratie en de rechtsstaat zouden leerlingen niet worden bijgebracht. Ook neemt het schoolbestuur volgens de inspectie geen afstand van personen met een omstreden, radicale reputatie. Deze zomer gaf Slob al aan dat hij van plan was een aanwijzing aan de school te geven. De zorgen zijn niet afgenomen, zo schrijft de minister nu. 'Alle leerlingen verdienen goed onderwijs in een veilige omgeving. Daarom moet er een nieuw bestuur komen'.
16/09 13u45  Oorzaak brand houten huis Strijbeek niet te achterhalen De oorzaak van de brand in een houten chalet in Strijbeek in Brabant is niet vast te stellen, zegt de politie. Bij de brand kwamen twee kinderen om het leven. De politie sluit een misdrijf of nalatigheid uit, meldt Omroep Brabant. Het onderzoek naar de oorzaak van de brand is inmiddels afgerond. Bij de brand kwamen in de nacht van zaterdag op zondag twee jongens van 6 en 9 jaar om het leven. De kinderen sliepen bij de oma van een van de jongens. Zij wist met nog een ander kind de woning op tijd te verlaten. De oma raakte gewond, net als de vader van een van de kinderen. die sliep in een naastgelegen woning en wilde het brandende huis ingaan om de kinderen te redden.
16/09 13u45  Mogelijk morgen al hogere prijzen aan pomp door aanvallen op Saudische olie Gaat de prijs aan de pomp omhoog? Dat is de vraag die menig automobilist zal stellen na de gestegen olieprijs vanochtend als gevolg van de aanvallen op de Saudische olie-installaties van dit weekend. Paul van Selms, van de website United Consumers, schat in dat de benzineprijs één à twee cent omhoog zal gaan. 'Er zijn flinke reserves en die zullen worden aangesproken. En er wordt alles in het werk gesteld om het Saudische veld, dat nu stilligt, weer in productie te brengen.' Bovendien, zegt Van Selms, is er flinke concurrentie op de benzinemarkt. Dat dempt de invloed van de olieprijs op die van benzine. De prijs van een liter benzine wordt voor twee derde bepaald door accijnzen en belastingen, de ruwe olieprijs is goed voor een vijfde. De rest van de benzineprijs bestaat uit de kosten voor raffinage, opslag en transport en de winst voor de pomphouders. Er is geen tekort aan benzine en de vraag naar benzine stijgt niet. Maar toch gaat de benzine- en dieselprijs aan de pomp de komende dagen dus waarschijnlijk omhoog door de verstoring op de markt. Olie is een wereldproduct en gevoelig voor verstoringen, ook al is de Saudische olie vooral bestemd voor de Aziatische markt. Voor de benzine en diesel in Europa wordt Europese en Amerikaanse olie gebruikt. Als de brandstofprijzen worden aangepast, zal dat niet vandaag al gebeuren. De prijs aan de pomp wordt iedere werkdag vastgesteld. Afgelopen vrijdag gebeurde dat voor zaterdag, zondag en maandag. 'Ik heb in de afgelopen twintig jaar één keer meegemaakt dat de prijs op maandag werd aangepast,' vertelt Van Selms 'Maar dat was omdat iemand op vrijdag was vergeten een nieuwe prijs vast te stellen.' Premier Rutte vindt het te vroeg om te beoordelen wat de impact kan zijn op de Nederlandse economie. 'We moeten de komende dagen zien hoe dit zich ontwikkelt. Wat doet de olieprijs? En wat doen landen met hun strategische reserves?' Ook wijst hij er op dat de wereldolieprijs maar een van de vele factoren is die van invloed zijn op de economie.
16/09 13u30  Altijd al de NOS-correspondenten willen ontmoeten? Wat heb jij altijd al willen vragen aan Wouter Zwart, Marieke de Vries of Sander van Hoorn? Ben je benieuwd hoe het leven van een correspondent eruit ziet? Of Tim de Wit en Suse van Kleef al horendol worden van het Brexit-circus? Of Bram Vermeulen in Congo echt bang was dat hij besmet was geraakt met ebola? Hoe de Amerika-correspondenten zich voorbereiden op de verkiezingen? Op 7 oktober kun je deze en alle andere vragen aan hen stellen, tijdens een ontmoetingsavond met de NOS-correspondenten in Hilversum, onder leiding van presentator Winfried Baijens. Zij zijn dan in Nederland voor de jaarlijkse NOS-correspondentendagen. Voor een paar dagen mogen de correspondenten hun posten verlaten om even bij te komen en bij te praten. Ze ontmoeten elkaar en hun collega's op de redactie, krijgen opfriscursussen en bespreken de jongste ontwikkelingen in de journalistiek en social media. En dit jaar kunnen ze voor het eerst ook hun ervaringen delen met het publiek. Met jou dus. Wil je deze NOS-correspondentenavond in theater Gooiland in Hilversum bijwonen. Dan kun je je aanmelden via via deze link.
16/09 13u30  Spil in rechtszaak ondernemingsraad politie voelt zich geslachtofferd De voormalige voorzitter van de Centrale Ondernemingsraad (COR) van de politie voelt zich geslachtofferd en noemt zijn ontslag onrechtvaardig. Voor de rechtbank in Utrecht zei oud-voorzitter Frank Giltay vandaag dat het interne onderzoek van de politie partijdig was en bedoeld om hem te laten 'hangen'. Volgens de politie heeft hij zich schuldig gemaakt aan ernstig plichtsverzuim. Hij gaf volgens het interne onderzoek tienduizenden euro's politiegeld uit aan etentjes en feesten, huurde bevriende ondernemers voor klussen en rommelde met facturen. Politieke druk Volgens Giltay ontbreken cruciale, ontlastende verklaringen, zoals over het restaurant waar de COR vergaderde in Almere. 'De voormalig korpschef (Gerard Bouman, red.) zegt op band dat hij het restaurant een goede deal vond, maar dat is niet op papier gekomen. Naar buiten toe wordt het beeld geschetst dat wij in een luxe restaurant vergaderden.' Giltay, die ook strafrechtelijk wordt vervolgd wegens fraude, denkt dat er 'politieke druk' achter zat om hem weg te krijgen. 'In januari 2016 heb ik ruzie gehad met minister Van der Steur over 500 extra wijkagenten. Ik zei dat die agenten er ergens anders vanaf gehaald zouden worden. Wij hebben berekend dat er een miljard euro extra nodig was. Dat vond hij niet leuk. Een paar maanden later was ik zo ongeveer de slechtste diender van Nederland.' Rommeltje Het is voor het eerst dat Giltay inhoudelijk reageert op de COR-affaire. Volgens hem is er te weinig aandacht voor de context waarin hij zijn werk moest doen. Bij de vorming van de nationale politie was het volgens hem op de financiële administratie een rommeltje en de druk om de reorganisatie door te zetten was enorm. Ook kreeg de ondernemingsraad meer taken. Er moest een andere manier van leidinggeven komen bij de politie en het 'nieuwe werken' werd geïntroduceerd. Het organiseren van die cultuuromslag werd toebedeeld aan de COR. Het budget van de raad groeide daarom tot enorme proporties: op het hoogtepunt meer dan twee miljoen euro. 'Korpschef Bouman heeft gezegd dat de COR het geld naar eigen inzicht mocht besteden', zei Giltay. 'Ook dat is niet op papier gezet. Dat vind ik schandalig.' Volgens de politie is er niets mis met het onderzoek dat is verricht naar de bestedingen van de COR. Ook al was de druk destijds groot, het ontsloeg Giltay niet van zijn eigen verantwoordelijkheid om goed financieel beleid te voeren, aldus de politie.
16/09 13u15  Podcast De Dag: waarom de Noordzee nog lang niet af is van de MSC Zoe Duikers Ben Stiefelhagen en Willem Heijdeman hebben de afgelopen tien dagen zo'n dertig uur op de bodem van de Noordzee doorgebracht. Hun missie? Zo veel mogelijk troep opduiken. 'De Noordzee ligt bezaaid met scheepswrakken die ook na zestig jaar nog vernietigend werk doen. Het zijn hotspots voor troep', vertelt Stiefelhagen in De Dag. En het zijn niet alleen scheepswrakken die zorgen voor problemen in de zee. Van de MSC Zoe, je weet wel: het containerschip dat begin dit jaar honderden containers verloor, mist nog zo'n 800.000 kilo aan spullen. Een groot deel daarvan kan de komende maanden tijdens herfststormen aanspoelen op de Waddeneilanden. 'Deze ramp is nog lang niet afgewikkeld', zegt burgemeester Ineke van Gent. 'Schiermonnikoog is wel opgeruimd, maar nog lang niet schoon.' Onze podcasts: De NOS op 3 Tech Podcast: iedere donderdag praten Casper Meijer en zijn gasten je bij over het laatste nieuws uit de wereld van technologie en sociale media. De Dag: Elke werkdag hoor je bij De Dag gesprekken die nét even verder graven, verteld door betrokkenen en journalisten van alle omroepen. Met het Oog op Morgen: elke dag een overzicht van het nieuws, een blik in de ochtendkranten en het betere journalistieke interview. Het Beste uit het Oog: iedere zaterdag selecteert de redactie van Met het Oog op Morgen de mooiste gesprekken van de afgelopen week. De Stemming van Vullings en Van der Wulp: Elke vrijdag een nieuwe aflevering waarin de politieke week wordt doorgenomen. Gemaakt door NOS en EenVandaag. NOS Voetbalpodcast: iedere maandag nemen voetbalcommentatoren de week door, met anekdotes van experts en vooruitblikken op komende wedstrijden. NOS Formule 1-podcast: Amber Brantsen neemt met oud-coureur Jan Lammers en verslaggever Louis Dekker iedere maandag na een Grand Prix de race door.
16/09 12u45  Leiders harde kern Juventus opgepakt bij politieactie De politie in Italië heeft twaalf mensen van de harde kern van voetbalclub Juventus opgepakt. Ze worden onder meer verdacht van afpersing, witwassen en openlijke geweldpleging. Een van de arrestanten is Dino Mocciola, de leider van de supportersgroep met de naam 'Drughi'. Deze groep staat bekend als zeer invloedrijk en gewelddadig. Mocciola zat in de gevangenis voor de moord op een politieagent bij een overval. Ook zou hij banden hebben met de 'Ndrangheta', de Siciliaanse maffia. In totaal werd er op 39 plaatsen huiszoeking gedaan. Daarbij werd ook extreem-rechtsmateriaal gevonden. In diskrediet Medewerkers van Juventus werden onder meer bedreigd door supportersgroepen die er een eigen handel in kaarten op nahielden. De 'ultra's' dreigden de club in diskrediet te brengen met racistische spreekkoren als de leiding zou optreden tegen de praktijken. Er wordt al langer onderzoek gedaan naar banden tussen Juventus en de georganiseerde misdaad. In 2017 werd voorzitter Andrea Agnelli van Juventus door de Italiaanse voetbalbond nog voor een jaar geschorst wegens het doorverkopen van kaarten aan supporters. Die schorsing werd later weer ongedaan gemaakt nadat Agnelli met succes in beroep was gegaan.
16/09 12u45  Gemeenten bezorgd om geldtekort, 'half miljard euro nodig' De G40, de veertig grote en middelgrote gemeenten, luiden de noodklok. Ze zeggen dat ze de komende vier jaar ongeveer een half miljard euro tekort komen. Als het Rijk niet bijspringt, moet er worden bezuinigd, bijvoorbeeld op zwembaden, bibliotheken en de steun voor mensen met minder geld. In het Algemeen Dagblad uitten drie G40-bestuurders daags voor Prinsjesdag hun zorgen. Een van hen is Willem-Jan Stegeman, wethouder van Financiën in Amersfoort en voorzitter van de G40-themagroep Financiën. In het NOS Radio 1 Journaal zei hij dat alle gemeenten merken dat het Rijk minder geld uitgeeft. Meer projecten 'De begroting van een gemeente staat voor een groot gedeelte vast', zegt Stegeman. 'We moeten mensen een bijstandsuitkering geven en de wegen moeten worden onderhouden.' Het is daarom volgens hem eenvoudiger om te bezuinigen op zwembaden, bibliotheken en andere voorzieningen. 'Ook op armoedebeleid kan worden bezuinigd. Het is dan de vraag of mensen die net boven het minimuminkomen zitten, nog mee kunnen doen met extra's zoals sportactiviteiten.' Volgens Stegeman heeft het Rijk afgesproken om 5,4 miljard euro extra uit te geven, maar dat gebeurt niet. 'Het gaat nu economisch goed, maar het Rijk geeft minder geld uit.'
16/09 12u45  Ash Ketchum na 22 jaar eindelijk Pokémon-Master Na 22 jaar en 1080 afleveringen is het hem eindelijk gelukt. Ash Ketchum, de hoofdrolspeler uit de tekenfilmserie Pokémon, heeft de Alola League gewonnen en is nu - eindelijk - Pokémon Master. Jarenlang was dit een onbereikbaar doel voor Ash. Al sinds 1997 en gedurende tientallen series reist hij rond om alle Pokémon te vangen. Maar het lukte hem nooit om een Pokémon League-toernooi te winnen. Telkens weer werd hij door een sterkere trainer uitgeschakeld. Sommige Pokémonfans konden het dan ook bijna niet geloven dat het hem nu gelukt was, anderen reageerden vol trots op sociale media. Veronica Taylor, die de stem van Ash inspreekt in de Engelse versie, feliciteerde op Twitter haar Japanse collega Rica Matsumoto met de overwinning van Ash. 'Hard werken, vastberadenheid, goede vrienden en een beetje geluk werpen vruchten af!', schreef ze. Het einde? In de Verenigde Staten wordt de aflevering uit Sun & Moon - Ultra Legends waarin Ash Ketchum kampioen wordt, op 18 januari 2020 uitgezonden. Het is niet bekend wanneer deze in Nederland te zien zal zijn. Veel fans vragen zich nu af of dit het einde betekent van de serie, nu Ash zijn dromen heeft waargemaakt. Daar is nog niets over bekend, zeker is wel dat er in 2020 nog een Pokémonfilm komt.
16/09 12u30  Morgen al hogere prijzen aan pomp door aanvallen op Saudische olie Vooralsnog is er geen tekort: er wordt wereldwijd meer olie geproduceerd dan we nodig hebben of opmaken. Wel is er een grote verstoring in de olieproductie, vijf procent van de olieproductie ligt er tijdelijk uit. De aanvallen op de Saudische olie-installaties van dit weekend betekenen ook een nieuwe serieuze risicofactor voor de oliehandel en dat vertaalt zich in hogere prijzen. De prijs van een liter benzine wordt voor twee derde bepaald door accijnzen en belastingen, de ruwe olieprijs is goed voor een vijfde. De rest van de benzineprijs bestaat uit de kosten voor raffinage, opslag en transport en de winst voor de pomphouders. Ook al is er geen tekort aan benzine en stijgt de vraag niet, de benzine- en dieselprijs aan de pomp gaat de komende dagen omhoog. Olie is een wereldproduct en gevoelig voor verstoringen ook al is de Saudische olie vooral bestemd voor de Aziatische markt. Voor de benzine en diesel in Europa wordt Europese en Amerikaanse olie gebruikt. Paul van Selms, van de website United Consumers, schat voorzichtig in dat de benzineprijs hooguit één à twee cent omhoog zal gaan door de toestand nu op de oliemarkt. 'Er zijn flinke reserves en die zullen worden aangesproken. En er wordt alles in het werk gesteld om het Saudische veld weer in productie te brengen.' Bovendien, zegt Van Selms, is er flinke concurrentie op de benzinemarkt. Dat dempt de invloed van de olieprijs op die van benzine. Als de brandstofprijzen worden aangepast, zal dat niet vandaag al gebeuren. De prijs aan de pomp wordt iedere werkdag vastgesteld. Afgelopen vrijdag gebeurde dat voor zaterdag, zondag en maandag. 'Ik heb in de afgelopen twintig jaar één keer meegemaakt dat de prijs op maandag werd aangepast,' vertelt Van Selms 'Maar dat was omdat iemand op vrijdag was vergeten een nieuwe prijs vast te stellen.'
16/09 12u30  Medewerkers Drentse tbs-kliniek leggen werk neer om personeelstekort Personeel van tbs-kliniek Hoeve Boschoord heeft vanochtend het werk enige tijd neergelegd voor crisisoverleg met de directie. Het personeel maakt zich zorgen over de veiligheid in de kliniek van zorginstelling Trajectum. In Hoeve Boschoord verblijven mensen met een verstandelijke beperking en gedragsproblemen. Er zitten ook cliënten met tbs, waarvan een aantal niet buiten de muren van de instelling komt. Het rommelt al jaren bij de instelling, meldt RTV Drenthe. Medewerkers op de woongroepen voerden samen met de vakbonden eerder al actie voor meer personeel. Door structurele onderbezetting en de inzet van tijdelijke krachten is volgens de medewerkers een 'ongelooflijk onveilige situatie' ontstaan. Dat staat in een brandbrief van het personeel aan de directie, die is toegespeeld aan De Telegraaf. Incidenten Hoeve Boschoord kwam eerder in het nieuws door een sociotherapeut die een meisje van 16 jaar aanbood voor seks. De man werd veroordeeld tot 2,5 jaar cel. Een 39-jarige bewoner werd begin 2019 veroordeeld voor het tonen van zijn geslachtsdeel aan een medewerkster.
16/09 12u15  Marokko schaft douaneformulier af, moet wachttijden verminderen Reizigers die Marokko in of uit willen, hoeven vanaf vandaag niet meer het verplichte papiertje van de douane in te vullen. Dat zegt de nationale veiligheidsdienst tegen Marokkaanse media. Het formulier is niet meer nodig bij grensovergangen, ook niet bij de Spaanse enclaves Ceuta en Melilla. In de havens blijft het formulier nog een paar maanden verplicht in afwachting van een nieuw computersysteem. Automobilisten, maar ook mensen die met het vliegtuig naar Marokko kwamen, moesten tot nu een tiental vragen beantwoorden over hun identiteit, beroep en de reden van bezoek. Dat leidde tot irritaties aan de grens, zegt correspondent Samira Jadir. 'Waarom wil de overheid dit allemaal van ons weten, vroegen mensen zich af. De gegevens worden officieel gebruikt voor de toerismestatistieken. Ze willen weten naar welke regio de meeste mensen gaan. Dankzij de formuliertjes hebben ze daar elk jaar uitgebreide rapportages van.' Waar is mijn pen? Reisbureaus adviseerden om het formulier al in het vliegtuig of in de auto in te vullen, omdat de verwerking tot lange wachttijden leidde aan de grens en op luchthavens. Er staan volgens Jadir altijd mannen met pennen bij de grens die het formulier voor je in willen vullen. 'Eerst zeggen ze dat het geen geld kost, maar na het invullen vragen ze daar toch om.' Het afschaffen van het in- en uitreisformulier is onderdeel van een plan van de Marokkaanse overheid om de administratie van de douane te versimpelen om de wachttijden bij de grens te verminderen.
16/09 12u00  Inzittenden crossauto Leende verdacht van poging tot moord of doodslag De twee mensen die gisteren met een crossauto op het publiek inreden na een cross in Leende, worden verdacht van poging tot moord of doodslag. De 21-jarige man uit Reuver en een 17-jarig meisje uit Veghel zitten vast en worden woensdag voorgeleid. Nadat het laatste deel van de Kempencross gisteren werd afgelast, ontstond er bij de prijsuitreiking een vechtpartij. Een deelnemer eiste zijn geld terug en reed samen met het meisje uit Veghel in op het publiek. Twee mannen, een vrouw en een 14-jarige jongen uit België liepen verwondingen aan hun benen op. De jongen mocht het ziekenhuis gisteren verlaten. De volwassenen worden nog behandeld.
16/09 12u00  Meer dementerenden in ov: 'Belangrijk te weten hoe daar mee om te gaan' Een man die na een toiletbezoek in de trein tussen Amsterdam en Utrecht niet meer weet waar hij zat en zijn vrouw kwijt is. Of een oudere vrouw die op Schiphol op zoek is naar een vliegtuig, waarmee ze naar haar inmiddels overleden ouders wil. Zo maar twee voorbeelden uit de praktijk van dementerende reizigers waarmee ov-medewerkers bijna dagelijks te maken krijgen. En dat wordt komende jaren alleen maar meer, want door de vergrijzing stijgt het aantal mensen met dementie van 280.000 nu naar bijna een half miljoen in 2040. Het grootste gedeelte van die groep gaat nog graag op pad en vindt bijvoorbeeld het in- en uitchecken of het vinden van het juiste perron vaak lastig. Mede daarom was vanochtend op Utrecht Centraal de aftrap van de bewustwordingscampagne 'Goed omgaan met dementie in het openbaar vervoer'. Een initiatief van Samen dementievriendelijk, NS en Connexxion. Hulpeloze blik Voor alle ov-medewerkers is er een online training ontwikkeld, die moet helpen bij het signaleren van en omgaan met demente mensen. Servicemedewerker Helen hielp mee aan de cursus. In haar werk op Schiphol heeft ze regelmatig met demente mensen te maken. Om de signalen te herkennen in alle drukte kijkt ze naar de gezichten, vertelde ze in het NOS Radio 1 Journaal. 'Als mensen een hulpeloze blik hebben of onzeker lijken, probeer ik contact te maken en ga ik naar ze toe om te vragen of ze hulp nodig hebben. En dan gaat het niet alleen om welke trein ze moeten hebben, het kan ook gaan om waar bijvoorbeeld het toilet of een bepaalde winkel is.' Het is niet eenvoudig om dementerenden eruit te halen. 'Als een klein kind alleen rondloopt, zie je meteen dat er hulp nodig is. Bij dementen, wat toch vaak ouderen zijn, weet je niet meteen welke hulp zij nodig hebben', zei Helen. Als iemand echt de weg kwijt is, probeert de servicemedewerker een naam of telefoonnummer te achterhalen. 'Zodat we degene uiteindelijk weer op weg kunnen helpen.' Open uitstraling Ook medewerkers van Veiligheid en Service hebben een belangrijke taak in het helpen en opmerken van dementerenden. Een van hen is Thijs, ook hij merkt steeds vaker dat dementerenden het lastig hebben in het openbaar vervoer. 'We proberen hen daarom zo vriendelijk mogelijk te woord te staan met een open uitstraling. Zo proberen we er vragenderwijs achter te komen wat hen op het station brengt en waar ze uiteindelijk heen willen.' Tijdens de opleiding leerde Thijs iets waar hij niet bij had stilgestaan. 'Ik dacht altijd dat mensen met dementie ouderen waren, maar we zien ook steeds meer jongere mensen. Dat wist ik zelf niet.' Hij vindt het dan ook belangrijk dat er aandacht is voor dementie in het openbaar vervoer. 'We komen het steeds vaker tegen. Daarom is het belangrijk dat ook mijn directe collega's weten hoe ze daar mee om moeten gaan.'
16/09 11u45  Wit papiertje invullen aan de Marokkaanse grens hoeft niet meer Reizigers die Marokko in of uit willen, hoeven vanaf vandaag niet meer het verplichte papiertje van de douane in te vullen. Dat zegt de nationale veiligheidsdienst tegen Marokkaanse media. Het formulier is niet meer nodig bij grensovergangen, ook niet bij de Spaanse enclaves Ceuta en Melilla. In de havens blijft het formulier nog een paar maanden verplicht in afwachting van een nieuw computersysteem. Automobilisten, maar ook mensen die met het vliegtuig naar Marokko kwamen, moesten tot nu een tiental vragen beantwoorden over hun identiteit, beroep en de reden van bezoek. Dat leidde tot irritaties aan de grens, zegt correspondent Samira Jadir. 'Waarom wil de overheid dit allemaal van ons weten, vroegen mensen zich af. De gegevens worden officieel gebruikt voor de toerismestatistieken. Ze willen weten naar welke regio de meeste mensen gaan. Dankzij de formuliertjes hebben ze daar elk jaar uitgebreide rapportages van.' Waar is mijn pen? Reisbureaus adviseerden om het formulier al in het vliegtuig of in de auto in te vullen, omdat de verwerking tot lange wachttijden leidde aan de grens en op luchthavens. Er staan volgens Jadir altijd mannen met pennen bij de grens die het formulier voor je in willen vullen. 'Eerst zeggen ze dat het geen geld kost, maar na het invullen vragen ze daar toch om.' Het afschaffen van het in- en uitreisformulier is onderdeel van een plan van de Marokkaanse overheid om de administratie van de douane te versimpelen om de wachttijden bij de grens te verminderen.
Laatste update: vandaag om 14u30


Oudere hoofdpunten

Verbergen Tonen
16/09 11u15  VS: satellietbeelden tonen dat Iran betrokken was bij olie-aanvalDe Amerikaanse veiligheidsdiensten beschikken over satellietbeelden en andere inlichtingen die zouden aantonen dat Iran betrokken was bij de aanval met drones op olie-installaties in Saudi-Arabië. President Trump zinspeelt op een mogelijke militaire vergeldingsactie. De verantwoordelijkheid voor de aanvallen van dit weekend is opgeeïst door Houthi-rebellen die in Jemen strijden tegen een coalitie onder leiding van Saudi-Arabië. De Amerikanen vinden de claim ongeloofwaardig. Ze zeggen dat de aanvallen te omvangrijk waren om door de Houthi-rebellen uitgevoerd te kunnen worden. De VS houdt Iran verantwoordelijk, dat land spreekt de beschuldigingen tegen. Minister Pompeo van Buitenlandse Zaken beschuldigde Iran dit weekend rechtstreeks. President Trump doet dat op Twitter niet. Hij schrijft dat de VS weet wie er verantwoordelijk is voor de aanvallen en dat hij klaar zit in om in actie te komen. Hij wil wachten tot Saudi-Arabië zelf een schuldige heeft aangewezen. Op de foto's is onder meer te zien dat de aanvallen vanuit het westen en noordwesten kwamen. Dat zou kunnen duiden op lanceerinstallaties in het noordelijk deel van de Golfregio. Jemen ligt in elk geval ten zuiden van Saudi-Arabië. Iran zelf ligt ten oosten van Saudi-Arabië. Bij de aanvallen met drones ontstonden grote branden. De branden zijn volgens de Saudische autoriteiten onder controle. Het Saudische staatsbedrijf heeft de olieproductie wel moeten halveren. Dat betekent dat er dagelijks 5,7 miljoen vaten olie minder geproduceerd worden. De prijzen van ruwe olie zijn na de aanvallen van dit weekend flink gestegen. De prijs van een vat Brentolie steeg bij het begin van de handel in Azië met 19 procent, naar 71,95. De prijs van een vat West Texas Intermediate, die ook een belangrijk referentiepunt is voor de oliemarkt, steeg met 15 procent naar 63,45 dollar. De verwachting is dat prijzen aan de pomp in de komende dagen ook zullen stijgen.
16/09 10u45  Manifest Coalitie-Y: druk op jongeren moet omlaagEr komt steeds meer druk te liggen op twintigers en dertigers. De studiedruk is hoog en jongeren hebben slechte vooruitzichten op de woning- en arbeidsmarkt. Coalitie-Y, een samenwerkingsverband opgericht door een aantal jongerenorganisaties, tv-presentator Tim Hofman en de ChristenUnie, willen dat dat verandert. Daarom bieden ze later vandaag premier Rutte een manifest aan waarin ze zich uitspreken voor vaste banen, betaalbare woningen en het afschaffen van het leenstelsel en het opnieuw invoeren van de basisbeurs. Initiatiefnemer van Coalitie-Y is ChristenUnie-leider Gert-Jan Segers. 'Het begon bij mij thuis', zei hij in het NOS Radio 1 Journaal. 'Ik heb zelf studerende dochters en zij vertelden over hun problemen en die van hun generatiegenoten.' Bij bezoeken aan hogescholen en universiteiten kreeg Segers daarna keer op keer hetzelfde verhaal te horen. 'Jongeren zeiden tegen mij: ik wil heel veel, maar er hangt toch een zwaard van Damocles boven mijn hoofd'.' Dat bevestigt ook Alex Tess Rutte, voorzitter van de Landelijke Studentenvakbond. 'Onze generatie heeft heel veel zin om wat te gaan maken van de wereld en om zijn steentje bij te dragen, maar de stapeling van beleid van de afgelopen jaren leidt tot een heel giftige cocktail. Onze generatie is bijvoorbeeld ook de eerste generatie die het historisch gezien slechter krijgt dan zijn ouders.' Rutte verwijst naar het SER-rapport dat twee weken geleden verscheen. Daarin staat dat jongeren van nu veel later allerlei dingen doen dan eerdere generaties. Zo krijgen ze later een eigen woning, want door studieschuld en tijdelijke contracten kunnen ze maar moeilijk een hypotheek krijgen. Ook zijn ze zo'n drie jaar ouder dan tien jaar geleden als ze hun eerste vaste contract krijgen. Daardoor verdienen ze minder en bouwen minder pensioen op. Door al deze onzekere factoren beginnen ze ook later aan kinderen. Lagere overdrachtsbelasting In het manifest van Coalitie-Y staan tien punten, waarvan het belangrijkste de afschaffing van het leenstelsel en de herinvoering van de basisbeurs is. De coalitiepartijen CDA en ChristenUnie waren geen voorstander van het leenstelsel, maar zijn er in het regeerakkoord wel mee akkoord gegaan. Deze kabinetsperiode verandert er in elk geval niets. Segers zegt dat het volgende kabinet er mee aan de slag moet gaan. 'Inmiddels is er zo'n ruime meerderheid in de Kamer die een einde wil maken aan het leenstelsel dat je er bijna zeker van kunt zijn dat het bij de volgende kabinetsformatie, wie er ook in het kabinet zit, gaat gebeuren.' Andere punten in het manifest zijn het creëren van meer zekerheid op de arbeidsmarkt door het aanpakken van de kloof tussen vast werk, flexwerk en zzp'ers, het aanpakken van de woningmarkt en de prestatiedruk in het onderwijs en het realiseren van een 'eerlijk en eenvoudig' pensioenstelsel. 'We gaan kijken wat we op korte termijn al kunnen doen', zegt Segers. Dan gaat het bijvoorbeeld om maatregelen op de woningmarkt, zoals het verlagen van de overdrachtsbelasting voor starters en het aanpakken van huisjesmelkers. Losse stukjes 'Ik wil mij deze week al sterk maken voor een generatietoets. Ook een van de tien punten van Coalitie-Y', zegt Segers. 'Bij grote beleidsmomenten, zoals een klimaatakkoord of een pensioenakkoord, moet beter gelet worden op de gevolgen voor latere generaties, voor jongeren.' Alex Tess Rutte voegt daar aan toe dat er niet alleen moet worden gekeken naar de losse stukjes beleid. 'Als losse stukjes kun je van al die dingen misschien zeggen dat het een verstandige keuze is voor Nederland, maar als je dan gaat kijken naar wat voor uitwerking het heeft op één specifieke generatie, dan gaat dat volgens mij veel te ver. '
16/09 10u30  VS; satellietbeelden tonen dat Iran betrokken was bij olie-aanvalDe Amerikaanse veiligheidsdiensten beschikken over satellietbeelden en andere inlichtingen die zouden aantonen dat Iran betrokken was bij de aanval met drones op olie-installaties in Saudi-Arabië. President Trump zinspeelt op een mogelijke militaire vergeldingsactie. De verantwoordelijkheid voor de aanvallen van dit weekend is opgeeïst door Houthi-rebellen die in Jemen strijden tegen een coalitie onder leiding van Saudi-Arabië. De Amerikanen vinden de claim ongeloofwaardig. Ze zeggen dat de aanvallen te omvangrijk waren om door de Houthi-rebellen uitgevoerd te kunnen worden. De VS houdt Iran verantwoordelijk, dat land spreekt de beschuldigingen tegen. Op de satellietfoto's zou onder meer te zien zijn dat aanvallen vanuit het westen en noordwesten kwamen, bijvoorbeeld uit de noordelijke Golf, Irak of Iran. Jemen ligt ten zuiden van Saudi-Arabië. President Trump beschuldigt op Twitter Iran niet rechtstreeks. Hij schrijft dat de VS weet wie er verantwoordelijk is voor de aanvallen en dat hij klaar zit in om in actie te komen. Hij wil wachten tot Saudi-Arabië zelf een schuldige heeft aangewezen. Bij de aanvallen met drones ontstonden grote branden. De branden zijn volgens de Saudische autoriteiten onder controle. Het Saudische staatsbedrijf heeft de olieproductie wel moeten halveren. Dat betekent dat er dagelijks 5,7 miljoen vaten olie minder geproduceerd worden. De prijzen van ruwe olie zijn na de aanvallen van dit weekend flink gestegen. De prijs van een vat Brentolie steeg bij het begin van de handel in Azië met 19 procent, naar 71,95. De prijs van een vat West Texas Intermediate, die ook een belangrijk referentiepunt is voor de oliemarkt, steeg met 15 procent naar 63,45 dollar. De verwachting is dat prijzen aan de pomp in de komende dagen ook zullen stijgen.
16/09 10u15  Brandstofdieven met 2000 liter benzine gepakt bij LelystadDe politie heeft vannacht op de A6 bij Lelystad twee benzinedieven aangehouden. Die reden in een speciaal geprepareerd busje: in de laadruimte stonden twee grote plastic tanks met gestolen brandstof. De politie zette het busje aan de kant na een melding uit Urk, meldt Omroep Flevoland. Een getuige had gezien dat daar bij een tankstation brandstof werd gestolen. Hij noteerde het kenteken en meldde de politie in welke richting de bus was weggereden. In de tanks zat 2000 liter gestolen brandstof.
16/09 09u45  Pensioenfondsen staan er nog slechter voor, verlagingen onvermijdelijkDe pensioenen zijn niet meer veilig. Door de lage rente staan pensioenfondsen er steeds beroerder voor. De dekkingsgraad is in augustus zelfs diep onder de kritische grens van 95 procent gezakt. Daardoor is het onontkoombaar dat er volgend jaar in de pensioenuitkeringen gesneden gaat worden. Dat geldt voor 8 miljoen pensioenen. De actuele dekkingsgraad van het ambtenarenpensioenfonds ABP is in augustus uitgekomen op 88,6 procent, Zorg en Welzijn op 89,8 procent. De metaalpensioenfondsen PME en PMT noteren respectievelijk 91,5 en 92,6 procent. De grote boosdoener is de steeds lagere rente. Pensioenfondsen moeten hun verplichtingen waarderen met een rekenrente die steeds verder daalt. Hoe lager de rente, hoe meer geld ze in kas moeten hebben om alle pensioenen tot ver in de toekomst uit te kunnen keren. 'De historisch lage rente nekt ons', zegt directeur Peter Borgdorff van pensioenfonds Zorg en Welzijn. 'We behalen op zich goede rendementen. Aandelen doen het prima, maar de lage rente straft ons af. We staan er nu half september iets beter voor, op zo'n 92 procent, maar dat is nog steeds onder de kritische dekkingsgrens, waardoor we per direct moeten korten.' Hoeveel de pensioenuitkering gekort gaan worden, hangt af van de dekkingsgraad eind december. Als de dekkingraad dan 90 procent is, zal er 5 procent worden gekort.
16/09 09u15  VVD en CDA willen prominente plek voor 'geboortepapieren' NederlandDe fractievoorzitters van de regeringspartijen VVD en CDA willen dat drie belangrijke historische documenten over de oprichting van Nederland in een permanente tentoonstelling te zien zijn. Het gaat om de Unie van Utrecht (1579), de Apologie van Willem van Oranje (1580) en het Plakkaat van Verlatinghe (1581). 'Er is niets mis met gezonde vaderlandsliefde', zegt CDA-fractievoorzitter Heerma tegen het Algemeen Dagblad. 'Het kan juist heel bindend zijn.' Met het Plakkaat van Verlatinghe verklaart de Nederlandse Staten-Generaal zich op 26 juli 1581 onafhankelijk van de Spaanse koning Filips II. Het document wordt de officieuze onafhankelijkheidsverklaring van Nederland genoemd. Plenaire zaal De Unie van Utrecht, een politieke overeenkomst tussen een aantal noordelijke Nederlandse gewesten, wordt onder meer gezien als voorloper van de eerste grondwet van Nederland. De originelen van beide documenten liggen in het Nationaal Archief in Den Haag. In de Tweede Kamer is sinds vorig jaar februari vlak bij de plenaire zaal een replica te zien van Het Plakkaat. Vanwege de grote historische betekenis vragen de twee fractievoorzitters minister Van Engelshoven van Cultuur de oude documenten toegankelijk te maken voor het grote publiek. 'Die verdienen een trotse, prominente plek in het volle zonlicht', zegt VVD-fractievoorzitter Dijkhoff in het Algemeen Dagblad.
16/09 08u45  Verdachte van neersteken drie jongeren in Breda opgepaktDe politie heeft vannacht een 30-jarige inwoner van Breda opgepakt die ervan wordt verdacht dat hij gisteravond in een park drie jongeren van 15 en 16 jaar heeft neergestoken. De man, die na de steekpartij op de vlucht sloeg, is in zijn huis opgepakt na tips, meldt Omroep Brabant. Volgens de politie hadden enkele mensen in het park ruzie ruzie gekregen. Een van hen zou een mes hebben getrokken en de drie jongeren, die probeerden tussenbeide te komen, hebben neergestoken. Twee jongens en een meisje De slachtoffers zijn een meisje en twee jongens. Een van de jongens is met spoed naar het ziekenhuis in Rotterdam gebracht. Hij zou in zijn rug zijn gestoken. Het meisje zou in haar been zijn geraakt. Het derde slachtoffer is in zijn nek gestoken en is samen met het meisje naar het ziekenhuis in Breda gebracht. Zeven jongeren die getuige waren van de steekpartij werden meegenomen naar het bureau waar ze een verklaring hebben afgelegd. Zo zag het er ter plaatse uit:
16/09 08u30  Verdachte steekpartij Breda opgepaktDe politie heeft vannacht een 30-jarige inwoner van Breda opgepakt die ervan wordt verdacht dat hij in een park drie jongeren van 15 en 16 jaar heeft neergestoken. De man, die na de steekpartij op de vlucht sloeg, is in zijn huis opgepakt na tips, meldt Omroep Brabant. Volgens de politie hadden enkele mensen in het park ruzie ruzie gekregen. Een van hen zou een mes hebben getrokken en de drie jongeren, die probeerden tussenbeide te komen, hebben neergestoken. Twee jongens en een meisje De slachtoffers zijn een meisje en twee jongens. Een van de jongens is met spoed naar het ziekenhuis in Rotterdam gebracht. Hij zou in zijn rug zijn gestoken. Het meisje zou in haar been zijn geraakt. Het derde slachtoffer is in zijn nek gestoken en is samen met het meisje naar het ziekenhuis in Breda gebracht. Zeven jongeren die getuige waren van de steekpartij werden meegenomen naar het bureau waar ze een verklaring hebben afgelegd.
16/09 08u15  Amerikaanse fabrikant zware pijnstiller vraagt uitstel van betaling aanHet Amerikaanse farmaceutische bedrijf Purdue Pharma heeft uitstel van betaling aangevraagd. De stap komt niet onverwacht. Het bedrijf trof vorige week een miljardenschikking rond de verslavende pijnstiller oxycontin. De voorlopige schikking werd getroffen met duizenden Amerikaanse steden, ziekenhuizen en andere partijen. Op deze manier heeft Purdue Pharma meer dan 2000 rechtszaken afgekocht. Met de deal zou zo'n 12 miljard dollar zijn gemoeid. Niet alle partijen waren het met de schikking eens. De staten New York, Connecticut en Massachusetts wezen het akkoord van de hand. Ze vinden dat de schade die het bedrijf heeft aangericht vele malen groter is dan de schikking. De familie die het bedrijf bezit willen ze persoonlijk aansprakelijk stellen. Jaarlijks ruim 70.000 doden in VS In het middel oxycontin zit opioïde, een sterkere synthetische variant van morfine. In de VS sterven jaarlijks ruim 70.000 mensen aan een overdosis van middelen die opioïde bevatten. Purdue Pharma produceert een fractie van die middelen. Het bedrijf wordt in de VS wel gezien als een pionier. Met de zware pijnstiller oxycontin zou de verslavingscrisis in het land zijn begonnen. In Nederland waarschuwde minister Bruins eerder dit jaar voor de stijging van het gebruik van oxycodon. Dat is ook een pijnstiller die opioïde bevat en op recept verkrijgbaar is.
16/09 07u30  Dreigende confrontatie in Syrië, toch wordt er weer gesproken over vredeVandaag komen Turkije, Rusland en Iran opnieuw bij elkaar om te praten over de toekomst van Syrië. De top vindt plaats in de Turkse hoofdstad Ankara. Er zijn al tal van gesprekken geweest tussen de drie landen en de vraag is dan ook of het deze keer wel gaat lukken om tot een oplossing te komen. Turkije-correspondent Lucas Waagmeester heeft er een hard hoofd in. 'Een doorbraak lijkt vandaag niet waarschijnlijk.' Hoe staat het er nu voor met de oorlog in Syrië? De strijd speelt zich momenteel vooral af in Idlib, een provincie in het noordwesten van Syrië. Hier vechten Rusland en de Syrische president Assad tegen de overgebleven rebellen en jihadistische groepen. Welke rol spelen internationale grootmachten bij de oorlog in Syrië? We leggen het uit in deze video: Turkije is bang dat een verdere escalatie in Idlib zal leiden tot meer vluchtelingen aan de Turkse grens. De inzet van de Turkse president Erdogan is dan ook om een begin te maken met onderhandelingen over de politieke toekomst van Syrië. Er zou een commissie moeten komen die een nieuwe grondwet gaat schrijven voor het door oorlog verscheurde land. In deze commissie zouden ook rebellengroepen moeten plaatsnemen, maar volgens correspondent Lucas Waagmeester is het onwaarschijnlijk dat dit gaat gebeuren. 'De kans is groot dat het overleg van vandaag opnieuw wordt overschaduwd door de gespannen situatie op de grond', zegt hij. 'Rusland en Assad staan in Idlib inmiddels recht tegenover Turkse troepen die de taak hebben rebellengroepen in toom te houden.' Volgens Waagmeester ligt een nieuwe confrontatie dan ook meer voor de hand dan een politiek overleg. Ook Midden-Oosten-correspondent Marcel van der Steen verwacht niet te veel van de besprekingen vandaag. 'Het lijkt erop dat Rusland en het Syrische leger nu vooral willen doorpakken en steeds meer delen van Idlib willen innemen.' Hij voegt daaraan toe dat de druk in de regio hierdoor zal toenemen, vooral op de - naar schatting - anderhalf miljoen burgers die nog in het gebied wonen. Weinig opgeleverd Turkije, Rusland en Iran hebben al vaker samen om de tafel gezeten. In januari 2017 begonnen de eerste besprekingen in Astana, de hoofdstad van Kazachstan. In een verklaring stelden de drie landen toen dat zij de meest efficiënte coalitie vormen om een einde te maken aan de oorlog in Syrië. Maar wapenstilstanden en afspraken die eerder werden gemaakt, zijn geschonden en zo is de oorlog in Syrië na ruim acht jaar nog altijd bezig.10 
16/09 07u15  Wekdienst 16/9: oefening op Scheveningse strand en dementie-campagne in ovGoedemorgen! Op station Utrecht Centraal start de campagne 'Goed omgaan met dementie in het openbaar vervoer'. En zoals ieder jaar wordt er geoefend op het strand van Scheveningen met de paarden die dinsdag meelopen in de Koninklijke Stoet met Prinsjesdag. In het westen, midden en oosten van het land regent het geruime tijd en is het hooguit 14 of 15 graden. In het noorden wordt het snel droog en bij wat zon is het vanmiddag 17 graden. In het zuiden begint de dag ook droog, maar daar regent het vanmiddag of vanavond. Met 19 graden wordt Limburg het warmst. De komende dagen schijnt de zon geregeld en is het ongeveer 16 graden. Ga je op pad? Hier vind je het overzicht van de werkzaamheden en files en de situatie op het spoor. Wat kun je vandaag verwachten? Op station Utrecht Centraal start de campagne 'Goed omgaan met dementie in het openbaar vervoer'. Die is gericht op zowel medewerkers in het openbaar vervoer als op reizigers. De campagne is samen met conducteurs ontwikkeld. Er wordt zoals ieder jaar geoefend op het strand van Scheveningen met de paarden die dinsdag meelopen in de Koninklijke Stoet met Prinsjesdag. Publiek wordt tijdens deze 'schriktraining' gevraagd zoveel mogelijk lawaai te maken, zodat de paarden morgen tijdens de rijtoer door de stad niet onrustig worden en op hol slaan. In de rechtbank in Utrecht start het proces rondom het ontslag van de voormalig voorzitter van de Centrale Ondernemingsraad (COR) van de Nationale Politie. Hij kwam in opspraak door dure etentjes en feesten. Wat heb je gemist? Op de eerste handelsdag na de aanval op olie-installaties in Saudi-Arabië zijn de prijzen van ruwe olie flink gestegen. De prijs van een vat Brentolie steeg in Azië met 19 procent. De prijs van een vat West Texas Intermediate, ook een belangrijk referentiepunt voor de oliemarkt, steeg met 15 procent. Later daalden de prijzen weer wat. Afgelopen weekend werd de Saudische olie-industrie getroffen door aanvallen met drones, waarbij grote branden ontstonden. Wie er achter de aanvallen zit, is nog onduidelijk. De Houthi-rebellen in Jemen eisten de verantwoordelijkheid op. Maar de VS zegt dat Iran erachter zit. Ander nieuws uit de nacht: Dorpen op Zakynthos ontruimd vanwege natuurbrand: in het zuiden van het populaire Griekse vakantie-eiland is het vuur flink opgelaaid door de harde wind. De verwachting is dat die pas morgen gaat liggen. Uit voorzorg zijn 300 bewoners en toeristen geëvacueerd. Drie jongeren neergestoken in Breda, dader gevlucht: twee groepjes jongeren kregen ruzie in een parkje in de Brabantse stad. Een van de betrokkenen zou vervolgens een mes hebben getrokken en de drie, twee jongens en een meisje, hebben neergestoken. Zanger van The Cars, Ric Ocasek (75), overleden: volgens de politie is hij een natuurlijke dood gestorven. The Cars scoorden in de jaren 70 en 80 een aantal hits in Nederland. Het bekendste nummer is Drive. En dan nog even dit: Staatsoliebedrijf Saudi Aramco heeft zijn olieproductie bijna moeten halveren als gevolg van de drone-aanvallen op de grote olie-installatie in Saudi-Arabië. 'Ik denk dat de markt erg schrikt hoe eenvoudig je zo'n grote productiefaciliteit zo'n zware slag kan aandoen', aldus Jos Versteeg, analist in de oliesector. Bekijk hier welk effect hij denkt dat de aanval heeft op de olieprijs: Fijne dag!10 
16/09 06u15  Opvallende koplopers na lage opkomst Tunesische presidentsverkiezingenTwee anti-establishmentkandidaten lijken door te zijn naar de tweede ronde van de presidentiële verkiezingen in Tunesië. De een is een jurist die onafhankelijk meedoet, de ander een mediamagnaat die vastzit op verdenking van witwassen. Volgens de exitpolls gaat de 61-jarige hoogleraar recht Kais Saied nipt aan kop. De 56-jarige zakenman Nabil Karoui heeft volgens de polls iets minder stemmen, maar voldoende voor de tweede ronde. De voorlopige uitslag van de eerste ronde wordt naar verwachting dinsdag bekend. In oktober is de eindstrijd tussen de twee kandidaten die de meeste stemmen behaalden. Nabil en Saied claimen alvast dat die strijd tussen hun gaat. Saied heeft volgens nieuwszender Al Jazeera beslist geen grote verkiezingscampagne gevoerd. Dat heeft hij gemeen met zijn rivaal: Karoui mocht van de rechter alleen meedoen op voorwaarde dat hij geen campagne voerde vanuit de cel. Onvrede De opkomst zondag was lager dan bij de vorige verkiezingen in 2014. Ditmaal kwam slechts 45 procent van de kiezers naar de stembus, tegenover 64 procent vijf jaar geleden. Volgens de kiescommissie was de opkomst vooral onder de jeugd laag. Deze statistieken lijken te duiden op groeiende onvrede over de economische toestand in het land. Hoge werkloosheid en de stijgende kosten voor levensonderhoud waren twee van de grootste verkiezingsthema's. Het was de tweede keer sinds de volksopstand in 2011 dat Tunesiërs een president mochten kiezen. Dat protest vormde destijds het begin van de zogenoemde Arabische Lente.11 
16/09 05u15  Zanger van The Cars, Ric Ocasek (75), overledenRic Ocasek, de oprichter en zanger van de Amerikaanse newwaveband The Cars, is overleden. Hij is zondag dood aangetroffen in zijn huis in New York. Volgens de politie is hij een natuurlijke dood gestorven. Ric Ocasek was 75 jaar. Vorig jaar nog werd Ocasek opgenomen in de Rock and Roll Hall of Fame. Met The Cars scoorde hij in de jaren 70 en 80 hit na hit. Dertien keer haalde hij de top-40, met onder meer Just What I Needed, Shake It Up en Good Times Roll. Het bekendste nummer van The Cars is Drive, dat in 1985 bij het benefietconcert Live Aid werd gebruikt bij een video over de hongersnood in Ethiopië. Live Aid-organisator Bob Geldof zei later dat het aantal donaties na vertoning van dat filmpje drastisch omhoog schoot. In totaal bracht de plaat Live Aid meer dan anderhalve ton op. In 1998 ging The Cars uit elkaar, waarna Ocasek zich richtte op een solocarrière. In zijn eentje bracht hij zeven albums uit. Ook produceerde hij platen voor andere artiesten als Weezer, Bad Brain, Guided by Voices en Hole, van zangeres Courtney Love. Ric Ocasek trouwde drie keer en had zes kinderen. Hij was het langst getrouwd met het model Paulina Porizkova, die hij had ontmoet bij de opnames van de videoclip voor Drive. Samen hadden ze twee kinderen. Zijn toetreding tot de Rock and Roll Hall of Fame noemde hij vorig jaar in een interview met Rolling Stone 'een goede dop op de fles'. 'Het is een beetje raar. Er is een leven overheen gegaan. Ik heb in al die tijd drie families gehad. Er is veel gebeurd. Het is een behoorlijk bewogen leven geweest, kan ik wel zeggen.'
16/09 04u30  'Ministerie schrapte in onderzoeksrapport over affaire kinderopvangtoeslag'Ambtenaren van het ministerie van Financiën hebben rechtstreeks ingegrepen in een onderzoek naar het achterhouden van stukken door de Belastingdienst. Dat melden Trouw en RTL Nieuws op basis van e-mails en documenten die door het ministerie zijn vrijgegeven na een beroep op de Wet openbaarheid van bestuur (wob). Trouw en RTL schrijven dat de mails en documenten aantonen dat het ministerie in hoge mate kon bepalen wat er wel en niet onderzocht werd. De ambtenaren zouden onwelgevallige passages uit een conceptrapport hebben geschrapt, om te voorkomen dat die later alsnog naar buiten zouden komen. Het onderzoek was naar het optreden van de Belastingdienst bij het onrechtmatig stopzetten van kinderopvangtoeslag bij honderden ouders in 2014. Daardoor kwamen veel gezinnen in financiële problemen. Het onderzoek werd begonnen nadat bleek dat de Belastingdienst stukken achterhield in rechtszaken van gedupeerde ouders. Ook bleek de Tweede Kamer onvolledig geïnformeerd. 'Autorisaties' De onderzoekers, gespecialiseerde IT'ers, doorzochten de systemen van de Belastingdienst op stukken die aan de rechter voorgelegd hadden moeten worden. In een tussenrapportage schreven ze dat ze geen volledig beeld konden krijgen, omdat medewerkers van de fiscus mogelijk documenten hadden gewijzigd, verplaatst of vernietigd. De onderzoekers wilden dat onderzoeken door te kijken welke medewerkers toestemming hadden om dat te doen. De tussenrapportage is volgens Trouw en RTL Nieuws aangepast. De verwijzing naar 'autorisaties', dus de digitale toestemmingen van medewerkers, zou op verzoek zijn verwijderd. 'Ik heb in rood wat aanpassingen gedaan, om e.e.a. verder aan te scherpen, maar ook met het oog op eventueel moeten verstrekken van dit stuk. Wat ik heb weggehaald, is het onderzoek naar de autorisaties', citeren beide media een ambtenaar. 'Geen toegevoegde waarde' In een brief aan de Tweede Kamer, afgelopen vrijdag, schrijft staatssecretaris Snel van Financiën dat onderzoek naar de 'autorisaties' geen toegevoegde waarde zou hebben. Volgens hem is dat na afstemming met de onderzoekers buiten beschouwing gelaten. Snel wil pas later reageren op vragen die Trouw en RTL Nieuws hem hierover hebben gesteld.15 
16/09 03u15  Forse stijging olieprijzen na aanvallen op Saudische olie-installatiesOp de eerste handelsdag na de aanval op olie-installaties in Saudi-Arabië zijn de prijzen van ruwe olie flink gestegen. De prijs van een vat Brentolie steeg in Azië met 19 procent, naar 71,95 dollar. De prijs van een vat West Texas Intermediate, die eveneens een belangrijk referentiepunt is voor de oliemarkt, steeg met 15 procent naar 63,45 dollar. Afgelopen weekend werd de Saudische olie-industrie getroffen door aanvallen met drones, waarbij grote branden ontstonden. In reactie daarop heeft het Saudische staatsoliebedrijf Aramco zijn olieproductie bijna moeten halveren. Dat is een vermindering van 5,7 miljoen vaten per dag, oftewel meer dan 5 procent van de wereldproductie. Dat de olieprijzen na het weekend op de aanvallen zouden reageren, werd al verwacht. Om de impact op de olieprijzen te verzachten, heeft president Trump toestemming gegeven om zo nodig olie uit de strategische reserve van de VS te gebruiken. Die voorraad werd gevormd na de oliecrisis van 1973. Trump schrijft op Twitter dat er 'meer dan genoeg olie' is: Desondanks is de prijsstijging fors. Het financiële persbureau Bloomberg spreekt van de 'ernstigste verstoring ooit'. Volgens het persbureau stijgen de prijzen harder dan in 1990, toen de Iraakse dictator Saddam Hussein Koeweit binnenviel. Ook in vergelijking met de prijsstijging gedurende de Iraanse Revolutie (1978-1979) is de huidige stijging groter, schrijft Bloomberg. Saudi-Arabië zegt dat de branden in het getroffen gebied onder controle zijn. Ook is de verwachting dat Saudi-Arabië gebruik gaat maken van de eigen reserves, zodat de olie-export voorlopig door kan gaan. Dader onduidelijk Wie er achter de aanvallen in Saudi-Arabië zit, is nog onduidelijk. De verantwoordelijkheid is opgeëist door de Houthi-rebellen, die in Jemen al jaren strijden tegen een coalitie die door Saudi-Arabië wordt geleid. De Verenigde Staten houden Iran verantwoordelijk. Dat land geldt als een bondgenoot van de Houthi's. Iran ontkent betrokken te zijn bij de aanvallen. President Trump schrijft op Twitter dat de VS weet wie er verantwoordelijk is en zegt dat hij klaar zit om in actie te komen. Daarmee suggereert hij dat een militaire reactie op de aanval in Saudi-Arabië tot de mogelijkheden behoort. Hij schrijft dat hij wacht totdat het land zelf een schuldige heeft aangewezen en wil dan overleggen over vervolgstappen.26 
16/09 00u45  Dorpen op Zakynthos ontruimd vanwege natuurbrandOp het Griekse eiland Zakynthos zijn twee dorpen ontruimd omdat er een grote natuurbrand woedt. Volgens de brandweer zijn uit voorzorg zo'n 300 bewoners en toeristen geëvacueerd uit de plaatsen Keri en Agalas. Mede door de harde wind is het vuur flink opgelaaid op het zuidelijke deel van het eiland. De dorpen zijn nog niet getroffen door de brand, maar volgens een woordvoerder van de brandweer komt het vuur nu wel dicht in de buurt van de bewoonde wereld. De verwachting is dat de harde wind op zijn vroegst pas morgen gaat liggen. Ondertussen bestrijdt de brandweer het vuur op het populaire vakantie-eiland met ruim honderd brandweerlieden en 28 brandweerwagens. Gisteren zijn ook vier blusvliegtuigen en twee blushelikopters ingezet. Ook op vasteland brand Het eiland Zakynthos ligt ongeveer 300 kilometer ten westen van Athene. Ook in de regio Loutraki, op het vasteland, woedt een grote natuurbrand. In het gebied, dat zo'n 80 kilometer bij Athene vandaan ligt, is de brandweer de afgelopen 24 uur opgeroepen voor meer dan 70 branden.19 
15/09 23u00  Nederlander vermist in door noodweer getroffen AlicanteIn de Spaanse provincie Alicante wordt gezocht naar een 66-jarige Nederlander die vanmiddag in een afwateringskanaal viel. Dat gebeurde in overstroomd gebied in de gemeente Dolores. De man werd meegesleurd door het water, melden Spaanse media. De man is op vakantie in de regio. Zijn familieleden sloegen na het ongeluk alarm bij de politie. De zoekactie met duikers, een boot en een helikopter heeft tot nu toe niets opgeleverd en is met het invallen van de duisternis gestaakt. In het zuidoosten van Spanje zijn de afgelopen dagen meerdere mensen omgekomen als gevolg van noodweer. Door de vele regen traden rivieren buiten hun oevers. Auto's werden meegesleurd door het water. Naar schatting 3500 mensen zijn door de overstromingen uit hun huis verdreven. De Spaanse premier Sánchez bracht gisteren een bezoek aan de getroffen gebieden en beloofde noodhulp. Vooral de streek tussen Valencia en Murcia heeft te maken met de gevolgen van het noodweer. In die streek vielen al zes doden.
15/09 23u00  Drie jongeren neergestoken in Breda, dader gevluchtTwee jongens en een meisje zijn gewond geraakt bij een steekincident in Breda. Een van hen is er slecht aan toe. De verdachte is gevlucht. Even na 21.00 uur ontstond in een parkje ruzie tussen twee groepjes jongeren. Een van de betrokkenen zou vervolgens een mes hebben getrokken en de drie hebben neergestoken. De jongen met de ernstigste verwondingen is met spoed opgenomen in een ziekenhuis in Rotterdam. De andere twee slachtoffers zijn naar een ziekenhuis in Breda gebracht. Een politiewoordvoerder zegt dat het gaat om jongeren van 15 à 16 jaar. De politie is op zoek naar de dader. Zeven jongeren die van het incident getuige zijn geweest, zijn meegenomen naar het bureau. Zo zag het er ter plaatse uit:
15/09 22u30  Trump verdedigt rechter Kavanaugh na nieuwe beschuldiging seksueel wangedragPresident Trump heeft het opnieuw opgenomen voor Brett Kavanaugh, de rechter bij het Amerikaanse Hooggerechtshof die in verband is gebracht met seksueel wangedrag in zijn studententijd. Aanleiding is een nieuwe beschuldiging aan het adres van Kavanaugh. Kavanaugh was nog kandidaat-rechter toen hij vorig jaar onder vuur kwam te liggen nadat drie vrouwen hem hadden beschuldigd van seksueel overschrijdend gedrag. Nadat een Senaatscommissie hem erover had ondervraagd, stemde de Senaat met een krappe meerderheid in met zijn aanstelling. The New York Times publiceerde gisteren een artikel met daarin een nieuwe aantijging. Een oud-studiegenoot aan Yale stelt dat Kavanaugh op een studentenfeestje zijn geslachtsdeel in de hand van een studente drukte. Het voorval zou zijn gerapporteerd aan de FBI en Senatoren, maar nooit zijn onderzocht. Daarop riepen drie Democratische presidentskandidaten, Kamala Harris, Elizabeth Warren en Julian Cástro, op de rechter af te zetten. Trump wil daar niets van weten en adviseert Kavanaugh aangifte te doen van smaad. Ook zou hij graag zien dat het ministerie van Justitie hem verdedigt. Hij spreekt op Twitter van 'verzonnen verhalen', 'valse beschuldigingen' en 'leugens'. Vorig jaar zei toenmalig studiegenoot Deborah Ramirez dat Kavanaugh in de jaren 80 op een feestje zijn geslachtsdeel voor haar gezicht had gehouden. Daarvoor had Christine Ford, een oude bekende van de rechter, laten weten in de jaren 80 als tiener te zijn betast door een 'stomdronken' Kavanaugh. Ze werd op bed geduwd en ontsnapte toen een vriend ingreep. Ook Julie Swetnick beschuldigde hem van seksueel wangedrag in zijn studiejaren. Kavanaugh heeft de beschuldigingen altijd ontkend. Vorig jaar sprak hij tegen de Senaatscommissie van pogingen tot 'karaktermoord'. Op het artikel van gisteren in The New York Times heeft hij nog niet gereageerd.
15/09 22u15  Belangrijkste toneelprijzen voor Ramsey Nasr en Hannah HoekstraDe twee belangrijkste prijzen in de Nederlandse toneelwereld, de Louis d'Or en Theo d'Or, gaan dit jaar naar acteur Ramsey Nasr en actrice Hannah Hoekstra. De prijzen werden vanavond uitgereikt op het Gala van het Nederlands Theater in de Stadsschouwburg in Amsterdam. De Theo d'Or is de toneelprijs voor de meest indrukwekkende dragende vrouwenrol. Hoekstra krijgt hem voor haar rol in People, Places & Things, een voorstelling van Toneelgroep Oostpool uit Arnhem. Die gaat over de ellende die mensen, vooral familieleden, elkaar aandoen. 'Hannah Hoekstra trekt in People, Places & Things alle registers open, schrijft de jury. 'Ze stort zich er helemaal in, dwingt ons naar de plek waar ze ons hebben wil, en weet ook te ontroeren. Een magistrale tour de force.' Ramsey Nasr kreeg de Louis d'Or voor beste mannelijke hoofdrol voor zijn vertolking van Jude in de voorstelling Een klein leven van Internationaal Theater Amsterdam. De voorstelling gaat over de ontwikkeling van een vriendschap tussen vier mannen in New York. De hoofdpersoon, gespeeld door Nasr, is in zijn jeugd verwaarloosd en misbruikt en probeert dat voor zijn vrienden verborgen te houden. 'De aftakeling die Nasr in Een klein leven speelt, is bijzonder aangrijpend', aldus de jury. 'Je ziet hoe de opeenstapeling van pijn in zijn lichaam gaat zitten. Een emotionele en indrukwekkende slijtageslag.' Het is de tweede keer dat Nasr de Louis d'Or wint. De eerste keer was in 2015.
15/09 20u30  'Oplossing ict-problemen in de zorg niet zo moeilijk'Het is technisch niet zo ingewikkeld om de problemen met de digitale uitwisseling van patiëntgegevens op te lossen. Dat zegt Jan Hazelzet, hoogleraar kwaliteit en uitkomsten van de zorg aan het Erasmus MC. Hij is gespecialiseerd in dit onderwerp. 'We zijn al jaren bezig om dit te regelen', zegt hij, 'maar de oplossing is eigenlijk heel makkelijk. Van elke burger moet er een set medische basisgegevens beschikbaar komen waar artsen in kunnen kijken als ze een patiënt moeten behandelen die niet hun eigen patiënt is.' 'Vergelijk het met je paspoort dat je op een vliegveld in een leesapparaat schuift, dan ziet het apparaat wie je bent. Of met je bankpas. Die kun je wereldwijd gebruiken omdat de banken een internationale taal hebben afgesproken. Het moet niet uitmaken bij welke zorgverlener je komt: ze moeten allemaal kunnen zien of je diabetes hebt, dat je blinde darm eruit is en dat je bloeddrukverlagers slikt.' In die set basisgegevens moet staan welke actuele ziektes een patiënt heeft, welke medicatie hij/zij gebruikt, welke eventuele allergieën spelen en de relevante ziektegeschiedenis. 'Die gegevens moeten gestandaardiseerd worden opgeslagen. In nulletjes en eentjes zeg maar', legt Hazelzet uit. 'De taal om die gegevens te coderen is er, maar het wordt maar niet ingevoerd.' Landelijk EPD Dat heeft volgens de hoogleraar alles te maken met het debacle rond de invoering van het landelijke Elektronisch Patiëntdossier. Dat sneuvelde in 2011 in de Eerste Kamer vanwege grote zorgen over de veiligheid van het systeem en, in het verlengde daarvan, de privacy van Nederlandse burgers. 'Het ministerie van VWS is door dat fiasco kopschuw geworden. Ze zetten nu wel stappen, maar het gaat veel te traag.' Of de gestandaardiseerde set medische basisgegevens er komt heeft volgens Hazelzet alles te maken met de doorzettingsmacht van het ministerie. 'Hoeveel druk zetten die? En luisteren de leveranciers van de software in de zorg er naar? Veruit de grootste leverancier is Chipsoft, gevolgd door EPIC.' De zorg in Nederland is volgens de hoogleraar volstrekt afhankelijk geworden van die bedrijven. 'Maar als de minister zegt dit voeren we in als standaard, dan moeten ook zij zich eraan houden. We moeten het vanaf een bepaalde datum verplicht stellen: houden ze zich daar niet aan, dan worden ze niet meer betaald. De minister moet dit niet aan het veld overlaten, maar zelf de regie nemen. Dit kan. De euro is toch ook ingevoerd op één bepaald moment.' Kamerbrief De voorzichtige stappen die minister Bruins volgens Hazelzet nu in een veel te traag tempo zet, zijn bedoeld om zorginstellingen stapsgewijs te verplichten om op een eenduidige manier digitale gegevens met elkaar uit te wisselen. 'Zo kunnen zorgverleners sneller over medische gegevens van patiënten beschikken en kunnen patiënten hun eigen gegevens veilig digitaal inzien en beheren', schreef de minister in december 2018 aan de Kamer. Bruins schrijft in zijn brief verder dat het om een project gaat dat nog jaren in beslag gaat nemen en waarvoor 400 miljoen euro beschikbaar is. Vanaf januari 2021 zou de digitale uitwisseling van medische gegevens dan geleidelijk aan verplicht worden. Niet overal hetzelfde Het is niet nodig dat alle zorgverleners dezelfde software en ict-systemen gebruiken, legt Hazelzet uit. 'Dat kan ook helemaal niet. Een huisarts, fysiotherapeut of een verloskundige kan niet hetzelfde ict-systeem gebruiken als een ziekenhuis. Je zou hen misschien ook financieel moeten ondersteunen bij het aanpassen van hun systemen.' Binnenkort is het ook mogelijk om de set medische basisgegevens in allerlei talen uit lezen. 'Dan krijgt een arts in Madrid jouw gegevens in het Spaans op zijn scherm en een arts in Londen in het Engels.' Andere landen gingen Nederland hierin al voor. 'In Estland is het bijvoorbeeld heel goed geregeld.' Privacy Na invoering van een gestandaardiseerde set medische basisgegevens blijft er nog wel wat te regelen over. 'Dan moet je natuurlijk bedenken wie toegang krijgt en hoe je de privacy regelt. Patiënten zouden dat bijvoorbeeld zelf kunnen regelen door toestemming te geven.' In zijn kamerbrief van april dit jaar gaat minister Bruins daar ook op in. Hij signaleert dat de privacy-waarborgen voor digitale uitwisselingen van medische gegevens strenger zijn dan voor uitwisseling van papieren gegevens. Dat betekent volgens de minister dat er door het invoeren van verplichte digitale uitwisseling van gegevens minder informatie beschikbaar dreigt te komen voor artsen. De minister wil daarom op dit punt de wet aanpassen.
15/09 19u30  Restauratie Gouden Koets verloopt voorspoedigDe restauratie van de Gouden Koets ligt op schema. Het ontmantelde rijtuig kan in de loop van 2021 weer in elkaar worden gezet, zegt stalmeester Bert Wassenaar in de aanloop naar overmorgen, wanneer het Prinsjesdag is. Specialisten uit binnen- en buitenland werken in een speciale ruimte bij de Koninklijke Stallen in Den Haag aan de koets. De stalmeester wil niet zeggen of de Gouden Koets op Prinsjesdag 2021 kan worden gebruikt. 'We willen er geen druk op zetten', zegt hij tegen het ANP. De Gouden Koets werd in 1898 door de Amsterdamse bevolking geschonken aan koningin Wilhelmina. Na Prinsjesdag 2015 werd hij uit elkaar gehaald voor restauratie. Volgens de stalmeester zijn de restaurateurs geen onaangename verrassingen tegengekomen. 'Voordat je de koets uit elkaar haalt, weet je niet wat je aantreft. Maar de conditie was nog goed. De koets is natuurlijk met 121 jaar nog relatief jong.' Houtwerk Het is niet de eerste keer dat de Gouden Koets wordt gerestaureerd. Restaurateur Yvonne Nijlunsing vertelde bij Omroep West dat het houtwerk te lijden heeft gehad onder de weersomstandigheden. Nijlunsing neemt de wielen en ornamenten onder handen: 'Sommige mensen voor mij zijn vakmensen geweest, maar er zitten ook echt mindere tussen. Prutswerk. Het plamuur valt er gewoon uit.' Eerder zei stalmeester Wassenaar tegen de NOS dat de totale kosten van de restauratie zullen uitkomen op ongeveer 1,2 miljoen euro. Zolang de Gouden Koets gerestaureerd wordt, rijdt het koningspaar op Prinsjesdag in de Glazen Koets van en naar de Ridderzaal. De Glazen Koets stamt uit 1826 en is eerder door dezelfde specialisten onder handen genomen. Die restauratie duurde zeven jaar.
15/09 18u45  Jonge magneetvissers vinden in Leidschendam kluis vol sieradenTwee jonge magneetvissers hebben in Leidschendam een bijzondere vondst gedaan. De twee kinderen visten vanmiddag een kluis uit het water die vol zat met sieraden. De 6-jarige Jay-Lee en 11-jarige Ryan wisten niet wat ze meemaakten toen ze hun buit boven water haalden. 'Dit is natuurlijk het mooiste wat je op kunt vissen', vertelt trotse vader Ronald aan Omroep West. 'Ze halen van alles uit het water maar dit hebben we nog nooit meegemaakt.' Het was een behoorlijke onderneming om de kluis boven water te krijgen. 'Ze kregen het zware object niet omhoog en we lieten nog twee magneten in het water zakken', zegt Ronald. Ook toen lukte het niet om de kluis op te vissen. 'We probeerden het vervolgens met een pikhaak van onze boot. De boot hing helemaal schuin door het gewicht.' Vingerafdrukken Pas met vier man sterk kregen ze de kluis uit het water. 'We dachten eerst aan een archiefkastje of zoiets maar al snel zagen we dat het om een kluis ging.' Het slot was opengebroken. Vader Ronald denkt dat de kluis vermoedelijk ooit is buitgemaakt bij een inbraak. De ouders van de jongens besloten de politie te bellen. Agenten onderzochten de kluis, maar die had al te lang in het water gelegen om vingerafdrukken te kunnen vinden. En dus mochten de jongens de buit houden. 'We hebben de laatjes en de inhoud eruit gehaald en de kluis weer laten zakken, aangezien deze te zwaar was om helemaal uit het water te takelen', vertelt Ronald. De jongens zijn inmiddels druk in de weer met hun schat. 'De buit bewaren ze tussen de eerder opgeviste spullen, maar eerst gaan ze de sieraden netjes schoonmaken met een tandenborstel', aldus Ronald.
15/09 18u45  'Verdachte bekladding oorlogsgraven heeft psychische problemen'De man die is opgepakt voor de bekladding van de oorlogsbegraafplaats in Mierlo lijdt aan psychoses en achtervolgingswaan. Dat zegt een buurvrouw van de 36-jarige inwoner van Mierlo in het Eindhovens Dagblad. Ze gelooft niet dat hij zich bewust was van wat hij deed en zegt dat hij 'goede hulp nodig heeft voor zijn psychische problemen'. De politie wil alleen kwijt dat de geestelijke toestand waarin de man verkeert vermoedelijk heeft bijgedragen aan het plegen van het misdrijf. Ondergespoten De buurvrouw was naar eigen zeggen de enige omwonende met wie de man contact had. 'Er kwam weleens een goede vriend langs, zijn vader was er af en toe en één keer in de week kwam er een begeleider op bezoek', zegt ze tegen de krant. Ongeveer een jaar geleden was ze bij hem binnen. 'Ik wist niet wat ik zag. Alle muren in de woonkamer waren ondergespoten met onsamenhangende teksten en letters. Er was geen touw aan vast te knopen.' Kort daarna werd hij opgenomen. Daarna ging het beter, maar de laatste twee maanden hoorde ze geregeld geschreeuw en gebonk. 'Alsof hij het hele huis kort en klein aan het slaan was.' De bekladding werd vrijdagochtend ontdekt; een dag later werd de verdachte van zijn bed gelicht. Pogingen om hem te verhoren hebben nog niets opgeleverd; hij weigert iets te zeggen.
15/09 18u15  Auto rijdt in op publiek na autocross Leende, meerdere gewondenNa een autocross in de Brabantse plaats Leende is een auto ingereden op het publiek. Daarbij zijn zeker vier gewonden gevallen. Volgens een politiewoordvoerder is het onduidelijk of er sprake was van opzet. Het incident gebeurde bij de prijsuitreiking van de autocross. De auto die op het publiek inreed was volgens de politie een racewagen. Erna ontstond een vechtpartij. De politie greep volgens de woordvoerder stevig in. Er zijn twee mensen aangehouden, onder wie de bestuurder van de auto die op het publiek inreed.
15/09 18u15  ICT-problemen zijn risico voor patiëntveiligheidDe patiëntveiligheid in ziekenhuizen staat onder druk doordat de digitale uitwisseling van medische gegevens vaak onmogelijk is. Artsen kunnen niet bij medische gegevens van patiënten doordat de elektronische patiëntendossiers van ziekenhuizen, huisartsen en soms zelfs van verschillende afdelingen binnen hetzelfde ziekenhuis niet met elkaar communiceren. Uit een rondvraag van de Federatie Medisch Specialisten (FMS) onder de eigen achterban blijkt dat vrijwel alle artsen die reageerden te maken hebben met dit probleem. Vier op de vijf artsen zeggen dat het de patiëntveiligheid onder druk zet. Vooral in acute situaties levert dat volgens hen gevaar op. Bovendien zorgt het voor niet-optimale behandeling van patiënten, zegt een ruime meerderheid. Naast gevaar voor de patiëntveiligheid benoemen de medisch specialisten meer gevolgen van de falende gegevensuitwisseling: een groot risico op medische fouten, risico's op fouten met medicatie, ergernis en onbegrip bij patiënten, dubbele diagnostiek, inefficiënte tijdsbesteding, extra administratieve werkdruk, verspilling van zorggeld en vermindering van werkplezier. 'Iets met een hartklep' Cardioloog Marcel Daniëls van het Jeroen Bosch Ziekenhuis in Den Bosch is voorzitter van de FMS. Hij maakte onlangs een treffend voorbeeld mee met een patiënt die met hevige pijn in de borst en de rug en een lage bloeddruk binnenkwam in zijn ziekenhuis. 'Ik zag aan het litteken op de borstkas dat hij eerder geopereerd was. Zijn familie wist daar wel van, maar kon op dat moment niet veel meer vertellen dan 'iets met een hartklep' en dat het mogelijk in Amsterdam was gedaan', vertelt hij. 'Je hebt op dat moment direct toegang nodig tot zijn medisch verleden en medicatie om als dokter de juiste keuzes te kunnen maken. Er is eigenlijk geen tijd om andere ziekenhuizen te bellen en uit te zoeken hoe dat zit. Kostbare tijd gaat verloren.' Gegevens op cd-rom met patiënt mee Wat in het Jeroen Bosch Ziekenhuis gebeurt, is ook elders geen uitzondering. In een ander ziekenhuis komt een patiënt binnen met een acuut herseninfarct, die snel wordt overgeplaatst naar een gespecialiseerd centrum. Het team dat hem daar moet opereren, kan zich niet voorbereiden omdat de medische gegevens op papier en cd-rom met de patiënt meekomen. Een anesthesioloog van een derde ziekenhuis maakt van zijn hart geen moordkuil. 'Ik moet voor een operatie altijd patiëntgegevens opvragen in andere ziekenhuizen. Dit kost tijd, geld, frustratie en kan leiden tot uitstel van de operatie of het nemen van risico's omdat we gegevens niet op tijd binnenkrijgen.' Levensgevaarlijke bloedvergiftiging In een vierde ziekenhuis, dat net als het vorige anoniem wil blijven, wordt midden in de nacht een patiënt met een bloedvergiftiging (sepsis) op de intensive care opgenomen. Er is niemand bekend die iets meer kan vertellen over de patiënt. 'Pas de volgende ochtend konden we via de fax de thuismedicatie van de patiënt opvragen om enigszins inzicht te krijgen in zijn medische geschiedenis. In dit geval bleek de patiënt een ernstige psychiatrische stoornis te hebben en kreeg hij daarvoor een bepaald medicijn dat buitengewoon relevant is voor een opname op de IC.' Bij een sepsis is snel ingrijpen van levensbelang, omdat een patiënt anders in een septische shock belandt waarbij vitale organen aangetast worden. Ongeveer een op de zes patiënten met een sepsis overlijdt daaraan. Bij een septische shock is dat percentage drie tot vier keer zo hoog. Verpleegkundigen klaagden al eerder Eerder deed de NOS een onderzoek onder verpleegkundigen, waaruit soortgelijke problemen naar voren kwamen. Risico's voor de patiëntveiligheid, een overdaad aan administratieve taken die ten koste van de patiëntenzorg gaan en een grote kans op fouten. Die fouten sluipen erin doordat verpleegkundigen vaak medische gegevens van patiënten op papier aangeleverd krijgen van andere zorginstellingen of andere afdelingen binnen hun eigen ziekenhuis. Die moeten handmatig in de computer ingevoerd worden en daarbij liggen tikfouten op de loer. Een dosering van een medicijn van 0,1 milligram wordt dan bijvoorbeeld 1 milligram.
15/09 18u00  Dreigt een nieuwe oorlog in de Golf? 'Niemand is gebaat bij escalatie'De drone-aanvallen op de grootste olieverwerkingsfaciliteit van Saudi-Arabië laten zien hoe kwetsbaar het land kan zijn, zowel fysiek als economisch. De Saudische economie is bijna volledig afhankelijk van olie: de productie ervan genereert maar liefst 90 procent van de overheidsinkomsten. 'De geraakte doelen zijn het hart van die olieproductie', vertelt Paul Aarts, politicoloog en Midden-Oostendeskundige. 'Dat dit getroffen wordt, betekent nogal wat, ook voor de olieprijs.' De afgelopen jaren waren Saudische schepen, pijpleidingen en olievelden regelmatig doelwit van aanvallen. Die werden bijna steevast opgeëist door Jemenitische Houthi-rebellen, die daarmee Saudische aanvallen in Jemen zeggen te vergelden. Maar Saudi-Arabië houdt Iran verantwoordelijk, omdat dat land de Houthi's steunt. Speculatie Ook de Verenigde Staten zeggen dat niet de Houthi's, maar de Iraanse autoriteiten achter de drone-aanvallen zitten. Minister Pompeo van Buitenlandse Zaken sprak op Twitter van een 'ongehoorde aanval op de energievoorziening in de wereld'. Een voorbarige conclusie, meent Aarts: 'Op dit moment is alles nog speculatief, hoewel ik het waarschijnlijker acht dat de Houthi's hierachter zitten dan Iran. Maar als Iran deze aanvallen heeft uitgevoerd, dan is dat een uitnodiging voor vergelding. Iran is, hoop ik, zo verstandig om het niet zover te laten komen, want Saudi-Arabië heeft 110 procent steun van de VS.' 'Deze aanval laat zien dat Houthi's, al dan niet met steun van Iran, steeds meer geavanceerde raketten en wapens hebben om Saudi-Arabië te raken', zegt arabist Laila al-Zwaini. 'Ze worden sterker buiten hun grenzen. Dat kan een opmaat naar directe oorlog tussen Saudi-Arabië en de VS met Iran zijn.' Dreigen met bombardementen 'Pompeo roept nu wel heel snel wie de schuldige is. Iran is een gemakkelijk doelwit. Eerst moet er hard bewijs komen', meent Aarts. 'Als dit een eigen dynamiek krijgt in de VS, als ze bijvoorbeeld overgaan tot het bombarderen van Iran, zoals senator Graham nu roept, dan gaan de Iraniërs terugslaan. In Dubai, Abu Dhabi, Syrië, Afghanistan en Saudi-Arabië. En zeker ook in Afghanistan, waar nu 14.000 Amerikaanse militairen zitten. Dat zal president Trump niet willen, zeker niet in verkiezingstijd.' Dreigen met bombardementen helpt zeker niet, zegt Al-Zwaini: 'Nog meer militaire steun aan Saudi-Arabië geven moet je niet willen. Je ziet wat er in Irak is gebeurd. Uiteindelijk is de invloed van Iran daar groter geworden, in plaats van kleiner. Er heerst meer sektarische strijd en Islamitische Staat is daar opgestaan. Wat dat betreft heeft Amerika niks geleerd.' Saudi-Arabië, na de VS de grootste olieproducent ter wereld, mengde zich in 2015 in de oorlog in buurland Jemen en probeerde de regering, die door Houthi-rebellen was verdreven, weer aan de macht te helpen. Die interventie was nodig, zegt Saudi-Arabië, om te zorgen dat Iran niet te veel macht krijgt in de regio. Dat land zou de rebellen in Jemen steunen, onder meer door wapenleveranties, luidt de beschuldiging. De positie van Iran in het Midden-Oosten is sterk. Naast de gunstige geografische ligging waardoor het aan zeven landen grenst, kan het land rekenen op steun van president Assad in Syrië, sjiitische milities in Irak, het Libanese Hezbollah en het Palestijnse Hamas. Bovendien onderhoudt Iran vriendschappelijke banden met China en Rusland. Saudi-Arabië noch bondgenoot Amerika zal om die reden snel een oorlog tegen Iran beginnen. Inmiddels lijkt de oorlog in Jemen uitzichtloos. Tienduizenden mensen zijn naar schatting om het leven gekomen, miljoenen mensen zijn ontheemd en lijden honger. Vanuit de regio, maar ook vanuit internationale mensenrechtenorganisaties, is er veel kritiek op de Saudische bombardementen waarbij veel burgerslachtoffers vallen. Al-Zwaini zou graag zien dat de internationale politiek zich veel sterker maakt voor een oplossing: 'De vele burgerdoden leiden nauwelijks tot ophef, in elk geval niet binnen de politiek waar de macht ligt. Maar het treffen van de olievoorziening, een strategisch en economisch doel, raakt ons ook. Het heeft invloed op economisch niveau en op onze veiligheidsbelangen. Misschien worden de VS en Nederland nu wél wakker geschud en nemen leiders verantwoordelijkheid op politiek niveau.' Aarts noemt de oorlog in Jemen een pure machtsstrijd tussen Saudi-Arabië en Iran. 'Het conflict zit muurvast. Saudi-Arabië wil geen gezichtsverlies lijden en zal alleen maar uit Jemen vertrekken als er een formule wordt bedacht waarbij dat niet gebeurt.' Ook Al-Zwaini noemt het voorkomen van gezichtsverlies een belangrijke factor: 'Als Saudi-Arabië en de VS met meer geweld gaan reageren, krijg je een nog sterkere tegenreactie die verdere onderhandelingen moeilijker maakt. Er moet een slimme oplossing komen, waar indien mogelijk niemand gezichtsverlies lijdt. Daar moeten alle strategieën, experts en kennis voor worden ingezet omdat we een gezamenlijk belang hebben, namelijk dat er geen oorlog is. Want dat is uiteindelijk ook slecht voor onze handel.' Nachtmerriescenario 'Een oorlog zal te veel grootschalig geweld veroorzaken met ontzettend veel doden. Ook raakt de wereldeconomie in recessie als je vijf euro per liter brandstof aan de pomp moet betalen. Dan zijn de rapen gaar', zegt Aarts. 'Alle partijen zijn erbij gebaat om het conflict niet te laten escaleren. Dat zou een nachtmerriescenario zijn voor de hele wereld.'
15/09 17u45  TU Delft experimenteert met stroomnet, want dat is nog niet klaar voor toekomstNetbeheerder Alliander waarschuwde deze zomer voor een stroominfarct op ons elektriciteitsnet. Ook branchegenoot Stedin voorziet als er niets gebeurt grote problemen in de toekomst voor de stroomvoorziening in de Randstad. De oorzaak? De overgang naar duurzame energiebronnen en de toenemende vraag naar elektriciteit in nieuwe sectoren zoals transport en verwarming. Om de klimaatdoelen te halen van 70 procent elektriciteit van duurzame energie in 2030 en Groningen te ontzien door te stoppen met het gas moet Nederland veel meer stroom uit zon en wind gaan halen. Maar met het huidige elektriciteitsnetwerk lukt dat niet. Een toekomstige stroomvoorziening van constant fluctuerende bronnen zoals zonnepanelen en windturbines, wijkbatterijen en elektrische auto's verhoogt de kans op storingen door overbelasting enorm. Ons elektriciteitsnetwerk staat een enorme uitdaging te wachten. Wat dat met datacentra, zonneparken en bussen te maken heeft, leggen we uit in deze video: De TU Delft bouwt nu aan een enorm laboratorium, waarin onderzoekers kunnen zoeken naar oplossingen voor dit probleem. Er komen supercomputers te staan, maar ook bijvoorbeeld zonnepanelen, elektrische auto's en verschillende soorten stroomladers. Zo kan worden onderzocht wat de impact is van de groei van duurzame energie. 'De prijs van zonnepanelen daalt enorm snel en de verwachting is dat binnenkort zonnepanelen de goedkoopste vorm van stroom produceren', vertelt hoogleraar Miro Zeman. Maar steeds meer stroom leidt ook tot problemen. Het huidige vermogen van een elektriciteitsaansluiting naar een huis is 4 kilowatt. Straks, als er wellicht een elektrische auto en een warmtepomp moeten worden opgeladen, is 12 tot 15 kilowatt vermogen nodig, legt Zeman uit. 'Nu er nog niet zo veel van die auto's en pompen zijn, lukt dat nog met de huidige stroomvoorziening. Maar niet als straks hele wijken overgaan. We zijn nog niet klaar voor die toekomst.' De tijd dringt. Netbeheerder Stedin krijgt tegenwoordig duizend aanvragen per maand van mensen en bedrijven die zonnepanelen of -parken willen plaatsen. Deze ontwikkeling heeft de netbeheerders in Nederland overvallen. 'De snelheid waarmee de kostprijs van wind en zon naar beneden gaat, hebben we niet voorzien', erkent David Peters van Stedin. De bouw van een windmolen ziet een netbeerder bijna tien jaar lang aankomen, vanwege alle procedures die moeten worden doorlopen. Maar een zonnepark kan binnen een jaar worden gerealiseerd. Supercomputers voor vraag en aanbod Stedin juicht de plannen van de TU Delft dan ook toe en hoopt ook dat bedrijven ertoe te verleiden zijn om soms minder stroom af te nemen. Peters: 'Het gebeurt nu al dat bedrijven aangeven dat ze 's avonds met minder stroom toekunnen. Het belang hiervan wordt alleen maar groter.' En dan is er ook nog de grilligheid van het weer. 'Als we bijvoorbeeld kijken naar een groot zonnepark en zon en wolken wisselen elkaar af, dan kunnen we binnen 1 seconde te veel of te weinig elektriciteit hebben', legt Zeman uit. 'De snelheid van die processen is een nieuw fenomeen waar we steeds beter mee moeten leren omgaan.' De oplossing is digitalisering, zegt zowel de wetenschapper als de netbeheerder. Supercomputers die in Delft worden gebruikt, moeten kennis vergaren over hoe de vraag en aanbod van stroom in de toekomst op elkaar worden afgestemd. Nu is er bijna geen controle op hoe elektriciteit wordt gebruikt in een wijk. Straks moet de stroom veel fijnmaziger worden ingezet. Denk aan projecten in wijken, waarbij mensen aangegeven hebben dat de wasmachine pas gaat draaien op momenten dat er veel stroom beschikbaar is. Of wanneer de prijs van stroom het laagst is.
15/09 16u45  Extreemrechts negeert demonstratieverbod in BrusselBelgische aanhangers van extreemrechts hebben een verbod genegeerd om vandaag in Brussel te demonstreren tegen een akkoord over de samenstelling van de nieuwe Vlaamse regering. Volgens Belgische media zijn meer dan veertig demonstranten opgepakt. De groep die tot de betoging opriep, is boos omdat Vlaams Belang niet in de nieuwe coalitie zal zitten. Deze week werd bekend dat N-VA, CD&V en Open VLD elkaar hebben gevonden en samen een regeerakkoord gaan schrijven. 'Mars op Brussel' Een extreemrechtse groep riep op tot een 'Mars op Brussel' om de verontwaardiging over het ontbreken van Vlaams Belang tot uiting te brengen. Zo'n 1100 mensen gaven op sociale media aan dat ze zouden komen. Hoeveel betogers werkelijk zijn komen opdagen is niet bekend. Vlaams Belang had zich van de oproep gedistantieerd. De burgemeester van Brussel had de demonstratie om veiligheidsredenen verboden. Ook op tegendemonstraties was een verbod uitgevaardigd.
15/09 16u30  Extreemrechts trotseert demonstratieverbod in BrusselBelgische aanhangers van extreemrechts hebben een verbod genegeerd om vandaag in Brussel te demonstreren tegen een akkoord over de samenstelling van de nieuwe Vlaamse regering. Volgens Belgische media zijn meer dan veertig demonstranten opgepakt. De groep die tot de betoging opriep, is boos omdat Vlaams Belang niet in de nieuwe coalitie zal zitten. Deze week werd bekend dat N-VA, CD&V en Open VLD elkaar hebben gevonden en samen een regeerakkoord gaan schrijven. 'Mars op Brussel' Een extreemrechtse groep riep op tot een 'Mars op Brussel' om de verontwaardiging over het ontbreken van Vlaams Belang tot uiting te brengen. Zo'n 1100 mensen gaven op sociale media aan dat ze zouden komen. Hoeveel betogers werkelijk zijn komen opdagen is niet bekend. Vlaams Belang had zich van de oproep gedistantieerd. De burgemeester van Brussel had de demonstratie om veiligheidsredenen verboden. Ook op tegendemonstraties was een verbod uitgevaardigd.
15/09 16u30  'VS bood tientallen keren hulp bij terughalen Syriëgangers'De Verenigde Staten hebben Nederland tientallen keren aangeboden om op welke manier dan ook hulp te bieden bij het terughalen van Nederlandse Syriëgangers. Dat meldt NRC op basis van stukken uit het diplomatieke circuit. Tot frustratie van de Amerikaanse ambassadeur Hoekstra nam Nederland het aanbod niet aan. Vrijdag lieten de ministers Blok en Grapperhaus in antwoord op Kamervragen weten dat ze een Amerikaans aanbod hebben afgeslagen om te helpen bij de terugkeer van tien Nederlandse vrouwen en kinderen uit detentiekampen in Noordoost-Syrië. Eerder zei de rechtbank dat Nederland zich moet inspannen om deze mensen op te halen, maar volgens het kabinet is dat lastig, onder meer vanwege de veiligheidssituatie. Ook ligt het maken van formele afspraken met de Koerden in dit gebied gevoelig bij Turkije. NRC schrijft op basis van mails dat ambassadeur Hoekstra in het diplomatieke circuit geklaagd heeft over de Nederlandse houding. Op welke manier dat precies ging is niet duidelijk. Gevaren De ministers schreven vrijdag dat Amerikaanse hulp de veiligheidsbezwaren en de mogelijke problemen tussen Nederland en Turkije maar gedeeltelijk zou wegnemen. Er lopen weliswaar geen Nederlanders gevaar om het transport te begeleiden en organiseren, maar er is volgens de ministers wel een risico voor de uitreizigers zelf. Ook zeiden de ministers dat de groep uitreizigers een gevaar vormt voor de nationale veiligheid van zowel Nederland als andere Schengenlanden, omdat onduidelijk is wat de precieze achtergrond van de groep is. Zo is onbekend of leden van de groep de jihad aanhangen, aan de gewapende strijd hebben deelgenomen, terroristische misdrijven hebben gepleegd of een trauma hebben opgelopen. Volgens de AIVD zijn zo'n 300 Nederlandse volwassenen naar het strijdgebied in Irak en Syrië gegaan. 95 van hen zijn gesneuveld en 60 mensen zijn teruggekeerd. Zo'n 130 mensen zitten nog in Syrië, van wie er 55 in kampen of in detentie zitten. Ook zitten minstens 210 kinderen in Syrië en Turkije met een Nederlandse link. Ruim driekwart is daar geboren. Ten minste 85 kinderen zitten volgens de inlichtingendienst in een Koerdisch vluchtelingenkamp.
15/09 15u15  Vrijwilligers duiken 2500 kilo troep op uit NoordzeeEen groep vrijwilligers van Stichting Duik de Noordzee Schoon heeft 2500 kilo afval opgedoken uit de Noordzee. Het team was negen dagen weg en ging op de zeebodem op zoek naar spullen die schadelijk zijn voor het ecosysteem. De duikers haalden onder meer kleding, keukengerei, reiskoffers, vloerkleden, speelgoed en auto-onderdelen uit het water. Ook honderden kilo's aan oude visnetten kwamen naar boven. De vrijwilligers zochten bij scheepswrakken tussen Ameland en Schiermonnikoog. Die scheepswrakken zijn volgens de stichting een bron van zeeleven, maar er blijft juist daar veel langsstromend afval haken. Vissen raken verstrikt in de 'spooknetten' die zijn blijven haken en het langzaam afbrekende plastic komt in de voedselketen terecht. MSC Zoe Zo'n 500 kilo van het afval is afkomstig van containers die de MSC Zoe begin dit jaar verloor. Van de 342 zeecontainers die toen overboord gingen, liggen er nog bijna vijftig op de zeebodem. Volgens de stichting geeft hun actie aan dat bergingspogingen bij die containers nog steeds zin hebben. Stichting Duik de Noordzee Schoon werd in 2011 opgericht om lood en spooknetten bij scheepswrakken te verwijderen. In totaal hebben de vrijwilligers bij veertien expedities 60.000 kilo aan afval omhooggehaald.
15/09 15u15  Geëmotioneerde buurtbewoners na drama Strijbeek: 'Een schok voor het dorp'In het Brabantse Strijbeek is vol ongeloof gereageerd op de dood van twee kinderen van 6 en 9 bij een woningbrand. 'Een ramp en een schok voor het dorp', zegt een geëmotioneerde buurtbewoner tegen Omroep Brabant. De brand brak gisteravond uit in een houten huisje aan de Daesdonckseweg. Volgens de omwonende gaat het om een zomerhuisje en gedoogde de gemeente dat het permanent werd bewoond. 'Ik keek door het raam van de deur en zag toen de rook boven de bossen uit komen. Ik dacht meteen: dit is foute boel', zegt de buurtbewoner. De bewoonster van het uitgebrande huisje, de oma van een van de twee slachtoffers, was een bekende in de buurt. 'Ze haalde vaak aardbeien en eieren bij mij', zegt een andere buurtbewoner. 'De kinderen en kleinkinderen van de vrouw kwamen hier regelmatig op bezoek.' Het andere omgekomen kind was een vriendje dat in de buurt van Strijbeek woonde. Een derde kind kon op tijd wegkomen. De oma en de vader, die verderop in een chalet verbleef, raakten gewond toen ze probeerden de kinderen uit de vlammenzee te redden. Waarschijnlijk geen misdrijf De politie spreekt van een groot drama. 'Het is een kleine gemeenschap in Strijbeek, veel mensen kennen elkaar. En twee scholen hebben morgen een leeg stoeltje in de klas.' Burgemeester Minses laat weten 'diep geschokt' te zijn. 'Mijn gedachten gaan uit naar de familie en de vrienden van de slachtoffers.' Het is nog niet duidelijk hoe de brand kon ontstaan. De politie doet onderzoek, maar de oorzaak is moeilijk te achterhalen, doordat alles is verwoest. Er zijn geen aanwijzingen voor een misdrijf.
15/09 15u00  Zeker twaalf doden bij bootongeluk IndiaBij een bootongeluk op een rivier in het zuiden van India zijn zeker twaalf mensen om het leven gekomen. Ruim dertig mensen worden vermist. Voor hun leven wordt gevreesd. De boot zonk door onbekende oorzaak op de Godavari-rivier in de deelstaat Andhra Pradesh, zo'n 380 kilometer ten oosten van Hyderabad. De rivier was op dat moment onrustig. De boot was op weg van Singanapalli naar Papikondalu, een bekende toeristische bestemming. Volgens de lokale autoriteiten had de boot 61 opvarenden, onder wie elf bemanningsleden. Het zijn allemaal mensen uit India. Een deel van hen is door lokale vissers uit het water gehaald. Zij droegen op het moment van het ongeluk een reddingsvest. Premier Modi zegt dat hij erg geraakt is door het kapseizen van de boot. 'Mijn gedachten zijn bij de nabestaanden.'
15/09 13u15  Vuurwapen in wc gevonden na botsing tegen woning in HeerdeIn Heerde zijn een man en een vrouw aangehouden op verdenking van het achterlaten van een vuurwapen in de wc. De twee waren kort daarvoor met een auto tegen een woning in de buurt aangereden en vervolgens weggelopen. Het tweetal vroeg verderop of ze gebruik konden maken van de wc. Toen ze weer waren vertrokken, trof de bewoner het wapen aan en nam contact op met de politie. Agenten hielden het duo aan en ook een derde verdachte die de auto had bestuurd. Hij wordt verdacht van gevaarlijk rijgedrag. Hoe de auto tegen het huis in Heerde kon botsen, is niet bekend.
15/09 12u30  Tunesiërs kunnen voor de tweede keer sinds opstand hun president kiezenTunesiërs kunnen vandaag hun stem uitbrengen bij de tweede presidentsverkiezingen sinds de volksopstand in 2011. De stembusgang wordt wereldwijd gezien als een test voor een van de jongste democratieën ter wereld. Acht jaar geleden werd president Ben Ali na 23 jaar dictatoriaal bewind afgezet. Deze revolte werd gezien als het begin van de Arabische Lente die oversloeg naar andere landen in de regio. De eerste democratisch gekozen president van Tunesië, Essebsi, overleed in juli op 92-jarige leeftijd. Geen favoriet Er staan maar liefst 26 kandidaten op de kieslijst, onder wie twee vrouwen. Een uitgesproken favoriet is er niet: een van de opmerkelijkste kandidaten is de populistische mediamagnaat Nabil Karoui. Hij zit in de gevangenis op verdenking van het witwassen van geld en belastingontwijking, maar mocht van de rechter toch meedoen op voorwaarde dat hij geen campagne voerde vanuit de cel. Ook premier Youssef Chahed doet mee, evenals oud-president Marzouki die destijds de afgezette Ben Ali verving. Als niemand van de kandidaten vandaag de meerderheid van de stemmen krijgt, komt er half oktober een tweede ronde. Aanslagen en bezuinigingen In Tunesië heeft de president veel macht met directe zeggenschap over defensie, buitenlandse politiek en nationale veiligheid. Hij of zij krijgt een termijn van vijf jaar. De democratie heeft Tunesië niet alleen maar voorspoed gebracht. Het land werd opgeschrikt door verschillende aanslagen door moslimterroristen. De economische problemen zijn groot, met een hoge jeugdwerkloosheid en veel inflatie. Vorig jaar gingen mensen in het hele land de straat op om te protesteren tegen de bezuinigingsmaatregelen van de regering.
15/09 12u00  Iran ontkent betrokkenheid bij aanval op Saudische olie-installatieIran ontkent dat het betrokken was bij de drone-aanvallen op een grote olie-installatie en een olieveld in Saudi-Arabië. In de nacht van vrijdag op zaterdag werden de Abqaiq-olie-installatie aan de Perzische Golf en het Khurais-olieveld bestookt, waarna verschillende branden uitbraken. Staatsoliebedrijf Saudi Aramco heeft zijn olieproductie bijna moeten halveren, zegt de minister van Energie. De aanval werd opgeëist door Jemenitische Houthi-rebellen, maar volgens de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Pompeo zit Iran erachter. Hij leverde voor die bewering geen bewijs. Iran spreekt de beschuldiging uit Washington tegen. Een woordvoerder van het Iraanse ministerie van Buitenlandse Zaken noemt de uitspraken van Pompeo 'blind en zinloos'. 'De Amerikanen kiezen ervoor om maximale druk op Iran uit te oefenen, maar dat verandert door hun falen langzaam in maximale leugens', zegt hij. Amerikaanse hulp De Amerikaanse president Trump heeft gebeld met de Saudische kroonprins Mohammed bin Salman en hem steun beloofd. Volgens een verklaring die de Saudiërs naar buiten hebben gebracht, heeft Bin Salman Trump verzekerd dat Saudi-Arabië 'bereid en in staat is om met deze agressie om te gaan'. Hoe lang Saudi Aramco nodig heeft om de installatie en het olieveld weer op te starten, is onduidelijk. Uit een verklaring die het bedrijf op zijn site heeft staan, wordt daar nog niets duidelijk over. 'We zijn druk bezig om de productie weer te kunnen starten.' Geen leveringsproblemen Van de 9,7 miljoen vaten olie die Saudi-Arabië dagelijks produceert, komen er naar schatting 7 miljoen uit de nu getroffen olie-installatie. Uit het olieveld dat ook werd aangevallen, komen elke dag naar schatting een miljoen vaten olie, circa één procent van de wereldwijde olieproductie. Volgens Saudi Aramco bevat het veld vermoedelijk nog zo'n 20 miljard vaten. Saudi Aramco zegt dat door de aanval 5,7 miljoen vaten per dag minder worden geproduceerd. Het Internationale Energieagentschap voorziet voorlopig geen problemen met de levering van olie.
15/09 10u45  Duizenden mensen op de been in Hongkong, Britse steun gevraagdIn Hongkong zijn opnieuw duizenden mensen op de been om te demonstreren voor democratische hervormingen en de vrijlating van arrestanten. Een bont gezelschap van betogers, variërend van gemaskerde mensen in het zwart tot families met kinderen, trekt door het winkelgebied van de stad. Sommige demonstranten hebben Amerikaanse en Britse vlaggen bij zich. De demonstratie is formeel niet toegestaan: de politie weigerde een verzoek van demonstratiebeweging Civil Human Rights Front goed te keuren, maar daar trekken de betogers zich niets van aan. Toen de demonstranten in de buurt van het hoofdbureau van de politie kwamen, waarschuwde de politie dat de deelnemers bezig zijn met een illegaal protest. Er zijn vooralsnog geen berichten van schermutselingen of relletjes. Wel is het verkeer in het winkelgebied verstoord en hebben veel winkels de deuren uit voorzorg de deuren gesloten. Britse hulp Eerder vandaag gingen honderden mensen naar het Britse consulaat. Ze zongen het Britse volkslied God Save The Queen en riepen de Britten op om Hongkong te helpen en meer te doen voor de bevolking van de voormalige Britse kroonkolonie. Het is niet voor het eerst dat de betogers om buitenlandse hulp vragen: twee weken geleden en ook vorige week gingen de demonstranten naar de het Britse en het Amerikaanse consulaat. Volgens de betogers heeft Groot-Brittannië de morele plicht om hen te beschermen: Hongkong was tot 1 juli 1997 een Britse kroonkolonie. Daarna werd het land overgedragen aan China. Onder de noemer 'één land, twee systemen' werd afgesproken dat Hongkong een bijzondere status kreeg, met eigen wetten en een eigen politiek systeem. Dat systeem blijft tot 2047 van kracht. De demonstranten eisten in eerste instantie dat een omstreden uitleveringswet van tafel werd gehaald door regeringsleider Carrie Lam. Die wet zou het mogelijk maken om inwoners van Hongkong uit te leveren aan China. Lam trok begin september de uitleveringswet in. Inmiddels hebben de betogers meer eisen op tafel gelegd: ze willen een onderzoek naar het politieoptreden tijdens de demonstraties en de vrijlating van meer dan duizend mensen die zijn opgepakt tijdens de betogingen. Ook willen de mensen meer democratie: nu hebben bestuurders van Hongkong nog de goedkeuring van de autoriteiten in Peking nodig.
15/09 10u15  Waarom de mensen in het midden (weer) populair zijn in politiek Den HaagDe hardwerkende Nederlander, jan modaal, de normale/gewone man/vrouw, de doeners die ons land overeind houden, de ruggengraat van de samenleving. Politici hebben er legio namen voor, maar ze bedoelen hetzelfde: de mensen in het midden. Dat er zo veel namen voor zijn, is niet gek. Politici hebben het namelijk nogal vaak over de middengroepen. Zeker de laatste tijd. CDA-minister Hoekstra van Financiën betoogde deze maand dat we de middenklasse weer moeten 'laten floreren'. VVD-fractievoorzitter Dijkhoff stelde in april dat voor de liberalen de 'dromen en zorgen' van de middengroepen het uitgangspunt moeten zijn. En bij de start van het huidige kabinet in 2017 zei premier Rutte dat hij het vooral ging opnemen voor de 'hardwerkende Nederlanders'. Kopvoeter Ook aan de linkerkant van het politieke spectrum zijn er zorgen; in 2015 schetste toenmalig PvdA-minister Asscher in een lezing het schrikbeeld van 'een samenleving waaruit de middenklasse langzaamaan verdwijnt'. En dan lijkt de maatschappij op een 'kopvoeter' zoals hieronder, liet Asscher zien in zijn lezing: Het is dus een gewilde groep in politiek Den Haag. Maar waarom eigenlijk? Wat willen de partijen er nou eigenlijk mee? En, wat hebben ze ermee te winnen? Hoe het komt dat jan modaal zo populair is, is makkelijk te verklaren: hij is met velen. Er is geen duidelijke definitie -van iedereen met een mbo-opleiding of hoger tot een inkomen tussen de 34.000 euro en een ton - maar het gaat in ieder geval om miljoenen mensen. Wat is een middeninkomen? Swipe door de zoektocht: Dat de groep groot is, is niet de enige reden dat er aandacht voor is. 'Electoraal is dat fijn, maar de voornaamste reden is toch vooral dat juist de middengroepen in de crisis de meeste klappen hebben gekregen', zegt politiek verslaggever Ron Fresen. 'Ze worden gezien als het cement van samenleving, als het met hen goed gaat, gaat het goed met een land.' Het midden stond tijdens de economische crisis van tien jaar geleden niet op het eerste plan. Daar stonden de mensen met de laagste inkomens, die alle hulp nodig hadden. Veel maatregelen (toeslagen, belastingkortingen) van de afgelopen jaren zijn dan ook gericht op die huishoudens. En ook het vorige kabinet van VVD en PvdA had nog niet de volle aandacht voor de middengroep. 'De sociaaldemocraten richtten zich vooral op de lage inkomens en de liberalen op het hoogste segment', zegt Fresen. 'De hernieuwde aandacht van de laatste tijd kan je zien als een soort correctie.' Die correctie wordt duidelijk zichtbaar in de koopkrachtplaatjes die zijn gelekt in aanloop naar Prinsjesdag. Die pakken namelijk het beste uit voor de middeninkomens. Daarnaast wordt er bijvoorbeeld gesproken over het afschaffen van het leenstelsel, over het stimuleren van de woningmarkt en over meer zekerheid op de arbeidsmarkt. Nu het economisch beter gaat, is het midden dus aan de beurt. 'Wat de politiek nu doet, noem ik de herontdekking van de middengroepen', zegt onderzoeker Godfried Engbersen van de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid (WRR), een onafhankelijk adviesorgaan. Hard trappen De onderzoeker benadrukt dat het midden niet één groep is. 'Het kwetsbare deel heeft echt te maken met inkomensdaling of met verlies van een baan. En het stabiele midden daarboven is weerbaar, maar de vanzelfsprekendheid dat het alsmaar beter gaat is ook daar verdwenen.' Volgens de WRR moeten de middengroepen meer doen dan vroeger om hun levensstandaard te behouden. 'Zij moeten hard blijven trappen om niet om te vallen of achterop te raken', schreef de raad twee jaar geleden. Engbersen: 'De politiek probeert die zorgen te adresseren.' En dan toch nog even over 'de electorale bijvangst'. Naast dat het om een grote groep kiezers gaat, weet Engbersen namelijk nog een voordeel. 'Ze zijn ook het meest beweeglijk: ze blijven in het midden, maar variëren van middenpartij tot middenpartij. Dus wil je groot worden? Dan heb je het midden nodig.' Fresen beaamt dat. 'De middengroepen zijn essentieel voor de middenpartijen. Het is belangrijk voor die partijen dat deze kiezersgroep niet in groten getale uitwijkt naar de flanken. En dus moet je als politiek laten zien dat je oog hebt voor hun problemen en de gevoelens van onvrede. Dat je je daarvoor inzet' En dus zullen we de komende tijd nog veel horen over jan modaal, de normale/gewone man/vrouw, de doeners die ons land overeind houden en de ruggengraat van de samenleving.
15/09 10u15  Taliban laten Rode Kruis-hulpverleners weer toe in AfghanistanHulpverleners van het Rode Kruis mogen weer aan de slag in Afghanistan. In april verboden de Taliban de hulporganisatie medische bijstand te verlenen in gebieden die onder controle van de terroristische groepering vallen. In een verklaring zeggen de Taliban dat er weer garanties kunnen worden gegeven voor de veiligheid van Rode Kruismedewerkers. Ook roept de groepering zijn strijders op om de hulpverleners te beschermen. Onbetrouwbare vaccins Vijf maanden geleden verklaarden de Taliban de vaccinaties van het Rode Kruis niet te vertrouwen. Ook noemde de groepering de inentingscampagne tegen polio verdacht. Een reden werd niet gegeven. Het Rode Kruis is al tientallen jaren actief in Afghanistan. De hulporganisatie deelt er onder meer hulpgoederen uit en zet vaccinatiecampagnes op. Gewonden worden verzorgd in medische centra van het Rode Kruis. De afgelopen jaren werd het voor hulporganisaties steeds moeilijker om in Afghanistan te werken. Naast het wegsturen van het Rode Kruis kregen andere hulporganisatie te horen dat ze het aantal hulpverleners drastisch moesten terugbrengen. In juli sloten de Taliban tientallen medische centra in de Afghaanse provincie Wardak van de Zweedse gezondheidsorganisatie SCA (Swedish Committee for Afghanistan).
15/09 09u45  Taliban laat Rode Kruis-hulpverleners weer toe in AfghanistanHulpverleners van het Rode Kruis mogen weer aan de slag in Afghanistan. In april verbood de Taliban de hulporganisatie medische bijstand te verlenen in gebieden die onder controle van de terroristische groepering vallen. In een verklaring zegt de Taliban dat er weer garanties kunnen worden gegeven voor de veiligheid van Rode Kruismedewerkers. Ook roept de groepering zijn strijders op om de hulpverleners te beschermen. Onbetrouwbare vaccins Vijf maanden geleden verklaarde de Taliban de vaccinaties van het Rode Kruis niet te vertrouwen. Ook noemde de groepering de inentingscampagne tegen polio verdacht. Een reden werd niet gegeven. Het Rode Kruis is al tientallen jaren actief in Afghanistan. De hulporganisatie deelt er onder meer hulpgoederen uit en zet vaccinatiecampagnes op. Gewonden worden verzorgd in medische centra van het Rode Kruis. De afgelopen jaren werd het voor hulporganisaties steeds moeilijker om in Afghanistan te werken. Naast het wegsturen van het Rode Kruis kregen andere hulporganisatie te horen dat ze het aantal hulpverleners drastisch moesten terugbrengen. In juli sloot de Taliban tientallen medische centra in de Afghaanse provincie Wardak van de Zweedse gezondheidsorganisatie SCA (Swedish Committee for Afghanistan).
15/09 09u45  Twee kinderen (6 en 9) omgekomen bij woningbrand in StrijbeekBij een brand in een huis in Strijbeek, in Brabant, zijn twee kinderen om het leven gekomen. Het gaat om jongens van 6 en 9 jaar. De bewoonster en een derde kind konden de woning op tijd verlaten. Ze logeerden bij de vrouw, die de oma is van een van de twee omgekomen kinderen. Het andere slachtoffer was een vriendje. De brand woedde in een houten woning aan de Daesdonckseweg. Het huis is volgens de politie vrijwel volledig afgebrand. In de resten zijn twee stoffelijke overschotten ontdekt. De berging gaat lastig, omdat de woning niet meer stabiel is. De kinderen lagen te slapen toen de brand uitbrak in het huis. De politie had nog even de hoop dat de twee kinderen een nabijgelegen bos in waren gevlucht. Maar nadat het eerste stoffelijke overschot was gevonden, hield de politie er sterk rekening mee dat beide kinderen niet uit de woning waren weggekomen. Bekijk hieronder beelden van de woningbrand: De bewoonster is bij de brand gewond geraakt, evenals de vader van een van de kinderen. Hij sliep, samen met de moeder, in een naastgelegen chalet en wilde het brandende huis ingaan om de kinderen te redden. De grootmoeder en de vader zijn naar het ziekenhuis gebracht. De familie van de slachtoffers krijgt medische en psychische zorg. Over de oorzaak van de brand is nog niets bekend. Er wordt technisch onderzoek gedaan.
15/09 08u30  Emmy voor Michael Jackson-docu Leaving NeverlandDe documentaire Leaving Neverland, over het mogelijk seksueel kindermisbruik door Michael Jackson, heeft een Emmy gewonnen. De prijs voor de beste documentaire werd gisteravond in Los Angeles uitgereikt. In de vier uur durende film Leaving Neverland staat het verhaal van de jongens Wade Robson en James Safechuck centraal. Ze vertellen in detail hoe ze als kind misbruikt zijn door het popidool. De film zorgde voor opschudding. Fans spreken van karaktermoord op hun idool. Anderen vinden juist dat Leaving Neverland seksueel misbruik bespreekbaar maakt. De documentaire was vijf keer genomineerd, onder andere in de categorie Beste Montage. Regisseur Dan Reed zei na afloop van de uitreiking dat hij vooraf geen idee had of Michael Jackson schuldig of onschuldig was. Hij wilde vooral het verhaal van de twee slachtoffers vertellen. Emmy's De Emmy's zijn de prijzen voor de beste televisieprogramma's in de Verenigde Staten. Gisteravond werden vooral de technische prijzen uitgedeeld. Winnaars waren onder meer het reisprogramma Anthony Bourdain Parts Unknown van de vorig jaar overleden kok Anthony Bourdain. Ook de animatie-serie The Simpsons viel in de prijzen. De grote Emmy Awards-ceremonie, in aanloop naar het nieuwe tv-seizoen, wordt zaterdag pas gehouden.
15/09 07u45  Wekdienst 15/9: nationale toneelprijzen uitgereikt en laatste Vuelta-etappeGoedemorgen! In Amsterdam worden de jaarlijkse toneelprijzen uitgereikt en in Madrid eindigt na de drie weken de Vuelta, de Spaanse wielerronde. Het is vrij zonnig, maar vanmiddag en vanavond neemt vanuit het noorden de bewolking toe. Het wordt 20 tot 24 graden. Na vandaag daalt de middagtemperatuur naar 15 graden. Maandag is het bewolkt en op veel plaatsen regenachtig, daarna schijnt af en toe de zon. Ga je op pad? Hier vind je het overzicht van de werkzaamheden en files en de situatie op het spoor. Wat kun je vandaag verwachten? Op het Gala van het Nederlands Theater in het Internationaal Theater Amsterdam worden vanavond de belangrijke toneelprijzen van het jaar uitgereikt, waaronder de Louis d'Or en Theo d'Or. Zo'n zeven miljoen Tunesiërs mogen naar de stembus om een nieuwe president te kiezen. De verkiezingen zouden eigenlijk november worden gehouden, maar de dood van president Essebsi afgelopen juli bracht daar verandering in. Het is de laatste dag van de Vuelta, de Spaanse wielerronde. Als er niks misgaat, zal de Sloveense Jumbo-Visma-renner Primoz Roglic met de rode leiderstrui op het podium in Madrid verschijnen. Wat heb je gemist? De Iraanse autoriteiten zitten achter de branden bij het Saudische staatsoliebedrijf Aramco, zeggen de Verenigde Staten. Volgens minister Pompeo van Buitenlandse Zaken is Teheran verantwoordelijk voor bijna honderd aanvallen op Saudi-Arabië 'terwijl president Rohani en minister Zarif doen alsof ze diplomatie bedrijven'. Hij licht niet toe waarop hij die beschuldiging baseert. De verantwoordelijkheid voor de enorme branden, die ontstonden na drone-aanvallen op een grote olie-installatie en een olieveld, is opgeëist door Houthi-rebellen. Zij wilden naar eigen zeggen wraak nemen voor de betrokkenheid van Saudi-Arabië bij de oorlog in Jemen. Volgens de Saudische minister van Energie is door de branden de olieproductie van Aramco bijna gehalveerd. Ander nieuws uit de nacht: Twee kinderen omgekomen bij woningbrand in Strijbeek: Ze logeerden bij de oma van een van de omgekomen kinderen. De oma wist met een derde kind te ontkomen. VN-chef in Nederlandse heli boven Bahama's: Guterres nam de orkaanschade op het zwaargetroffen eiland Abaco op vanuit een helikopter van de Koninklijke Luchtmacht. Massagraf vol lichaamsdelen van tientallen mensen gevonden in Mexico: Het gaat om lichaamsdelen van zeker 44 mensen die in stukken waren gezaagd. En dan nog dit: 54 gerechten binnen anderhalve minuut naar binnen werken. Homer Simpson deed het in een vorig jaar verschenen aflevering van The Simpsons. Dat zouden niet veel mensen hem nadoen, zou je denken, maar twee Zwitserse vrouwen lieten zich door hun tekenfilmheld inspireren. Ze maakten een tour langs de restaurant in New Orleans waar ze dezelfde typische gerechten aten als Homer. Ze kopieerden hem nauwgezet, met dezelfde gerechten in dezelfde restaurants en in dezelfde poses. Een week lang werkten ze aan de video, en het resultaat mag er wezen. Ook een maker van de tekenfilmserie liet hun weten diep onder de indruk te zijn. De video is inmiddels meer dan 1 miljoen keer bekeken: Fijne dag!
15/09 04u15  Massagraf vol lichaamsdelen van tientallen mensen gevonden in MexicoForensische onderzoekers hebben de lichaamsdelen van zeker 44 mensen gevonden in een massagraf in het westen van Mexico. Het graf werd eerder deze maand ontdekt bij de stad Guadalajara, in de westelijke deelstaat Jalisco. Dat gebeurde nadat omwonenden hadden geklaagd over de stank, meldt de BBC. De meeste lichamen in het graf waren in stukken gezaagd en de menselijke resten waren verdeeld over 119 zakken. De autoriteiten hebben de lichaamsdelen uitgezocht en zo bepaald hoeveel lichamen er in het graf lagen. In veel gevallen is nog onduidelijk wie de doden zijn. Een lokale organisatie die naar vermiste mensen zoekt, wil dat de regering meer specialisten stuurt om iedereen te identificeren. Volgens de organisatie zijn er nu te weinig forensische onderzoekers om erachter te komen wie de doden zijn. Drugskartel Jalisco is de thuisbasis van een machtige en zeer gewelddadige drugsbende, het Cártel de Jalisco Nueva Generación. Eerder dit jaar werden op een andere plaats in de deelstaat al meer lichamen gevonden dan in het massagraf bij Guadalajara. Of het drugskartel ook verantwoordelijk is voor dit graf, is niet bekend.
15/09 02u30  Twee kinderen omgekomen bij woningbrand in StrijbeekBij een brand in een huis in Strijbeek, in Brabant, zijn twee kinderen om het leven gekomen. De bewoonster en een derde kind konden de woning op tijd verlaten. Volgens de politie gaat het om kinderen van nog geen tien jaar oud. Ze logeerden bij de vrouw. De brand woedde in een houten woning aan de Daesdonckseweg. Het huis is volgens de politie vrijwel volledig afgebrand. In de resten zijn twee stoffelijke overschotten ontdekt en de politie gaat ervan uit dat die van de kinderen zijn. De berging gaat lastig, omdat de woning niet meer stabiel is. De kinderen lagen vermoedelijk te slapen toen de brand uitbrak in het huis. De politie had nog even de hoop dat de twee kinderen een nabijgelegen bos in waren gevlucht, maar nadat het eerste stoffelijke overschot was gevonden, hield de politie er sterk rekening mee dat beide kinderen niet uit de woning waren gekomen. Over de oorzaak van de brand is nog niets bekend. Er wordt vannacht nog technisch onderzoek gedaan. De familie van de slachtoffers krijgt medische en psychische zorg.
15/09 02u15  Kind omgekomen bij woningbrand in Strijbeek, ander kind wordt vermistBij een brand in een huis in Strijbeek, in Brabant, is een kind om het leven gekomen. Volgens de politie konden de bewoonster en een kind de woning op tijd verlaten. Een derde kind wordt nog vermist. Er zijn veel hulpdiensten ter plaatse. De brand woedt in een huis aan de Daesdonckseweg, in een bosrijk gebied. De kinderen lagen vermoedelijk te slapen toen de brand uitbrak. 'We hadden nog heel even de hoop dat de kinderen het bos in waren gevlucht, maar er is nu een stoffelijk overschot gevonden. We houden er sterk rekening mee dat ze allebei zijn omgekomen', zegt een woordvoerder van de politie. Over de oorzaak van de brand is nog niets bekend. Er wordt vannacht nog technisch onderzoek gedaan.
15/09 00u00  Politie geramd bij wilde achtervolging tussen Hilversum en AmsterdamEen automobilist is na een achtervolging die in Hilversum begon, afgelopen nacht door de politie klemgereden in Amsterdam. Agenten wilden de bestuurder in de nacht van vrijdag op zaterdag op de A1 controleren, maar hij sloeg op de vlucht. Bij zijn poging om aan de politie te ontkomen, ramde hij tussen Hilversum en Amsterdam twee auto's. Op de A10 sloten meer politiewagens zich bij de achtervolging aan en werd gepoogd hem te stoppen. In de Zeeburgertunnel in Amsterdam is geprobeerd de bestuurder klem te rijden. Dat mislukte, waarop de man een politiewagen ramde en op een andere politieauto inreed. De politie heeft de bestuurder vervolgens aangereden, waardoor hij de macht over het stuur verloor en aan het einde van de tunnel gearresteerd kon worden, meldt NH Nieuws. Vier agenten hebben aangifte van poging tot doodslag tegen de automobilist gedaan. Twee medeweggebruikers deden aangifte van het verlaten van de plaats van het ongeval.
14/09 23u30  VS: niet Houthi's, maar Iran achter drone-aanvallen op Saudi-ArabiëDe Verenigde Staten zeggen dat niet de Jemenitische Houthi-rebellen, maar de Iraanse autoriteiten achter de drone-aanvallen op een grote raffinaderij en een olieveld in Saudi-Arabië zitten. Minister Pompeo van Buitenlandse Zaken spreekt op Twitter van een 'ongehoorde aanval op de energievoorziening in de wereld'. De aanvallen werden in de nacht van vrijdag op zaterdag uitgevoerd op de Buqaiq-raffinaderij aan de Perzische Golf en het Khurais-olieveld, verder landinwaarts. Het leidde tot enorme branden. Volgens persbureau Reuters en The Wall Street Journal heeft het Saudische staatsoliebedrijf Aramco zijn olieproductie bijna moeten halveren. De verantwoordelijkheid voor de aanvallen werd al snel opgeëist door de Houthi's. Een woordvoerder zei dat tien drones waren ingezet. Het zou zijn gegaan om een wraakactie voor de betrokkenheid van Saudi-Arabië bij de oorlog in Jemen. De Saudiërs leiden een coalitie die een gewelddadige strijd voert met de Houthi's. Pompeo hecht weinig waarde aan die claim. 'Er is geen bewijs dat de aanvallen uit Jemen kwamen', twittert hij. 'Teheran zit achter bijna honderd aanvallen op Saudi-Arabië terwijl president Rohani en minister Zarif doen alsof ze diplomatie bedrijven.' Hij licht niet toe waarop hij baseert dat Iran deze aanvallen heeft uitgevoerd. De aangevallen locaties liggen dichter bij Iran dan bij Jemen, namelijk ruim 1000 kilometer van de Jemenitische hoofdstad Sanaa. Dat sluit echter niet uit de Houthi's erachter zitten: volgens de Verenigde Naties beschikken de rebellen over een drone die afstanden kan overbruggen tot 1500 kilometer. 's Werelds grootste De getroffen raffinaderij is naar verluidt de grootste ter wereld. Het getroffen olieveld, dat meer richting de hoofdstad Riyad ligt, is het op een na grootste van het land. Volgens Reuters en The Wall Street Journal hebben de aanvallen ertoe geleid dat de olieproductie is verminderd met ongeveer 5 miljoen vaten per dag, oftewel zo'n 5 procent van de wereldproductie. De Saudische autoriteiten hebben dat niet bevestigd. Wel meldde de staatstelevisie kort na de aanslag nog dat de export gewoon doorging. Voorraad Het Internationaal Energieagentschap (IEA) verwacht op korte termijn geen problemen. Er is op dit moment voldoende voorraad, zegt het in een verklaring. De verminderde productie heeft geen onmiddellijke invloed op de olieprijs, omdat de beurzen wereldwijd gesloten zijn vanwege het weekend. Het is nog onduidelijk wanneer de Saudiërs de olieproductie weer zullen opvoeren.
14/09 22u45  VN-chef in Nederlandse heli boven Bahama'sSecretaris-generaal Guterres van de Verenigde Naties heeft de orkaanschade op het Bahama-eiland Abaco vanuit de lucht bekeken. Hij deed dat in een Cougar-helikopter van de Koninklijke Luchtmacht. De Portugese VN-chef noemde de verwoestingen door orkaan Dorian indrukwekkend, zegt commandeur Ad van de Sande, die de Nederlandse missie op de Bahama's leidt. 'Dat sluit aan bij mijn eigen indrukken en geeft precies aan waarom we hier nodig zijn.' Abaco is een van de eilanden die het zwaarst zijn getroffen door Dorian. Veel wegen zijn onbegaanbaar en de haven is verwoest. Guterres bezocht onder meer een compleet vernielde wijk waar veel illegale Haïtianen wonen. In totaal heeft de orkaan op de eilandengroep het leven gekost aan zeker vijftig mensen, maar gezien het aantal van 1300 vermisten kan dat nog fors oplopen. Rijst 550 Nederlandse militairen leveren sinds woensdag noodhulp op de Bahama's met onder meer twee helikopters. Rijst, water en brandstof worden vervoerd naar moeilijk bereikbare gebieden. De hulpverlening wordt bemoeilijkt door de tropische storm Humberto die de eilandengroep heeft bereikt. De vele regen en de harde wind treffen vooral het noordwesten van de Bahama's, het gebied waar ook Dorian heeft huisgehouden.
14/09 22u15  In het voetspoor van Homer Simpson langs restaurants New OrleansTwee Zwitserse vrouwen hebben in New Orleans de schranstour nagedaan die tekenfilmheld Homer Simpson langs restaurants in New Orleans maakte. Ze maakten er een video van die in drie weken tijd meer dan 1 miljoen keer is bekeken. In een vorig jaar verschenen aflevering van The Simpsons werkt Homer in anderhalve minuut in 54 restaurants typische gerechten als cajun crawfish en lamb tagine naar binnen. Janine Wiget en Katrin von Niederhäusern deden hetzelfde, in dezelfde restaurants, met dezelfde gerechten en dezelfde gebaren. Het kostte ze een week om elke scène op video te krijgen, exact zoals de makers van The Simpsons Homer in beeld hebben gebracht. De restaurants werkten graag mee, in twee restaurants hoefden de vrouwen zelfs niet voor het eten te betalen. Simpsons-maker Eric Koenig liet de vrouwen weten dat hij en zijn collega's diep onder de indruk zijn. Dat geldt ook voor de toeristenbranche in New Orleans. 'Onbetaalbaar', zegt Mark Romig van de New Orleans Tourism Marketing Group. 'Petje af voor deze dames. Ze hebben een verbazingwekkend kunstwerk gemaakt.'
14/09 21u15  NK Skateboarden eerste stap naar Olympische Spelen: 'Dat is zeker mijn doel'Het is 'zo goed als zeker' dat er volgend jaar op de Olympische Spelen ten minste een Nederlandse skateboarder een kickflip, backheel of een andere truc laat zien op het skatepark in Tokio. En als het aan bondscoach Sjoerd Vlemmings ligt, worden dat er zelfs drie. 'Dat zou echt een fantastische prestatie zijn.' We spreken Vlemmings in Rotterdam, waar dit weekeinde zo'n veertig skaters meedoen aan het NK. Het is een belangrijk toernooi voor kwalificatie voor Tokio in 2020, waar skateboarden voor het eerst een olympisch onderdeel is. 'De punten die hier gescoord worden, tellen mee voor de Olympic World Skate Ranking', legt de bondscoach uit. Volgens Vlemmings is de kans op een olympisch ticket het grootst bij de vrouwen. Met Roos Zwetsloot, Keet Oldenbeuving en met name Candy Jakobs zijn er drie kanshebbers die op dit moment al tot de Europese top behoren. 'Degenen die volgend jaar mei in de top twintig staan, plaatsen zich voor de Spelen. Dat geldt ook voor de beste drie op het wereldkampioenschap.' Vandaag was het de beurt aan de vrouwen op het NK Skateboarden. De 15-jarige Keet Oldenbeuving sleepte de eerste prijs binnen: Morgen zijn de mannen aan de beurt. Een van de deelnemers is Sewa Kroetkov. Hij woont sinds 2013 in Los Angeles en dat is niet zonder reden. 'Alle grote skatebedrijven en -merken zitten daar. In Nederland hebben we een heel goed niveau en ook echt toptalent, maar als je het echt wilt maken, moet je wel naar Los Angeles toe.' Kroetkov, momenteel 68ste op de wereldranglijst, trekt de vergelijking met voetbal. 'Als je als Amerikaanse speler de absolute top wilt halen, moet je ook naar een club in Nederland, Engeland of Italië toe.' Maandag vertrekt hij naar het WK in Brazilië. 'Als je het daar goed doet en ook op het NK punten haalt, zit je bij de top. En als dat lukt, ga je naar de Olympische Spelen. Dat is zeker mijn doel.' Erkenning Weer terug naar bondscoach Vlemmings. Hij is vooral blij met de aandacht die skateboarden krijgt nu de sport olympisch is. 'We worden nu gezien als een conventionele sport. Er is meer aandacht en we krijgen meer erkenning.' Toch merkt Vlemmings niet dat er nu ineens meer skateboarders in ons land zijn. 'Het is altijd al populair geweest, dus het is niet zo dat skateboarden nu ineens op de kaart staat.' Daar sluit Thomas van Bemmel zich bij aan. Hij is organisator van het NK in het Rotterdamse skatepark. 'Al zou ik het wel mooi zou vinden als skateboarden meer serieus genomen wordt. Want het is niet alleen een lifestyle, het is ook een sport.' Laagdrempelig Speciaal voor het NK werd het skatepark grotendeels verbouwd, vertelde Van Bemmel. 'We hebben het park meer wedstrijdwaardig moeten maken. Daarom is er een heel stuk bijgebouwd. En we hebben middenin het park een gat gemaakt. Die wordt zodra het toernooi voorbij is meteen weer weggehaald. Puur omdat lang niet iedere skateboarder die hier normaal komt zo'n hoog niveau heeft.' Volgens Vlemmings is de laagdrempeligheid van skateboarden een voordeel. 'Iedereen kan het doen, want de straat is van iedereen. Nu is er dus ook nog een olympisch platform, een soort Oscar-uitreiking voor skateboarders.'
14/09 20u45  Duizenden betogers op de fiets naar autobeurs FrankfurtBij de internationale autoshow IAA in Frankfurt hebben duizenden mensen betoogd voor meer klimaatmaatregelen. Ze eisten onder meer dat de auto-industrie meer werk maakt van de productie van elektrische auto's. Volgens de organisatoren van het protest waren er zo'n 25.000 actievoerders, de politie in de Duitse stad houdt het op 15.000. Het merendeel was met de fiets gekomen. De politie had delen van autowegen afgesloten om dat mogelijk te maken. De voorzitter van de Duitse autobranchevereniging VDA zei op het plein voor het beursgebouw tegen de demonstranten dat het goed is dat op de autobeurs discussie wordt gevoerd over klimaatbescherming en mobiliteit. Hij wees erop dat de Duitse auto-industrie de komende drie jaar 40 miljoen euro steekt in de ontwikkeling van elektrische auto's en andere alternatieve vervoersmiddelen. Er waren vandaag 60.000 bezoekers op de IAA, op de eerste dag dat publiek welkom was. Eergisteren, toen de autoshow officieel werd geopend, droegen Greenpeace-activisten borden met teksten als 'klimaatmoordenaars'. De beurs duurt nog de hele week.
14/09 20u15  Fermenteren is populair, 'maar het proces luistert nauw'Wat hebben bier, kimchi, chocola, brood en karnemelk met elkaar gemeen? Het zijn allemaal voedingsmiddelen die zijn gefermenteerd. Dat is een gecontroleerde vorm van verrotting, en het is nu helemaal hip. Fermenteren is oorspronkelijk bedoeld om de houdbaarheid van voedsel te verlengen. Veel mensen doen het tegenwoordig zelf thuis. Maar hoe dan? Geïnteresseerden leren het op dit soort cursussen: Bij het bedrijf Kramer Zuurkool wordt al vijf generaties kool gefermenteerd. Alle zuurkool in Nederlandse supermarkten komt bij het bedrijf vandaan. Hoewel de techniek van fermenteren niet nieuw voor ze is, hebben ze zich wel aan moeten passen aan deze trend. 'Jonge mensen stampen niet meer', zegt Gerrie Groot. Hij is al 44 jaar verkoopleider bij de firma. 'Maar dat proces van fermenteren is heel populair.' Daarom maken ze nu nieuwe producten, met dezelfde techniek. 'Op basis van witte kool, bieten, gember en allerlei smaakjes', vertelt Groot. Kimchi, dat is kool ingemaakt op Koreaanse wijze, maken ze nu ook. Het proces luistert wel nauw. 'Licht, lucht en warmte zijn de vijand. Komen die bij het voedsel, dan verrot het in plaats van dat het fermenteert.' En daar zitten gevaren aan, legt hoogleraar Eddy Smid uit: Ook in de wetenschap wordt de populariteit van de techniek opgemerkt. 'Ik geef twee vakken per jaar op de universiteit over fermenteren', zegt Eddy Smid, microbioloog aan de Wageningen Universiteit. 'Er komen meer studenten op af dan vroeger.' De laatste jaren is er bovendien steeds meer kennis opgedaan over wélke micro-organismen precies verantwoordelijk zijn voor het fermentatieproces. Dat levert innovatieve projecten op. 'We kunnen van gefermenteerde lupinebonen tempeh maken, waar evenveel vitamine B12 in zit als in een biefstuk.' Het publiek is enthousiast: de microbioloog krijgt tegenwoordig zelfs verzoeken om op festivals te spreken over fermentatie.
14/09 20u15  Werknemers uit de zorg demonstreren voor betere cao op de DamWerknemers uit de zorg hebben in Amsterdam gedemonstreerd voor betere arbeidsvoorwaarden, een lagere werkdruk en een hardere aanpak van agressie. De organisatie hoopte op een herhaling van de Witte Woede-protest uit 1989. Toen trokken duizenden zorgmedewerkers na een oproep in de krant met dezelfde eisen naar Den Haag, wat tot verbetering van de arbeidsomstandigheden en een kleine salarisverhoging leidde. Dit keer was op sociale media opgeroepen om naar Amsterdam te komen. Dat deden enkele honderden deelnemers. Ze liepen van de Dam naar het Museumplein.
14/09 19u45  'Saudiërs halveren olieproductie na drone-aanval Houthi's'Het Saudische staatsoliebedrijf Aramco heeft zijn olieproductie bijna gehalveerd na de drone-aanval van vannacht op een grote raffinaderij en een olieveld. Bronnen hebben dat gezegd tegen persbureau Reuters en The Wall Street Journal. De productie zou zijn teruggeschroefd met ongeveer 5 miljoen vaten per dag, oftewel zo'n 5 procent van de wereldproductie. De Saudische autoriteiten hebben het bericht niet bevestigd. Wel meldde de staatstelevisie kort na de aanslag nog dat de export gewoon doorging. De verantwoordelijkheid voor de aanval van vannacht is opgeëist door de Houthi-rebellen in Jemen. Volgens een woordvoerder was het een wraakactie voor de betrokkenheid van Saudi-Arabië bij de oorlog in Jemen. De Saudiërs leiden een coalitie die een gewelddadige strijd voert met de Houthi's. Brand De getroffen Buqaiq-olieraffinaderij, aan de Perzische Golf, is naar verluidt de grootste ter wereld. Het ook aangevallen Khurais-olieveld ligt meer richting de hoofdstad Riyad en is het op een na grootste van het land. Na de aanval, die volgens de Houthi's werd uitgevoerd met tien drones, ontstonden enorme branden. Die zijn inmiddels onder controle, zeggen de Saudische autoriteiten. Niemand is gewond geraakt. De verminderde productie heeft geen onmiddellijke invloed op de olieprijs, omdat de beurzen wereldwijd gesloten zijn vanwege het weekend. Het is nog onduidelijk wanneer de Saudiërs de olieproductie weer zullen opvoeren.
14/09 19u15  Italië laat boot met 82 migranten aan boord toe op LampedusaItalië heeft een reddingsschip met 82 migranten aan boord toestemming gegeven om op het eiland Lampedusa aan te leggen. De meeste migranten worden doorgestuurd naar andere landen in de Europese Unie. Daarover zijn met Frankrijk, Duitsland, Portugal en Luxemburg afspraken gemaakt. De onder Noorse vlag varende Ocean Viking is het eerste civiele reddingsschip dat sinds lange tijd in een Italiaanse haven wordt toegelaten. De vorige Italiaanse regering, met de rechts-populistische Lega-leider Salvini als minister, ontzegde particuliere reddingsschepen en zelfs een schip van de eigen kustwacht de toegang, zolang andere EU-landen niet bereid waren migranten over te nemen. De huidige minister van Buitenlandse Zaken Di Maio zegt dat het toelaten van de opvarenden van de Ocean Viking geen breuk met het beleid van de vorige regering betekent. 'Ook onder de vorige regering streefden we ernaar om migranten die in Italië aankwamen over andere Europese landen te verdelen.' De Duitse minister van Buitenlandse Zaken Seehofer maakte gisteren bekend dat Duitsland en Frankrijk bereid zijn om elk 25 procent op te nemen van de migranten die in Italië aankomen. Het is de bedoeling dat andere EU-landen dit voorbeeld volgen. Daarover moeten volgende maand op een EU-top in Luxemburg afspraken worden gemaakt. Italië zelf zou bereid zijn 10 procent van de aan land gekomen migranten tot de asielprocedure toe te laten. De Ocean Viking vaart in dienst van de hulporganisaties Artsen zonder Grenzen en SOS Mediterranee. De migranten die in Lampedusa van boord mogen, werden op 8 en 9 september uit zee gered. De niet-zeewaardige rubberboten waarin ze zaten, waren door Libische mensensmokkelaars geleverd.
14/09 18u15  Maastricht viert 75 jaar bevrijding met feestelijke paradeIn Maastricht wordt vandaag gevierd dat de stad 75 jaar geleden, als eerste van Nederland, werd bevrijd. Er staan allerlei feestelijkheden op het programma, zoals een parade met veteranen. Duizenden belangstellenden zijn in de binnenstad om de veteranen in een tickertapeparade met veel applaus te ontvangen. De intocht van muziekkorpsen, legervoertuigen en fly-overs van historische vliegtuigen, voerde vanmiddag door de binnenstad van Maastricht. De parade wordt afgesloten met een festival op de Markt, waar de feestelijkheden nog tot vanavond duren, schrijft 1Limburg. De bevrijding van Nederland begon op 12 september 1944, toen de eerste Amerikaanse legereenheid de grens overstak bij het Limburgse dorp Mesch. Dit hele weekend vinden er nog festiviteiten plaats in Maastricht en in Eijsden-Margraten.
14/09 17u45  'Ik ken niet anders dan oorlog in Afghanistan, maar hoop op deal VS-Taliban'Plots blies Donald Trump vorige week de onderhandelingen met de Taliban af. De gesprekken waren in de allerlaatste fase. Eigenlijk restte alleen nog een handtekening van de Amerikaanse president. Als reden voor de annulering noemde Trump het opeisen door de Taliban van een zelfmoordaanslag in Kabul. Daarbij kwamen een Amerikaanse en een Roemeense NAVO-militair en tien burgers om het leven. Voor de Afghaanse bevolking zijn de afgeblazen onderhandelingen de zoveelste klap in een zwaar jaar vol burgerdoden. Afgelopen week werd in de VS stilgestaan bij de 2977 mensen die op 11 september 2001 omkwamen. Bij de oorlogen die eruit voortvloeiden, sneuvelden volgens het Pentagon meer dan 7000 Amerikaanse militairen. Hoeveel onschuldige mannen, vrouwen en kinderen in de door de VS binnengevallen landen stierven, is onbekend. Fazal Muzhary (35) is onderzoeker in Kabul en kent zijn land niet anders dan in oorlog. Voor de Amerikanen was er een burgeroorlog en daarvoor vielen de Russen Afghanistan aan. Toch houdt hij hoop dat er een eind komt aan de strijd. 'De komst van de VS heeft hier economisch veel teweeggebracht. Voordat ze kwamen ging het slecht met het land en internationaal werden we niet erkend', zegt Muzhary. Hij werkt voor onderzoeksorganisatie Afghanistan Analysts Network en helpt journalisten met hun werk in zijn land. 'Ze hebben veel gebouwd en er is geïnvesteerd in het land. Daardoor zijn er nu goede scholen.' 'Dat is de goede kant, maar er is een keerzijde. Als de Amerikanen voor de inval in 2001 met de Taliban in gesprek waren gegaan, en daar dus niet 18 jaar mee hadden gewacht, waren er niet honderdduizenden mensen doodgegaan.' 'Dat het land al zo lang in oorlog is, dat is verschrikkelijk. Je denkt niet aan de toekomst, want je hoort alleen maar slecht nieuws.' Thuis luisterden ze veel naar de BBC. Toen hij een jaar of 6 was, begon Muzhary te begrijpen waarover gesproken werd. 'Ik hoorde constant over bombardementen, schietpartijen en moorden. Dat heeft bij iedereen die hier opgroeit tot psychische klachten geleid, ook bij mij.' Hij probeert zijn leven niet te laten beheersen door angst. Zijn vrouw en kinderen gaan naar school. Muzhary gaat 's ochtends gewoon naar kantoor. Het normale leven moet vooral doorgaan, en als moslim gelooft hij sterk in Gods wil. Dat geeft rust, maar bant niet alle negatieve gedachten uit. 'In je achterhoofd zit altijd de angst voor een bom.' Soms komt het gevaar naar de voorgrond, zoals eerder deze week. Ik was in Ghazni, waar ik ben opgegroeid. In de avond hoorde ik het geluid van helikopters, en een vliegtuig van de Amerikanen. Toen werd ik heel bang. Misschien zouden ze ons huis binnenvallen. Als onderzoeker spreek ik met de Amerikanen, de Afghaanse overheid én de Taliban. Als ze mij met mijn Engelse boeken en telefoon vol contacten aantreffen, zouden ze me mogelijk aanzien voor een mastermind van de Taliban, of denken dat ik voor hen werk. Na uren van onzekerheid verdween het geluid uiteindelijk, en viel ik in slaap.' Hebben we het over Afghanistan, dan gaat het al snel over de Taliban. Maar wie zijn dat eigenlijk en wat willen ze? In het landelijke gebied, ver buiten Kabul, is de bevolking gewend aan het komen en gaan van helikopters in de nacht. Regeringstroepen worden gesteund door de VS. Samen maken ze in dorpjes, ver buiten de schijnwerpers van Kabul, jacht op de Taliban. Die vechten op hun beurt terug in het buitengebied en in de hoofdstad - daar worden talloze aanslagen gepleegd. 'Het verschil is dat je over de aanvallen van de Taliban veel hoort. In Kabul zit de media. Over de aanvallen van de VS met drones en grote vliegtuigen op het platteland hoor je niemand', zegt Muzhary. Hij verwacht dat de Amerikanen de onderhandelingen binnenkort zullen hervatten. 'De Taliban die in Qatar met hen onderhandelen, hebben niet te horen gekregen dat de gesprekken voorbij zijn.' 'Ik hoop op een goede deal tussen de twee partijen. De Taliban moeten goed hun huiswerk doen, en vervolgens met de Afghaanse overheid praten. Dan moet er ruimte zijn voor een inclusieve overheid, met alle etniciteiten.' Muzhary vertrouwt op een goede afloop. 'De Taliban willen geen overheid waarin alleen zij aan de macht zijn. De Taliban verlangen niet naar macht. Ze verlangen net als de rest van het land naar vrede.'
14/09 17u15  Gouden wc gestolen uit Brits paleisInbrekers hebben een massief gouden toilet gestolen uit een achttiende-eeuws paleis ten westen van Londen. Het gaat om een kunstwerk uit 2016 dat er pas twee dagen stond. De geschatte waarde is ruim een miljoen euro. De diefstal was in Blenheim Palace, het gebouw waar de Britse staatsman Winston Churchill in 1874 werd geboren. Het doet onder meer dienst als museum. Het gouden toilet was het pronkstuk van een donderdag geopende tentoonstelling van het werk van de provocatieve Italiaanse kunstenaar Maurizio Cattelan. Het stond eerder in het Guggenheim-museum in New York. Bezoekers konden de wc daadwerkelijk gebruiken, zij het maximaal drie minuten per persoon. Waterschade De dieven sloegen vannacht toe. Volgens de politie waren er meerdere daders, die twee auto's gebruikten. Er is inmiddels een verdachte opgepakt, een man van 66. Het gestolen toilet is nog spoorloos. De diefstal heeft tot aanzienlijke waterschade geleid, doordat de wc ook echt was aangesloten op waterleidingen en de riolering. Het paleis is vandaag dichtgebleven voor bezoekers, maar gaat naar verwachting morgen weer open.
14/09 16u45  Netanyahu jaagt op rechtse kiezer met belofte annexatieMet nog drie dagen campagne voeren te gaan zijn de Israëlische verkiezingen een nek-aan-nekrace tussen Benjamin Netanyahu en zijn tegenstander Benny Gantz. De premier mikt erop dat zijn partij de grootste wordt en jaagt daarbij op de stem van de rechtse kiezer. In die campagne speelt de Westelijke Jordaanoever een belangrijke rol. Netanyahu bracht er bezoeken aan diverse nederzettingen en sprak het voornemen uit grote delen van het door Israël bezette gebied te annexeren. In het dorp Elkana beloofde de minister-president dat alle Joodse nederzettingen deel gaan uitmaken van de staat Israël. 'Dit is ons land', zei Netanyahu. 'We bouwen nog een Elkana, en nog een, en nog een.' Ook bracht hij een bezoek aan de stad Hebron, waar honderden Israëlische kolonisten wonen te midden van 200.000 Palestijnen. 'Wij zullen hier altijd blijven', zei de premier. In een toespraak beloofde Netanyahu bovendien dat hij de Jordaanvallei zal annexeren. Dat gebied aan de grens met Jordanië omvat bijna 30 procent van de Westelijke Jordaanoever. Overigens heeft ook zijn tegenstander Benny Gantz van oppositiepartij Blauw en Wit gezegd dat de Jordaanvallei 'altijd onder onze controle zal blijven'. Netanyahu's beloften vallen in goede aarde bij inwoners van de nederzettingen. 'Israël had dit gebied al veel eerder moeten annexeren', zegt Yosef Mantinband in de nederzetting Yitzhar, in de buurt van de Palestijnse stad Nablus. 'Maar beter laat dan nooit. Dit hele land behoort toe aan het Joodse volk, want zo staat het geschreven in de Bijbel.' Mantinband zegt dinsdag op Netanyahu te zullen stemmen vanwege diens alliantie met de rechtse partij Zehut. Maar er is onder de kolonisten ook scepsis over de premier. 'Annexatie is een goed idee, maar ik vertrouw Netanyahu niet', zegt Yoel Neumann, die al dertig jaar in de nederzetting Yitzhar woont. 'Hij belooft telkens hetzelfde, maar hij houdt zich er niet aan.' In de aanloop naar de verkiezingen van april kondigde Netanyahu ook al aan dat hij van plan was om delen van de Westelijke Jordaanoever te annexeren. In het gebied wonen ongeveer 400.000 Israëliërs, te midden van bijna 3 miljoen Palestijnen. Het grootste deel van de internationale gemeenschap beschouwt de nederzettingen als illegaal en als een belemmering voor vrede tussen Israël en de Palestijnen. Steeds dichterbij Op een paar honderd meter van Yitzhar ligt de school van het Palestijnse dorp Urif. Directeur Al-Qat heeft de Israëlische nederzetting de afgelopen tientallen jaren steeds dichter bij zijn school zien komen. 'De Israëliërs kunnen doen wat ze willen', zegt hij. 'Vroeger gingen we picknicken op de berg waar nu de nederzetting is, onder die bomen daar. We konden er de Middellandse Zee zien. Maar nu kunnen we er niet meer heen.' De Palestijnse topdiplomaat Saeb Erekat noemde de door Netanyahu beloofde annexatie deze week een misdaad. 'Als hij hierin slaagt, heeft hij elke kans op vrede voor de komende honderd jaar begraven. Israëliërs en de internationale gemeenschap moeten deze waanzin stoppen.' 'Pak slaag voor Netanyahu' Volgens schooldirecteur Al-Qat hebben de Palestijnen niet veel meer te verliezen. 'We zijn al bezet', zegt hij, 'en dat zal na de verkiezingen zo blijven. Israël maakt hier de dienst uit en wij hebben niks te vertellen.' Mazen Shehadeh, de bestuurder van het dorp Urif, hoopt dat er een einde komt aan het tijdperk-Netanyahu. 'Hij probeert ten koste van ons stemmen te winnen', zegt de bestuurder. 'Ik hoop dat hij een pak slaag krijgt.' In Israël worden komende dinsdag parlementsverkiezingen gehouden. Dat gebeurt voor het eerst in de geschiedenis van het land voor de tweede keer binnen een jaar. Na de verkiezingen van april konden partijen het niet eens worden over een coalitie. In de peilingen staan zowel de Likoedpartij van premier Netanyahu als oppositiepartij Blauw en Wit op ruim dertig zetels. In totaal telt het parlement 120 leden.
14/09 16u30  Automobilisten reanimeren bestuurder op A16De politie bedankt mensen die vanochtend een man hebben gereanimeerd op de A16. Ter hoogte van afslag Prinsenbeek, bij Breda, raakte een auto van de weg. De bestuurder bleek onwel te zijn geworden. Verschillende mensen schoten te hulp en reanimeerden de man tot de hulpdiensten kwamen. 'Het slachtoffer is met ritme naar het ziekenhuis gegaan. We willen de omstanders dan ook bedanken voor hun inzet', schrijft de politie op Twitter. De politie spreekt van 'een mooie samenwerking tussen omstanders, collega's en de AED.' De politie noteerde de gegevens van de behulpzame mensen, schrijft Omroep Brabant. Alleen een taxichauffeur die meehielp is nog niet gevonden. De politie hoopt alsnog met hem in contact te komen.
14/09 16u15  Wiebes: 'In Groningen hadden we tien jaar eerder moeten ingrijpen''De Groningse gaswinning is veel te lang doorgegaan, we hadden al tien jaar geleden moeten ingrijpen.' Dat zei minister Wiebes van Economische Zaken en Klimaat vanmiddag tijdens een talkshow in Amsterdam, die werd gehouden voorafgaand aan de opvoering van het toneelstuk GAS. Ook maakte de minister duidelijk dat de Staat mogelijk nog veel meer dan 90 miljoen euro zal moeten betalen aan Shell en Exxon, als compensatie voor het stopzetten van de gasproductie. 'Het Rijk is hier natuurlijk te lang mee doorgegaan. Dat is niet één kabinet geweest, dat zijn we eigenlijk allemaal geweest. We hadden al tien jaar geleden moeten beginnen met ons te realiseren dat er iets serieus aan de hand was, en we hadden ons tien jaar eerder moeten realiseren dat je het niet aan de oliemaatschappijen kunt overlaten', zei Wiebes. 'We lieten een heel gebied trillen en toch viel het kwartje niet dat dit een publieke verantwoordelijkheid is.' Onhoudbaar Vooral het feit dat Groningers hun schade zelf met de NAM moesten regelen, vindt Wiebes achteraf een slechte zaak. 'We hadden niet moeten zeggen: zoekt u het maar uit met de NAM, wat in feite de situatie was. Juridisch gezien klopte dat wel, maar maatschappelijk klopt dat niet.' In de talkshow blikte de minister daarnaast terug op de periode die voorafging aan zijn besluit van deze week om al over drie jaar de gaswinning stop te zetten. Al bij zijn aantreden zag Wiebes de onhoudbaarheid van de situatie in, zegt hij. 'De erfenis aan het begin bemoedigde al niet. Wat we erfden was een schadeafhandeling die geheel stilstond. We hadden een enorme stapel met schademeldingen en er werd niets aan gedaan. De versterkingsoperatie, die echt nodig was, ging als een slak. En er stond in het regeerakkoord dat we nog eeuwig door zouden gaan met de gaswinning in Groningen.' Wiebes noemde daarom de eerste maanden van zijn ministerschap een 'flinke worsteling'. Uiteindelijk besloot hij dat er geen andere redelijke oplossing was dan de gaswinning beëindigen. Contact kan warmer Nog steeds is de minister overigens niet tevreden over de afhandeling van de schade. Tijdens dezelfde talkshow beklaagde de Groningse Yvonne Morsselt zich over de manier waarop mensen ook nu nog worden behandeld door schade-experts. Wiebes beaamde dat 'het contact inderdaad een stuk warmer kan'. Een ander probleem in Groningen vormt verder nog altijd de onverkoopbaarheid van huizen en de waardedaling daardoor. Oud-burgemeester Marijke van Beek van de voormalige gemeente Eemsmond (tegenwoordig Het Hogeland) pleitte bij de bijeenkomst voor een waardedalingsregeling voor mensen die hun huis niet kwijtraken.
14/09 16u15  President Trump zegt het nu ook: Hamza bin Laden is doodPresident Trump heeft bevestigd dat Amerikaanse troepen in de strijd tegen terrorisme Hamza bin Laden hebben gedood, een zoon van de in 2011 omgebrachte al-Qaida-leider Osama bin Laden. Nieuws daarover lekte de afgelopen zomer al uit, maar werd toen niet officieel bevestigd. Trump zegt dat Hamza bin Laden omkwam bij een operatie in het grensgebied van Afghanistan en Pakistan. Meer details geeft hij niet. Hij zegt wel dat al-Qaida een belangrijke leider heeft verloren en dat daardoor belangrijke operaties van de terroristische groepering zijn ondermijnd. Begin dit jaar zei het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken dat de 30 jaar oude Hamza een opkomend leider van al-Qaida was. Er werd 1 miljoen dollar gezet uitgeloofd voor informatie die tot zijn gevangenneming zou leiden. Nieuwsuur zond op 1 augustus deze reportage over hem uit: Hamza bin Laden was een van de twintig kinderen van Osama bin Laden, die als leider van al-Qaida verantwoordelijk was voor verschillende terreuraanslagen op Amerikaanse doelen. De bekendste zijn die van 11 september 2001, toen al-Qaida-terroristen vliegtuigen kaapten en onder meer de Twin Towers in New York binnenvlogen. Tien jaar later wisten de Amerikanen Osama bin Laden op te sporen. Commando's schoten hem dood in een schuilplaats in Pakistan. Hamza trad in de voetsporen van zijn vader en liet in een videoboodschap weten dat hij diens jihad zou voortzetten.
14/09 15u45  Beoogd KPN-topvrouw verlaat Belgische Proximus vrijdag alDe beoogd bestuursvoorzitter van KPN, Dominique Leroy, verlaat de Belgische telecomprovider Proximus niet per 1 december, maar komende vrijdag al. Dat hebben Leroy en de raad van bestuur van Proximus afgesproken. Aanleiding voor het vervroegde vertrek is onvrede bij het personeel en de Belgische vakbonden. Die zijn er niet blij mee dat Leroy naar een concurrent overstapt en tot die tijd ook nog gesprekken over een reorganisatie zou leiden. Direct na het bekend worden van de overstap eisten de bonden dat Leroy per direct zou opstappen. 'Met het oog op het herstellen van een sereen klimaat binnen het bedrijf en in het belang van de onderneming zijn we overeengekomen dat ze haar functie als ceo neerlegt op 20 september', zegt Proximus nu. Handel met voorkennis Intussen is de Belgische beurswaakhond FSMA is het onderzoek gestart naar handel met voorkennis door Leroy. Een maand voor de aankondiging van haar vertrek verkocht ze bijna 11.000 aandelen Proximus, die toen 285.000 euro waard waren. Volgens de FSMA gaat het om een standaardprocedure. Leroy begint op 1 december bij KPN. Voor ze benoemd kan worden, moet er nog wel een bijzondere aandeelhoudersvergadering worden uitgeschreven.
14/09 15u30  Oud-minister Congo opgepakt voor misbruik ebolageldenDe voormalige minister van Volksgezondheid van Congo is opgepakt voor misbruik van geld dat bestemd was voor de bestrijding van de ebola-epidemie. Minister Oly Ilunga was een jaar lang voor de ebolabestrijding verantwoordelijk, maar werd in juli van die taak door de president ontheven. Een paar dagen daarna nam hij ontslag. De politie zegt nu dat Ilunga is opgepakt omdat hij van plan was naar het buitenland te vluchten. 'De politie kreeg informatie dat hij wilde verdwijnen naar Congo-Brazzaville.' Dat is een buurland van Congo. Ilunga moet zich overmorgen voor de rechter verantwoorden. Grote uitbraak Buitenlandse donateurs hebben tot nu toe meer dan 150 miljoen euro geld ingezameld voor de bestrijding van ebola, maar volgens de Verenigde Naties zijn er nog honderden miljoenen meer nodig. Door de uitbraak zijn 2000 mensen om het leven gekomen, meer dan 1000 mensen zijn geïnfecteerd. Alleen de ebola-epidemie van 2013 tot 2016 was dodelijk: toen stierven ruim 11.000 mensen.
14/09 15u15  Deel Amsterdamse gemeenteraad wil debat over wapen in ambtswoning HalsemaEen deel van de Amsterdamse gemeenteraad wil dat burgemeester Halsema in de raad tekst en uitleg komt geven over het onklaar gemaakte wapen dat in haar ambtswoning zou hebben gelegen. De partner van Halsema, regisseur Robert Oey, zegt in een gesprek met NRC dat het wapen waarmee hun zoon van 15 in juli werd opgepakt, van hem afkomstig was. 'Tot nu toe vonden we dit een privékwestie, maar als er een, weliswaar onklaar gemaakt, wapen in de ambtswoning ligt, dan moet er verantwoording komen', zegt VVD-fractievoorzitter Marianne Poot. 'Ik heb veel vragen. Wist de burgemeester dit, hoe lang wist ze dit al, lag dit wapen achter slot en grendel? Pas als die zijn beantwoord, wil ik een conclusie trekken en kijken hoe verder.' Ze benadrukt uit te gaan van de 'oprechtheid, eerlijkheid en integriteit' van Halsema. Robert Oey zegt tegen NRC dat Halsema niet wist dat het wapen in de ambtswoning lag. Hij had het daar verpakt in een zak in een la opgeborgen waarin, zoals hij het omschrijft, ook de telefoons van de kinderen worden opgeborgen als ze straf hebben. Ook Forum voor Democratie wil opheldering, net als de Partij van de Ouderen en de Partij voor de Dieren. 'Mocht het waar zijn, een wapen in de ambtswoning, dan is het geen privézaak meer', zegt Johnas van Lammeren van de partij. 'Wij willen ook een debat, ook om Halsema de gelegenheid te geven dit toe te lichten. Dit betreft de burgemeester en de ambtswoning en daarmee is het een speciaal geval. Daar moet over gesproken worden.' Wond openkrabben Ook Denk wil weten wat er speelde. 'De suggestie is gewekt dat het een soort speelgoedwapen was. Maar nu blijkt dat het een echt wapen was', zegt fractievoorzitter Mourad Taimounti. 'Dan wordt het een heel ander verhaal. Ze kiezen er zelf voor om het publiek te maken door zo'n interview te geven. Nu is het geen privé-aangelegenheid meer. Ik wil tekst en uitleg. Dit is zo'n raar verhaal, waarom die wond weer openkrabben? Ik wil weten waarom.' Coalitiepartijen D66 en GroenLinks spreken wel van een privékwestie, de andere twee coalitiepartijen PvdA en SP waren niet bereikbaar voor commentaar. Nadat De Telegraaf het nieuws bracht over de aanhouding van de zoon van Halsema, schreef zij een open brief aan alle Amsterdammers. Daarin stelde ze dat het ging om een (verboden) nepwapen. Ze is niet van plan nu verder te reageren: 'Ik schreef de brief als moeder die haar minderjarige zoon moest beschermen, in een uitzonderlijke reactie op onjuistheden in de pers die hem beschadigden. Op dat moment koos ik er bewust voor om publiekelijk uitspraken te doen over een privékwestie. Daar ga ik geen gewoonte van maken.'
14/09 15u15  Roekoe: CIA trainde duiven voor geheime missies tijdens Koude OorlogDe CIA heeft documenten vrijgegeven waarin informatie wordt onthuld over een missie waarbij duiven werden gebruikt voor spionagedoeleinden. De vogels werden tijdens de Koude Oorlog getraind om locaties te fotograferen, schrijft de BBC. Dat de Amerikaanse geheime dienst iets deed met duiven was al wel bekend. In het museum in het hoofdkwartier van de CIA in Virginia is een opgezette duif met een camera op zijn borst te zien en eerder werd de duif ook getoond tijdens een tentoonstelling in New York. Maar nu is ook duidelijk wat dat 'iets' dan was. De Amerikaanse geheime dienst geloofde in de jaren zestig dat dieren taken op zich konden nemen die voor mensen moeilijker zijn om uit te voeren. Vooral duiven bleken erg geschikt voor spionage, omdat ze zelfs na honderden kilometers vliegen altijd de weg naar huis kunnen vinden. Operatie Tacana was geboren en ging in de jaren zeventig van start. De duiven kregen een harnasje dat slechts vijf gram woog, met daaraan een camera van 35 gram. Kosten? Zo'n 2000 dollar per duif. De camera had een filmrol waarmee 140 foto's gemaakt konden worden. Die bleken verrassend scherp, zeggen experts in de documenten. Ongeveer de helft was van zo'n goede kwaliteit, dat ze beter waren dan de beelden die satellieten produceerden in die tijd. De CIA voerde verschillende testvluchten uit met de spionageduiven, bijvoorbeeld boven Washington D.C. en een marinebasis. De grootste angst was dat een burger per ongeluk oog in oog zou staan met de spionduif. Daarom lag er een doofpot-scenario klaar voor het geval dat die angst uit zou komen. Hoe dat scenario eruit zag, is niet bekend. Overigens is de inzet van duiven door inlichtingendiensten niet nieuw. Tijdens de Tweede Wereldoorlog hadden de Britten een secret pigeon service. Duizenden duiven vlogen door Europa om berichten te verspreiden van en naar het front. Dolfijnen en raven De Amerikaanse geheime dienst experimenteerde niet alleen met duiven. Ook dolfijnen, raven en andere vogels werden getraind om spionageklussen uit te voeren. Zo wordt in de documenten beschreven hoe raven afluisterapparatuur op balkons kunnen achterlaten en dolfijnen ingezet kunnen worden voor onderwatermissies. Dat laatste dier was tijdens de Koude Oorlog ook een favoriet van de Russen. De Sovjet-marine trainde op de Krim dolfijnen in het opsporen van zeemijnen en het plaatsen van explosieven. Vandaag de dag worden in Rusland nog steeds dolfijnen getraind voor militaire doeleinden. Af en toe waren trainingen niet zo succesvol. De BBC beschrijft een passage over een test op een boot met valken. Voor die training zouden ze eerst een kaketoe hebben gebruikt. 'We weten absoluut niet wat de mogelijkheden zijn van dit beest', staat erbij geschreven. Op naar Leningrad? De test met duiven was in ieder geval zo geslaagd, dat werd besloten om er een echte missie aan vast te hangen. De vogels moesten naar de Sovjet-Unie, onder meer om scheepswerven in Leningrad te fotograferen waar onderzeeërs werden gebouwd. Daar eindigt abrupt het verhaal van de CIA in de documenten. Het is niet duidelijk of de spionageduiven de missie ook daadwerkelijk hebben uitgevoerd en hoeveel missies daarna nog volgden.
14/09 14u45  Minderjarige jongens rijden agente en Duitse vrouw aan in EnschedeTwee minderjarige jongens hebben gisteravond in de binnenstad van Enschede een agente en een 28-jarige vrouw uit Duitsland aangereden. Het tweetal en de Duitse vrouw zijn naar het ziekenhuis gebracht. Rond 23.00 uur kregen agenten meldingen van overlast door jongeren in het centrum. De jongeren vertrokken toen ze van de politie weg moesten. Kort daarna kwam er een scooter zonder verlichting aanrijden. De bestuurder van de scooter negeerde twee keer de stoptekens. Daarbij reden ze recht op een agente af. Die sprong aan de kant, maar werd toch geraakt waardoor ze een been kneusde. Bivakmuts De scooter reed door en raakte even verderop de Duitse vrouw. Bij de laatste aanrijding ging ook de scooter onderuit. De vrouw raakte gewond, net als de twee scooterrijders die allebei geen helm bleken te dragen. De twee jongens zijn vanwege hun verwondingen niet aangehouden, maar ze zijn wel verdachten in deze zaak, schrijft RTV Oost. Zodra ze in staat zijn te reageren worden ze verhoord. De politie is een groot onderzoek gestart. Onder meer de technische staat van de scooter wordt onderzocht om te achterhalen wat er is gebeurd. Ook had de bestuurder volgens de politie een bivakmuts op terwijl hij op de scooter reed. Afhankelijk van wat er wordt gevonden, kan het weken tot maanden duren voor de resultaten van het onderzoek bekend zijn, aldus de politie.
14/09 14u15  Dikke smog in Singapore door bosbranden op SumatraSingapore is gehuld in een grijze mist van smog die de luchtkwaliteit in de stad voor het eerst in drie jaar heeft gedrukt tot het niveau 'ongezond'. Volgens het nationaal milieuagentschap van de stadstaat wordt de smog veroorzaakt door de rook van de bosbranden op Sumatra die door de wind naar het oosten wordt geblazen. Veel mensen in Singapore kozen er vandaag voor om thuis te blijven. In Maleisië, direct ten noorden van Singapore, hielden honderden scholen hun deuren dicht. Maleisië kondigde eerder aan dat premier Mahathir Mohamad in een brief aan de Indonesische autoriteiten zijn zorgen over de branden op Sumatra kenbaar zou maken. Indonesië kaatste de bal terug door erop te wijzen dat er ook branden woeden in Maleisië zelf. Brandstichters vervolgd Elk jaar ontstaan in het droge seizoen problemen door de rook van de uitgebreide bosbranden in de regio. De branden zijn meestal aangestoken door kleine boeren en plantagehouders die land willen vrijmaken voor bebouwing. De regering in Jakarta heeft bekendgemaakt dat dertig ondernemingen vervolgd zullen worden als afschrikwekkend voorbeeld voor andere die stukken oerwoud willen afbranden. Uit Indonesische satellietinformatie blijkt dat er 1231 brandhaarden zijn op Sumatra en 1850 op Borneo. In Maleisië woeden zo'n 600 branden. In zes provincies in Indonesië, met een populatie van 23 miljoen, zijn grote zorgen over de luchtkwaliteit. De noodtoestand is er uitgeroepen vanwege de rookoverlast en het gevaar voor de volksgezondheid. De autoriteiten hebben in totaal 9000 man ingezet om de bosbranden te bestrijden.
14/09 13u30  Man (39) aangehouden voor camperbrand PuttenIn verband met een camperbrand die gisteravond bij een bedrijf in Putten woedde, is een verdachte aangehouden. Volgens de politie gaat het om een 39-jarige man zonder vaste woon- of verblijfplaats. Hij werd aangehouden terwijl hij vlak bij het terrein toekeek hoe de camper uitbrandde. Een politiewoordvoerder bevestigt dat hij is aangehouden voor brandstichting. De camper stond bij een autoverhuurbedrijf. Volgens directeur Aart van de Steeg zag een medewerker de verdachte eerder op het terrein lopen. 'Hij is voor de brand bij de camper gezien. Ook nadat hij was weggestuurd bleef hij terugkomen.' De man werd na enig tegenstribbelen overmeesterd door omstanders en overgedragen aan de politie. In vlammen opgegaan De camper ging volledig in vlammen op, meldt Omroep Gelderland. Andere campers raakten beschadigd. De brand ging gepaard met veel rook en hoge vlammen. Van der Steeg is blij dat de brand niet meer schade heeft aangericht. 'Het hele terrein staat vol met wagens, dus ik ben blij dat de brand zich niet heeft verspreid. En belangrijker nog: er zijn ook geen gewonden gevallen.'
14/09 12u15  Afrikaanse leiders nemen in Harare afscheid van MugabeIn het grootste stadion van de Zimbabwaanse hoofdstad Harare nemen Afrikaanse leiders afscheid van oud-president Robert Mugabe. Vandaag vindt alleen de officiële uitvaartceremonie plaats; Mugabe wordt pas over zo'n 30 dagen begraven in een nog te bouwen mausoleum in Harare. Onder de Afrikaanse staatshoofden die voor de uitvaart naar Harare zijn gekomen, zijn de Zuid-Afrikaanse president Ramaphosa, de Keniaanse president Kenyatta en Theodore Obiang Nguemae, de president van Equatoriaal-Guinea die al 40 jaar zijn land bestuurt en daarmee Mugabe (37 jaar) heeft overtroffen. Ook China, Rusland en Cuba hebben afgevaardigden gestuurd om het afscheid van Mugabe bij te wonen. De tribunes in het stadion, met plek voor 60.000 mensen, zijn spaarzaam gevuld. Mugabe, ooit een gevierd en bewonderd vrijheidsstrijder, werd vorig jaar door het leger afgezet na langdurige protesten tegen zijn autocratische regime. Hij overleed vorige week op 95-jarige leeftijd in een ziekenhuis in Singapore.
14/09 12u15  Niet overal feest bij bevrijding Limburg: 'In Montfort was geen vreugde'In Limburg is in 1944 niet alleen het eerste Nederlandse dorp bevrijd, maar ook de eerste grote stad: Maastricht. Vandaag precies 75 jaar geleden. Dat wordt gevierd met een reeks feestelijkheden, zoals een parade met veteranen, waarvan de NOS vanavond live verslag doet. Tijdens de uitzending - op NPO 2, NOS.nl en de app te zien tussen 21.10-22.00 uur - wordt naast de viering, ook stilgestaan bij de zwaarbevochten strijd om vrijheid. Hoewel het zuiden van de provincie al in september 1944 werd bevrijd, liet de bevrijding van het midden en noorden op zich wachten. De geallieerde opmars stokte door tegenstand van de Duitsers. Een deel van Limburg werd maandenlang het strijdtoneel van hevige gevechten. Dagenlange bombardementen Zo kwam Montfort eind januari midden in de frontlinie terecht. De 1700 inwoners zochten hun heil in schuilkelders, samen met 4000 evacués uit de omgeving. Het dorpje was van strategisch belang voor de bezetter: het ligt op een kruispunt van wegen, niet ver van de Duitse grens. De geallieerden besloten alles op alles te zetten om de Duitsers te verdrijven. Dagenlang kwam het dorp onder vuur te liggen, waarbij meer dan 180 burgerdoden vielen. Mientje Laumen-Houben, toen elf jaar oud, verloor daarbij haar moeder en enige broertje. Ze zat met haar familie als evacué in Montfort; haar eigen huis in een nabijgelegen dorp was al eerder met de grond gelijkgemaakt. Toen er plotseling een granaat insloeg in het huis waar ze waren ondergebracht, probeerde het gezin nog snel de kelder in te komen. Maar voordat ze die bereikten, vloog een volgende granaat door de voordeur. 'Mijn moeder was op slag dood. De benen van mijn broertje waren helemaal verbrijzeld. Een verschrikkelijk gezicht, overal lag bloed', vertelt ze. Niet veel later overleed hij in de schuilkelder aan zijn verwondingen. 'Ik kon alleen maar huilen.' Ook nu kan Laumen-Houben haar tranen niet bedwingen als ze vertelt over de dood van haar moeder: Eén dag later werden ze bevrijd. Eenmaal uit de kelder droeg haar ongedeerde vader haar op niet om zich heen te kijken. 'Maar ik was nieuwsgierig en deed het toch.' Wat ze zag, vergeet ze nooit meer. 'Er lagen overal lichamen, armen en benen en alles lag in puin.' De familie van Piet Wolters had een huis in Montfort en haalde wel op tijd de schuilkelder. 'Iedere keer als zo'n bom in de nabijheid ontplofte, schudde de hele kelder en kwam er een hoop stof naar binnen vliegen', herinnert hij zich, al was hij toen pas vijf jaar oud. Gestikt in schuilkelder Helemaal veilig was zo'n schuilkelder trouwens niet. Dat heeft ook Piet gemerkt, toen een verdwaalde granaat naar binnenkwam door het kleine kelderraam. Niemand raakte gewond, maar de deur raakte versperd. In dit geval kon iemand van buitenaf hulp bieden, maar niet iedereen had zo veel geluk. 'Van de Duitsers mocht je mensen niet uit de kelders halen. Deed je dat wel, dan werd er op je geschoten.' Sommige waaghalzen durfden het toch. 'Degenen die niet werden bereikt, stikten allemaal.' 'Er was hier geen vreugde', zegt Piet over de bevrijding van Montfort. 'Waar dat op andere plekken wel zo was, is dat hier nooit geweest.' Pas in maart 1945 werd heel Limburg bevrijd.
14/09 11u15  'Rekenen, spelling en lezen hollen achteruit door lerarentekort'De schoolprestaties van kinderen gaan achteruit en het lerarentekort is de grote oorzaak. Dat zeggen leraren in een enquête van vakbond CNV Onderwijs en het AD. Zo'n 90 procent van de bijna 3000 leraren merkt dat het niveau bij kernvakken als rekenen, spelling en lezen achteruitgaat. Vooral het personeelstekort wordt door veel leraren genoemd als grote reden voor slechtere prestaties bij kinderen. Veel scholen hebben te maken met uitval van docenten. Vervolgens is het moeilijk om vervanging te vinden en krijgen ze vacatures niet altijd vervuld. 'Bij een week ziekte mag je blij zijn als dit opgevangen kan worden', schrijft een leraar. 'Vaak is er ook iedere dag een andere invaller.' Lager uitstroomniveau Die wisselende gezichten voor de klas leiden er volgens de ondervraagde docenten uiteindelijk toe dat de kwaliteit van het onderwijs achteruitgaat, met als resultaat dat leerlingen ook slechter presteren. 'Ons uitstroomniveau is lager dan een aantal jaren geleden', constateert een leraar. In het onderzoek hebben kreten als 'lagere toetsresultaten', 'te weinig continuïteit' en 'basiskennis ontbreekt' de overhand. De leraren zien dat kinderen moeite hebben met tafels en breuken en dat er te weinig parate kennis is. Ook begrijpend lezen is vaak ondermaats, merkt een docent. 'Doordat ze teksten niet goed kunnen analyseren, hollen de andere vakken ook achteruit.' Meer onrustige kinderen Dat het lerarentekort er voor een groot deel mee te maken heeft, is wel duidelijk, zegt voorzitter Jan de Vries van CNV Onderwijs. 'Je ziet verschil tussen scholen en klassen waar weinig uitval is en plekken waar er veel tekorten zijn.' Niet alleen schoolprestaties lijden onder het lerarentekort. '70 procent ziet ook dat leerlingen onrustiger zijn', zegt De Vries. 'Ze krijgen minder individuele aandacht.' Iedere dag een andere docent leidt ertoe dat kinderen geen band opbouwen met hun leraar, zegt een van de respondenten. 'Ze raken het vertrouwen kwijt en bouwen spanning op.' Afgelopen week werd bekend dat het kabinet 285 miljoen euro beschikbaar stelt voor de arbeidsvoorwaarden in het primair onderwijs. Volgens De Vries is er nog veel meer nodig om de problemen op te lossen. 'Het kabinet wil investeren in de kenniseconomie. Daarvoor is een goede basis nodig. Breng die eerst op orde.' De enquête van CNV Onderwijs en het AD is een begin, zegt De Vries, maar nog niet genoeg met cijfers onderbouwd. 'Er moet nog uitgebreider en breder onderzoek komen.' De Onderwijsinspectie gaat vanaf volgend jaar de effecten van het lerarentekort en de hoge werkdruk onderzoeken. 'Ik pleit ervoor dat ze hier morgen al mee starten. We moeten er alles aan doen om deze ramp voor het onderwijs en onze samenleving te keren.'
14/09 11u15  Deelnemers trouwstoet op A50 beboetOp de A50 bij Veghel-Noord zijn gistermiddag deelnemers van een trouwstoet bekeurd. De politie kreeg een melding dat verschillende auto's op de snelweg langzaam reden en stilstonden op de vlucht- en invoegstrook. Op de snelweg zagen agenten dat mensen uit de ramen hingen van auto's en dat er daadwerkelijk langzaam en over de vluchtstrook gereden, meldt de politie. Gevaarlijk rijgedrag Drie mensen werden bekeurd voor gevaarlijk rijgedrag. Ook werden boetes uitgedeeld voor het niet dragen van de gordel, het niet bij zich hebben van een identiteitsbewijs of het rijden met een ongeldig rijbewijs. Recent duiken vaker berichten op van trouwstoeten waarbij de deelnemers zich niet houden aan de verkeersregels. Een politiewoordvoerder zegt dat in dit geval de politie gewoon op een melding af kwam van asociaal rijgedrag, en dat het daarbij niet uitmaakt of het nou een trouwstoet is of een andere groep bestuurders.
14/09 11u15  Rangeren op deel havenspoor Rotterdam om veiligheidsredenen stilgelegdHet rangeren van wagons met gevaarlijke stoffen is in een deel van de Rotterdamse haven met onmiddellijke ingang stilgelegd. Het gaat om het emplacement Waalhaven Zuid. Volgens spoorbeheerder ProRail blijken de bluswatervoorzieningen op het emplacement niet te niet voldoen, waardoor de veilige inzet van hulpdiensten niet kan worden gegarandeerd. ProRail werkt al langer aan het verbeteren van de bluscapaciteit en dat project moet begin volgend jaar klaar zijn. Voor de tussenliggende periode waren tijdelijke maatregelen genomen, maar nu is bij een test gebleken dat die niet afdoende zijn. Daarom worden op Waalhaven Zuid voorlopig dus geen treinstellen met gevaarlijke stoppen gerangeerd. De spoorbeheerder houdt er rekening mee dat het terrein langdurig niet kan worden gebruikt. Veel hinder ProRail erkent dat het spoorgoederenvervoer veel hinder ondervindt van de stillegging en zegt hard aan een oplossing te werken. Voor vervoerders van gevaarlijke stoffen zal nu van alternatieve locaties gebruik worden gemaakt. Staatssecretaris Van Veldhoven heeft ProRail gevraagd hoe 'deze acute situatie' heeft kunnen ontstaan. Ze schrijft aan de Tweede Kamer dat alle betrokken partijen hier lessen uit moeten trekken. Van Veldhoven trok eerder dit jaar 30 miljoen euro uit om de infrastructuur van het spoor in de Rotterdamse haven te verbeteren.
14/09 10u30  Man uit Mierlo opgepakt om bekladden oorlogsbegraafplaatsDe Brabantse politie heeft een inwoner van Mierlo aangehouden in verband met de bekladding van graven en monumenten op de plaatselijke oorlogsbegraafplaats. De 36-jarige verdachte is vanmorgen vroeg in zijn woning aangehouden. De man wordt vandaag verhoord. Gisteren bleken graven, muren en de kapel van de oorlogsbegraafplaats besmeurd, onder meer met een hakenkruis en onbegrijpelijke Engelse leuzen. Vrijwel alle grafstenen zijn beklad. Een amateurhistoricus zou gisteren een schoolklas rondleiden op de begraafplaats. Dat bezoek werd afgelast: De begraafplaats werd vorig weekend ook al geschonden. De beheerder gaat ervan uit dat dezelfde dader twee keer heeft toegeslagen. Op het Mierlo War Cemetery liggen 665 militairen begraven die zijn gesneuveld tussen september en november 1944 bij gevechten rond de Maas en de Schelde. Ze waren vrijwel allemaal afkomstig uit het Verenigd Koninkrijk. Ook liggen er zeven militairen van wie de identiteit onbekend is.
14/09 10u15  Nieuwe acties dreigen bij KLM om mislukte cao-onderhandelingenDe onderhandelingen voor een nieuwe cao voor KLM hebben vooralsnog geen resultaat opgeleverd. Het cao-overleg tussen KLM en de bonden is vannacht voorlopig gestopt. Een nieuwe werkonderbreking dreigt. KLM heeft in het eindbod een loonsverhoging voorgesteld van in totaal zeven procent, verspreid over 2 jaar en 9 maanden. Dat is zo'n 2,5 procent per jaar. Ook een loonsverhoging van 8,5 procent over deze periode is mogelijk, maar dan wordt de winstdelingsregeling wel aangepast. Vakbonden VNV, VKP, De Unie, CNV en NVLT gaan het voorstel van de luchtvaartmaatschappij met hun leden bespreken. Cabinebonden VNC en FNV Cabine en de vakbond voor grondpersoneel FNV Grond hebben het eindbod afgewezen. Meer vaste medewerkers FNV zegt dat het voor volgende week een nieuwe werkonderbreking voorbereidt door het grondpersoneel van KLM. Die gaat vier uren duren en wordt minstens 48 uur van tevoren aangekondigd. De bond wil onder meer vier procent per jaar erbij, minder zware roosters en een betere verhouding tussen uitzendkrachten en vaste medewerkers. KLM zegt bereid te zijn afspraken te maken over deze thema's. Zo wil het bedrijf 50 mensen aannemen met een vast contract en een kortere werkweek voor medewerkers die veel nachtdiensten en/of hele vroege diensten draaien. 'Deze voorstellen zijn geen onderdeel van het eindbod en dus verder bespreekbaar', meldt het bedrijf. Dat nieuwe werkonderbrekingen dreigen, noemt het bedrijf onbegrijpelijk. Over de nieuwe cao wordt al maanden onderhandeld. Begin deze maand legden honderden FNV-leden bij KLM het werk al twee keer twee uur stil. Daardoor vielen tientallen vluchten uit, of liepen ze vertraging op. Ook moesten mensen langer op hun bagage wachten. Een aangekondigde staking voor afgelopen weekend werd opgeschort.
14/09 10u15  Middeninkomens in spotlight op Prinsjesdag, maar wie dat zijn is onduidelijk'De lonen van mensen met een middeninkomen moeten omhoog' en 'we moeten de middeninkomens steunen'. Dit soort uitspraken over de financiële situatie van een grote groep Nederlanders duiken in aanloop naar Prinsjesdag bijna dagelijks op. De politieke aandacht voor de middeninkomens is dus groot, maar er is geen eenduidige definitie over wie zich tot de middeninkomens mag rekenen. Daarom de vraag: over wie heeft het kabinet het als het zegt dat de middeninkomens er in koopkracht komend jaar flink op vooruit gaat? Geen officiële definitie Het Centraal Bureau voor de Statistiek houdt geen cijfers bij over middeninkomens. Ook het Centraal Planbureau, dat regelmatig economische ramingen publiceert, hanteert geen definitie van middeninkomens. 'Middeninkomen is geen statistisch begrip en dan hangt het er maar net van af hoe je die interpreteert. Hoeveel inkomen is veel en hoeveel is weinig?', zegt Peter Hein van Mulligen, CBS-hoofdeconoom en woordvoerder. 'De term is vrij diffuus. Van ons wordt verwacht dat we precies zijn in wat we benoemen en de term middeninkomen is dat niet.' Het valt Van Mulligen op dat politici de term de laatste jaren vaak gebruiken. 'Maar 'middeninkomen' is geen officiële definitie.' Wat is een middeninkomen? Swipe door de zoektocht: Wel is duidelijk dat de druk op de hele middenklasse is toegenomen, blijkt uit een rapport van de Wetenschappelijk Raad voor het Regeringsbeleid (WRR) uit 2017. 'Er is veel flexwerk, een diploma heeft nog maar weinig waarde, er is minder sociale zekerheid. Bovendien moeten zij hard blijven trappen om niet om te vallen of achterop te raken', zegt hoogleraar sociologie Godfried Engbersen, die betrokken was bij de WRR-verkenning. 'Een deel komt daadwerkelijk in de problemen.' Een grote verandering ten opzichte van jaren geleden is ook dat je twee werkenden in het gezin nodig hebt om bij de middenklasse te horen. 'Valt een van de inkomens weg, dan is er dus minder ruimte voor tegenslag en is er meer kwetsbaarheid', zegt Engbersen. De situatie voor de middenklasse is sinds de economische crisis ook niet verbeterd. Dat komt doordat de economische groei in ons land meer is terechtgekomen bij bedrijven dan bij burgers, concludeerde ook het SCP onlangs. De WRR schrijft dat 'als we naar de opleidings-, beroeps- en inkomenspositie van het middensegment kijken, we vooral veel stabiliteit zien'. De ontevredenheid van mensen met een middeninkomen is gestegen. Dat zou te maken kunnen hebben met het achterblijven van het netto-inkomen, zei SCP-onderzoeker Annemarie Wennekers in de NRC. 'Maar dat kan ook komen doordat mensen onzekerder zijn over de toekomst, of door de toegenomen druk die mensen ervaren.' Dat komt overeen met bevindingen uit het WRR-rapport: 'Waar de hoge inkomens makkelijker in staat zijn om financiële tegenvallers zelf op te vangen en de lage inkomens gesteund worden door de overheid, voelen de middeninkomens zich vaak in de steek gelaten.' 'Nederland is altijd een middenklasse-samenleving geweest die werd bediend door de politiek', zegt Engbersen. 'De afgelopen jaren is dat minder het geval geweest. ' Toch relativeert hij de situatie. 'In termen van maatschappelijke groepen zijn middeninkomens nog altijd beter af dan lage sociale groepen. De dreiging wordt nu wel iets te zwaar aangezet.'
14/09 10u15  'Tientallen vastgelopen veteranen zwerven op straat'Tientallen Nederlandse veteranen met psychische klachten zwerven op straat of slapen bij de daklozenopvang, meldt de Volkskrant. De oud-militairen hebben tijdens hun buitenlandse missie blijvende psychische schade opgelopen, waar ze geen passende zorg voor krijgen, blijkt uit gesprekken met veteranen, zorgverleners en het Leger des Heils. Op basis van een inventarisatie onder medewerkers zegt het Leger des Heils dat het gaat om tientallen veteranen die een beroep doen op de opvang. Maar het vermoeden bestaat dat hun werkelijke aantal 'in de honderden' loopt, zegt een lid van de directie in de krant. Het gaat in veel gevallen om oud-militairen met het PTSS-syndroom (posttraumatisch stresssyndroom), die na hun terugkeer in Nederland ook tegen andere problemen zijn aangelopen en zich niet willen laten behandelen door zorgverleners. Zorgplicht Minister Bijleveld van Defensie erkent dat het leger een 'bijzondere zorgplicht' heeft voor de veteranen en zegt zich hun lot aan te trekken. 'Het is bekend dat er een kleine groep veteranen is bij wie de zorgbehandeling niet aanslaat of die zorg mijdt', zegt ze. Defensie kan niet beoordelen of er meer beschermd-wonenplekken moeten worden ingericht, omdat er geen zicht is op de omvang van de groep die daar behoefte aan heeft, aldus Bijleveld. Defensie heeft voor veteranen met gezondheidsklachten het Veteranenloket opgezet. Daar worden de oud-militairen geholpen bij het kiezen van de juiste zorg, maar ook bij het aanvragen van voorzieningen en uitkeringen. 'Maar juist de ernstige gevallen worden daar niet bereikt', zegt een jurist die veteranen met PTSS bijstaat, in de Volkskrant. Alleen de zelfredzame mensen wenden zich tot defensie, de overigen laten zich afschrikken door de bureaucratie of willen met rust gelaten worden, voegt hij eraan toe.
14/09 09u45  Saudische olie-installatie aangevallen met drones, brand onder controleSaudi-Arabië zegt dat drones een aanval hebben uitgevoerd op een olieraffinaderij en een olieveld. Daardoor is een enorme brand uitgebroken, die volgens de Saudische autoriteiten inmiddels onder controle is. Wie verantwoordelijk is voor de drone-aanval van vanochtend is niet bekendgemaakt, maar het vermoeden bestaat dat de Jemenitische Houthi-rebellen verantwoordelijk zijn. Die hebben sinds de start van de oorlog in Jemen, vier jaar geleden, gebruikgemaakt van drones. De aanvallen waren in Buqayq, ruim 300 kilometer ten noordoosten van de hoofdstad Riyad, tegen de Perzische Golf gelegen. Ook een olieveld in de regio Khurais, tussen de Golf en Riyad, zou zijn getroffen. Het complex dat is aangevallen, is volgens het Saudische staatsoliebedrijf Aramco de grootste olieverwerkingsfaciliteit ter wereld. Sinds maart 2015 leidt Saudi-Arabië een coalitie van landen die in Jemen strijdt tegen de Houthi-rebellen. Die hebben nog altijd grote delen van het land in handen, waaronder de hoofdstad Sanaa. De oorlog heeft geleid tot een van de grootste humanitaire rampen van deze tijd. Er vielen tienduizenden doden, miljoenen zijn ontheemd en veel Jemenieten kampen met ernstige tekorten. De Houthi's beschikken volgens de VN over een drone die afstanden kan overbruggen tot 1500 kilometer. Het conflict in Jemen: hoe zit het?
14/09 08u30  Klokkenluiders bij Haagse politie voelden zich niet meer veiligDe agenten die misstanden hebben gemeld op het politiebureau op de Haagse Hoefkade, zijn vertrokken naar een andere politiepost. Sommigen deden dat vrijwillig, anderen voelden zich er niet veilig meer, zegt Jan Struijs, voorzitter van de Nederlandse Politiebond, in het NOS Radio 1 Journaal. Struijs heeft in de afgelopen tijd gesprekken gevoerd met mensen van het bureau in de Schilderswijk en noemt de voorbeelden van discriminatie en overmatig geweld door agenten 'huiveringwekkend'. Gisteren werd bekend dat er een verziekte cultuur heerst op het Haagse politiebureau. Bronnen zeggen tegen de NOS dat er meerdere incidenten zijn geweest waarbij buitensporig geweld tegen arrestanten is gebruikt waarna is geprobeerd om dat te verdoezelen. Het gaat om vier tot acht agenten. Zwijgcultuur Er loopt een intern onderzoek naar de gang van zaken. 'Dat onderzoek duurt veel te lang. De eerste meldingen bij de leidinggevenden zijn al meer dan een jaar oud', aldus de vakbondsman. 'Daardoor heerst er nu het grote zwijgen. Mensen durven zich niet uit te spreken of ze zien: als je een melding doet, kun je fors in de problemen komen.' Een gerichte aanpak blijft uit. Struijs noemt het voorbeeld van een politiecommissaris op de Hoefkade die duidelijk zei dat dit afgelopen moest zijn: 'we tolereren geen discriminatie en intimidatie. Mijn deur staat altijd open'. 'En die vertrekt dan zelf weer drie weken later om een andere klus te doen, terwijl ze wist dat er op dit bureau forse problemen zijn.' Struijs weet overigens niet of ze vrijwillig is vertrokken of niet. Professioneel blijven Hij erkent dat de agenten van bureau Hoefkade werken in een wijk met veel geweld en veel intimidatie. 'Juist dan moet je professioneel blijven, de boel bij elkaar willen houden', zegt hij. De politiebond krijgt uit het hele land reacties op het verhaal over de Haagse agenten. Agenten voelen de impact van de beschuldiging van discriminatie en gewelddadigheid en worden er door het publiek op aangesproken. De politiebond dringt erop aan dat er meer mensen op het onderzoek worden gezet, zodat het snel afgerond kan worden. 'We moeten hiervan leren. Waardoor ontstaat zo'n cultuur? Waarom durven mensen niet te melden? Waarom worden melders gepest? De onderste steen moet boven komen.'
14/09 08u15  Wekdienst 14/9: afscheid van Mugabe en Maastricht 75 jaar bevrijdGoedemorgen! Zimbabwe neemt afscheid van oud-president Mugabe, Maastricht viert feest en het is een zonnige zaterdag vol sport. Vandaag schijnt de zon flink en na een frisse ochtend wordt het 's middags 18 tot 22 graden. Ga je op pad? Hier vind je het overzicht van de werkzaamheden en files en de situatie op het spoor. Wat kun je vandaag verwachten? In de Zimbabwaanse hoofdstad Harare is er een afscheidsceremonie voor oud-president Robert Mugabe die vorige week overleed. Precies 75 jaar geleden werd de eerste grote stad in Nederland bevrijd: Maastricht. Dat wordt gevierd met een reeks feestelijkheden, zoals een parade met veteranen, waarvan de NOS vanavond live verslag doet. Het is een zaterdag boordevol sport: op het programma staan wielrennen (Vuelta a España), volleybal (EK met Nederland-Oekraïne), voetbal (speelronde 6 in de eredivisie), veldrijden (wereldbeker) en golf (KLM Open). Wat heb je gemist? De Amerikaanse actrice Felicity Huffman krijgt een gevangenisstraf van veertien dagen omdat ze smeergeld heeft betaald om haar dochter op een elite-universiteit te krijgen. Ze betaalde 15.000 dollar zodat haar dochter een hoge score kreeg op een belangrijke toelatingstoets. Naast de celstraf krijgt ze ook een werkstraf van 250 uur opgelegd en moet ze een boete betalen van 30.000 dollar. Bij de uitspraak zei Huffman in tranen dat ze erop had moeten vertrouwen dat haar dochter het op eigen kracht ook had gekund. 'Ik was bang, ik was stom en ik was zo ontzettend fout.' De bekende actrice, die in het verleden in de serie Desperate Housewives speelde en recenter in de Netflix-serie When They See Us, is de eerste die gestraft wordt voor haar rol in een grootschalig omkopingsschandaal. Ander nieuws uit de nacht: Partner Halsema: wapen dat mijn zoon bij zich had, was van mij: volgens documentairemaker Robert Oey gaat het om een onklaar gemaakte revolver uit Duitsland, die hij al twintig jaar heeft. Disney-topman stapt uit raad van bestuur van Apple: zijn vertrek wordt in verband gebracht met de videostreamingdienst die Apple in november wil lanceren. Disney begint eveneens een streamingdienst. Banken klaar voor delen betaalgegevens, maar consument wil het (nog) niet: de Europese richtlijn PSD2 is van kracht. Door de richtlijn kunnen betaalbedrijven na toestemming van de klant bij betaalgegevens als het saldo en transacties. Hierdoor kunnen ze nieuwe diensten aanbieden. En dan nog even dit: Meer dan 150 vrouwen hengelden gisteren in angstaanjagende outfits vissen uit het water. Althans, dat was de bedoeling. Tijdens de jaarlijkse viswedstrijd in De Rijp werden maar drie vissen gevangen, meldt NH Nieuws. Het 'vrouwenvissen' is al veertig jaar een traditie waarmee de kermis opent. Officieel gaat het om wie de meeste vissen vangt, maar in de praktijk draait het daar allang niet meer om. 'Ik heb geen eens een dobber', bekent een deelneemster die als processierups verkleed is. 'Maar ik doe alsof. Als we namelijk niet vissen, mogen we ook niet meedoen om de prijzen van de leukste outfit.' Die prijzen liegen er niet om. 'Er zijn heel veel consumptiebonnen, een wisselbeker, visbonnen, noem maar op', laat Piet van Marle weten. Hij is de voormalige voorzitter van de plaatselijke hengelsportvereniging die het evenement organiseert. 'En we noteren altijd wie er als eerste een vis heeft gevangen, die wint namelijk een stuk worst.' Fijne dag!
14/09 08u00  Asielzoekers krijgen plek op landgoed DuinrellOp het landgoed Duinrell in Wassenaar worden deze winter tot 930 asielzoekers opgevangen. Het gemeentebestuur heeft ingestemd met een verzoek daartoe van het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA). De opvang is op een apart gedeelte van het landgoed, met een eigen in- en uitgang. De afspraken gelden voor de periode 30 september tot en met 30 maart. Het aantal asielzoekers in Nederland is de afgelopen maanden toegenomen, zegt het COA. Ook stokt de uitstroom van statushouders uit de bestaande opvanglocaties, door de krapte op de woningmarkt. In Wassenaar zijn sinds 1997 elf keer eerder asielzoekers opgevangen.
14/09 07u45  De Marokkaanse islam als exportproduct tegen extremismeOpnieuw zijn er zorgen ontstaan over de invloed van de extremistische islam in Nederland. Na een tweeluik van Nieuwsuur en NRC Handelsblad over omstreden lesmateriaal en preken op salafistische moskeescholen trekken zowel politici als de Nederlandse Raad van Marokkaanse Moskeeën aan de bel. Die laatste wijst op de toenemende invloed vanuit Saudi-Arabië of zoals een van de imams in de reportage van Nieuwsuur het noemt: 'het Saudische gif'. Het is een bekend verhaal, dat niet alleen speelt in Nederland. Saudi-Arabië spendeert jaarlijks ruim 3 miljard euro om zijn gedachtegoed te verspreiden. Maar Marokko lijkt de tegenaanval in te zetten. Om de invloed van de extremistische interpretatie van de islam te beperken, probeert het koninkrijk de afgelopen jaren de Marokkaanse islam te exporteren naar andere Afrikaanse landen en naar het Westen. Eigen imamopleiding als wapen tegen extremisme Op basis van uitspraken van de koning en de minister van Religie kan de Marokkaanse islam het best omschreven worden als een die staat voor 'het midden', flexibiliteit en moderniteit. Het is gebaseerd op de malikitische rechtsschool, een van de vier bronnen en stromingen van de soennitische islam. Ook heeft het soefistische invloeden in zich. Volgens Marokko is dit de islam die zich het best laat verenigen met het Westen, maar ook met landen in Sub-Sahara Afrika zoals Mali en Senegal. Die kennen een soefistische islamitische traditie, maar worden nu bedreigd door terroristische bewegingen. Het belangrijkste wapen van Marokko is zijn imamopleiding. Sinds 2015 staat in hoofdstad Rabat het instituut dat een alternatief wil zijn voor de islamitische universiteit van Medina in Saudi-Arabië. Dat is geen eenvoudige taak. Niet alleen is het moeilijk opboksen tegen de Saudische oliedollars, Marokko heeft ook flink wat jaren achterstand. De Saudische universiteit leidde de afgelopen veertig jaar ruim 140.000 buitenlandse studenten op, van wie het merendeel uit Noord-Afrika. Het Marokkaanse instituut moet het doen met enkele honderden studenten per jaar. Ook vrouwen worden opgeleid in Rabat. De grootste interesse komt vanuit Mali, dat kampt met verschillende jihadistische bewegingen waaronder al-Qaida. Het land leverde in het eerste jaar al meer dan de helft van het aantal buitenlandse studenten. Dat is ook afgesproken tussen beide landen. Doel is om ook de komende jaren nog meer Malinese imams op te leiden in Rabat. Maar Marokko doet meer dan alleen imams opleiden op het instituut. Zo betaalde het land mee aan het restaureren van Malinese moskeeën en geeft het in Mali trainingen aan imams die niet in staat zijn om naar Rabat te komen. Ook werd in Marokko de islamzender 'de zesde' opgericht als tegenwicht tegen (religieuze) satellietzenders die veel worden bekeken. Verschil met Saudische leer verduidelijkt Naast met Afrika zoekt Marokko op religieus vlak ook samenwerking met Europa. Zo zijn enkele tientallen Franse imams opgeleid op het instituut en stuurt het land elke ramadan honderden imams naar Europa om te preken, ook naar Nederland. Positief, vindt Said Bouharrou van de Nederlandse Raad van Marokkaanse Moskeeën. Ook hier leggen de imams van Marokkaanse moskeeën veel meer nadruk op de malikitische leer dan vroeger. 'Ze benadrukken nu waarin die verschilt van de leer uit Saudi-Arabië.' Hij let erop als hij samenwerkingsverbanden aangaat. 'Veel Marokkaanse moskeeën worden beïnvloed door de salafitische leer, dus ik kijk of een moskee de malikitische leer onderwijst.' Hij omschrijft die als: losser, goed passend in de Nederlandse context en open voor interpretatie. Datzelfde geldt voor lesmateriaal. Een van de boeken die door Nieuwsuur op salafistische moskeescholen werd gevonden, bleek een letterlijke vertaling van Saudisch lesmateriaal. 'Zorgelijk', benadrukt Bouharrou nogmaals. Ook het materiaal moet nu bij voorkeur malikitisch zijn of uit een land als Marokko komen. Maar er klinken ook kritische geluiden. Niet alleen heeft de malikitische traditie ook heel strikte, zelfs extreme kanten, de vraag is vooral hoe effectief Marokko's religieuze beleid is. Zo zegt kenner van Marokko en IS-deskundige Abdou Bouzerda: 'Het is niet zo dat er helemaal geen salafisten zijn in Marokko. Ze hebben geen eigen moskeeën, omdat dat niet mag, maar dat betekent niet dat het niet bestaat. Intellectuelen schrijven boeken in hun cel, er zitten salafisten in de politiek, het is een gedachtegoed dat niet zomaar valt uit te roeien.' Een echte concurrent van Saudi-Arabië zal Marokko volgens Bouzerda dan ook niet snel worden. In elk geval niet op religieus gebied en hij betwijfelt of Marokko dat ook wel echt wil. 'Eigenlijk gaat het Marokko vooral om twee dingen. In het land zelf strijden tegen het extremisme en invloed in de regio. Marokko wil graag de regionale machthebber zijn in West-Afrika.'
14/09 07u45  Partner Halsema: wapen dat mijn zoon bij zich had, was van mijHet wapen waarmee de zoon van burgemeester Halsema van Amsterdam werd opgepakt, was van zijn vader Robert Oey. Dat zegt Oey in een interview met NRC. Volgens de documentairemaker gaat het om een onklaar gemaakte revolver uit Duitsland, die hij al twintig jaar in zijn bezit had. Het pistool is volgens Oey in 1999 gebruikt voor het logo van zijn toenmalige productiemaatschappij. Het lag al die jaren bij een vriend, maar onlangs had hij het voor een filmshoot meegenomen naar de ambtswoning van de burgemeester. Daar bewaarde hij het naar eigen zeggen in een juten zak in een kastje in de woonkamer. De minderjarige zoon van Halsema en Oey werd in juli samen met een andere jongen opgepakt nadat ze waren betrapt bij een inbraak op een leegstaande woonboot, bleek vorige maand toen De Telegraaf dat meldde. Hij had een verboden wapen bij zich, dat hij weggooide toen de politie op de overlast afkwam. De zaak is nog in behandeling. Brief aan de Amsterdammers Volgens Oey heeft hij op de avond van de arrestatie aan Halsema verteld dat het wapen van hem was. In een brief aan de Amsterdammers over het voorval beschreef Halsema na berichtgeving van De Telegraaf dat haar zoon een '(verboden) nepwapen' bij zich had, maar noemde ze niet dat het ging om een revolver van haar partner. Een woordvoerder van Halsema zegt in een reactie op het interview dat de burgemeester en Oey niet dezelfde persoon zijn. Gevraagd waarom in de brief niet wordt genoemd dat het wapen van Halsema's partner is, terwijl ze dat volgens Oey wel wist, zegt de woordvoerder dat hij daar niets over kan zeggen. 'Dommigheid van puber' Oey zegt verder dat hij in juli voor zijn werk in Bangkok was toen Halsema hem belde en zei dat hun zoon was opgepakt. Hij zegt in de krant dat de gebeurtenis het gezin wekenlang bezighield, maar dat ze dachten dat 'dommigheid van een puber' niet breed uitgemeten zou worden in de pers. Toen het gezin half augustus in Kenia op vakantie was, werd duidelijk dat De Telegraaf wist van de arrestatie en dat de krant erover ging berichten. 'We zaten op een idyllische plek, maar er werd alleen maar gehuild', beschrijft Oey in NRC. Hij zegt dat de kwestie nog niet is uitgesproken tussen hem en Halsema. 'Maar ze is natuurlijk heel boos.'
14/09 07u15  Banken klaar voor delen betaalgegevens, maar consument wil het (nog) nietJe bankgegevens delen voor een boekhoudprogramma of belegginsapp kan technisch gezien vanaf vandaag, maar consumenten staan er niet om te springen. Slechts 15 procent van de consumenten heeft interesse in dit soort toepassingen. Uit onderzoek van EY VODW onder duizend consumenten blijkt dat onder jongeren de meeste interesse is. Ongeveer een kwart vindt de nieuwe mogelijkheden interessant. Vooral toepassingen die inzicht geven in de financiële situatie of die kortingen opleveren worden interessant gevonden. Hoe ouder, hoe minder bereidheid er is om de betaalgegevens vrij te geven. Van de 65-plussers zegt 93 procent de data niet te willen delen. Banken moeten vanaf vandaag hun systemen openstellen in het kader van PSD2. Daarin is afgesproken dat banken niet langer de enige zijn die beschikking hebben over betaalgegevens. Allerlei bedrijven mogen nieuwe diensten opzetten en kunnen - mits de klant toestemming geeft - bij gegevens zoals het banksaldo en transacties. Alhoewel het technische gedeelte achter de schermen nu werkzaam is, merken klanten er nog niets van. Verschillende bedrijven werken aan toepassingen en zijn nog volop in de testfase. Een van die apps is Peaks, nu alleen onderdeel van de Rabobank-app, die het beleggen van je wisselgeld mogelijk maakt. Ook klanten van andere banken kunnen dat straks doen, maar nu nog niet. 'We zijn aan het testen en verwachten begin oktober live te gaan', zegt Tom Arends van de beleggingsapp. Hij merkt dat de verbindingen met de systemen bij de banken nog lang niet altijd stabiel zijn. Ook ziet hij andere praktische problemen. 'Bij ING bijvoorbeeld moet je toestemming geven voor het gebruiken van de data door in te loggen op de website in plaats van de app van de bank. Dat doe je met een username en password die je vaak niet meer gebruikt, omdat bijna iedereen de banken-apps gebruikt. Dat werkt omslachtig. En je moet het ook nog eens iedere 90 dagen doen.' Hij ziet dat het in Nederland overigens nog relatief goed geregeld is in vergelijking met bijvoorbeeld Duitsland. 'Daar is de verscheidenheid aan kwaliteit per bank groot. Bij sommige banken moet je iedere keer dat je de app gebruikt opnieuw toestemming geven. Dat hebben we in Nederland gelukkig niet.' Groot-Brittannië Volgens EY VODW wordt het nog een hele klus voor de bedrijven om klanten te overtuigen hun data te delen. 'Een concreet voordeel van het delen van data lijkt essentieel om de houding van Nederlandse huishoudens te veranderen', aldus Jeroen van der Kroft van EY. Tom Arends van Peaks maakt zich daarover weinig zorgen. 'De praktijk laat zien dat er een enorm verschil zit in wat mensen zeggen en wat ze doen', aldus Arends. 'We hadden zelf verwacht veel vragen hierover te krijgen. De praktijk laat zien dat dat niet zo is. Klanten vragen ons juist wanneer het nu eindelijk eens mogelijk is om met hun bank hun wisselgeld te beleggen.' EY verwijst naar Groot-Brittannië waar aanvankelijk ook veel scepsis was tegenover het delen van bankdata. Inmiddels worden er 60 miljoen data-uitwisselingen per maand gedaan. Dat waren er bij de start, een jaar eerder, nog geen 2 miljoen per maand.
14/09 06u45  Welke multinationals gaan straks meer winstbelasting betalen?Het kabinet wil dat multinationals meer belasting gaan betalen in Nederland. Er komt een wet, bevestigden bronnen woensdag aan de NOS. Het zou de schatkist 250 miljoen euro opleveren. Maar om welke multinationals gaat het precies? En worden ze met deze belastingmaatregel weggejaagd? Multinationals kunnen buitenlandse verliezen als aftrekpost opvoeren waardoor ze in Nederland nauwelijks winstbelasting betalen. Aan die situatie wil het kabinet een einde maken. Constructie Het wetsvoorstel dat het kabinet nu gaat overnemen, is opgesteld door GroenLinks, PvdA en SP. Het moet ertoe leiden dat grote multinationals in Nederland niet volledig onder de winstbelasting uit komen. Belastingdeskundigen zijn positief over het voorstel. 'De Nederlandse schatkist krijgt straks niet langer minder binnen door verliezen die in het buitenland zijn gemaakt', zegt hoogleraar belastingrecht Jan van de Streek van de Universiteit van Amsterdam. Een schimmige belastingconstructie is dat verlagen niet, zegt de hoogleraar. Het is volgens hem gewoon een aftrekpost die een eerder kabinet zelf in het leven heeft geroepen. Om bedrijven die gebruikmaken van deze aftrekpost te betichten van belastingontwijking, zoals in het publieke debat soms gebeurt, vindt hij dan ook te ver gaan. Waarom betalen sommige bedrijven geen of nauwelijks winstbelasting? NOS op 3 legt het in onderstaande video uit: Grote bedrijven willen nog niet reageren op het voorstel. Zo zeggen Shell, Unilever en Akzo de officiële brief van het kabinet af te wachten. ING en ASML geven nu al aan niet te verwachten dat de wet hun zal raken. BP was niet bereikbaar. 'Maar mensen moeten nu niet denken dat er heel veel meer belasting de schatkist binnenkomt ', zegt belastingdeskundige Arjo van Eijsden van EY. De 250 miljoen euro die hiermee naar verwachting wordt binnengehaald, is op de totale belastinginkomsten een relatief klein bedrag. Dat komt doordat de winsten van de grote multinationals vooral in het buitenland worden gemaakt. In die landen wordt dan ook winstbelasting betaald. Bovendien zullen de extra belastinginkomsten voor de staat straks, volgens Van Eijsden en Van de Streek, vooral betaald worden door bedrijven die stelselmatig faillissementen in het buitenland hebben. Oliebedrijven Daarbij moeten we vooral denken aan oliebedrijven die in het buitenland boren, zoals Shell. Als die investeringen uiteindelijk niks opleveren doordat er bijvoorbeeld geen olie gevonden wordt, dan kunnen deze bedrijven nu de kosten aftrekken van de winst in Nederland. Shell liet dan ook in mei aan de Tweede Kamer al weten niks te zien in het wetsvoorstel. Directeur belastingafdracht van Shell, Alan McLean, zei toen dat concurrenten zoals BP en Exxon soortgelijke belastingvoordelen genieten in eigen land. 'Daarnaast zijn de winsten die in Nederland gemaakt worden relatief laag in vergelijking met de aftrekbare verliezen uit het buitenland.' Toch raakt het wetsvoorstel niet uitsluitend oliebedrijven. Bedrijven als Philips, DSM, ING en ASML zouden te maken kunnen krijgen met een faillissement in het buitenland. Ook zij kunnen dat niet langer van hun winstbelasting aftrekken. Een veel gehoord verwijt op het beperken van de aftrekpost is dat het nadelig is voor het vestigingsklimaat in Nederland. Internationale bedrijven zouden minder makkelijk naar hier komen of misschien zelfs wel vertrekken uit Nederland. Maar zo'n vaart zal het volgens Van de Streek niet lopen. 'Bedrijven die incidenteel faillissementen hebben in het buitenland zullen dit niet heel zwaar meewegen in hun investeringsbeslissingen. Maar bij bedrijven zoals Shell, waar het vaak voorkomt, is dat wel het geval.' 'Het is niet zo makkelijk om je hoofdkantoor te verplaatsen', vult Van Eijsden aan. 'Bovendien is een vestigingsplaats niet alleen afhankelijk van de fiscaliteit in een land.'
14/09 04u15  Celstraf voor Desperate Housewives-actrice voor 'studiefraude'De Amerikaanse actrice Felicity Huffman krijgt een gevangenisstraf van 14 dagen omdat ze smeergeld heeft betaald om haar dochter op een elite-universiteit te krijgen. Ze betaalde 15.000 dollar zodat haar dochter een hoge score kreeg op een belangrijke toelatingstoets. Huffman moet zich de komende zes weken melden bij de gevangenis om haar straf de beginnen. Naast de celstraf krijgt ze ook een werkstraf van 250 uur opgelegd en moet ze een boete betalen van 30.000 dollar. Bij de uitspraak zei Huffman in tranen dat ze erop had moeten vertrouwen dat haar dochter het op eigen kracht ook had gekund. 'Ik was bang, ik was stom en ik was zo ontzettend fout', zei Huffman nadat ze het vonnis had gehoord. 'Er is geen excuus of rechtvaardiging voor mijn gedrag. Punt uit.' Rijke ouders De bekende actrice, die in het verleden in de serie Desperate Housewives speelde, is de eerste die gestraft wordt voor haar rol in een grootschalig omkopingsschandaal. Rijke ouders probeerden onder meer testscores te vervalsen en kochten bijvoorbeeld sportcoaches om zodat hun kinderen op prestigieuze universiteiten als Yale, Stanford en UCLA werden aangenomen. Huffman werkte samen met de spil in het schandaal, consultant William 'Rick' Singer, die ook schuld heeft bekend. Ook de man van Huffman, acteur William H. Macy, had contact met Singer, maar die wordt niet vervolgd. Een andere Hollywood-actrice die terechtstaat in verband met het omkopingsschandaal is Lori Loughlin, die eerder speelde in de serie Full House. Zij wordt ervan verdacht dat ze 500.000 euro smeergeld heeft betaald om haar dochters in het roeiteam van de University of Southern California te krijgen. Eerder zei ze onschuldig te zijn.
14/09 02u45  Disney-topman stapt uit raad van bestuur van AppleDe topman van entertainmentbedrijf Disney, Bob Iger, is uit de raad van bestuur van Apple gestapt. Zijn vertrek wordt in verband gebracht met de videostreamingdienst die Apple in november wil lanceren. Disney begint eveneens een streamingdienst en de rol van Iger bij Apple kwam daardoor onder druk te staan. Iger zat sinds 2011 in de raad van bestuur van het techbedrijf en was een persoonlijke vriend van Apple-oprichter Steve Jobs, die tot zijn dood in 2011 in de raad van bestuur zat van Disney. Hun band ging nog verder terug. Al in 2006 had Iger een doorslaggevende rol in de acquisitie van animatiestudio Pixar, waar Steve Jobs destijds een meerderheidsbelang in had. In een verklaring prijst Iger Apple-topman Tim Cook en het techbedrijf. 'Apple is een van de meest bewonderde bedrijven ter wereld, en staat bekend om de kwaliteit en integriteit van zijn producten en mensen. Ik ben eeuwig dankbaar dat ik als lid van de raad van bestuur heb mogen dienen.' Rolmodel Apple noemt Iger een vriend en 'een rolmodel voor een hele generatie van leiders'. 'Hij leidt met zijn hart en was altijd vrijgevig met advies en zijn tijd. Hoewel we zijn bijdragen als lid van de raad van bestuur zeer zullen missen, respecteren we zijn beslissing. We hebben er alle vertrouwen in dat onze relatie met Bob en Disney nog lang zal blijven bestaan.' Experts verwachten de komende tijd een felle strijd om de kijker nu Disney en Apple zich in de streamingmarkt gaan mengen met eigen diensten. Videodienst Disney+ begint op 12 november in de VS, Canada en Nederland en is tot die tijd gratis beschikbaar. Apple TV+ moet op 1 november van start gaan in meer dan 100 landen, waaronder Nederland.
14/09 02u00  'Verboden wapen zoon Halsema was onklaar gemaakte revolver van vader'Het wapen waarmee de zoon van burgemeester Halsma van Amsterdam werd opgepakt, was van zijn vader Robert Oey. Dat zegt Oey in een interview met NRC. Volgens de documentairemaker gaat het om een onklaar gemaakte revolver uit Duitsland, die hij al twintig jaar in zijn bezit had. Het pistool is volgens Oey in 1999 gebruikt voor het logo van zijn toenmalige productiemaatschappij. Het lag al die jaren bij een vriend, maar onlangs had hij het voor een filmshoot meegenomen naar de ambtswoning van de burgemeester. Daar bewaarde hij het naar eigen zeggen in een juten zak in een kastje in de woonkamer. De minderjarige zoon van Halsema en Oey werd in juli samen met een andere jongen opgepakt nadat ze waren betrapt bij een inbraak op een leegstaande woonboot, bleek vorige maand toen De Telegraaf dat meldde. Hij had een verboden wapen bij zich, dat hij weggooide toen de politie op de overlast afkwam. De zaak is nog in behandeling. Brief aan de Amsterdammers Volgens Oey heeft hij op de avond van de arrestatie aan Halsema verteld dat het wapen van hem was. In een brief aan de Amsterdammers over het voorval beschreef Halsema na berichtgeving van De Telegraaf dat haar zoon een '(verboden) nepwapen' bij zich had, maar noemde ze niet dat het ging om een revolver van haar partner. Een woordvoerder van Halsema zegt in een reactie op het interview dat de burgemeester en Oey niet dezelfde persoon zijn. Gevraagd waarom in de brief niet wordt genoemd dat het wapen van Halsema's partner is, terwijl ze dat volgens Oey wel wist, zegt de woordvoerder dat hij daar niets over kan zeggen. 'Dommigheid van puber' Oey zegt verder dat hij in juli voor zijn werk in Bangkok was toen Halsema hem belde en zei dat hun zoon was opgepakt. Hij zegt in de krant dat de gebeurtenis het gezin wekenlang bezighield, maar dat ze dachten dat 'dommigheid van een puber' niet breed uitgemeten zou worden in de pers. Toen het gezin half augustus in Kenia op vakantie was, werd duidelijk dat De Telegraaf wist van de arrestatie en dat de krant erover ging berichten. 'We zaten op een idyllische plek, maar er werd alleen maar gehuild', beschrijft Oey in NRC. Hij zegt dat de kwestie nog niet is uitgesproken tussen hem en Halsema. 'Maar ze is natuurlijk heel boos.'
14/09 01u15  Verboden wapen zoon Halsema was onklaar gemaakte revolver van vaderHet wapen waarmee de zoon van burgemeester Halsma van Amsterdam werd opgepakt, was van zijn vader Robert Oey. Dat zegt Oey in een interview met NRC. Volgens de documentairemaker gaat het om een onklaar gemaakte revolver uit Duitsland, die hij al twintig jaar in zijn bezit had. Het pistool is volgens Oey in 1999 gebruikt voor het logo van zijn toenmalige productiemaatschappij. Het lag al die jaren bij een vriend, maar onlangs had hij het voor een filmshoot meegenomen naar de ambtswoning van de burgemeester. Daar bewaarde hij het naar eigen zeggen in een juten zak in een kastje in de woonkamer. De minderjarige zoon van Halsema en Oey werd in juli samen met een andere jongen opgepakt nadat ze waren betrapt bij een inbraak op een leegstaande woonboot, bleek vorige maand toen De Telegraaf dat meldde. Hij had een verboden wapen bij zich, dat hij weggooide toen de politie op de overlast afkwam. De zaak is nog in behandeling. Brief aan de Amsterdammers Volgens Oey heeft hij op de avond van de arrestatie aan Halsema verteld dat het wapen van hem was. In een brief aan de Amsterdammers over het voorval beschreef Halsema na berichtgeving van De Telegraaf dat haar zoon een '(verboden) nepwapen' bij zich had, maar noemde ze niet dat het ging om een revolver van haar partner. Een woordvoerder van Halsema zegt in een reactie op het interview dat de burgemeester en Oey niet dezelfde persoon zijn. Gevraagd waarom in de brief niet wordt genoemd dat het wapen van Halsema's partner is, terwijl ze dat volgens Oey wel wist, zegt de woordvoerder dat hij daar niets over kan zeggen. 'Dommigheid van puber' Oey zegt verder dat hij in juli voor zijn werk in Bangkok was toen Halsema hem belde en zei dat hun zoon was opgepakt. Hij zegt in de krant dat de gebeurtenis het gezin wekenlang bezighield, maar dat ze dachten dat 'dommigheid van een puber' niet breed uitgemeten zou worden in de pers. Toen het gezin half augustus in Kenia op vakantie was, werd duidelijk dat De Telegraaf wist van de arrestatie en dat de krant erover ging berichten. 'We zaten op een idyllische plek, maar er werd alleen maar gehuild', beschrijft Oey in NRC. Hij zegt dat de kwestie nog niet is uitgesproken tussen hem en Halsema. 'Maar ze is natuurlijk heel boos.'
13/09 22u45  Duitsland schiet Italië te hulp, elke vierde migrant welkomDuitsland en Frankrijk zijn allebei bereid elke vierde migrant die over zee in Italië aankomt, op te nemen. Dat zegt de Duitse minister van Binnenlandse Zaken Seehofer (CSU) in de Süddeutsche Zeitung. 'Ik heb het altijd gezegd, onze migratiepolitiek moet ook humaan zijn. We laten niemand verdrinken', zegt Seehofer. 'De gesprekken lopen nog, maar als alles blijft zoals het nu is, kunnen we 25 procent van de uit zee geredde mensen overnemen.' Het voorstel zal later deze maand op Malta aan EU-collega's worden voorgelegd. Duitsland, Frankrijk en Italië hopen daar tot voorlopige afspraken te komen. Gehoopt wordt dat andere landen zich daarbij aansluiten. Voor Duitsland verandert er niets. Ook nu komt ongeveer een kwart van de in Italië aangelande migranten in Duitsland terecht. Geen kampen in Afrika Een eerder plan om uit zee gehaalde migranten naar Afrika terug te brengen om ze daar vanuit speciale kampen asiel in Europa te laten aanvragen, is van tafel. 'Daar heb je twee Afrikaanse landen voor nodig die dat ondersteunen. Die zijn er niet', zegt Seehofer. Italië en Griekenland klagen al lang over het gebrek aan bereidheid bij andere EU-landen om migranten over te nemen. Eerdere pogingen om tot een verdeelsleutel te komen zijn gestrand, onder meer omdat Oost-Europese landen niet mee willen doen.
13/09 22u30  Heerlen in teken van graffiti en streetartLegendes, iconen en grootheden uit de internationale graffiti- en streetart-scene laten de komende tien dagen hun beste werk zien in Heerlen. De expositie is in een voormalige bedrijfshal. Heerlen blijkt niet onder te doen voor andere nationale streetart-steden als Rotterdam, zegt organisator Vincent Offermans tegen 1Limburg. 'Er komen beroemde graffiti-artiesten van over de hele wereld. Artiesten die in de jaren 70 al actief waren in New York en nu hier staan.' Het thema dit jaar is een graffiti-reis terug in de tijd. Dit om bezoekers te laten zien dat Street Art is ontstaan uit graffiti. Naast de expositie vindt er ook een 'Graffiti Jam' plaats: tientallen beroemde graffiti-kunstenaars zijn dan 'live' aan het werk te zien. Het festival in Limburg duurt tot en met volgende week zondag.
13/09 22u15  Voormalige premier Cameron haalt uit naar Johnson en andere brexiteersDe voormalige Britse premier Cameron heeft in een interview met The Times afstand genomen van Boris Johnson en andere conservatieven die bij het brexit-referendum campagne voerden voor vertrek uit de EU. 'Feitelijk sloopten ze het kabinet waar ze zelf deel van uitmaakten', zegt Cameron over zijn eigen regering. Hij noemt hun gedrag walgelijk. De geschiedenis zal Cameron waarschijnlijk verantwoordelijk houden voor de grootste crisis in de naoorlogse Britse politiek, de brexitcrisis. Het was Cameron die bij de parlementsverkiezingen van 2015 de Britten een referendum beloofde. Hij was zelf tegen het Britse vertrek uit de EU, maar toen hij de verkiezingen won, kon hij niet anders dan het referendum ook werkelijk uitschrijven. De 'Leave'-campagne van partijgenoten als Johnson stemde hem bitter. 'Ze 'hadden de waarheid thuisgelaten', zegt Cameron. Hij doelt daarmee op de argumenten die de brexiteers aanvoerden om een vertrek uit de EU te promoten. 'Er zijn vast mensen die zeggen dat in de liefde, oorlog en politieke campagnes alles is toegestaan', zegt Cameron. Geen spijt Het Leave-kamp won het referendum in 2016 met 52 procent van de stemmen. Cameron stelt dat de technische en economische argumenten van de tegenstanders van de brexit het hebben afgelegd tegen emotionele immigratie-argumenten van de voorstanders. Toch heeft hij geen spijt van het uitschrijven van het referendum. De kwestie-Europa moest aan de orde worden gesteld, zegt hij. Over hoe het verder moet, maakt hij zich grote zorgen. Cameron voelt niets voor een no-deal-brexit, waar Johnson mee dreigt. Een nieuw referendum wijst hij niet bij voorbaat af. 'Ik zeg niet dat er een nieuw referendum moet komen. Ik zeg alleen dat je dat niet kunt uitsluiten, omdat je een manier moet vinden om uit de impasse te komen.' Een miljoen euro De aanleiding voor het interview is de publicatie volgende week van een boek, waarin Cameron terugkijkt op zijn politieke carrière. De memoires tellen 752 pagina's. Zijn uitgever betaalde hem bijna een miljoen euro voor de rechten van For the Record, maar de voorverkoop valt tegen.
13/09 22u15  Wel of geen Gouden Eeuw: 'Laten we op zoek gaan naar een nieuwe term'Het plan van het Amsterdam Museum om de term 'Gouden Eeuw' in de ban te doen, roept vandaag veel reacties op. Volgens het museum hoeft de term niet geheel afgeschaft te worden, maar moet er wel meer ruimte komen voor de schaduwkant van deze periode. Grote broer Het Rijksmuseum doet niet mee met de aanpassing. Bekijk hier de overwegingen van de twee musea: Premier Rutte noemt de actie van het museum 'onzin waar hij niets mee kan' en minister Slob wordt 'heel erg moe' van dit soort discussies. Historicus Karwan Fatah-Black vindt het juist goed dat het gesprek hierover gevoerd wordt. De discussie over het gebruik van de term Gouden Eeuw is niet nieuw. Volgens Fatah-Black is er al een jaar of 20 een zogenoemde Gouden Eeuw-hype gaande. 'Musea plakken heel graag de titel Gouden Eeuw op een tentoonstelling als het maar enigszins in de zeventiende eeuw heeft plaatsgevonden, ze zijn onbeschaamd heel blij met die Gouden Eeuw-marketing.' Kritische kant Met de Gouden Eeuw wordt dan vaak de 'succesvolle' periode bedoeld waarin Nederland een economische en militaire wereldmacht was. Maar het was ook een periode met veel armoede, oorlog en slavernij. En die kant, die ontbreekt volgens Fatah-Black nog vaak. Maar daar lijkt verandering in te komen. 'Je ziet bij musea de ontwikkeling dat ze tegenwoordig steeds meer openstaan voor kritische ideeën. Dat ze niet meer alleen de mooie dingen willen laten zien.' Zo gebruikt het Scheepvaartmuseum de term Gouden Eeuw al langer niet meer zomaar. 'En ik zie dat musea die nieuwe tentoonstellingen inrichten er al veel voorzichtiger mee zijn. Die tijd wordt niet vanzelfsprekend meer 'goud' genoemd.' Dat de discussie over de term nu weer oplaait, vindt Fatah-Black opvallend. 'Ik vind het interessant om te zien hoe fel erop gereageerd wordt vanuit de politiek. Dat zegt wel iets over het denkproces waarin we zitten met z'n allen.' En dat vindt hij een goede zaak. 'Dit soort thema's is wat ons bij elkaar houdt. Het voelt niet altijd even fijn, maar we zijn er wel over in gesprek. Al denk ik wel dat de mensen die de term willen handhaven, beter moeten uitleggen wat er zo 'goud' is aan deze periode. Dan verbreed je alleen maar de kennis die we erover hebben.' Nieuwe naam? Dat Gouden Eeuw niet voor iedereen de juiste term is voor deze periode, begrijpt Fatah-Black. Al vindt hij het alternatief 'de zeventiende eeuw' ook niet helemaal de lading dekken. 'Dat vind ik te zakelijk. Ik zou het mooi vinden als er iets nieuws voor terugkomt. Dat we het eens worden dat de term 'goud' misschien niet zo passend meer is.' Zijn oplossing? 'We kunnen er een prijsvraag voor uitschrijven. Het is toch een bijzondere tijd geweest, dus iets moois dat de lading dekt lijkt me wel een nationaal debat waard.'
13/09 21u00  Hongaarse schrijver György Konrád overledenIn zijn woonplaats Boedapest is de Hongaarse schrijver György Konrád is overleden op 86-jarige leeftijd. Hij was al geruime tijd ernstig ziek. Konrád was internationaal bekend door romans als Tuinfeest, De bezoeker, De medeplichtige en Nalatenschap. De in 1933 geboren Konrád was behalve schrijver ook een prominente dissident in de jaren dat Hongarije een communistisch regime had. Zijn werk was er tot 1988 verboden. Konrád groeide op in een Joods gezin in Berettyóújfalu in het oosten van Hongarije. Tijdens de Duitse bezetting wist hij ternauwernood te ontkomen aan deportatie: nadat zijn ouders in 1944 door de Gestapo waren gearresteerd, nam hij met zijn zusje vanuit zijn geboortedorp de bus naar Boedapest, waar hij zijn toevlucht zocht bij familie. Later studeerde hij literatuurwetenschap, sociologie en psychologie in Boedapest. Voor zijn werk kreeg hij verschillende prijzen, waaronder de Vredesprijs van de Duitse Boekhandel in 1991. Ook ontving hij in 2003 een eredoctoraat van de universiteit van Belgrado. Tussen 1990 en 1993 was hij voorzitter van de internationale schrijversorganisatie PEN. In Nederland werd Konrád bij een breder publiek bekend door het VPRO-programma Nauwgezet en wanhopig uit 1989, een serie interviews met vooraanstaande schrijvers.
13/09 21u00  Al die koopkrachtramingen, wat zeggen die nou?Rond Prinsjesdag regent het koopkrachtcijfers. Zo ook dit jaar. Het doorsnee huishouden gaat er volgend jaar 2,1 procent op vooruit, zo lekte vanmiddag uit. En de groep werkenden nog meer: +2,4 procent. De koopkracht van uitkeringsgerechtigden (+1,2 procent) en gepensioneerden (+1,1 procent) stijgt minder hard. Maar wat betekenen die koopkrachtramingen voor jou persoonlijk? Niet zo heel veel. Ten eerste zijn het toekomstvoorspellingen, die door allerlei onvoorziene ontwikkelingen nog flink kunnen tegen- of meevallen. Ten tweede gaat het altijd om de koopkrachtontwikkeling van grote groepen, zoals heel Nederland, alle werkenden, of alle gepensioneerden, terwijl er binnen die groep grote verschillen zijn. En ten derde bekijkt het Centraal Planbureau (CPB) alleen de effecten van kabinetsmaatregelen, de inflatie en de ontwikkeling van de lonen. Het CPB houdt daarbij geen rekening met persoonlijke ontwikkelingen in jouw leven, waardoor je inkomen flink kan veranderen. Denk dan aan het veranderen van baan, een kind krijgen of scheiden. Raming versus uitkomst Om te zien of ramingen in het verleden zijn uitgekomen, hebben we de koopkrachtvoorspelling en uitkomst voor een doorsnee-huishouden van de afgelopen jaren op een rij gezet. In de grafiek zie je steeds de voorspelling van de zogeheten statische koopkracht van het CPB en de uitkomst dat jaar. En we hebben ook de uiteindelijke dynamische koopkracht erbij gezet. Die koopkracht wordt net iets anders berekend door een ander instituut: het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS). Het verschil tussen de statische koopkracht van het CPB en de dynamische van het CBS is dat die laatste achteraf ook meet wat er daadwerkelijk gebeurt met iemands koopkracht door veranderingen in zijn of haar persoonlijke situatie. Daar is dus ook de koopkrachtstijging door het switchen van baan in verwerkt. Of koopkrachtverlies doordat je bijvoorbeeld een kind kreeg en minder bent gaan werken. We zien dat de laatste paar jaar de voorspelde statische koopkracht steeds wat hoger was dan de uitkomst. Dat kwam mede doordat de lonen minder stegen dan eerder verwacht. 'We ramen op Prinsjesdag volgens de actuele inzichten op dat moment', zegt Patrick Koot, koopkrachtspecialist van het CPB. 'Maar in een paar maanden tijd kan er van alles gebeuren in de wereld. Onzekerheid is onlosmakelijk verbonden aan het maken van een raming. En over een langere periode zie je dat we er zowel naar boven als naar beneden naast zitten.' En dat klopt. Zo voorspelde het CPB voor 2016 een koopkrachtplus van 1,4 procent en werd het uiteindelijk een stuk meer: een statische koopkrachtstijging van 2,6 procent. En de dynamische koopkracht steeg nog meer, namelijk 3 procent. Volgend jaar? Flinke plus verwacht De koopkrachtraming voor het doorsnee huishouden voor volgend jaar is dus uitgelekt: er wordt een plus van 2,1 procent verwacht. Dan gaat het dus om de statische koopkrachtraming van het CPB. Het is meestal zo dat de daadwerkelijke dynamische koopkracht ietsje hoger uitkomt dan de statische. Dat komt bijvoorbeeld doordat mensen die van baan wisselen en meer gaan verdienen de koopkracht verder omhoog stuwen. 'Zogenoemde life events hebben voor veel mensen veel meer invloed op de koopkracht dan beleidsveranderingen', zei Peter Hein van Mulligen, CBS-hoofdeconoom hier eerder over. 'Raming is voor beleidsmakers' Dat het CPB zich beperkt tot de statische koopkracht heeft ook een reden. 'Wij zijn er in eerste instantie voor beleidsmakers', zegt Patrick Koot van het CPB. 'Wat zijn de effecten van beleid? Slaan maatregelen evenwichtig neer over verschillende inkomensgroepen? Dat beeld geven we in augustus en het kabinet kan dan kijken of er nog groepen achterblijven en of ze willen bijsturen. De statische koopkrachtberekening is daar het meest geschikt voor.' En het CPB voorspelt dus, terwijl het CBS alleen achteraf berekent. 'En trouwen, scheiden, een baan vinden, dat soort dingen zijn haast niet te voorspellen', zegt Koot.
13/09 20u15  Internationale autoshow Frankfurt toont kruispunt van de industrieDe klok tikt voor de auto-industrie. Vanaf volgend jaar gelden strengere eisen voor CO2-uitstoot, en torenhoge boetes dreigen als die normen niet worden gehaald. Op de Internationale Automobil Ausstellung (IAA) in Frankfurt tonen fabrikanten de komende dagen hoe ze de onzekere toekomst ingaan. Die nieuwe regels gaan autofabrikanten veel geld kosten. Voor elke gram CO2 die een automerk boven de vastgestelde grens zit, moet het 95 euro per verkochte auto betalen. Het bouwen van een auto die aan de voorwaarden voldoet, kost al gauw een paar duizend euro extra. De winsten van de autofabrikanten komen flink onder druk te staan, zeker nu zij al te kampen hebben met een dalende verkoop. Opvallend is dat twee derde van de grote automerken dit jaar afwezig is op de beurs. 'Merken als Toyota, Peugeot, Nissan, Volvo, Renault, Citroën en Ferrari zijn er dit jaar niet. Zij vinden dat de show heel erg wordt beheerst door de Duitse auto-industrie, terwijl het hen miljoenen kost om daar te staan', zegt autojournalist Wim Oude Weernink. 'En het levert te weinig aandacht op, dus steken ze het geld liever in andere media-evenementen.' Bij de IAA laten autofabrikanten vooral zien groots te willen inzetten op duurzame CO2-reductie. Vooral Volkswagen heeft uitgepakt, stelt Oude Weernink. 'Vier jaar geleden werd Volkswagen op de beurs geconfronteerd met het emissieschandaal, ook wel bekend als de dieselgate. Nu, een paar jaar later, hebben ze een nieuwe identiteit gelanceerd en het eerste model van een serie elektrische auto's gepresenteerd. En dat is het betaalbare segment.' De autojournalist vindt het een grote stap voorwaarts van Volkswagen. 'Die autofabrikant was nooit een trendsetter, altijd een volger. Andere Duitse fabrikanten hebben ook elektrische auto's, maar die kosten veel meer geld. Vier jaar na het schandaal hebben ze zich herpakt, en dat is positief.' Volkswagen heeft aangegeven 80 miljard euro te willen investeren in elektrisch rijden, om zo de grootste fabrikant van elektrische auto's te worden. Niet iedereen is blij met de innovatieve ideeën van automerken: Hoewel autofabrikanten veel moeite doen om te innoveren, zijn veel mensen nog niet overtuigd van elektrisch rijden en zelfrijdende auto's. Ook zijn is niet duidelijk of ze bereid zijn om te betalen, schrijft persbureau Reuters. Volgens de autojournalist komt dat vooral doordat nog niet alle innovaties goed functioneren. 'En de laad-infrastructuur moet nog op gang komen. Zo moeten er veel meer laadpunten bij worden gebouwd om alles soepel te laten verlopen.' Oude Weernink stelt dat de Duitse auto-industrie worstelt met hun identiteit. Automerken die vooral snelle voertuigen hebben ontwikkeld de afgelopen decennia - bijvoorbeeld Porsche - gooien het ook over een andere boeg. Zo heeft het autobedrijf afgelopen week bijvoorbeeld een elektrische sportwagen gepresenteerd. 'Ze moeten hun imago ombouwen naar duurzaam. En dat is best een dingetje voor zo'n automerk.'
13/09 20u15  Fryske Akademy in geldnood, bezuinigingen noodzakelijkDe Fryske Akademy dreigt door een kritische ondergrens te zakken. Dat zei directeur Willem Smink vandaag op de 81e Akademydei in Leeuwarden. Er werken nog maar zo'n 20 wetenschappers en er is een vacaturestop wegens gebrek aan geld. De Fryske Akademy richt zich op het wetenschappelijk onderzoek naar de Friese taal- en letterkunde en de geschiedenis van Friesland. 'Het gaat nu echt heel hard achteruit,' zegt Smink. 'Er hebben nog nooit zo weinig wetenschappers bij de Academie gewerkt als nu.' De productie van de Akademy in de vorm van artikelen, andere publicaties en congressen is daardoor komend jaar een stuk kleiner. De Fryske Akademy is nu in afwachting van een voorstel van de provincie Fryslân voor de toekomst. Dat voorstel moet niet te lang op zich laten wachten, want anders wordt het volgens de directeur lastig om een sluitende begroting te maken voor 2020. De Akademy kampt met een structureel tekort van 350.000 euro per jaar en wil daarom bezuinigen in de overhead van de organisatie. Om snel te kunnen handelen, is Smink bezig met het voorbereiden van de reorganisatie. 'We zijn al druk in gesprek met onze ondernemingsraad', zegt hij tegen Omrop Fryslân. Spannende periode De komende weken zijn bijzonder spannend voor de Akademy en ook voor Smink zelf. 'Zakken we door een kritische ondergrens of blijven we een wetenschappelijk instituut van goed niveau? Dat is wat er op het spel staat,' zei Smink in zijn toespraak op de Akademydei. In zijn visie gaat het om niets meer of minder dan het overeind houden van de frisistiek. Vorige week werd in openbaar gemaakte rapporten over de Fryske Akademy gepleit voor veel meer samenwerking met andere organisaties op gebied van kennis en wetenschap, zoals de Campus Fryslân van de Rijksuniversiteit Groningen en hogeschool NHL Stenden. 'We zij er al mee bezig en willen dat graag nog meer. Maar om goed samen te kunnen werken, moeten wij eerst onze eigen problemen oplossen. Met geldpijn en rode cijfers zijn wij ook geen aantrekkelijke partner,' zei Smink.
13/09 20u00  Kabinet sloeg Amerikaans aanbod af voor terughalen SyriëgangersHet kabinet heeft een Amerikaanse aanbod afgeslagen om te helpen bij de terugkeer van tien Nederlandse vrouwen en kinderen uit detentiekampen in Noordoost-Syrië. Dat zeggen de ministers Blok en Grapperhaus in antwoord op Kamervragen. De rechtbank in Rotterdam oordeelde dat Nederland zich moet inspannen om deze Nederlanders op te halen, maar volgens het kabinet is dat niet zo gemakkelijk. Zo is het gebied nog altijd onveilig en kan het maken van formele afspraken met de Koerden in dit gebied tot problemen leiden met Turkije. Wel risico's Het Amerikaanse aanbod neemt deze bezwaren maar gedeeltelijk weg. Als de Amerikanen het transport van de vrouwen en kinderen op zich nemen, hoeven er geen Nederlanders heen om dat transport te organiseren en begeleiden. Maar de uitreizigers zelf lopen wel risico's, zeggen de ministers, omdat een transport in deze regio niet zonder gevaren is. En eenmaal in Nederland vormt deze groep een risico voor de nationale veiligheid van Nederland en die van andere Schengenlanden, vindt het kabinet, omdat onduidelijk is of de leden van deze groep de gewelddadige jihad aanhangen, aan de strijd daar hebben deelgenomen, terroristische misdrijven hebben gepleegd of een trauma hebben opgelopen.
13/09 19u30  Tetris Challenge: hulpdiensten plaatsen kunstige kiekjes op InstagramHet is een hit onder hulpdiensten in binnen- en buitenland: de Tetris Challenge. Wijkagenten, handhavers, brandweermannen en zelfs de landmacht plaatsten de afgelopen dagen kunstige kiekjes op Instagram. Daarop is te zien met welke spullen (en mensen) hun voertuigen uitgerust zijn. Het politiekorps van de Zwitserse stad Zürich ontketende de internethit. Op hun Instagramaccount plaatsten ze op 1 september een foto van een dienstwagen van de verkeerspolitie, met daarnaast de volledige inhoud tentoongespreid op de grond. Te zien zijn onder meer twee verkeersagenten, pionnen, oranje veiligheidshesjes en een brandblusser. De foto werd gemaakt met een drone. De naam 'Tetris Challenge' verwijst naar de legendarische videogame uit de jaren tachtig, waarbij blokjes in allerlei vormen binnen korte tijd opgestapeld moesten worden. Helemaal nieuw is het idee niet. De Franse forensische opsporing maakte in 2018 een soortgelijke foto. Ook doet het denken aan het werk van de Zwitserse kunstenaar en cabaretier Ursus Wehrli. Hij staat bekend om foto's waarop hij allerlei spullen en mensen keurig geordend heeft. Origineel of niet, daarna ging het hard met de Tetris Challenge. Zwitserse brandweermannen en ambulanceteams volgden met een kiekje, net als hulpdiensten in Engeland en Hongarije. Inmiddels doen ook Nederlandse hulpverleners een duit in het zakje. Vier dagen geleden plaatste wijkagent Lars, actief in Breda, deze foto op zijn Instagramaccount: De wijkagent daagde de Koninklijke Landmacht uit om ook mee te doen. Dat lieten de militairen zich geen twee keer zeggen: ze stalden al het materieel (en drie collega's) uit een militaire ziekenauto uit. En ook de handhavers van de gemeente Breda namen de creatieve actie van hun collega's bij de politie over: 'We laten graag zien wat we allemaal bij ons dragen in een doorsnee dienstvoertuig', schrijft wijkagent Lars op Instagram, waarmee hij onbedoeld het succes van de hype verklaart: de foto's fungeren als zoekplaatjes. Zo bevat een dienstauto van het politieteam onder meer zaklampen, een brandblusser, veiligheidsbrillen, werkhandschoenen, veiligheidshelmen, een bezem, markeerkrijt, schadeformulieren en traumabeertjes. 'Maar er is nog veel meer! Kun jij de lijst aanvullen?', schrijft Lars. De wijkagenten maakten de foto overigens met een #hoogwerker.
13/09 19u15  Duitse staat mogelijk aandeelhouder Nederlandse netbeheerderDe landelijke netbeheerder Tennet komt mogelijk deels in Duitse handen. Nederland voert daarover gesprekken met de Duitse overheid. Tennet heeft meer geld nodig, anders kan de netbeheerder de investeringen om de energietransitie mogelijk te maken op den duur niet meer betalen, schrijft minister Hoekstra aan de Tweede Kamer. Het bedrijf moet de komende jaren fors investeren, naar verwachting zo'n 35 miljard euro tot 2028. 12 miljard daarvan wordt in Nederland geïnvesteerd, onder andere in de aansluiting van de nieuwe windmolenparken op zee. Hoogspanningsnet Een groter deel, 23 miljard euro, wordt in Duitsland geïnvesteerd. Sinds 2010 beheert Tennet daar een groot deel van het hoogspanningsnet. Het geld wordt in Duitsland vooral gestoken in transportverbindingen van de Noordzee naar de industrie in het zuiden. Door een partner voor Tennet te zoeken, wil het kabinet de financiële risico's van de Nederlandse staat in Duitsland verminderen. Andere opties die door het kabinet worden overwogen zijn een gedeeltelijke privatisering van de netbeheerder, of om als Nederlandse staat een kapitaalstorting van 4,75 miljard euro te doen. Logisch Tennet zelf zegt samenwerking met een Duitse partij een logische optie te vinden. 'We beheren het hele Nederlandse netwerk, maar inmiddels ook bijna de helft van het Duitse net', zegt een woordvoerder. Ook zou het voor de continuïteit van de financiering beter zijn om met meer partijen samen te werken. De verschillende opties worden onderzocht. Het kabinet verwacht medio volgend jaar een update te kunnen geven.
13/09 18u45  Lichaam vermiste Nederlandse zakenman gevonden in septic tankIn Kenia is het lichaam gevonden van de vermiste oud-Philipstopman Tob Cohen. Het stoffelijk overschot lag in een septic tank bij zijn huis in de Keniaanse hoofdstad Nairobi, melden Keniaanse media. De zakenman werd sinds juli vermist. Hij woonde al tientallen jaren in Kenia. Tegen het AD en De Telegraaf vertelt de zus van Cohen dat de politie de tank op het spoor kwam, nadat een van de verdachten is gaan praten. Hij zou verteld hebben waar het lichaam gedumpt was. Hoofdverdachte in de zaak is Cohens Keniaanse vrouw Sarah Wairimu. De twee lagen in een vechtscheiding. Eind augustus werd Wairimu aangehouden, ze zit nog steeds vast. Daarna werden nog twee andere verdachten opgepakt. Tot rust komen Wairimu verklaarde tegen de politie dat Cohen naar Thailand was vertrokken om tot rust te komen, maar rechercheurs konden daar geen bewijzen voor vinden. Bovendien zou de vrouw getuigen onder druk hebben gezet om valse verklaringen af te leggen. Zelf ontkent Wairimu elke betrokkenheid. Maar tegen Keniaanse media zegt de Keniaanse politie dat zij er nog steeds vanuit gaat dat de vrouw achter de verdwijning zit. Cohen was volgens de politie vastgebonden en in lakens gewikkeld, toen hij in de tank werd gegooid De zakenman was 69 jaar. De laatste jaren werkte hij vooral als organisator van golfreizen.
13/09 18u15  Boze reacties op depressie-opmerking Bruins: 'Hij heeft geen idee wat het inhoudt'De reactie van minister Bruins voor Medische Zorg op de 'troonrede' van de 14-jarige scholier Yusuf Khalid leidt op sociale media tot veel kritiek. In Het Parool beaamt Bruins dat depressie en stress bij jongeren aandacht verdienen, maar dat 'wat minder op telefoons en tablets kijken' misschien een begin is. 'Meer met elkáár praten.' Zijn eigen kinderen zijn soms maar een kort moment depressief, aldus Het Parool. 'Als ze een slecht cijfer halen bijvoorbeeld.' Yusuf mocht vandaag als 'Koning van de Jeugd' een toespraak houden in de Ridderzaal, tijdens de negende editie van Kleine Prinsjesdag. Daarin vroeg hij aandacht voor depressie onder jongeren. Volgens de 14-jarige is dat nu een taboe en moet er meer over worden gepraat, ook in de politiek. Minister Bruins was bij de troonrede van Yusuf aanwezig, net als minister De Jonge van Volksgezondheid en enkele Tweede Kamerleden. Maar de eerste reactie van Bruins op het onderwerp schiet veel mensen in het verkeerde keelgat. 'Geen idee wat depressie inhoudt' Twitteraars verwijten Bruins een gebrek aan inlevingsvermogen. 'Hij heeft geen idee wat depressie inhoudt', schrijft iemand op het sociale mediaplatform. 'Sprakeloos ben ik. Schaamteloos dit', zegt een ander. De bekende Twitteraar Zjos Dekker, die ook werkzaam is in de psychiatrie, reageert uitgebreid op de uitspraak van Bruins. Dekker is zelf depressief geweest. Ook haar broer kampte met een depressie. 'Ik kon niet naar school toen ik depressief was. Niet eens naar de supermarkt. Doen alsof somberheid/tegenslagen gelijk staan aan een depressie maakt je een naar mens', schrijft ze op Twitter. Minister Bruin is achteraf van mening dat hij zich ongelukkig heeft uitgedrukt en daar heeft hij spijt van. 'Depressie is een hele nare ziekte. Niet iets om te bagatelliseren. Ik wil niemand beledigen en vind het heel erg vervelend als ik dat wel heb gedaan. Depressie is een hele serieuze ziekte, ook voor jongeren. En daar moeten we alle aandacht voor hebben', zegt hij tegen de NOS. 'We hebben ook campagnes over depressie lopen. Ik heb teveel aandacht gelegd op het gebruik van sociale media en daar is depressie misschien voor een deel wel aan te koppelen. Maar het is niet de oorzaak. Het gaat veel dieper', aldus minister Bruins. In januari vorig jaar begon het ministerie van Volksgezondheid inderdaad de campagne 'Hey!', om depressies beter bespreekbaar te maken. De campagne besteedt extra aandacht aan jongeren tussen 13 en 18 jaar en jonge vrouwen tussen 18 en 35. Yusuf sprak na afloop van zijn troonrede met minister De Jonge van Volksgezondheid. Die vond zijn toespraak 'heel mooi', aldus de 14-jarige scholier. 'Ze gaan er ook echt mee aan de slag.' Eerder maakte NOS op 3 een special over hoe het voelt om depressief te zijn:
13/09 17u45  Lichaam vermiste zakenman gevonden in septic tank naast zijn huisIn Kenia is het lichaam gevonden van de vermiste oud-Philipstopman Tob Cohen. Het stoffelijk overschot lag in een septic tank bij zijn huis in de Keniaanse hoofdstad Nairobi, melden Keniaanse media. De zakenman werd sinds juli vermist. Hij woonde al tientallen jaren in Kenia. Cohen lag in een vechtscheiding met zijn Keniaanse vrouw. Zij werd eind augustus aangehouden en zit nog vast. Volgens haar was Cohen naar Thailand vertrokken om tot rust te komen, maar rechercheurs konden daar geen bewijzen voor vinden. Cohen was 69 jaar. De laatste jaren werkte hij vooral als organisator van golfreizen.
13/09 17u15  Lichaam vermiste Tob Cohen gevonden in septic tank naast zijn huisHet lichaam van Tob Cohen is gevonden in een septic tank bij zijn huis in de Keniaanse hoofdstad Nairobi. Dat melden Keniaanse media. De oud-topman van Philips in Oost Afrika raakte in juli vermist in het land, waar hij al tientallen jaren woonde. Cohen lag in een vechtscheiding met zijn Keniaanse vrouw. Zij werd eind augustus aangehouden en zit nog vast. Volgens haar was Cohen naar Thailand vertrokken om tot rust te komen, maar rechercheurs konden daar geen bewijzen voor vinden. Cohen was 69 jaar. De laatste jaren werkte hij vooral als organisator van golfreizen.
13/09 17u15  'Discriminatie en wangedrag bij politie Den Haag'In een deel van het politiekorps in Den Haag is sprake van discriminatie, overmatig gebruik van geweld en een verziekte cultuur. Ondanks signalen van medewerkers grepen leidinggevenden niet in. Dat zeggen bronnen tegen de NOS. De problemen spelen vooral op bureau Hoefkade in de Haagse Schilderswijk, blijkt ook uit een brief die de NOS in handen heeft. Op het bureau is het afgelopen halfjaar intern onderzoek gedaan, na meerdere meldingen over misstanden. 'Wij zijn geschrokken van de verklaringen en schrijnende voorbeelden die (in het onderzoek) gegeven zijn', staat in de brief, geschreven door leidinggevenden van het bureau. 'De vinger valt niet te leggen op een enkel voorbeeld, een gebeurtenis of een collega, het is een opeenstapeling van onwenselijke gedragingen die laat zien dat er sprake is van een ongezonde cultuur binnen een deel van het basisteam.' Verschillende bronnen schetsen een beeld van een klein groepje 'rotte appels' dat de dienst uitmaakt, prat gaat op het gebruik van geweld en zich onprofessioneel gedraagt. Volgens de bronnen zijn er meerdere incidenten geweest, waarbij agenten buitensporig geweld tegen arrestanten gebruikten en vervolgens probeerden dat te verdoezelen. In oktober vorig jaar zou een arrestant zijn geslagen met de nieuwe wapenstok nadat hij op de vlucht sloeg voor de politie. Van de man werd een filmpje gemaakt, waarop te zien is hoe hij door het bureau hinkt. De beelden gingen met denigrerende opmerkingen rond in een appgroep, vertelt een van de bronnen. In de groep werden hondengeleiders 'Marokkanenverdelgers' genoemd, zegt deze bron. De NOS heeft een deel van de appgesprekken ingezien. Daaruit blijkt dat er veel onvrede heerst over het beleid bij de politie. Sommige agenten hebben ook aanmerkingen op de promotie van twee collega's met een migratie-achtergrond. Volgens de mensen die de NOS sprak, hebben leidinggevenden op het politiebureau tot het hoogste niveau van het korps de signalen over geweld, discriminatie en ander ongewenst gedrag genegeerd. Volgens hen is sprake van 'wegkijkgedrag van leidinggevenden'. Een van hen zegt: 'Dit is jarenlang gedoogd. De rotte appels waanden zich onaantastbaar.' Hoewel verschillende agenten de problemen intern hebben aangekaart, leidde dat niet tot verbetering. Structurele misdragingen zouden als incidenten zijn beschouwd, waar zo min mogelijk ruchtbaarheid aan gegeven moest worden. De politie bevestigt signalen van misstanden te hebben gekregen, maar ontkent dat er geen actie is ondernomen en wijst op het interne onderzoek dat nog altijd loopt. 'Het onderzoek richt zich op vier collega's', schrijft de politie. 'Dat dit vermeende gedrag representatief zou zijn voor de werkhouding op het basisteam Hoefkade, herkennen wij niet. Ieder signaal over mogelijk ongewenst gedrag wordt onderzocht.' Het feit dat incidenten door agenten zelf zijn aangekaart, bevestigt volgens de politie dat er geen sprake is van een structureel probleem. Mitch Henriquez De geluiden over misstanden bij de Haagse politie zijn niet nieuw. Zo waren er in 2013 al berichten over vergelijkbare problemen bij een ander politiebureau in de Schilderswijk. De politie zei zich toen niet in het geschetste beeld te herkennen. Ook volgens de Nationale Ombudsman was er geen 'cultuur van discriminatie'. In 2015 leidde de fatale arrestatie van Mitch Henriquez tot rellen in de Schilderswijk en kritiek op het gewelddadige optreden van de politie in Den Haag. Deze zomer laaide opnieuw een discussie op, toen een opgestapte politiecoach zei dat meldingen over discriminatie en geweld, maar ook seksueel overschrijdend gedrag en valsheid in geschrifte, consequent worden genegeerd. Bronnen die de NOS sprak, benadrukken dat het wangedrag van sommige Haagse agenten niet symbool staat voor de hele politieorganisatie. Bij bureau Hoefkade zou het gaan om zo'n 10 tot 15 mensen die zich schuldig maken aan onwenselijk gedrag, op een totaal van meer dan honderd agenten.
13/09 16u45  Jongeren kunnen vanaf volgend jaar maatschappelijke diensttijd doenVanaf februari volgend jaar kunnen jongeren van 14 tot 27 jaar een maatschappelijke diensttijd vervullen. Het kabinet heeft ingestemd met een ontwerpplan van staatssecretaris Blokhuis. Jongeren en maatschappelijke organisaties hebben er over meegepraat. Sinds de zomer van 2018 worden al proeven gehouden met 75 Maatschappelijke Diensttijd-projecten. Vanaf volgend jaar kunnen ook andere organisaties zich aanmelden. Zij kunnen subsidie krijgen om jongeren te begeleiden. De maatschappelijke diensttijd is vrijwillig. Jongeren kunnen die onder of buiten schooltijd vervullen. Ze kunnen bijvoorbeeld met ouderen werken. Het is de bedoeling dat zij dat minimaal 80 uur doen in zes maanden tijd. Volgens Blokhuis hebben zich inmiddels bijna 10.000 jongeren gemeld. Sommigen doen al mee aan de proef. Hij zegt dat ze heel enthousiast zijn. 'Verrijking' Blokhuis benadrukt dat jongeren veel aan de maatschappelijke diensttijd kunnen hebben. 'Het is de bedoeling dat zij het als een verrijking gaan zien. Het is een mooie plus op hun cv, ze kunnen talenten ontdekken waarvan ze niet wisten dat ze die hadden. Ook kunnen ze kennis maken met oudere generaties en met mensen die ze in hun studie niet tegenkomen.' Het plan voor de maatschappelijke diensttijd is nog niet af. Er wordt nog bekeken of er een landelijk certificaat kan komen, waarmee de vaardigheden en kennis die de jongeren opdoen gewaardeerd kan worden. Volgens Blokhuis wordt een financiële vergoeding gezien 'als de minst motiverende beloning'. De staatssecretaris benadrukt dat 'niet precies in steen is gebeiteld hoe alles moet en zal werken'. CDA en ChristenUnie hebben jarenlang geprobeerd om een maatschappelijke dienstplicht in te voeren, waar alle scholieren aan mee moesten doen. In het regeerakkoord is het een vrijwillige diensttijd geworden.
13/09 16u45  Het leenstelsel ontleed: waar is het geld van afschaffing basisbeurs gebleven?De beloofde onderwijsinvesteringen bij het afschaffen van de basisbeurs, zijn vooralsnog lager dan gepland, ontdekte NOS op 3. Ook is er onduidelijkheid over de cijfers. Vanaf 2015 werd de studiebeurs voor iedereen een lening. Met het geld dat dit de overheid opleverde, zouden flinke jaarlijkse investeringen in het hoger onderwijs worden gedaan. Op de lange termijn liepen die volgens toenmalig minister Bussemaker op tot een miljard in 2026. Studenten kregen dus geen studiebeurs meer, maar profiteerden wel van beter onderwijs op hogescholen en universiteiten, zo was de gedachte. Check hier wat er met dat geld gebeurt: Vooral de eerste generatie studenten die de hele studiebeurs moesten lenen, profiteerden nauwelijks van de investeringen. Tussen 2015 tot 2017 ging er in totaal zo'n 280 miljoen echt naar meer kwaliteit van hoger onderwijs, berekende de Algemene Rekenkamer eerder. Dat was geld dat de hogescholen en universiteiten overigens zelf investeerden. Vanaf 2018 ging de overheid jaarlijks geld beschikbaar stellen. In dat jaar werd er rechtstreeks zo'n 184 miljoen euro aan de onderwijsinstellingen uitgekeerd en in 2019 zo'n 192 miljoen. 13 euro En even in perspectief: als je deze investeringen deelt door het aantal studenten dat zonder basisbeurs studeerde in de afgelopen vier jaar, dan is dat over die periode gemiddeld een bedrag van 33 euro per student per maand. Deze studenten bouwden wel een studielening op van gemiddeld 15.000 tot 21.000 euro. Maar niet alleen studenten die hun basisbeurs moesten inleveren, profiteerden van investeringen. Daar hadden bijvoorbeeld ook internationale studenten, studenten die nog wel een basisbeurs kregen en studenten die lenen onder het nieuwe stelsel, baat bij. Bereken je de investering over al deze studenten, dan kom je op een bedrag van 13 euro per student per maand in de afgelopen vier jaar. De genoemde bedragen die geïnvesteerd zijn in het hoger onderwijs, staan los van de bezuinigingen, die niet direct van het kwaliteitspotje afgaan, maar de opleidingen in de praktijk wel raakten de afgelopen jaren. Wat er aan de ene kant bijkwam, ging er aan de andere kant af. Het gaat dan bijvoorbeeld om algemene kortingen of het doorschuiven van tekorten uit het verleden. En dan kom je bijvoorbeeld in 2018 en in 2019 onder nul uit. Volgens Bart Pierik van de VSNU, de koepel van universiteiten, is van 'extra' geld in dat licht geen sprake: 'We vinden het jammer en betreurenswaardig dat er aan de ene kant wordt bezuinigd, terwijl er aan de andere kant extra geld beloofd is om te investeren in de kwaliteit van het onderwijs. Zeker in het licht van de doelstellingen die we met zijn allen voor het hoger onderwijs hebben geformuleerd. Dat komt de kwaliteit van het onderwijs niet ten goede.' Miljard Maar is er dan sprake van investeringen die oplopen tot een miljard? Het hoogste netto bedrag dat wij berekenden aan onderwijsinvesteringen is er in het jaar 2026. Dan gaat er, zoals het er nu uitziet, netto zo'n 700 miljoen naar het hoger onderwijs. Na 2026 loopt dat bedrag weer af, naar 620 miljoen in 2035. Volgens een woordvoerder van het ministerie OC en W staan er in 2026 ook 118 euro aan vouchers in de plannen, waarmee studenten een geldbedrag krijgen voor een tweede studie later. En dat is ook kwaliteit van onderwijs, zegt hij. Maar ook als je de vouchers meetelt, wordt het in 2026 waarschijnlijk geen miljard. Dat komt doordat het de regering niet lukte een deal met de NS te maken om studenten goedkoper te laten reizen. Geen deal betekende zo'n 200 miljoen minder per jaar voor dit potje onderwijsinvesteringen. Minister Van Engelshoven blijft wel proberen alsnog een deal te maken. Eerder schreef zij aan de Tweede Kamer dat dit niet eenvoudig is. Er is al uitvoerig naar gekeken en de kortingen zijn niet eenzijdig af te dwingen bij de vervoerders, schrijft ze. De minister benadrukt dat ze zich aan de afspraken van het leenstelsel houdt. 'Stap voor stap komt er geld beschikbaar. We zitten op koers.' Vergrootglas Tweede Kamerleden zijn inmiddels klaar met al het geschuif met potjes. Lisa Westerveld van GroenLinks: 'Wat ons irriteert is dat door dit kabinet wordt gezegd: wij investeren enorm in onderwijs. Maar aan de andere kant, en dat maakt het zo moeilijk om die onderwijsbegroting goed te doorgronden, merk je dat er telkens weer geld vanaf wordt gehaald. Daardoor krijgen wij de indruk dat we met een vergrootglas moeten zoeken: hoe zit dat nou precies met al die plussen en minnen?' Dat gevoel deelt Harry van der Molen, Tweede Kamerlid voor het CDA. 'Of dat miljard er komt, dat weten we eigenlijk niet. Uit de begroting van het ministerie kan ik het niet halen.' De Landelijke Studenten Vakbond (LSVB) is niet verbaasd dat het miljard volgens ons geen miljard wordt. 'Dat hebben we eigenlijk altijd gezegd, maar het is natuurlijk wel schandalig; dat je studenten wel in de schulden steekt, maar dat je niet de kwaliteit van het onderwijs verbetert.'
13/09 16u45  Assange langer in Britse cel, rechters geloven hem niet meerJulian Assange (48) moet de behandeling van het uitleveringsverzoek aan de VS in zijn Britse cel afwachten. De WikiLeaks-oprichter heeft de straf die hij kreeg voor het niet naleven van borgtochtvoorwaarden er bijna op zitten, maar een Britse rechtbank is bang dat hij de benen neemt om aan uitlevering te ontkomen. Het gevolg is dat hij niet op 22 september vrijkomt, maar nog zeker tot 25 februari blijft vastzitten. Dan staat een hoorzitting over het Amerikaanse uitleveringsverzoek gepland. De VS verdenkt hem van betrokkenheid bij het hacken en lekken van Amerikaanse staatsgeheimen. Hij kan in de VS tot tientallen jaren gevangenisstraf worden veroordeeld. Ambassade Assange werd in 2012 door de Britten opgepakt, nadat Zweden een uitleveringsverzoek had ingediend. Assange zou zich in Zweden schuldig hebben gemaakt aan aanranding en verkrachting. In afwachting van een besluit liet een Britse rechter hem op borgtocht vrij, maar hij dook onder omdat hij bang was dat hij via Zweden aan de VS zou worden uitgeleverd. Assange hield zich zeven jaar schuil in de ambassade van Ecuador in Londen. In april werd hij daar op verzoek van Ecuador door de Britse politie gearresteerd. De Amerikanen vroegen nog diezelfde dag om uitlevering. Zweden had zijn uitleveringsverzoek een jaar eerder ingetrokken, omdat het er niet naar uitzag dat Assange de Ecuadoraanse ambassade op afzienbare termijn zou verlaten. Toen hij in april werd gearresteerd, was een van de twee Zweedse zaken verjaard. Het onderzoek naar de andere zaak, over verkrachting, werd heropend. Het Zweedse Openbaar Ministerie heeft nog niet besloten of het opnieuw om uitlevering zal vragen.
13/09 16u30  Ontsnapte kindermisbruiker opgepakt in RillandDe tbs'er die uit De Pompekliniek in Nijmegen was ontsnapt, is opgepakt in Rilland in Zeeland. Dat heeft een officier van justitie tegen 3FM gezegd. Dat gebeurde door een speciaal team, nadat de politie een tip had gekregen. De 42-jarige man uit Barneveld ontsnapte gistermiddag aan zijn begeleiding. Vanwege het gevaar dat van hem uitgaat, besloten politie en het Openbaar Ministerie om zijn naam en foto te verspreiden. Weggefietst op mountainbike De man werd in 2013 veroordeeld tot tbs met dwangverpleging voor ontucht met zes meisjes van 6 en 7 jaar. De familie van de slachtoffers is door het OM meteen op de hoogte gebracht van de ontsnapping. De man verdween tijdens een begeleid fietsverlof in het buitengebied van Malden, bij Nijmegen. Twintig minuten later trok hij geld uit de muur in Gennep, zo'n 12 kilometer verderop. Vanaf daar ontbrak ieder spoor. De Pompekliniek was volgens bronnen zeer bezorgd dat de man iemand iets wilde aandoen. Tijdens de rechtszaak in 2013 concludeerden deskundigen dat hij een pedoseksueel is met een hoog risico op terugval. Twee weken geleden ontsnapte er ook iemand uit De Pompekliniek. Die man wist zich uit een raam te wurmen en klom via een stapel bouwmaterialen over een hek. Hij werd na twee uur opgepakt in het huis van zijn vriendin.
13/09 16u15  Uitgelekte Prinsjesdagstukken: economische groei, meer koopkrachtVoor het zevende jaar op rij verwacht het kabinet economische groei. Iedereen gaat er volgend jaar op vooruit. Dat staat in de Macro Economische Verkenningen, de belangrijkste cijfers in de Miljoenennota. Werkenden profiteren het meest. De uitgelekte Prinsjesdagstukken zijn in handen van de Telegraaf en RTL Nieuws. Nog geen half uur na de uitreiking van de geheime inhoud op usb-sticks aan de fracties van de Tweede Kamer lagen de teksten al op straat. Economische groei De percentages van economische groei vlakken wel af, citeert RTL minister Hoekstra van Financiën uit het voorwoord van de Miljoenennota. 'Met 1,8 procent dit jaar en 1,5 procent in 2020 zijn deze percentages normaal voor ons land.' 'Met deze begroting maken we drie miljard euro extra vrij om de lasten van huishoudens, en met name werkenden, te verlichten en beogen we een betere balans tussen werknemers en zelfstandigen. Ook trekken we extra geld uit voor meer betaalbare woningen, jeugdzorg, defensie en het versneld afbouwen van de gaswinning', zegt Hoekstra in De Telegraaf. Woningmarkt Er lekte al eerder nieuws uit de Prinsjesdag-plannen. Zo wordt de zelfstandigenaftrek verlaagd, en krijgen grote internationale bedrijven als Shell en Philips te maken met strengere belastingregels. Ook gaan er miljarden naar de woningmarkt voor nieuwbouwprojecten. De middeninkomens gaan er 2 procent op vooruit. Dinsdag is het écht Prinsjesdag. U kunt alles bij de NOS volgen op televisie, radio en op nos.nl.
13/09 16u00  262.000 euro ingenomen bij zoekactie BeverwijkBij een grootschalige zoekactie gisteren op een bedrijventerrein in Beverwijk hebben de opsporingsdiensten in totaal 262.000 euro in beslag genomen. De actie was gericht tegen witwaspraktijken. Naast het geldbedrag zijn er boekhoudingen van ondergronds bankieren gevonden. Via ondergronds bankieren worden jaarlijks miljarden euro's nagenoeg onzichtbaar en ontraceerbaar verplaatst, zegt de politie. Het is een systeem waarbij geld wordt verplaatst buiten het zicht van banken en de instanties. Vooral bij criminelen is het een geliefde methode om snel en efficiënt geld wit te wassen. Ook zijn in Beverwijk geldtelmachines, nagemaakte smartphones van bekende telefoonmerken en een lading gestolen lampen gevonden. Het gevonden geld zat verstopt in een verborgen ruimte boven een systeemplafond en in geldtelmachines. De politie gaf via Twitter beelden vrij van de inval in Beverwijk: Bij de actie werden tientallen telecombedrijven op een bedrijventerrein in Beverwijk onderzocht. 250 mensen van het OM, de politie, de Belastingdienst en de Fiscale Inlichtingen en Opsporingsdienst (FIOD) deden er aan mee. Ook geldhonden werden ingezet. Volgens de politie waren er signalen dat de telecombedrijven een dekmantel vormden voor 'ondergronds bankieren', witwassen en het ongezien verplaatsen van miljoenen euro's.
13/09 15u30  Nieuw-Zeeland scherpt wapenwetten verder aan na aanslagen ChristchurchNieuw-Zeeland heeft de wapenwetgeving verder aangescherpt, als een reactie op de aanslagen in Christchurch in maart van dit jaar. Alle vuurwapens in Nieuw-Zeeland moeten voortaan worden geregistreerd. Ook riskeren mensen die wapens leveren aan burgers zonder vergunning een langere celstraf, zegt premier Ardern. Verder gaat de politie beoordelen wie in het bezit mag komen van een wapen, waardoor het moeilijker wordt er een te krijgen. Direct na de aanslagen in Christchurch werden automatische en semi-automatische vuurwapens in het land al verboden. Vergoeding Wie in Nieuw-Zeeland nu nog een vuurwapen heeft, kan dat inleveren en krijgt een vergoeding. De politie zamelde op die manier al ruim 11.000 wapens in. 'Het bezit van een vuurwapen is een voorrecht, geen recht', zegt Ardern. Er zal alles aan gedaan worden om ervoor te zorgen dat alleen eerlijke burgers een wapenvergunning kunnen krijgen, zegt de premier. Naar schatting zijn er in Nieuw-Zeeland 1,2 miljoen vuurwapens, op een bevolking van een kleine 5 miljoen mensen. In maart schoot de rechts-extremist Brenton Tarrant in Christchurch 51 moskeegangers dood. Hij deelde beelden daarvan live via Facebook. De man was op een legale manier aan wapens gekomen.
13/09 15u00  Politie verspreidt naam en foto van gevaarlijke ontsnapte kindermisbruikerDe politie is dringend op zoek naar een tbs'er die is ontsnapt uit de Pompekliniek in Nijmegen. Gistermiddag, tijdens een begeleid verlof, wist hij te ontkomen. Het gaat om de 42-jarige Harry van Eijk uit Barneveld. Vanwege het gevaar dat van hem uitgaat, hebben politie en Openbaar Ministerie besloten om zijn naam en foto te verspreiden. Weggefietst op mountainbike De man werd in 2013 veroordeeld tot tbs met dwangverpleging voor ontucht met zes meisjes van 6 en 7 jaar. De familie van de slachtoffers is door het OM op de hoogte gebracht van de ontsnapping. Van Eijk ontsnapte tijdens een begeleid fietsverlof in het buitengebied van Malden, bij Nijmegen. Hij is weggefietst op een zwarte mountainbike met rode letters van het merk Cube. Twintig minuten later trok hij geld uit de muur in Gennep, zo'n 12 kilometer verderop. Vanaf daar ontbreekt ieder spoor. De Pompekliniek is volgens bronnen van Omroep Gelderland zeer bezorgd dat Van Eijk iemand iets wil aandoen. Tijdens de rechtszaak in 2013 concludeerden deskundigen dat hij een pedoseksueel is met een hoog risico op terugval. Een ouder van een van de slachtoffers is erg geschrokken van de ontsnapping. 'Als ik hem nu tegenkom, weet ik niet wat ik doe', stelt hij. Ook de gemeente Barneveld is op de hoogte gebracht van de ontsnapping en werkt samen met de politie en het OM om Van Eijk weer te vinden. Twee weken geleden ontsnapte er ook al iemand uit de Pompekliniek. Die man wist zich uit een raam te wurmen en klom via een stapel bouwmaterialen over een hek. Hij werd na twee uur opgepakt in het huis van zijn vriendin.
13/09 14u45  Politie verspreidt naam en foto van ontsnapte Barneveldse kindermisbruikerDe politie is dringend op zoek naar een tbs'er die is ontsnapt uit de Pompekliniek in Nijmegen. Gistermiddag, tijdens een begeleid verlof, wist hij te ontkomen. Het gaat om de 42-jarige Harry van Eijk uit Barneveld. Hij werd in 2013 veroordeeld tot tbs met dwangverpleging voor ontucht met zes meisjes van 6 en 7 jaar. De familie van de slachtoffers is door het Openbaar Ministerie op de hoogte gebracht van de ontsnapping. Van Eijk ontsnapte tijdens een begeleid fietsverlof in het buitengebied van Malden, bij Nijmegen. Hij is weggefietst op een zwarte mountainbike met rode letters van het merk Cube. Twintig minuten later trok hij geld uit de muur in Gennep, zo'n 12 kilometer verderop. Vanaf daar ontbreekt ieder spoor. De Pompekliniek is volgens bronnen van Omroep Gelderland zeer bezorgd dat Van Eijk iemand iets wil aandoen. Tijdens de rechtszaak in 2013 concludeerden deskundigen dat hij een pedoseksueel is met een hoog risico op terugval. Een ouder van een van de slachtoffers is erg geschrokken van de ontsnapping. 'Als ik hem nu tegenkom, weet ik niet wat ik doe', stelt hij. Ook de gemeente Barneveld is op de hoogte gebracht van de ontsnapping en werkt samen met de politie en het OM om Van Eijk weer te vinden. Twee weken geleden ontsnapte er ook al iemand uit de Pompekliniek. Die man wist zich uit een raam te wurmen en klom via een stapel bouwmaterialen over een hek. Hij werd na twee uur opgepakt in het huis van zijn vriendin.
13/09 14u00  Wet ingediend voor thuis kweken wiet in ThailandIn Thailand is een wet ingediend die toestaat dat mensen thuis op kleine schaal cannabis kweken. De parlementariër achter het plan zegt dat maximaal zes wietplanten worden toegestaan, bedoeld voor medicinaal gebruik. 'Je kunt het thuis hebben als pijnbestrijding, maar mag het niet op straat roken', zegt Supachai Jaisamut. De Thaise Democratische Partij maakte bij de laatste verkiezingen een groot punt van de verruiming van de softdrugsregels. Vorig jaar werd het gebruik van medicinale wiet al ingevoerd en afgelopen voorjaar opende in Bangkok de eerste kliniek waar cannabis wordt verstrekt. Desalniettemin staan er op het gebruik en bezit van softdrugs in Thailand nog hoge straffen. Zo kun je tot maximaal tien jaar in de gevangenis belanden als je met softdrugs wordt gepakt. Positieve reacties De Democratische Partij is de op twee na grootste regeringspartij en levert de minister van Volksgezondheid. Jaisamut verwacht dat de wet over een half jaar kan worden ingevoerd, als er genoeg steun is. Bij een openbare vergadering over het voorstel waren artsen, bestuurders uit de private sector en alternatieve genezers positief over het plan. Ook wordt er in Thailand nagedacht over de verkoop van voorverpakte joints, voor medisch gebruik, maar daar is nog geen toestemming voor gegeven. Meer Zuidoost-Aziatische landen, waaronder Maleisië, Laos en de Filipijnen, bestuderen een versoepeling van de drugswetten, maar elders in de regio houden overheden vast aan een streng beleid. Zo werden deze week in Singapore nog twee mannen opgepakt voor het kweken van wiet in hun appartement. Hun hangt een celstraf van twintig jaar boven het hoofd.
13/09 14u00  SP wil Eindhovens raadslid Jannie Visscher als partijvoorzitterDe SP draagt het Eindhovense gemeenteraadslid Jannie Visscher voor als nieuwe partijvoorzitter. Zij moet de opvolger worden van Ron Meyer. Er waren meer kandidaten, maar het partijbestuur draagt Visscher als enige voor. Uiteindelijk beslissen de leden. De uitslag wordt in december bekend. Volgens de selectiecommissie is Visscher de juiste vrouw op de juiste plaats, vanwege haar ruime ervaring in de partij en haar 'rustige, nuchtere en no-nonsensestijl'. Zij was acht jaar wethouder in Groningen en vier jaar in Eindhoven, waar ze nu raadslid is. Een van de mensen die ze zich ook hadden aangemeld, is Patrick van Lunteren, ex-wethouder in Breda. Die wordt dus niet door de selectiecommissie aanbevolen, maar voorlopig handhaaft hij zijn kandidatuur. Verkiezingsnederlagen Meyer is vier jaar SP-voorzitter geweest. Na de enorme verkiezingsnederlaag bij de Europese verkiezingen, in mei, kondigde hij zijn vertrek aan. Hij zei zich persoonlijk verantwoordelijk te voelen. De SP verdween dit jaar helemaal uit het Europees Parlement; daarvoor had de partij nog twee zetels. Meyer, die een activistische koers voorstond, kwam in 2015 aan de macht na een felle strijd met toenmalig Kamerlid Gesthuizen. Met hem als partijvoorzitter leed de SP nederlagen bij de verkiezingen voor de Tweede Kamer, de gemeenteraad, de Provinciale Staten en als laatste dus ook bij de Europese verkiezingen. Vooral op de Europese campagne kwam veel kritiek, met name op het filmpje waarin PvdA-lijsttrekker Timmermans hard werd aangevallen.
13/09 13u45  Elf doden bij ziekenhuisbrand Rio de JaneiroBij een brand in een ziekenhuis in Rio de Janeiro zijn vannacht zeker elf mensen om het leven gekomen. Gevreesd wordt voor nog meer slachtoffers, omdat er veel mensen worden vermist. Volgens Braziliaanse media is nog niet bekend of de slachtoffers patiënten of personeelsleden zijn. Door de brand moest het hele ziekenhuis worden ontruimd, waaronder de afdeling intensive care. In totaal lagen er 103 patiënten in het ziekenhuis, dat daarmee bijna vol was. Ook waren er 226 mensen aan het werk. De geëvacueerde patiënten werden buiten opgevangen en in een nabijgelegen kleuterschool. Sommige werden op de stoep behandeld voordat ze per ambulance naar andere ziekenhuizen gebracht werden. De brand is geblust, maar wel is er nog altijd veel rook in en rond het ziekenhuis. Vermoed wordt dat de brand is ontstaan door kortsluiting in een generator.
13/09 13u30  Antwerpse politie vindt meterslange tijgerpython in rijtjeshuisDe politie heeft een opmerkelijke ontdekking gedaan in een rijtjeshuis in Antwerpen. Agenten troffen in het huis in de wijk Luchtbal een meterslange tijgerpython aan. De slang is in beslag genomen omdat hij in een veel te klein terrarium zat. Het dier is 6,5 meter lang en weegt 80 kilo. De bewoner van het rijtjeshuis belde een paar dagen geleden zelf de politie omdat er was ingebroken in zijn huis. Toen de agenten langskwamen, merkten ze de slang op. Op zich leek de slang nog in goede conditie maar zijn leefomgeving was veel te krap. Volgens de recherche kwam de openbare veiligheid in het gedrang. Bij een uitbraak zou de python slachtoffers kunnen maken. Ook kon de eigenaar geen milieuvergunning laten zien. Hij had het dier al ruim twintig jaar. De politie heeft samen met medewerkers van een natuurcentrum de slang naar buiten gedragen. Daarvoor waren vijf mannen nodig. Huisdierlijst Als de man wel een vergunning zou hebben en bovendien een ruimer terrarium, had hij de slang legaal kunnen houden. Maar nu is dat te laat, aangezien de python op 1 oktober wordt geschrapt van de lijst met huisdieren die in België mogen worden gehouden. Jos Rayen, diensthoofd leefmilieu bij de Antwerpse politie, vindt dat geen gekke beslissing. 'Een tijgerpython is van nature agressief. Het terrarium voldeed niet als huisvesting: het was te klein en beschikte - als afsluiting - enkel over fragiele schuifraampjes van enkel glas', zegt Rayen. 'Als het dier ooit was ontsnapt in een hongerige bui en onderweg een kind was tegengekomen, hadden de gevolgen niet te overzien kunnen zijn.' Wat nu? Het dier wordt nu tijdelijk opgevangen. Wat er daarna mee gaat gebeuren, is nog niet duidelijk. De python verhuist mogelijk naar een serpentarium in Oost-Vlaanderen. De rechter oordeelt later of de eigenaar een boete krijgt.
13/09 13u15  Monstertruckchauffeur legt zich neer bij celstrafChauffeur Mario D. gaat vijftien maanden de cel in. De man, die verantwoordelijk wordt gehouden voor het drama met een monstertruck in Haaksbergen heeft het beroep tegen zijn straf ingetrokken. Bij het drama in september 2014 kwamen drie mensen om het leven en vielen bijna dertig gewonden. D. is tot tweemaal toe tot vijftien maanden celstraf veroordeeld, maar zijn advocaat ging daartegen in cassatie bij de Hoge Raad. Zolang er nog geen definitief oordeel van de rechter lag, hoefde D. niet de cel in. Onduidelijk is waarom D. nu zijn cassatieverzoek heeft ingetrokken. 'Eindelijk gerechtigheid', zegt een van de slachtoffers tegen RTV Oost.
13/09 13u00  Zoektocht naar ontsnapte Barneveldse kindermisbruikerDe politie is op zoek naar een tbs'er die is ontsnapt uit de Pompekliniek in Nijmegen. Gistermiddag, tijdens een begeleid verlof, wist hij te ontkomen. Volgens Omroep Gelderland gaat het om een kindermisbruiker uit Barneveld. Hij werd in 2013 veroordeeld tot tbs met dwangverpleging voor ontucht met zes meisjes van 6 en 7 jaar. De familie van de slachtoffers is door het Openbaar Ministerie op de hoogte gebracht van de ontsnapping. Ongerust en geschrokken De man ontsnapte tijdens een begeleid fietsverlof in het buitengebied van Malden. Hij sloeg plots een andere weg in en verdween uit het zicht van zijn begeleider, zo zeggen bronnen tegen Omroep Gelderland. De Pompekliniek is volgens de bronnen zeer bezorgd dat de man iemand iets wil aandoen. Tijdens de rechtszaak in 2013 concludeerden deskundigen dat de verdachte een pedoseksueel is met een hoog risico op terugval. Een ouder van een van de slachtoffers is erg geschrokken van de ontsnapping. 'Als ik hem nu tegenkom, weet ik niet wat ik doe', stelt hij. Ook de gemeente Barneveld is op de hoogte gebracht van de ontsnapping en werkt samen met de politie en het OM om de man weer te vinden. Bouwmaterialen De Pompestichting wil verder niet ingaan op de identiteit van de ontsnapte tbs'er. Twee weken geleden ontsnapte er ook al iemand uit de kliniek. Die man wist zich uit een raam te wurmen en klom via een stapel bouwmaterialen over een hek. Hij werd na twee uur opgepakt in het huis van zijn vriendin.
13/09 12u45  Uitzonderlijk: DNB-baas zoekt publiciteit op met kritiek ECBDe Nederlandsche Bank is tegen de maatregelen die de Europese Centrale Bank gisteren aankondigde om de Europese economie te stimuleren. Dat stelt DNB-president Klaas Knot in een speciaal opgestelde verklaring. Het is niet de eerste keer dat Knot zich kritisch uitlaat over het beleid, maar het is wel heel uitzonderlijk dat de president van DNB zich een dag na een ECB-besluit tegen maatregelen uitspreekt. De ECB besloot gisteren de rente verder te verlagen. Ook wordt het opkoopprogramma opnieuw opgestart, waarmee er miljarden euro's extra in de economie gepompt worden. 'Dit brede pakket aan maatregelen, en met name het opnieuw opstarten van het aankoopprogramma van obligaties staat in geen verhouding tot de huidige economische omstandigheden', zegt Knot. 'En er zijn gegronde redenen om de effectiviteit in twijfel te trekken.' 'Geen aanwijzingen voor euro-brede recessie' Die redenen zijn dat de economie in de eurolanden goed draait en de lonen stijgen. Burgers, bedrijven en de overheid kunnen makkelijk en goedkoop aan geld komen, dus er staat ze weinig in de weg om te consumeren en te investeren. Ondertussen zijn er wel al negatieve gevolgen voelbaar van het al ruime rentebeleid van de ECB, blijkt uit de opsomming van Knot. Zo lijken er steeds minder investeringen plaats te vinden met een laag risico, spreekt hij van verstoorde prijsvorming op financiële markten en ziet hij dat op de huizenmarkt juist overmatig risico's opgezocht worden. Knot: 'Er is geen sprake van een deflatierisico, noch zijn er aanwijzingen voor een eurogebied-brede recessie. Het enige wat op dit moment waarneembaar is, is dat de inflatievooruitzichten achterblijven bij het ECB-streven. Dat is zorgwekkend, maar betekent niet dat het opnieuw opstarten van een zwaar middel zoals het aankoopprogramma het geëigende instrument is.'
13/09 12u15  Tientallen Indiërs verdronken tijdens hindoe-ceremoniesIn India zijn zeker dertig mensen omgekomen tijdens religieuze ceremonies op het water. De ongelukken gebeurden de afgelopen dagen tijdens de viering van het hindoeïstische Ganesh Chaturthi-feest. Het ernstigste bootongeluk gebeurde vandaag in de stad Bhopal en kostte twaalf mensen het leven. Bij zeker elf andere ongelukken kwamen achttien mensen om. Bij het ongeluk in Bhopal waren twee boten betrokken. De eerste boot sloeg om toen de inzittenden een beeld van hindoegod Ganesha wilden onderdompelen. Toen een andere boot te hulp wilde schieten, sloeg ook die om. Zwemvesten De Indiase hulpdiensten laten weten dat ze nog op zoek zijn naar één persoon. Vijf mensen zijn gered uit het water. Het is nog onduidelijk of de inzittenden van de boot zwemvesten droegen. Het Ganesh Chaturthi-feest wordt gehouden ter ere van de hindoeïstische god Ganesha van de wijsheid, de welvaart en het geluk. Het festival wordt elk jaar afgesloten met het onderdompelen van beelden van Ganesha in het water.
13/09 12u00  'Kwart van alle huurders komt niet rond'Een kwart van alle huurders kan financieel niet rondkomen omdat hun woonlasten te hoog zijn. Dat concludeert het Nibud in twee onderzoeken waarin voor het eerst gekeken is naar de betaalbaarheid van wonen in Nederland. Het gaat om ongeveer 800.000 huishoudens die het volgens het Nibud financieel niet redden. De conclusies zijn gebaseerd op cijfers uit 2015: latere cijfers zijn nog niet beschikbaar. Sociale huurwoning De problemen spelen vooral bij mensen die in een sociale huurwoning wonen. Het gaat met name om alleenstaanden, mensen met een uitkering en huurders tussen de 25 en de 45 jaar oud. Eén tegenvaller kan ervoor zorgen dat ze moeten bezuinigen op normale levensbehoeften. Als deze groep te maken krijgt met andere onvermijdbare uitgaven zoals zorgkosten, wordt er ook minder uitgegeven aan essentiële zaken als voeding, concludeert het Nibud. Klem 'We hadden niet verwacht dat zo'n groot deel van de huurders in de sociale sector dusdanig hoge woonkosten heeft dat ze in feite financieel gezien klem zitten', zegt Nibud-directeur Arjan Vliegenthart. 'Ze kunnen niet kopen, en kunnen ook niet naar een goedkopere woning.' Naast de 800.000 huishoudens die te weinig geld overhouden voor het levensonderhoud, is er ook een grote groep, 50 procent van de huurders, die moeite heeft met rondkomen. 30 procent heeft volgens het Nibud een betalingsachterstand. Ook huiseigenaren hebben soms te hoge woonlasten. Maar dat percentage ligt veel lager, op 8 procent. 607 euro Het Nibud realiseert zich dat de cijfers stammen uit 2015, maar verwacht dat de situatie op dit moment niet rooskleuriger is. In de tussentijd zijn wel stappen genomen voor betaalbaardere huurwoningen, maar die gaan volgens Vliegenthart niet ver genoeg. 'Minima kunnen geen huur van 607 euro inclusief huurtoeslag betalen, en dat moeten ze nu wel', zegt Vliegenthart. 'Volgens onze tabellen kunnen zij maximaal 425 euro betalen.'
13/09 11u45  Mugabe toch begraven op Zimbabwaanse 'heldenplek'De Zimbabwaanse dictator Robert Mugabe wordt toch begraven op de erebegraafplaats voor helden uit de onafhankelijkheidsstrijd in Harare. Zijn familie heeft dat bekendgemaakt. Er was onenigheid ontstaan over de uitvaart. Mugabes opvolger, president Mnangagwa, wilde hem eren met een grote uitvaart op zaterdag en hem zondag laten begraven op de speciale begraafplaats. Mugabes nabestaanden voelden daar niets voor en pleitten voor een privébegrafenis bij zijn geboortedorp, 80 kilometer van de hoofdstad Harare. Details De familie heeft nu toch overeenstemming bereikt met de regering. De uitvaart bij de erebegraafplaats zal in privékringen plaatsvinden, maar details moeten nog worden uitgewerkt. Zo moet de dag nog worden vastgesteld en is onbekend of er een openbare ceremonie aan voorafgaat, zegt neef Leo Mugabe namens de familie. Het lichaam van Mugabe, die vorige week op 95-jarige leeftijd in Singapore overleed, ligt opgebaard in een stadion in Harare. Gisteren was het zo druk dat verschillende mensen gewond raakten omdat ze dichter bij de doodskist wilden komen. Mugabe kwam 37 jaar geleden als rebellenleider aan de macht. Hij bevrijdde het land van de Britse koloniale heersers en werd de eerste president van het nieuwe Zimbabwe. In de loop van tijd werd zijn bewind steeds harder en ontpopte hij zich als dictator.
13/09 11u15  Advies aan Hoge Raad: laat Urgenda-uitspraak in standHet vonnis in de Urgenda-zaak kan in stand blijven, adviseren de procureur-generaal en een advocaat-generaal aan de Hoge Raad. Dat zou betekenen dat de uitstoot van broeikasgassen voor het einde van 2020 met ten minste 25 procent moet verminderen ten opzichte van 1990. Bijna een jaar geleden bekrachtigde het gerechtshof het eerdere vonnis in de zaak van klimaatorganisatie Urgenda tegen de staat. Het hof oordeelde dat deze klimaatmaatregelen behoren tot de zorgplicht van de overheid en sprak van een reële dreiging door klimaatverandering. Daarnaast vond het hof dat de rechter kan bepalen hoe ver de mensenrechtelijke verplichtingen van de staat reiken. Het advies aan de Hoge Raad onderschrijft dit uitgangspunt. Het kabinet ging in cassatie tegen de uitspraak, omdat minister Wiebes wilde weten 'of de rechter op de stoel van de politiek kan gaan zitten'. Begin dit jaar schemerde door dat het kabinet ervan uitgaat de Urgenda-doelen niet te gaan halen. 'De inzet blijft om die uitspraak na te komen', zei Wiebes daar niettemin over in juni. De uitspraak van de Hoge Raad komt naar verwachting op 20 december.
13/09 11u15  Noodweer Spanje: 'Auto's dobberen alsof het badeendjes zijn'In Zuidoost-Spanje blijft het noodweer aanhouden. 'Vanochtend valt er naar verwachting nog 60 tot 70 liter regen per uur', zei Arie Lengkeek vanuit de regio Valencia. Hij runt daar een bed & breakfast. Door de extreme regenval zijn twee mensen om het leven gekomen. Een man en vrouw, broer en zus van 51 en 61, werden dood gevonden in een auto nadat die was meegesleurd door het water. 'Mensen zagen het water in lawines naar beneden komen ', zei correspondent Rop Zoutberg in het NOS Radio 1 Journaal. 'Alles werd door het water meegenomen. Auto's dobberden alsof het badeendjes zijn. Landerijen staan onder water. Huizen en sporthallen zijn vernield alsof er bommen zijn ontploft. Alles is verwoest.' Oorzaak van de regenval is iets dat ze in Spanje gota fria noemen. 'Dat wordt vertaald als 'de koude druppel'. Zo noemen ze het verschijnsel waarbij koude lucht over de hete zee trekt', legt Zoutberg uit. 'Dat veroorzaakt aan het begin en eind van de zomer flinke regenval. Dat komt dus vaker voor, maar nooit zo hevig als nu. Dit is historisch wat er allemaal naar beneden is gekomen.' Deze beelden van gisteren tonen de extreme neerslag: Voor nu houdt de regen ook aan. 'De buien zijn nog steeds bezig. Het komt weer met bakken uit de hemel', zegt Lengkeek. 'Het enige voordeel is dat de wind nu niet meespeelt. Toch voelt het alsof een gordijn van regen dat weer naar beneden valt.' Hij verwacht dat de buien aan het eind van de ochtend in hevigheid afnemen. Daarna blijft het nog wel tot en met zondag regenen. 'Bovenop wat er al gebeurd is, is dit desastreus voor heel veel mensen. Wij wonen vrij hoog, dus het water gaat langs ons heen. Maar we hebben vrienden die iets meer naar beneden wonen. Hun dak is half ingestort.' Gisteren, toen het even minder hard regende, ging Lengkeek in het dal kijken. 'Woensdag stond er nog geen water in de rivier daar. Nu staat het tot de eerste verdieping van de huizen. Mensen moesten via de berg omhoog geholpen worden om uit hun huizen te komen.'
13/09 11u00  Wereldrecord snelfietsen van Nederlandse studente alweer verbrokenMet maar liefst 122,12 kilometer per uur vestigde de 28-jarige Rosa Bas en haar medestudenten eerder deze week een wereldrecord snelfietsen. Dat record bleek van korte duur; het is inmiddels verbroken door een Franse studente. Maar Bas en haar team blijven optimistisch, aangezien de kampioenschappen nog twee dagen duren. De Nederlandse studenten doen mee aan de World Human Powered Speed Challange. De wedstrijd wordt gehouden op een lange, rechte weg die op 1400 kilometer hoogte ligt in de woestijn in de Amerikaanse staat Nevada. Daar is weinig luchtweerstand en dat komt ten goede aan de snelheid van de fiets. Gisteravond verbrak de Franse Ilona Peltier het wereldsnelheidsrecord ligfietsen. Met 124,1 kilometer per uur ging zij twee kilometer harder dan Bas. Fietsen in de woestijn 'We zullen alles in de strijd gooien om het record weer terug op eigen naam te krijgen', schrijft een woordvoerder van het Nederlandse Human Power Team. Dat team bestaat uit studenten van TU Delft en VU Amsterdam, die de afgelopen maanden hard hebben gewerkt aan de ontwikkeling van de aerodynamische ligfiets VeloX 9. Zo hard ging Rosa Bas afgelopen dinsdag met haar ligfiets:
13/09 10u15  Staking legt openbaar vervoer in Parijs platHet openbaar vervoer in Parijs staat vandaag bijna helemaal stil. De vakbonden zijn het niet eens met de pensioenplannen van de Franse president Macron en daarom wordt in het ov gestaakt. Het zijn de grootste stakingen in het Parijse openbaar vervoer in twaalf jaar. In totaal liggen vandaag tien metrolijnen in de Franse hoofdstad helemaal plat, terwijl op twee andere lijnen alleen tijdens de spits wordt gereden, zij het veel minder. Verwacht wordt dat bussen en trams beperkt of met grote vertraging rijden. Ook treinreizigers vanuit Parijse voorsteden of vanuit luchthaven Charles de Gaulle moeten rekenen op grote vertragingen. Op dit kaartje van de ANWB is de chaos op de wegen rond Parijs goed te zien: President Macron wil dat er op termijn één pensioenstelsel komt, waardoor bestaande regelingen per beroepsgroep verdwijnen. Zo heeft de RATP, het Parijse openbaarvervoerbedrijf, een eigen stelsel. De gemiddelde pensioenleeftijd van werknemers van de RATP lag in 2017 op 55 jaar en het personeel vreest dat dat niet behouden kan blijven als Macron zijn plannen doorzet. Onder anderen politieagenten en vrachtwagenchauffeurs gaan later deze maand nog protesteren tegen de pensioenhervormingen en verder worden nieuwe demonstraties van de gele hesjes verwacht. De staking in het openbaar vervoer in Parijs duurt nog tot morgenvroeg.
13/09 10u00  Kritiek op ban Gouden Eeuw, Rijksmuseum handhaaft de termVan 'geschiedvervalsing' en 'zelfhaat' tot 'een goed idee'. Het plan van het Amsterdam Museum om de term 'Gouden Eeuw' in de ban te doen, roept veel reacties op. Volgens het museum negeert de bijnaam van de 17e eeuw de negatieve kanten van die eeuw, zoals armoede, oorlog en slavernij. 'We realiseerden ons dat we met de term '17e eeuw' beter uit de voeten kunnen', zei museumdirecteur Judikje Kiers vanmorgen in het NOS Radio 1 Journaal. 'Daarmee krijgen we ruimte om het beeld van die periode opnieuw in te kleuren.' Straatnaambordjes Maar lang niet iedereen kan zich vinden in die redenering. 'Ik val van mijn stoel', beschrijft bijvoorbeeld VVD-Tweede Kamerlid El Yassini zijn reactie op het nieuws. 'Eerst moesten de straatnaambordjes weg, toen de standbeelden en nu de hele Gouden Eeuw. Ik heb liever dat het Amsterdam Museum uitlegt wat de Gouden Eeuw ons land heeft gebracht én wat de negatieve kanten ervan zijn. Dat is ook de taak van een museum.' Volgens El Yassini is voor de uitvoering van die taak geen naamswijziging nodig. 'We moeten niet plotseling een Gouden Eeuw-gêne krijgen. Straks kennen we onze eigen geschiedenis niet meer.' De directeur van het Amsterdam Museum erkent dat het woord Gouden Eeuw in bepaalde contexten nog prima te gebruiken is, maar dat de term niet de lading dekt van alle verhalen uit die eeuw. 'Natuurlijk wás de 17e eeuw de Gouden Eeuw van de schilderkunst, we hebben ongelooflijke welvaart gekend in die periode en we hadden relatieve religieuze tolerantie die veel heeft betekend voor Amsterdam.' Maar, zegt Kiers: 'Ik vind het ook belangrijk om ruimte te geven aan andere verhalen.' Volgens de museumdirecteur stelde een deel van de bezoekers daar wel eens vragen over. 'Was Amsterdam in de 17e eeuw alleen opgebouwd uit rijke mensen? En woonden er niet ook mensen van kleur? We proberen daar nu invulling aan te geven en daar past de term 17e eeuw beter bij.' Rijksmuseum houdt vast aan term Het Amsterdamse Rijksmuseum, waar ook veel zalen aan de 17e eeuw zijn gewijd, laat weten dat het de term Gouden Eeuw zal handhaven. 'De naam slaat op een periode in de geschiedenis van grote welvaart', zegt directeur Taco Dibbits tegen de NOS. 'Dat betekent niet dat er geen oog is voor de schaduwzijdes. Wij doen dat bijvoorbeeld volgend jaar met een tentoonstelling over slavernij.' Eerder dit jaar was er ook al aandacht voor de schaduwkanten van de Nederlandse geschiedenis. Toen maakte minister Van Engelshoven van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap bekend dat ze de Canon van Nederland laat aanpassen, het overzicht van de nationale geschiedenis. De Amerikaans-Nederlandse historicus James Kennedy gaat de evaluatie van de canon leiden. Naar verwachting is de nieuwe versie in het voorjaar van 2020 klaar.
13/09 09u45  Doden bij eenzijdig ongeluk op A73 in Noord-LimburgBij een eenzijdig ongeluk op de A73 ter hoogte van Belfeld zijn twee mensen omgekomen. Drie mensen zijn gewond geraakt, meldt de politie in Noord-Limburg. Een personenbusje raakte even na 08.00 uur door onbekende oorzaak van de weg en knalde tegen een paal van het bord van de afrit. De weg is voor het onderzoek afgesloten. Verkeer uit het zuiden in de richting van Venlo wordt geadviseerd om te rijden via Eindhoven.
13/09 09u45  Mogelijke oplossing voor stikstofrem op kleine bouwprojectenHet kabinet denkt een manier te hebben gevonden om kleine bouwprojecten te laten doorgaan. Veel van die projecten liggen stil sinds de Raad van State in mei bepaalde dat de Nederlandse aanpak van stikstof niet aan de Europese regels voldoet. Vorige week werd al duidelijk dat naar schatting zo'n 18.000 projecten op de een of andere manier geraakt worden door die uitspraak. En deze week kwam naar buiten dat bijna 130 grote bouwprojecten van het Rijk, waaronder de aanpak van knooppunt Hoevelaken en de renovatie van het Binnenhof, in gevaar zijn. Rekentool Naar verluidt wil het kabinet nu voor kleinere projecten met een aanpassing van een 'rekentool' komen, waardoor kleine bouwprojecten misschien weer op gang kunnen komen. Al voor de rechterlijke uitspraak van mei gebruikten gemeenten een hulpmiddel om te kijken hoeveel stikstof een bepaald project zou uitstoten. Aan de hand daarvan besloten ze of een vergunning zouden geven. Omdat die tool onderdeel was van de stikstofaanpak van het Rijk, konden gemeenten hem sinds de rechterlijke uitspraak van mei niet meer gebruiken. Het ministerie van Landbouw heeft nu een nieuwe rekenmodule gemaakt, die wel aan de regels zou voldoen. Als gemeenten die gaan gebruiken, zouden vergunningen voor bijvoorbeeld de bouw van een paar huizen of dakkapellen mogelijk makkelijker kunnen worden gegeven. Deze aanpassing zou dus geen oplossing zijn voor het probleem van de grote projecten. Het kabinet denkt al maanden na over maatregelen om aan de uitspraak van de Raad van State tegemoet te komen. Daarvoor is ook een commissie aan het werk gezet onder leiding van oud-minister Remkes. Die komt na Prinsjesdag met een eerste advies. In deze video legt NOS op 3 uit waarom Nederland zo met die stikstof in z'n maag zit:
13/09 09u30  Mogelijke oplossing voor stikstof-rem op kleine bouwprojectenHet kabinet denkt een manier te hebben gevonden om kleine bouwprojecten te laten doorgaan. Veel van die projecten liggen stil sinds de Raad van State in mei bepaalde dat de Nederlandse aanpak van stikstof niet aan de Europese regels voldoet. Vorige week werd al duidelijk dat naar schatting zo'n 18.000 projecten op de een of andere manier geraakt worden door die uitspraak. En deze week kwam naar buiten dat bijna 130 grote bouwprojecten van het Rijk, waaronder de aanpak van knooppunt Hoevelaken en de renovatie van het Binnenhof, in gevaar zijn. Rekentool Naar verluidt wil het kabinet nu voor kleinere projecten met een aanpassing van een 'rekentool' komen, waardoor kleine bouwprojecten misschien weer op gang kunnen komen. Al voor de rechterlijke uitspraak van mei gebruikten gemeenten een hulpmiddel om te kijken hoeveel stikstof een bepaald project zou uitstoten. Aan de hand daarvan besloten ze of een vergunning zouden geven. Omdat die tool onderdeel was van de stikstof-aanpak van het Rijk, konden gemeenten hem sinds de rechterlijke uitspraak van mei niet meer gebruiken. Het ministerie van Landbouw heeft nu een nieuwe rekenmodule gemaakt, die wel aan de regels zou voldoen. Als gemeenten die gaan gebruiken, zouden vergunningen voor bijvoorbeeld de bouw van een paar huizen of dakkapellen mogelijk makkelijker kunnen worden gegeven. Deze aanpassing zou dus geen oplossing zijn voor het probleem van de grote projecten. Het kabinet denkt al maanden na over maatregelen om aan de uitspraak van de Raad van State tegemoet te komen. Daarvoor is ook een commissie aan het werk gezet onder leiding van oud-minister Remkes. Die komt na Prinsjesdag met een eerste advies. In deze video legt NOS op 3 uit waarom Nederland zo met die stikstof in z'n maag zit:
13/09 09u15  Graven, muren en kapel van oorlogsbegraafplaats Mierlo bekladOp de oorlogsbegraafplaats in Mierlo zijn graven, muren en de kapel beklad. Zo is een enorm hakenkruis op de binnenmuur van de kapel gekalkt. Op de buitenmuur van de Mierlo War Cemetery staat in grote zwarte letters 'MH 17 lie' geschreven. Ook de witte grafzerken op het Britse ereveld zijn besmeurd. Bij de politie is melding gemaakt, zo meldt Omroep Brabant, die werd getipt over de bekladding. Herdenking De bekladdingen komen in een periode dat uitgebreid wordt stilgestaan bij de bevrijding van Brabant, 75 jaar geleden. Op de begraafplaats in Mierlo liggen veel militairen die in Oost-Brabant sneuvelden vanaf 17 september 1944 bij operatie Market Garden.
13/09 09u15  Kabinet komt met 'geitenpaadje' voor kleine bouwprojectenHet kabinet denkt een manier te hebben gevonden om kleine bouwprojecten te laten doorgaan. Veel van die projecten liggen stil sinds de Raad van State in mei bepaalde dat de Nederlandse aanpak van stikstof niet aan de Europese regels voldoet. Vorige week werd al duidelijk dat naar schatting zo'n 18.000 projecten op de een of andere manier geraakt worden door die uitspraak. En deze week kwam naar buiten dat bijna 130 grote bouwprojecten van het Rijk, waaronder de aanpassing van de Afsluitdijk en de renovatie van het Binnenhof, in gevaar zijn. Rekentool Naar verluidt wil het kabinet nu voor kleinere projecten met een aanpassing van een 'rekentool' komen, waardoor kleine bouwprojecten misschien weer op gang kunnen komen. Al voor de rechterlijke uitspraak van mei gebruikten gemeenten een hulpmiddel om te kijken hoeveel stikstof een bepaald project zou uitstoten. Aan de hand daarvan besloten ze of een vergunning zouden geven. Omdat die tool onderdeel was van de stikstofaanpak van het Rijk, konden gemeenten hem sinds de rechterlijke uitspraak van mei niet meer gebruiken. Het ministerie van Landbouw heeft nu een nieuwe rekenmodule gemaakt, die wel aan de regels zou voldoen. Als gemeenten die gaan gebruiken, zouden vergunningen voor bijvoorbeeld de bouw van een paar huizen of dakkapellen mogelijk makkelijker kunnen worden gegeven. Deze aanpassing zou dus geen oplossing zijn voor het probleem van de grote projecten. Het kabinet denkt al maanden na over maatregelen om aan de uitspraak van de Raad van State tegemoet te komen. Daarvoor is ook een commissie aan het werk gezet onder leiding van oud-minister Remkes. Die komt na Prinsjesdag met een eerste advies.
13/09 09u15  Wekdienst 13/9: proces-Wilders en internationale autobeurs FrankfurtGoedemorgen op vrijdag de 13e! De strafzaak over de minder-Marokkanen-uitspraak van Geert Wilders gaat vandaag verder en in Frankfurt start een grote internationale autobeurs. In het zuidoosten is het lange tijd bewolkt met soms ook lichte regen. In de rest van het land blijft het zo goed als droog en schijnt de zon geregeld. Het wordt 18 tot 20 graden. Het weekend verloopt droog met flink wat zon. Zondag wordt de warmste dag, met 's middags 20 tot 25 graden. Maandag neemt de kans op regen toe. Ga je op pad? Hier vind je het overzicht van de werkzaamheden en files en de situatie op het spoor. Wat kun je vandaag verwachten? De strafzaak tegen PVV-leider Geert Wilders over zijn minder-Marokkanen-uitspraak gaat straks verder. Afgelopen dinsdag probeerde zijn advocaat het proces te stoppen, maar het hof oordeelde dat het kan doorgaan. De rechtszaak is live te volgen via NPO Nieuws en NOS.nl. Minister Schouten van Landbouw en Natuur komt met de zogeheten 'stikstofbrief'. Daarin staat wat precies de gevolgen zijn van de uitspraak van de Raad van State, die oordeelde dat de overheid meer moet doen om de stikstofuitstoot in kwetsbare natuurgebieden terug te dringen. Daardoor komen allerlei grote bouw- en infrastructuurprojecten in de knel. In Frankfurt is de komende dagen een internationale autobeurs, waar fabrikanten laten zien hoe ze vanaf volgend jaar denken te voldoen aan de strengere EU-regels voor CO2-uitstoot. Wat heb je gemist? De WOZ-waarde, de gemeentelijke inschatting van wat je huis waard is, is flink gestegen. De gemiddelde woningwaarde was begin dit jaar 248.000 euro, tegen 230.000 euro vorig jaar: een stijging van 7,8 procent. In Rotterdam ging de waarde van woningen het sterkst omhoog, namelijk met 16 procent. Voor woningen met de hoogste WOZ-waarde moet je in het Noord-Hollandse Bloemendaal zijn: daar zijn woningen gemiddeld bijna 7 ton waard. In Delfzijl in de provincie Groningen is de WOZ-waarde van woningen juist het laagst: 127.000 euro. Ander nieuws uit de nacht: Bij een verkeersongeluk in het Groningse Stadskanaal zijn twee mensen om het leven gekomen. Twee anderen raakten zwaargewond. De vier zaten in een auto die kort voor middernacht van de weg raakte en tegen een boom botste. Een Nijmeegse hoogleraar heeft een Ig Nobelprijs gewonnen voor zijn studie naar smerige bankbiljetten. Hij ontdekte dat Roemeense bankbiljetten bijna alle bacteriën het langst vasthouden, terwijl biljetten uit Kroatië en India verrassend schoon zijn. In de Verenigde Staten is een nieuwe asielregeling ingegaan. Die moet het voor migranten lastiger maken om in het land te mogen blijven. Zij moeten voortaan eerst asiel hebben aangevraagd in de landen waar ze doorheen zijn gereisd, anders wordt hun asielaanvraag in de VS sowieso afgewezen. En dan nog even dit: De politieagent die vorige week in Rotterdam een klap kreeg van een bruiloftsgast uit een trouwstoet, heeft voor het eerst zijn verhaal gedaan. In Jinek riep hij getuigen op om zich te melden. De agent, Gert Jan de Jonge, liep door de klap een hersenschudding op en voelt zich nog altijd niet helemaal fit. Bij Jinek vertelde hij wat er aan de klap voorafging en wat de impact was op zijn gezin: Fijne dag!
13/09 09u00  Steen door ruit journalist Chris Klomp, 'verwijder je sociale media'Bij rechtbankverslaggever Chris Klomp is gisteravond een steen door zijn keukenruit gegooid. In een dreigbriefje dat op zijn deur was geplakt, wordt Klomp opgeroepen om zijn accounts op sociale media te verwijderen. 'Of wij komen terug.' Klomp meldt op Twitter dat hij de politie heeft gesproken en dat die de zaak hoog opneemt. De journalist, die onder meer voor het AD schrijft, is erg actief op Twitter en steekt zijn mening niet onder stoelen of banken. Geregeld heeft hij het aan de stok met internet-trollen en aanhangers van de alt-rightbeweging. 'Kan gebeuren' Jaren geleden sloot Klomp zijn account al een keer na bedreigingen op internet aan het adres van zijn gezin. Dat lijkt hij nu niet van plan. 'Kan gebeuren', schrijft hij in een relativerend tweetje. De journalist zelf is vanochtend niet bereikbaar voor commentaar.
13/09 08u45  Banken willen samen transacties checken op witwassenEr ontglippen nog te vaak criminele transacties aan het zicht van banken, en daarom willen vijf banken hun toezicht bundelen. Dat laten ze in een gezamenlijke verklaring bij monde van de Nederlandse Vereniging van Banken (NVB) weten. ABN Amro, ING, Rabobank, Triodos Bank en de Volksbank kijken of ze daarvoor een nieuwe gezamenlijke organisatie kunnen starten. De naam is al gekozen: Transactie Monitoring Nederland. Mogelijk nieuwe regels Het is nog maar de vraag of zo'n organisatie volgens de huidige wetten en regels kan worden opgericht. De banken mogen op dit moment bijvoorbeeld niet zomaar klantgegevens met elkaar delen. Daarom gaan ze het komende half jaar onderzoeken 'hoe de technische en juridische uitdagingen met succes kunnen worden aangegaan'. Mogelijk zullen de huidige regels voor het plan moeten worden aangepast, zegt een woordvoerder van de NVB. 'Begin juli hebben minister Hoekstra van Financiën en minister Grapperhaus van Justitie een plan van aanpak tegen witwassen gepresenteerd. Zij hebben toen aangegeven dat ze bereid zijn hiernaar te kijken.' 16 miljard euro Volgens schattingen van het Wetenschappelijk Onderzoek- en Documentatiecentrum wordt in Nederland jaarlijks voor 16 miljard euro aan crimineel geld witgewassen, geld dat op een bepaald moment door de financiële instellingen in de bovenwereld stroomt. Voor een groot deel komen criminelen ermee weg. Ter indicatie: van de geldstromen waarop politie en justitie zicht hebben, heeft het Openbaar Ministerie vorig jaar 171 miljoen euro kunnen afpakken. Op dit moment kijkt elke bank alleen naar de transacties binnen de eigen organisatie. 'Als je dat samen doet, kun je ook allerlei dwarsverbanden leggen', aldus de woordvoerder van de NVB. 'Voortschrijdend inzicht' Afgelopen jaar kwamen er meerdere witwasschandalen bij banken naar boven. ING moest 775 miljoen euro betalen in een megaschikking, omdat de bank transacties niet goed controleerde. Sindsdien is onder meer ING meer mensen gaan aannemen voor dit doel, wat extra geld kost. Maar volgens een ING-woordvoerder is de samenwerking geen poging om hierop kosten te kunnen besparen. Dat nu naar samenwerking wordt gekeken, is een kwestie van 'voortschrijdend inzicht'.
13/09 08u30  Meer dan 70.000 eeuwelingen geteld in JapanHet aantal 100-jarigen in Japan is voor het eerst de 70.000 gepasseerd. Volgens het ministerie van Volksgezondheid zijn er nu 71.238 Japanners 100 jaar of ouder. Bijna negen op de tien zijn vrouw. Door de sterke vergrijzing van het land komen er steeds meer eeuwelingen bij. In 2000 waren het er nog 12.256 en vijf jaar geleden 58.820. Kane Tanaka is met haar 116 jaar niet alleen de oudste Japanner, maar ook de oudste mens ter wereld. De Japanse man met de hoogste leeftijd is de 112-jarige Chitetsu Watanabe. De levensverwachting in Japan is een van de hoogste ter wereld: 87,3 jaar voor vrouwen en 81,3 jaar voor mannen. Als verklaring wordt vaak gewezen naar 's lands uitmuntende gezondheidszorg en gezonde keuken. Ter vergelijking: in Nederland is de levensverwachting respectievelijk 83,3 en 80,2 jaar.
13/09 08u15  Opgepakte youtuber: 'We wilden een mooie journalistieke video maken''We zijn blij dat we ons vrij hebben kunnen kopen, maar maandag komt de rechtszaak er natuurlijk aan', zegt youtuber Govert Sweep na zijn vrijlating in de VS. Gisteren mocht hij met mede-youtuber Ties Granzier de gevangenis uit na het betalen van een borg van 500 dollar. De jongens werden deze week opgepakt op de zwaar beveiligde Amerikaanse luchtmachtbasis Area 51 in de staat Nevada. 'Dit is niet iets wat normaal meemaak. Tot nu toe ben ik bijna nooit met de politie in aanraking gekomen', zegt Sweep aan de telefoon met Omroep Brabant. 'Dus dit voelde wel even anders.' Gisterochtend werd in Nederland duidelijk dat hij samen met Granzier in de Amerikaanse cel zat. Volgens Sweep was hetgeen waarmee hij en Ties bezig waren bij Area 51 'helemaal niet slecht of verkeerd'. De twee werden dinsdag opgepakt. Ze hadden camera's, een laptop en een drone bij zich om opnamen van het gebied te maken. Hun interesse voor Area 51 was gewekt door een aankondiging van een Facebook-evenement in het verboden gebied. In een souvenirwinkel zou hun zijn verteld dat ze zonder problemen naar binnen konden gaan. Spannend Zelf hadden ze naar eigen zeggen niet door dat ze in het nieuws waren gekomen door hun actie. 'Tot we het deze ochtend zelf vanuit de cel op tv zagen, in het Amerikaanse nieuws. Toen verwachtten we al dat het verder zou gaan.' Inmiddels heeft Sweep ook contact gehad met zijn ouders. Die zijn flink geschrokken, zegt hij. 'Dat vind ik natuurlijk heel vervelend voor hen. Het is goed om ze weer te spreken.' In afwachting van de rechtszaak maandag blijven de twee in Amerika. 'Ik heb niet de juridische kennis, maar zo te horen moeten we maandag wel op komen dagen voor we weggaan. Tot dat moment is het nog even spannend voor ons. Maar we hebben een advocaat ingeschakeld, dus we gaan zorgen dat het helemaal goed komt.' Over wat er precies gebeurd is, wil hij nu niet veel kwijt. 'We wilden gewoon een mooie journalistieke video maken.' Na de rechtszaak vertelt Sweep er meer over. 'Dan komt er ook een video op ons youtubekanaal, waar we alles in detail uitleggen.'
13/09 07u45  Fotograaf iconische Tiananmen-foto overledenEen van de fotografen van het beroemde tafereel tijdens de studentenprotesten op het Plein van de Hemelse Vrede in Peking is overleden. Charlie Cole was 64 jaar. Hij werkte voor het blad Newsweek toen hij in 1989 vastlegde hoe een voetganger de doorgang van vier Chinese tanks blokkeerde. De foto met de man, die de geschiedenis in ging als 'Tank Man', werd wereldberoemd. Cole maakte de foto met een telelens vanaf het balkon van zijn hotel. Hij won er een jaar later de World Press Photo-prijs mee. De Amerikaan was een van de vier fotografen die het protest op het Tiananmen-plein zagen en het vastlegden. Later zei Cole dat hij ervan uitging dat de man het niet zou overleven en dat hij het als zijn verantwoordelijkheid voelde om te registreren wat er gebeurde. De man in het wit werd vlak na het maken van de foto meegenomen door twee mannen en is daarna nooit meer gezien. Zijn identiteit is nooit achterhaald. Badkamer Cole verstopte het filmrolletje in de badkamer van het hotel, omdat hij bang was dat de Chinese overheid het in beslag zou nemen. Even later vielen Chinese agenten inderdaad zijn kamer binnen, maar ze wisten de beelden niet te vinden. In het voorjaar van 1989 gingen honderdduizenden studenten in Peking de straat op in een roep om meer democratie. De Communistische Partij greep hard in; het leger opende het vuur op de vreedzame demonstranten en tanks werden ingezet om de straten schoon te vegen. Tienduizend mensen zouden erbij zijn omgekomen. Charlie Cole verhuisde later naar Bali, waar hij afgelopen week overleed. Bekijk hier een terugblik op de gebeurtenissen van 4 juni 1989:
13/09 07u15  Wekdienst 13/9: proces-Wilders en protest verwacht bij autobeurs FrankfurtGoedemorgen op vrijdag de 13e! De strafzaak over de minder-Marokkanen-uitspraak van Geert Wilders gaat vandaag verder en in Frankfurt start een grote internationale autobeurs. In het zuidoosten is het lange tijd bewolkt met soms ook lichte regen. In de rest van het land blijft het zo goed als droog en schijnt de zon geregeld. Het wordt 18 tot 20 graden. Het weekend verloopt droog met flink wat zon. Zondag wordt de warmste dag, met 's middags 20 tot 25 graden. Maandag neemt de kans op regen toe. Ga je op pad? Hier vind je het overzicht van de werkzaamheden en files en de situatie op het spoor. Wat kun je vandaag verwachten? De strafzaak tegen PVV-leider Geert Wilders over zijn minder-Marokkanen-uitspraak gaat straks verder. Afgelopen dinsdag probeerde zijn advocaat het proces te stoppen, maar het hof oordeelde dat het kan doorgaan. De rechtszaak is live te volgens via NPO Nieuws en NOS.nl. Minister Schouten van Landbouw en Natuur komt met de zogeheten 'stikstofbrief'. Daarin staat wat precies de gevolgen zijn van de uitspraak van de Raad van State, die oordeelde dat de overheid meer moet doen om de stikstofuitstoot in kwetsbare natuurgebieden terug te dringen. Daardoor komen allerlei grote bouw- en infrastructuurprojecten in de knel. In Frankfurt is de komende dagen een internationale autobeurs, waar fabrikanten laten zien hoe ze vanaf volgend jaar denken te voldoen aan de strengere EU-regels voor CO2-uitstoot. Er worden ook duizenden demonstranten verwacht, die vinden dat de autobranche te weinig doet aan die uitstoot. Wat heb je gemist? De WOZ-waarde, de gemeentelijke inschatting van wat je huis waard is, is flink gestegen. De gemiddelde woningwaarde was begin dit jaar 248.000 euro, tegen 230.000 euro vorig jaar: een stijging van 7,8 procent. In Rotterdam ging de waarde van woningen het sterkst omhoog, namelijk met 16 procent. Voor woningen met de hoogste WOZ-waarde moet je in het Noord-Hollandse Bloemendaal zijn: daar zijn woningen gemiddeld bijna 7 ton waard. In Delfzijl in de provincie Groningen is de WOZ-waarde van woningen juist het laagst: 127.000 euro. Ander nieuws uit de nacht: Bij een verkeersongeluk in het Groningse Stadskanaal zijn twee mensen om het leven gekomen. Twee anderen raakten zwaargewond. De vier zaten in een auto die kort voor middernacht van de weg raakte en tegen een boom botste. Een Nijmeegse hoogleraar heeft een Ig Nobelprijs gewonnen voor zijn studie naar smerige bankbiljetten. Hij ontdekte dat Roemeense bankbiljetten bijna alle bacteriën het langst vasthouden, terwijl biljetten uit Kroatië en India verrassend schoon zijn. In de Verenigde Staten is een nieuwe asielregeling ingegaan. Die moet het voor migranten lastiger maken om in het land te mogen blijven. Zij moeten voortaan eerst asiel hebben aangevraagd in de landen waar ze doorheen zijn gereisd, anders wordt hun asielaanvraag in de VS sowieso afgewezen. En dan nog even dit: De politieagent die vorige week in Rotterdam een klap kreeg van een bruiloftsgast uit een trouwstoet, heeft voor het eerst zijn verhaal gedaan. In Jinek riep hij getuigen op om zich te melden. De agent, Gert Jan de Jonge, liep door de klap een hersenschudding op en voelt zich nog altijd niet helemaal fit. De Jonge werd op 30 augustus van achteren neergeslagen nadat hij een trouwstoet aan de kant had gezet, omdat die overlast veroorzaakte. De dader is nog altijd niet gepakt. Als gevolg van dat incident overweegt de gemeente Rotterdam een meldplicht voor trouwstoeten in te voeren. Bekijk hier een fragment uit de uitzending: Fijne dag!
13/09 05u45  Ig Nobelprijs voor Nederlands onderzoek naar smerige bankbiljettenEen Nijmeegse hoogleraar heeft een Ig Nobelprijs gewonnen voor zijn studie naar smerige bankbiljetten. Hij ontdekte dat Roemeense bankbiljetten zowat alle bacteriën het langst vasthouden, terwijl biljetten uit Kroatië en India verrassend schoon zijn. De Ig Nobelprijzen zijn bedoeld voor onderzoek dat je eerst laat lachen en daarna laat nadenken. Ze werden vannacht op de Amerikaanse Harvard-universiteit uitgereikt door 'echte' Nobelprijswinnaars. De uitreiking van de Ig Nobelprijzen zit vol eigenaardigheden. Zo mag het publiek vanuit de zaal papieren vliegtuigjes naar het podium gooien. De winnaars krijgen traditioneel een symbolisch bedrag van 10 biljoen Zimbabwaanse dollar. En als hun dankwoord langer dan een minuut duurt, roept een 8-jarig meisje: 'Please stop, I'm bored.' Toch gaat het wel degelijk om serieus onderzoek, dat gepubliceerd moet zijn in een erkend wetenschappelijk tijdschrift. De gedachte achter de Ig Nobelprijzen is dat belangrijke ontdekkingen vaak worden gedaan wanneer je het niet verwacht en dat wetenschappers dus out of the box moeten durven denken. Indiase roepies De Nederlandse winnaar is Andreas Voss, hoogleraar infectiepreventie aan de Radboud Universiteit. Hij deed het onderzoek met zijn zoon Timothy en een Turkse collega. Hun bankbiljettenonderzoek werd bekroond in de categorie Economie. Ze vergeleken bankbiljetten uit zeven landen op de aanwezigheid van bacteriën. Die uit Roemenië scoren het slechtst, vermoedelijk door een polymeervezel die namaak moet verhinderen maar die bacteriën vasthoudt. Biljetten uit Kroatië zijn het schoonst en ook Indiase roepies bevatten weinig bacteriën, stelde Voss vast. Amerikaanse dollars blijken een goede voedingsbodem voor de multiresistente ziekenhuisbacterie MRSA. Op eurobiljetten is die bacterie nauwelijks te vinden, maar wel de darmbacterie E.coli. Voss is verguld met de prijs, zegt hij in De Volkskrant. 'Ik vind dat deze onderscheiding wel past bij de manier waarop ik mijn vak onder de aandacht probeer te brengen. Infectiepreventie is voor veel mensen toch een nogal stoffig onderwerp. Door er met wat humor over te praten, heb je meer succes.' Kleuterspeeksel Andere onderzoeken die werden bekroond toonden onder meer aan dat clickers, die worden gebruikt om honden te trainen, ook goed werken bij chirurgen in opleiding, dat het eten van pizza tegen allerlei ziekten beschermt en dat een gemiddelde kleuter dagelijks een halve liter speeksel produceert.
13/09 05u00  VS stelt strengere asielregeling in, tienduizenden mensen getroffenIn de Verenigde Staten is een nieuwe asielregeling ingegaan die het voor migranten lastiger moet maken om in het land te mogen blijven. Voortaan moet eerst asiel zijn aangevraagd in de landen waar doorheen is gereisd voordat de VS is bereikt. Doen migranten zo'n aanvraag niet, dan wordt hun asielaanvraag in Amerika sowieso afgewezen. Tienduizenden mensen die momenteel in Mexico aan de grens met de VS wachten om asiel te mogen aanvragen, worden getroffen door de nieuwe maatregel. Mensenrechtenorganisaties spreken van 'het opleggen van de doodstraf' aan migranten. De Amerikaanse regering stelt juist dat door de wet de gevaarlijke reis die veel migranten nu ondernemen niet meer gemaakt hoeft te worden. De nieuwe maatregel is een van de strengste regels rondom immigratie die president Trump heeft ingesteld. Hij stelde het in juli al voor, maar de regel werd direct aangevochten in de rechtbank. Hoewel er nog rechtszaken lopen, bepaalde het Hooggerechtshof gisteren dat de uitvoering mag beginnen. Van een enkeling zal de asielaanvraag nog wel in behandeling worden genomen. Het gaat dan bijvoorbeeld om mensen die aanspraak maken op een verblijfsvergunning door internationale afspraken over het beschermen van mensen die zijn gemarteld in hun thuisland. Mensen van wie de asielaanvraag wordt afgewezen, worden teruggevlogen naar hun land van herkomst. De kosten hiervoor worden betaald door de VS. Europa Migranten die in Europa asiel aanvragen moeten dit ook doen in het eerste land waar ze aankomen. Deze zogenoemde Dublin-verordening staat de laatste jaren onder grote druk, omdat veel migranten aankomen in landen als Italië en Griekenland, maar vervolgens niet worden opgenomen door andere Europese landen.
13/09 04u30  Opnieuw schietincident bij nachtclub Zoetermeer, geen gewondenZoetermeer is voor de zoveelste keer opgeschrikt door een geweldsincident bij een nachtclub. Club Magnum, in het uitgaansgebied aan de Van der Hagenstraat, werd rond 03.00 uur beschoten. Er vielen geen gewonden. Een onbekend aantal daders sloeg in een auto op de vlucht. In de deur van de nachtclub zitten kogelgaten. Het bovengelegen restaurant El Sultana was op het moment van de beschieting geopend. De politie verricht ter plaatse onderzoek. Club Magnum werd in december een half jaar gesloten. De voordeur van de zaak was beschoten en ook was er een handgranaat voor de deur neergelegd. In februari werd opnieuw een handgranaat voor de deur aangetroffen. Daarop werd de zaak, evenals het bovengelegen restaurant, opnieuw tijdelijk gesloten. Vaak incidenten In Zoetermeer vinden geregeld geweldsincidenten plaats bij nachtclubs. Club Cobra werd in februari een jaar gesloten, nadat de club voor de tweede keer in korte tijd was beschoten. Club One moest vorig jaar juni definitief de deuren sluiten. In eerste instantie werd de nachtclub een jaar gesloten nadat de ingang was beschoten met een automatisch wapen. Daarvoor was er een incident met een zwaar explosief. Burgemeester Aptroot besloot de horecavergunning van de zaak definitief in te trekken.
13/09 02u15  Twee doden en twee zwaargewonden bij auto-ongeluk StadskanaalIn Stadskanaal is een auto met vier inzittenden even voor middernacht tegen een boom gereden. Daarbij zijn twee mensen om het leven gekomen. De twee andere inzittenden raakten zwaargewond. De auto raakte door nog onbekende oorzaak van de weg op de H.J. Kniggestraat, tussen Stadskanaal en Bareveld in de provincie Groningen. Hulpdiensten waren in groten getale aanwezig. Er waren onder meer twee traumahelikopters ter plaatse.
13/09 02u00  Bemanningsleden sliepen toen fatale bootbrand Californië uitbrakDe bemanningsleden van de boot die vorige week voor de Californische kust in brand vloog en zonk, lagen allemaal te slapen. Dat was tegen de regels; op boten zoals deze moet op zee altijd iemand de wacht houden. Bij de brand op de Conception kwamen 34 mensen die benedendeks lagen te slapen om het leven: 33 passagiers die meededen aan een duikexcursie en één bemanningslid. Ze zijn vermoedelijk allemaal gestikt door de rook. De vijf bemanningsleden die bovendeks lagen in een ruimte achter de stuurhut hebben het drama overleefd. Onder hen is ook de kapitein. Er loopt een strafrechtelijk onderzoek tegen hen. Ze hebben naar eigen zeggen nog geprobeerd mensen die beneden lagen te redden, maar daarvoor was het al te laat. Noodsignalen Kort voordat de brand uitbrak, was een van de bemanningsleden nog wakker. Hij controleerde rond 02.30 uur 's nachts de omgeving van de kombuis. Waarschijnlijk brak de brand een half uur later uit. Om 03.14 uur zond de kapitein de eerste noodsignalen uit. Woensdag werd het laatste slachtoffer uit het water gehaald. Gisteren werd het wrak geborgen. Eerder lukte dat niet vanwege de weersomstandigheden. De oorzaak van de brand is nog altijd onbekend. Onderzocht wordt of er mogelijk een telefoonoplader vlam heeft gevat. De Conception lag voor anker bij Santa Cruz Island, ruim 30 kilometer van het vasteland van Californië.
13/09 02u00  Knock-out geslagen agent: 'Mijn zoon kwam checken of papa nog wakker was'De agent die twee weken geleden in Rotterdam van achteren werd neergeslagen nadat hij een trouwstoet aan de kant had gezet, heeft in Jinek voor het eerst in het openbaar verteld over wat hem is overkomen. Hij roept getuigen op om zich te melden. De dader is nog altijd niet gepakt. De agent, Gert Jan de Jonge, liep door de klap een hersenschudding op. Hij moet daardoor veel rusten en kon niet te lang aanwezig zijn bij de talkshow. 'Ik ben nog niet helemaal fit, maar het gaat stukken beter. Ik heb niet meer continu hoofdpijn en ik kan weer een zinnig gesprek voeren, zonder dat mijn vrouw zegt dat ik warrige taal uitsla', zei hij. Het geweld heeft veel impact op zijn familie. Zo schreef zijn vrouw een emotionele brief waarin ze zich richt tot mogelijke getuigen: 'Meld je. Neem je verantwoordelijkheid. Jij, de feestganger die weet wie dit deed.' Dat De Jonge vanwege zijn hersenschudding ieder uur gewekt moest worden, kwam hard aan bij een van zijn jonge zoons, vertelde de agent in de uitzending. 'Hij kwam de eerste week met allerlei flauwe smoesjes naar beneden, en toen we ernaar vroegen zei hij dat het was om te checken of papa nog wakker was. Dat is gewoon zielig, dat hoort gewoon niet. Dat neem ik die lui kwalijk.' Bekijk hieronder een fragment van het gesprek met De Jonge in Jinek: De Jonge reageerde op vrijdag 30 augustus op de melding van een trouwstoet die overlast gaf in Rotterdam. De stoet blokkeerde de weg, er zaten mensen op autodaken en de muziek stond hard. De Jonge sprak de stoet aan en deed het in eerste instantie af door te zeggen: 'Hé joh, doe even normaal, ga naar je bruiloft.' Maar op het moment dat hij terugliep naar zijn auto reed de trouwstoet hem bijna aan. 'Toen dacht ik, hier moet ik iets mee, want als het al niet de bedoeling was om mij aan te rijden, dan was het de bedoeling om mij te intimideren.' De Jonge zet de achtervolging in en spreekt verderop de stoet opnieuw aan. Hij wil een bekeuring uitschrijven en vraagt om rijbewijzen. Die weigeren de leden van trouwstoet te geven. 'Er kwamen mensen uit de andere auto's en het werd drukker om me heen, dus zei ik via de porto aan de meldkamer dat het hectisch werd en vroeg of er een extra auto kon komen.' Bang was hij niet. 'Er staan vaker mensen druk om je heen te doen, dat is niets nieuws.' 5 tot 20 seconden bewusteloos Als de leider van de stoet blijft weigeren om zijn rijbewijs af te geven, houdt De Jonge hem aan. 'Inmiddels stond hij vlak voor m'n neus dus dat kwam goed uit, want toen heb ik gauw een boei om zijn pols geslagen.' Als de man er vervolgens vandoor probeert te gaan en De Jonge hem probeert te vast te grijpen, krijgt hij een klap in zijn nek. De Jonge zag de klap niet aankomen, want die werd van achteren uitgedeeld. Tussen de 5 en 20 seconden lag hij bewusteloos op de grond. 'Ik las later dat het om een man in een grijs pak ging, maar ik heb niets te maken gehad met iemand met een grijs pak. Waarschijnlijk zat hij in een eerdere auto van de trouwstoet.' Als De Jonge een aantal seconden later bijkomt en opstaat, rijdt de trouwstoet weg en roept de leider uit het raam 'kankerlijer' naar hem. Op deze beelden is het moment te zien dat De Jonge opstaat en de trouwstoet wegrijdt: Er zijn ook videobeelden gemaakt van het incident door mensen in de trouwstoet. De Jonge hoopt dat deze bij de politie terechtkomen, zodat de dader kan worden opgespoord. 'Op beelden zie je een aantal vrouwen net iets langer staan, ik hoop dat zij Jinek kijken en er iets over melden bij de politie, dat kan ook anoniem.' Als gevolg van het incident met agent De Jonge overweegt Rotterdam een meldplicht voor trouwstoeten in te voeren, ook omdat het vaker misgaat met trouwstoeten. Begin deze maand maakte de politie bekend in de eerste helft van dit jaar 5113 gevallen van agressie en geweld tegen politieagenten te hebben geregistreerd. Minister Grapperhaus van Justitie en Veiligheid wil politieagenten op termijn gaan uitrusten met een stroomstootwapen.
13/09 01u00  Hoogste stijging WOZ-waarde in jaren, opnieuw recordDe WOZ-waarde van woningen is dit jaar voor het vierde jaar op rij gestegen. Op 1 januari was de gemiddelde woningwaarde 248.000 euro, 7,8 procent meer dan het jaar ervoor. Het gaat om de hoogste waarde ooit en de sterkste stijging in jaren, meldt het CBS. De WOZ-waarde is de gemeentelijke inschatting van wat je huis waard is. In Rotterdam was de stijging met 16 procent het sterkst. De gemiddelde woningwaarde steeg daar van 166.000 naar 192.000 euro. In Amsterdam, vorig jaar nog de grootste stijger, steeg de WOZ-waarde met ruim 11 procent tot 378.000 euro. De gemiddelde woningwaarde in de hoofdstad is sinds 2014 met 64 procent toegenomen. In Bloemendaal hadden de woningen met 695.000 euro de hoogste WOZ-waarde, in Delfzijl met 127.000 euro de laagste. Provincies In Noord- en Zuid-Holland was de stijging het sterkst. In Noord-Holland steeg de gemiddelde woningwaarde met 10 procent naar 318.000 euro, de hoogste waarde van alle provincies. In Zuid-Holland nam de waarde met bijna 11 procent toe tot 237.000 euro. In Groningen waren de stijging (0,6 procent) en de gemiddelde WOZ-waarde (166.000 euro) het laagst. De WOZ-waarde van een woning loopt ongeveer een jaar achter op de werkelijke prijs, omdat de woningen op 1 januari worden getaxeerd naar de waarde op 1 januari het jaar ervoor.
12/09 23u30  Resten vermiste man ontdekt dankzij Google MapsIn de Amerikaanse staat Florida zijn dankzij Google Maps de stoffelijke resten ontdekt van een man die meer dan twintig jaar werd vermist. Een inwoner van Palm Beach zag bij het bestuderen van de satellietfoto dat in een vijver achter een huis vermoedelijk een auto lag. De man waarschuwde de bewoner van dat huis. Vanaf de rand van de vijver was niets te zien. Daarom stuurde de bewoner een drone de lucht in en kwam tot dezelfde conclusie. Toen de politie de auto uit het water had gehaald, bleek er een skelet in te liggen. Onderzoek heeft uitgewezen dat het de resten zijn van de sinds 7 november 1997 vermiste William Moldt. De toen 40-jarige Moldt was die avond alleen uitgegaan en had meerdere glazen alcohol gedronken.
12/09 23u30  Aantal vermisten op Bahama's bijgesteld naar 1300Op de Bahama's is het aantal vermissingen na orkaan Dorian door de autoriteiten bijgesteld van 2500 naar 1300. Volgens de regering verblijven veel van de vermisten in de noodopvang en daalt het aantal dagelijks. Het dodental staat momenteel op vijftig, maar de autoriteiten vrezen dat het aantal nog flink zal oplopen. De Verenigde Naties zeggen dat zeker 76.000 mensen dakloos zijn geworden door de storm. Volgens schattingen heeft Dorian voor 7 miljard dollar schade veroorzaakt op de Bahama's, maar officiële cijfers zijn nog niet beschikbaar. Ondertussen maken meteorologen zich zorgen om een cluster tropische stormen dat onderweg is naar de eilandengroep. Veel bewoners bivakkeren momenteel in erbarmelijke omstandigheden in geïmproviseerde kampementen. Hulporganisatie USAID deelt vanwege de storm plastic tenten uit. Eerder vandaag is de Nederlandse marine begonnen met de hulpverleningsmissie op de Bahama's. De schepen de Johan de Witt en de Snellius met zo'n 550 militairen en materieel zijn gisteren aangekomen bij het zwaar getroffen eiland Abaco. Naast de Nederlandse inbreng zijn er ook vijftig Duitse en vijftig Franse militairen ingevlogen.
12/09 22u30  Vijf arrestaties naar aanloop klimaatprotesten HeathrowIn Londen zijn vijf arrestaties verricht in verband met klimaatdemonstraties morgen. Drie mannen en twee vrouwen werden opgepakt omdat ze van plan waren om morgen bij de luchthaven Heathrow met drones te vliegen. Ze zijn tussen de twintig en de vijftig jaar oud en horen bij actiegroep Heathrow Pause. Ze werden aangehouden vanwege verstoring van de openbare orde. De actiegroep kondigde eerder al aan vrijdag bij Heathrow, de drukste luchthaven van Europa, te gaan vliegen met drones. De demonstranten willen met de protestactie aandacht vragen voor klimaatverandering. Via Twitter laat de groep weten dat de geplande acties ondanks de arrestaties door zullen gaan: 'We zullen vrijdag vreedzaam en geweldloos demonstreren'. Gisteren zei de politie van Londen dat het vliegverkeer door de demonstratie waarschijnlijk niet ontregeld zal raken. Actievoerders zouden zijn gewaarschuwd dat zij lange celstraffen kunnen krijgen, als ze worden opgepakt wegens verstoring van het vliegverkeer. Heathrow Pause heeft gezegd dat ze van plan zijn om met de drones niet hoog te vliegen en weg te blijven van landings- en startbanen, zodat vliegtuigen geen gevaar lopen. Minder CO2 Heathrow Pause is een splintergroep Extinction Rebellion, die in april ook al bij Heathrow en in het centrum van de Engelse hoofdstad demonstreerde. De actiegroepen vinden dat de Britse regering te weinig doet om de CO2-uitstoot te verminderen. Volgens de Britse wet is het niet toegestaan om binnen een straal van vijf kilometer van een luchthaven met drones te vliegen. Vorig jaar moesten op de luchthavens Heathrow en Gatwick, eveneens bij Londen, ongeveer duizend vluchten aan de grond blijven in verband met drones.
12/09 22u15  Bendes jagen Guatemalteken naar VS: 'Als je niet betaalt, vermoorden we je'Vorig jaar vroegen bijna 35.000 Guatemalteken asiel aan in de Verenigde Staten. Een van de belangrijkste redenen? Het geweld van de beruchte straatbendes. Inspecteur Boteo van de politie in Guatemala-Stad kent de 'pandillas' (bendes) door en door. De chef van de anti-bende-eenheid loopt met getrokken pistool door Colonia El Limón, een beruchte sloppenwijk. 'Kijk', zegt hij als we langs een graffiti lopen. 'Daar staat 'SR' op de muur gespoten, de afkorting van 'Solo Raperos' (vrij vertaald betekent dat zoiets als 'Alleen Maar Rappers'. red.).' De letters staan tussen twee cijfers: een 1 en een 8, en erboven tekende iemand een kroon met opnieuw een 18. 'Die kroon betekent dat 'Barrio 18' hier de baas is.' Los Angeles Hier in Guatemala is 'Barrio 18' verreweg de grootste straatbende. De oorsprong van de bendes ligt in de straatcultuur van Los Angeles, in de Verenigde Staten. Latijns-Amerikaanse immigranten sloten zich bij bestaande bendes aan, of richtten hun eigen 'pandilla' op. Gearresteerde bendeleden werden na hun arrestatie vaak gedeporteerd naar het land van herkomst, waar ze de bendecultuur introduceerden. Tegenwoordig zijn de twee grootste bendes, 'Barrio 18' en 'Mara Salvatrucha' (MS-13), verantwoordelijk voor een fors deel van het geweld dat Midden-Amerika teistert. 'Ze zijn extreem gewelddadig', vertelt inspecteur Botea. 'Een vrouw die geld had gestolen van een bendeleider, hebben we in stukjes teruggevonden', zegt hij. 'Kinderen die lid willen worden van de bende moeten een missie uitvoeren: vaak moeten ze iemand vermoorden.' Het is zaterdagavond, meestal topdrukte voor de agenten van de anti-bende-eenheid van Boteo. Maar het miezert, en er is voetbal op televisie. 'Vanavond blijft het vast rustig', zegt de inspecteur. Toch loopt hij met getrokken pistool door de sloppenwijk. Hij en zijn collega's fouilleren iedereen die ze tegenkomen. Op een voetbalveldje hangen een stuk of twintig jongeren. Allemaal moeten ze de handen in hun nek doen, iedereen wordt gecontroleerd op tatoeages. 'Ervaren bendeleden hebben tatoeages. Die krijg je bijvoorbeeld als je iemand hebt vermoord.' Geen van de voetballende jongens heeft tatoeages. 'Dit zijn misschien geen bendeleden, maar ze leven in een wijk waar het stikt van de pandilleros. Familieleden, buren en vrienden zitten bij de bende, zegt Boteo, 'en de kans is groot dat ze ooit bij de bende terechtkomen'. Een van de jongens gooide een klein zakje wiet weg toen de agenten in zicht kwamen. Inspecteur Boteo haalt z'n schouders op. 'De bendes verdienen aan de verkoop van drugs, maar hun belangrijkste activiteit - de grootste bron van inkomsten - dat zijn de afpersingen'. In de auto, onderweg naar een andere wijk, wijst hij een marktje aan. 'Dit soort kleine ondernemers moeten allemaal betalen. Marktkooplui, buschauffeurs of restauranteigenaren worden massaal afgeperst door de bendes.' Ook Lucas wordt afgeperst. 'Lucas' is niet zijn echte naam: hij is marktkoopman en wil alleen anoniem met ons praten. 'Een jaar of zes geleden begon het', vertelt hij. 'Ik kreeg een mobiele telefoon in handen gedrukt. Ik moest mijn collega's vertellen dat we vanaf nu moesten gaan betalen, en als ik dat niet zou doen, dan dreigden ze me te vermoorden'. In deze video doet Lucas zijn verhaal: Inspecteur Boteo kent de klachten, en heeft begrip: 'Als we vanavond vijftien afpersers zouden oppakken, staan de meesten binnen vijftien dagen weer op straat.' Hij pleit voor nieuwe wetten. 'Bovendien', zegt de politieman, 'eindigt het probleem niet als daders achter tralies terechtkomen. De gevangenissen in ons land zijn overvol en vanuit hun cel coördineren bendeleiders de afperspraktijken. Dat moet veranderen'. Lucas denkt niet dat er snel iets zal veranderen. 'Sommige mensen vertrekken naar het buitenland, met hun hele familie. Ik denk dat de afpersingen een belangrijke oorzaak zijn van de emigratie.'
12/09 22u00  Niet synchroon maar om en om: nieuwe roeitechniek blijkt snellerNiet met z'n allen tegelijk maar tegen elkaar in. Nieuw onderzoek lijkt erop te wijzen dat dát de beste roeitechniek is. 'Als iedereen tegelijk roeit dan valt de boot bij elke haal eventjes stil', legt bewegingswetenschapper Laura Cuijpers van de Rijksuniversiteit Groningen uit in het NOS Radio 1 Journaal. 'Daarom kunnen roeiers beter om en om aan de riemen trekken. Zo wordt die boot de hele tijd versneld.' Nu proberen roeiers nog hetzelfde te bewegen en hun slagen tegelijk te maken, maar afwisselen zou sneller zijn. In deze animatie is het verschil goed te zien: Het idee van om en om roeien is al wel 100 jaar bekend, vertelt Cuijpers. De eerste pogingen dateren al uit 1930. Maar wat de meetresultaten toen waren, is nooit ontdekt. Omdat het in theorie harder zou moeten gaan dan het tegelijk roeien, besloot Cuijpers het te onderzoeken. Ze ontdekten dat als roeiers om de beurt een haal maken, de boot vloeiender door het water gaat, met een constantere snelheid. 'Je moet aan beide kanten van de boot iemand hebben die de boot voortstuwt', legt ze uit. 'Bij een boot met acht roeiers zou je dan twee groepjes van vier roeiers kunnen maken.' Om te voorkomen dat de riemen tegen elkaar botsen, vergt de nieuwe techniek ook enige aanpassing aan de boten van nu om meer ruimte te creëren. 'Als je kijkt naar de acht dan zou je 70 centimeter extra nodig hebben op een boot van 18 meter. Dus dat valt op zich wel mee.' Is dit wat voor Tokio 2020? Bij de allereerste test is een verschil van 4 seconde gemeten. Dus als roeiers bereid zijn om hun techniek aan te passen, zouden we de nieuwe techniek in Tokio kunnen zien, zegt Cuijpers. 'Dan moeten de boten nog wel aangepast worden, maar ook dat mag allemaal volgens de regels.' Of het ook daadwerkelijk sneller gaat, moet in de praktijk nog blijken. Want roeiers moeten nog wel oefenen op het beurtelings een slag maken.
12/09 22u00  Nederlandse Area 51-youtubers op borgtocht vrijDe Nederlandse youtubers Ties Granzier en Govert Sweep die dinsdag in de Amerikaanse staat Nevada zijn opgepakt, zijn op borgtocht vrij. Ze moeten maandag voor de rechtbank verschijnen. De rechtbank heeft bij het toekennen van de borgtocht niet gezegd dat ze in de VS moeten blijven. Dat heeft de politie van Nye County bekendgemaakt op Facebook. De twee werden dinsdag opgepakt, nadat ze de streng bewaakte luchtmachtbasis Area 51 waren binnengedrongen. Ze hadden camera's, een laptop en een drone bij zich om opnamen van het gebied te maken. Sweep zei vandaag tegen een Amerikaans tv-station dat de aanhouding op een misverstand berustte. Hun interesse voor het gebied was gewekt door een aankondiging van een Facebook-evenement in het verboden gebied. In een souvenirwinkel zou hun zijn verteld dat ze zonder problemen naar binnen konden gaan.
12/09 21u45  Instroom studenten niet veranderd door leenstelselDe invoering van het leenstelsel heeft geen effect gehad op het aantal studenten dat aan een studie begon. De instroom was afgelopen jaar ongeveer even hoog als voor de invoering van het leenstelsel, blijkt uit de monitor die minister van Engelshoven naar de Tweede Kamer heeft gestuurd. De minister schrijft de Kamer dat het haar 'positief stemt'. Het aantal studenten dat een lening aanvroeg is zoals verwacht sinds de invoering van het stelsel toegenomen. Studentenvakbonden vreesden van begin af aan dat het leenstelsel studeren minder toegankelijk zou maken. Van Engelshoven ziet de resultaten in de monitor nu als een 'positief teken voor de toegankelijkheid van het onderwijs'. Ze schrijft dat de instroom van studenten voor de meeste groepen 'is hersteld tot het niveau van voor de invoering van het leenstelsel'. Wel is de groep die in het eerste jaar uitvalt nog te groot. De minister hoopt dat meer voorlichting voor de studiekeuze verbetering kan brengen. De huidige coalitiepartijen ChristenUnie en CDA zijn altijd tegen het systeem geweest, voor de zomer verklaarde GroenLinks zich ook tegen en onlangs liet ook de PvdA weten de basisbeurs terug te willen. De partijen maken zich niet alleen zorgen over de toegankelijkheid van het studeren maar ook over toegenomen stress, prestatiedruk en psychische klachten. Vorig jaar riep de Kamer de regering op om te zorgen voor laagdrempelige psychische hulpverlening bij alle mbo's, hbo's en universiteiten. Meer leningen Afgelopen studiejaar is het aantal studenten met een lening opnieuw gestegen. Dat is logisch, want elk jaar komt er een groep studenten bij die onder het nieuwe stelsel valt. Tussen studiejaar 2014-2015 en 2018-2019 is het aantal studenten met een lening van 38 naar 53 procent gestegen. Het aantal studenten dat het maximale bedrag leent, is ook toegenomen. In 2020 wordt het leenstelsel geëvalueerd. Nadat de PvdA zich vorige week tegen het leenstelsel had gekeerd, zei ChristenUnieleider Segers dat het stelsel 'zijn langste tijd heeft gehad'. Maar, erkende hij ook, de terugkeer van de basisbeurs kan pas bij een volgende kabinetsformatie worden geregeld.
12/09 21u15  ECB verlaagt rente en stort geld in de economie: wat hebben we eraan?Een nóg lagere rente en miljarden euro's extra in de economie stoppen. De Europese Centrale Bank pakt flink uit. De economie heeft het hard nodig, vindt de ECB. Het is de taak van de centrale bank om er alles aan te doen om de inflatie op te krikken, lees de economie aan te zwengelen. Het is niet nieuw, maar meer van hetzelfde, terwijl het bankbeleid van de afgelopen jaren al meer dan genoeg had moeten zijn. De rente op nul, banken een boeterente voor ongebruikt geld en heel veel geld in de economie pompen middels het opkopen van staatsleningen. Met dat laatste wordt belegd geld weer vrij gemaakt om uit te lenen en te investeren. Banken met hun geld fungeren als brandstofleidingen voor de economische motoren van bedrijven en consumenten, handel en welvaart. Zo zou het moeten gaan tenminste. De praktijk is weerbarstiger. Rente, inflatie en groei houden zich niet meer aan de economische regels. De lage rente en de 2650 miljard euro die de afgelopen jaren in de Europese markt zijn gepompt hebben het tij niet doen keren. Geld klotst rond, maar werkt niet echt. Veel geld is niet uitgegeven of geconsumeerd maar richting aandelenbeurzen en vastgoed gestroomd omdat dat tenminste rendeert en geld oplevert. Driest Het drieste besluit om de rente nog verder te verlagen en nog meer staatsschuld op te kopen, is Draghi's laatste wapenfeit, hij vertrekt in oktober als bankpresident. Zijn naam zal met de maatregelen van vandaag echter nog lang nazingen. 'Mario Draghi's laatste whatever it takes', twitterde ING-econoom Carsten Brzeski. Hij zadelt de eurozone voor lange tijd op met een ongekend ruimhartig monetair beleid van lage rente en een stromende geldkraan. 20 miljard euro staatsschulden per maand. 'Zo lang als nodig is en tot het moment dat de rente weer verhoogd kan worden', zegt de ECB. Een einddatum is eenvoudigweg niet te geven en dus kan het nog jaren zo doorgaan. President Donald Trump reageerde vrijwel direct op het ECB-besluit met een sneer naar zijn eigen centrale bank die de rente maar niet verlaagt en het verwijt naar de ECB van wisselkoerspolitiek. In ECB-raad waren de meningen verdeeld, niet zozeer over de verlaging van de rente maar wel of het omstreden schuldenopkoopprogramma weer hervat moet worden. Volgens bronnen bij de ECB waren de centrale banken van sterke eurolanden als Duitsland, Nederland, Frankrijk en Luxemburg tegen. Gestemd werd er niet, want de meerderheid was voor. De ECB zelf houdt vol dat het beleid van de voorbije jaren wel degelijk gewerkt heeft. 'We hebben in de eurozone 11 miljoen banen gecreëerd en gezorgd voor duurzame groei', aldus Draghi. Wat hebben wij eraan? Niet zo gek veel. De rente voor een hypotheek blijft laag en wordt misschien wat lager, de rente voor het spaargeld blijft verwaarloosbaar. Het is niet zo dat we vanaf volgend maand merken dat er geld naar ons toerolt, of dat onze koopkracht omhoog vliegt, of dat huizenprijzen of huren betaalbaar worden, of dat pensioenfondsen vrolijk indexeren. Het is vooral afwachten en dan moet er niet een crisis uitbreken als gevolg van brexitchaos of oplaaiende handelsoorlogen. Pensioenfondsen kreunen verder onder de lage rekenrente. Weliswaar hebben ze profijt van de stijgende aandelenkoersen, maar de lage rente maait veel daarvan weg. Draghi erkent dat het beleid bijwerkingen heeft en niet voor iedereen lekker uitpakt, maar het kan niet anders. De ECB kan het ook niet in zijn eentje allemaal doen. Draghi wijst daarbij naar de overheden van de eurolanden die aan zet zijn en moeten investeren dus geld uitgeven in plaats van oppotten. Vilein verwees hij nadrukkelijk naar het Nederlandse plan voor een investeringsfonds van 50 miljard euro 'Het is een goede tijd om dat nu in gang te zetten.' Spaarders kunnen voorlopig een beetje opgelucht ademhalen want banken krijgen een beetje lucht voor het spaargeld. De heffing die de ECB banken oplegt voor kasgeld wordt zwaarder, van min 0,4 procent naar min 0,5 procent, maar een groot deel van dat verplicht aan te houden kasgeld krijgt een vrijstelling. Dat scheelt de banken een paar honderd miljoen euro. Europese banken betalen nu samen jaarlijks zo'n 7 miljard euro, met de hogere heffing zou dat oplopen naar 9 miljard, maar met de vrijstelling komen banken nu uit op 5 miljard euro. De heffing en de lage rente noopten banken tot het verlagen van de spaarrente tot nul en dreigde om te slaan naar een negatieve spaarrente, dus betalen voor je spaargeld. Dat ebt nu weer weg, hoewel de problemen niet voorbij zijn. Veel leningen en hypotheken worden overgesloten tegen steeds lagere rentes. Dat betekent dus minder rente-inkomsten voor banken, en dat voor langere tijd.
12/09 21u15  Amsterdam Museum neemt afscheid van 'Gouden Eeuw'Het Amsterdam Museum doet met onmiddellijke ingang de term 'Gouden Eeuw' in de ban. Het museum ziet de stap als een mogelijkheid om andere perspectieven op die tijd mogelijk te maken, meldt het op zijn website. De zeventiende eeuw kreeg de bijnaam 'Gouden Eeuw' omdat Nederland in deze eeuw een economische en militaire wereldmacht was, zegt conservator Tom van der Molen. 'De term negeert negatieve kanten als armoede, oorlog, dwangarbeid en mensenhandel.' Van der Molen bestrijdt niet dat kunst en met name de schilderkunst in deze periode bloeide, maar dat is voor hem geen reden om de zeventiende eeuw Gouden Eeuw te noemen. Andere verhalen De term zou er ook toe bijdragen dat deze eeuw vanuit het perspectief van de toenmalige machthebbers wordt gezien. Door hem niet meer te gebruiken, hoopt het museum ruimte te bieden aan mensen en verhalen 'die nog niet gehoord worden'. De permanente tentoonstelling 'Hollanders in de Gouden Eeuw' heet vanaf vandaag 'Hollanders in de 17e eeuw'.
12/09 21u15  Zuid-Limburg viert 75 jaar bevrijding in MeschIn het Zuid-Limburgse dorp Mesch leek het vandaag weer even 12 september 1944. Het dorp werd op die dag, precies 75 jaar geleden, als eerste plaats in Nederland bevrijd. Applaus voor de bevrijders in Mesch: Amerikaanse militairen van de 'Old Hickory' divisie kwamen Mesch destijds relatief gemakkelijk binnen. In de ochtend vond er een vuurgevecht tussen de in het dorp aanwezige Duitsers en de oprukkende Amerikanen plaats, maar rond 14.00 uur trokken de geallieerden triomfantelijk het dorp binnen. Later die dag werd ook het nabijgelegen Eijsden bevrijd. Bewoners moeten de Amerikanen overigens vertellen dat ze niet langer in België maar in Nederland zijn, en met Mesch zojuist het eerste Nederlandse dorp bevrijd hebben. 'We wisten het niet zeker. De Duitsers erkenden geen grenzen', vertelt veteraan John O'Hare. 'Er stonden geen bordjes met: u bent nu in Holland.' Amerikaanse begraafplaats De gemeente Eijsden-Margraten, waar ook Mesch onder valt, vierde de bevrijding vandaag onder meer met een bezoek van Amerikaanse veteranen. Die trokken in militaire wagens door het dorp en woonden een ceremonie bij op de Amerikaanse begraafplaats in Margraten. De komende dagen zijn er concerten, workshops en tentoonstellingen rondom het thema vrijheid.
12/09 21u00  Alles voor de views en likes, want 'de kijker bepaalt de grens'Elke dag weer de grens verleggen. Het lijkt voor youtubers de manier om kijkers te trekken én te houden, zegt Najla Edriouch, psycholoog en sociale media-deskundige. 'Dit maakt weer duidelijk dat de grenzen op sociale media steeds weer verlegd worden en dat mensen steeds weer extremere dingen doen om aandacht van hun kijkers te krijgen,' Edriouch reageert op de poging van de Nederlandse youtubers Govert Sweep en Ties Granzier. De twee werden gearresteerd toen ze vijf kilometer te ver doorgereden waren bij het mysterieuze militaire terrein Area 51. Om te groeien als influencer op sociale media zijn views en likes essentieel, legt Edriouch uit. En alleen al met de media-aandacht die ze er vandaag mee krijgen, denkt ze dat de jongens - als ze de video later online zetten - heel veel views zullen krijgen. 'Dus als dat het doel was, gaat dat wel behaald worden denk ik.' Dat hebben ze van te voren vast wel bedacht, denkt ze. 'Maar of ze de gevolgen op juridisch vlak ook hebben overwogen, vraag ik me af.' Granzier en Sweep zitten sinds dinsdag in de cel. Vanuit daar gaf de 21-jarige Sweep een interview aan een Amerikaans tv-station: Succes op YouTube of niet, ze betwijfelt of het een geslaagde actie is. Niet alleen omdat de jongens op dit moment nog vastzitten in een Amerikaanse gevangenis, maar ook omdat ze een voorbeeldfunctie hebben. 'De kracht van YouTube is dat mensen zichzelf zijn en op een niet-volledig-gescripte manier dingen laten zien. Dat onderscheidt youtubers van televisiemakers. Maar youtubers hebben ook een voorbeeldrol richting hun kijkers en jongeren. Wat zij doen heeft invloed op hun gedrag.' Het zal ook invloed hebben op andere youtubers, denkt ze. 'Je zet een trend op YouTube en geeft een signaal aan andere youtubers over wat we wel en niet normaal vinden om te doen.' Daar waar je vroeger interessant genoeg was met een video waarin je boodschappen deed of waarin je naar de kapper ging, moet je nu heftigere content maken, zegt Edriouch, De sociale druk van volgers speelt daarin zeker mee, zegt youtuber Rutger Vink tegen Nieuws en Co. Op zijn kanaal Furtjuh heeft hij meer dan 650.000 abonnees. 'Je wilt toffe acties bedenken om zo een nog uitdagender, spannendere en leukere video te maken dan je vorige week deed. Zo doe je dingen die je anders niet deed.' Maar dat de jongens zo ver zijn gegaan, snapt hij niet. 'De grens van Amerikaans militair gebied over gaan? Dat doe je gewoon niet, deze jongens hadden beter moeten weten.' Grens onduidelijk Waar ligt voor een youtuber dan de grens? Dat is nu totaal niet duidelijk, zegt Edriouch. Doordat YouTube relatief nieuw is moeten de grenzen nog worden vastgesteld. 'De reacties van de viewers bepalen op dit moment wat wel en niet kan.' Kijkers kunnen dat doen door video's te liken of disliken, en reageren kan ook. 'Als je vindt dat dit te ver gaat, kan jij je abonnement op het kanaal opzeggen of de video disliken, om zo een signaal af te geven aan de makers.' Zouden andere youtubers hier dan van leren? Nee, denkt Vink, want het is niet de eerste keer dat Youtubers in opspraak raken door hun acties. Zo lifte YouTuber Willem Vink jaren geleden mee op het dak van een rijdende trein en de jongens van Ponkers hingen voor een YouTube-video aan een tram. Het is zeer onverstandig, zegt Edriouch. 'Maar ja, als je heel snel wilt groeien en je wilt heel veel aandacht genereren als influencer, dan moet je bijna wel de grenzen gaan opzoeken.' Zo denkt ook Vink: 'Ik vermoed dat binnen nu en een jaar weer een andere YouTube-actie in opspraak komt.'
12/09 20u45  Barbecue in huis is oorzaak koolmonoxidevergiftiging DoesburgDe koolmonoxidevergiftiging waaraan een man in Doesburg gisteren overleed, werd veroorzaakt door een barbecue die in huis aan stond. Na het ongeluk werd gedacht dat de cv-ketel er mogelijk iets mee te maken zou hebben, maar de politie maakte vanavond bekend dat er een houtskoolbarbecue in huis was aangestoken. Met de cv-installatie is niets mis, is na onderzoek gebleken. De overledene is de vader van een groot gezin. In het huis waar het ongeluk gebeurde, woonden veertien mensen, meldt Omroep Gelderland. Ze komen uit Ethiopië. De 45-jarige moeder en een zoon van 7 raakten bij het ongeluk gewond. Zij zijn buiten levensgevaar. Burgemeester Van der Meijs noemde het gisteren 'afschuwelijk' wat er is gebeurd. 'De kinderen zitten hier op school. Het is gewoon een Doesburgse familie die dit overkomt. Het is een slag voor de stad.'
12/09 20u30  Google schikt voor bijna een miljard euro met Franse autoriteitenGoogle moet bijna een miljard euro aan de Franse staat betalen. De techgigant heeft voor 500 miljoen euro geschikt met de Franse staat, en betaalt daar bovenop nog eens 465 miljoen euro aan belastingen. Het bedrijf moet dus bijna een miljard euro betalen, maar voorkomt daarmee wel een gang naar de rechter. Google ligt al jaren onder het vergrootglas in Frankrijk omdat het weinig belasting zou betalen. De Franse autoriteiten vermoedden al in 2016 dat Google belastingen ontweek. Het bedrijf heeft volgens Frankrijk tussen 2011 en 2016 over 189 miljoen euro geen belasting betaald in het land, schrijft de Franse krant Le Monde. De autoriteiten legden het Google al eerder een forse boete op, maar een Franse rechter draaide deze terug. Google heeft zijn Europese hoofdkantoor in Ierland en betaalt via een belastingconstructie via het hoofdkantoor weinig tot geen belasting in veel landen. Google is overigens niet het enige grote techbedrijf dat dit doet. De Europese lidstaten willen al langere tijd af van dergelijke belastingconstructies. Recent voerde Frankrijk daarom los van de EU een zogenoemde 'digitaks' in voor bigtech-bedrijven, waaronder ook Apple en Facebook. Zij moeten 3 procent omzetbelasting afdragen. De digitaks geldt alleen voor bedrijven die een omzet van minimaal 750 miljoen euro per jaar hebben, waarvan ten minste 25 miljoen in Frankrijk.
12/09 20u15  Ooievaars-wezen uitgevlogen: 'Was zo mooi en bijzonder'Drie jonge ooievaars die met een broedmachine uitkwamen nadat hun vader was doodgeschoten, zijn uitgevlogen. De moeder kon niet alleen voor de eieren zorgen en daarom werden ze uit het nest gehaald. De vader van de dieren werd in mei in De Lutte beschoten vanuit een auto. De eieren werden daarna door Vogelwerkgroep Losser met een hoogwerker uit het nest gehaald. De reddingsoperatie van de jonge ooievaars werd landelijk nieuws. De eieren in het nest laten, was geen optie. 'Als we de eieren laten liggen, blijft het vrouwtje wachten tot ze wordt afgelost', zei een woordvoerder van de Vogelwerkgroep eerder. Het vrouwtje zou dan kunnen verhongeren, want de eieren kunnen maar maximaal tien tot twintig minuten zonder bescherming. Het vrouwtje gaat vermoedelijk volgend jaar met een ander mannetje een nest bouwen. Met de hand grootgebracht In een ooievaarsopvang in Herwijnen zijn de eieren uitgebroed. Piet van Andel verzorgde de dieren tot ze uitvlogen, meldt Omroep Gelderland. Kijk hier naar de versnelde weergave van de geboorte van de eerste ooievaar Ongeveer twee weken geleden zijn de weesooievaars vertrokken. 'Er kwam een groep van wel vijftig ooievaars aan cirkelen.' Zo'n twintig jonge ooievaars uit Herwijnen sloten bij de groep aan. Daar zaten ook de drie weesvogels bij. 'Ik wilde een foto maken, maar dat lukte niet door de spanning. Het was zo mooi en bijzonder.' Zo'n 35 oudere ooievaars zijn nog in Herwijnen. Ook zij kunnen ieder moment vertrekken, verwacht de gepassioneerde vogelliefhebber. 'Je ziet ze nu vaak in grote groepen lopen in weilanden. Ze zijn op zoek naar voedsel om op kracht te komen voor de reis naar het zuiden.' Voor zover bekend is er niemand aangehouden voor het neerschieten van het ooievaarsmannetje.
12/09 20u15  Handhaving slachthuizen onder de maat: controleurs soms bangHet toezicht op veevervoer naar slachthuizen is onder de maat. Dat blijkt uit onderzoek in opdracht van het ministerie van Landbouw. Ook durven sommige controleurs van de Nederlandse Voedsel-en Warenautoriteit niet meer bij bepaalde slachthuizen te komen uit angst dat ze worden geïntimideerd of mishandeld. Verder blijkt er een groot verschil te zijn in strengheid van de controleurs. Minister Schouten spreekt van 'zeer ernstige problematiek'. Oogje toeknijpen Het rapport beschrijft situaties waarbij vanuit de NVWA naar slachthuizen wordt gelekt welke controleur langskomt. Slachthuizen zouden wachten met het vervoer van ziek en zwak vee totdat er een inspecteur langskomt die makkelijker een oogje toeknijpt. Eerder dit jaar meldde RTL Nieuws dat bij transporten de regels werden genegeerd. Keuringsartsen van de NVWA zouden hebben toegestaan dat ruim honderd ernstig zieke runderen naar slachthuizen in het noorden van Nederland werden gebracht. Zieke dieren mogen niet zomaar vervoerd worden omdat ze dan onnodig pijn leiden. Een dierenarts van de NVWA controleert bij het slachthuis of het vervoer aan de regels voldoet. Volgens het rapport staat de ene keuringsarts veel meer toe dan de andere. Mishandeling De NVWA heeft een lijst 'negatieve locaties medewerkers'opgesteld. Op die lijst staan de namen van medewerkers die niet meer naar bepaalde slachthuizen willen omdat ze zich daar onveilig voelen. In april werd een keuringsarts mishandeld door de eigenaar van een slachthuis in Drachten. In 2011 en 2014 waren er ook al geluiden over misstanden bij het vervoer en deed de toenmalige minister onderzoek. Het rapport nu stelt dat de adviezen van dat onderzoek voor een groot deel zijn genegeerd. Onacceptabel Minister Schouten schrijft in een brief aan de Kamer dat ze de beschreven voorvallen onacceptabel vindt en zich gaat beraden op maatregelen. Ze denkt aan onder meer extra cameratoezicht om dierenartsen te ondersteunen. Ook gaat ze met de sector in gesprek. Mocht de situatie bij sommige slachthuizen niet veranderen, dan overweegt de minister permanent toezicht.
12/09 19u30  'Middeninkomens volgend jaar ruim 2 procent erop vooruit'Mensen met een inkomen tussen 52.000 en 75.000 euro gaan er volgend jaar ruim twee procent op vooruit. Dat blijkt uit gelekte cijfers voor Prinsjesdag waar RTL Nieuws over publiceert. Ook voor de meeste andere inkomensgroepen neemt de koopkracht toe.
12/09 19u15  Longartsen maken zich zorgen over gevaren van e-sigaretIn de Verenigde Staten zijn zes mensen overleden aan een mysterieuze longziekte, vermoedelijk doordat ze e-sigaretten met een smaakje gebruikten. Twee Nederlandse longartsen maken zich nu grote zorgen voor gebruikers van de e-sigaret in Nederland, zeggen ze tegen RTL Nieuws. De Nederlandse Vereniging van Artsen voor Longziekten en Tuberculose (NVALT) inventariseert bij longartsen of er ook mensen in Nederland ziek zijn geworden. Zo ja, dan vindt longarts en antirook-activist Wanda de Kanter dat de e-sigaret verboden moet worden. Collega-longarts Pauline Dekker zei tegen RTL 'Bij de gewone sigaret krijg je pas rond het 38ste levensjaar de eerste problemen. De e-sigaret zorgt nu al voor de eerste doden.' Overgeven, koorts en vermoeidheid In de e-sigaret (of vape-pen) wordt een vloeistof verdampt die je opzuigt. In de vloeistof kan van alles zitten: een smaakje, nicotine of THC en een oplosmiddel. Veel vapers zijn creatief en maken zelf een vloeistof, bijvoorbeeld met meer THC of CBD-olie, de werkende stof in wiet of hasj. Ook gebruiken ze vitamine E-acetaat als oplosmiddel. Zulke stofjes kunnen de boosdoener zijn, zeggen experts. Het oplosmiddel zorgt voor een vetlaagje aan de binnenkant van je longen, dat je lichaam niet herkent. Daardoor kunnen ontstekingen in de longen ontstaan. In de VS lijden al meer dan 450 mensen aan de mysterieuze longziekte. De slachtoffers zijn overwegend jong en waren kerngezond voor ze de longziekte kregen. Hun klachten zijn een ernstig ademhalingstekort, overgeven, koorts en vermoeidheid. Staatssecretaris Blokhuis voor Volksgezondheid zegt tegen De Telegraaf dat hij in gesprek wil met de Amerikaanse keuringsdienst FDA. 'Ik wil weten of er nieuwe inzichten zijn waarmee we in Nederland rekening moeten houden.' President Trump heeft aangekondigd dat hij de e-sigaret met smaakjes gaat verbieden. Dat verbod gaat waarschijnlijk over een paar weken in, dan kun je alleen nog e-sigaretten met nicotinesmaak krijgen. Meer dan de helft van de gecontroleerde webshops die e-sigaretten verkopen in Nederland, houdt zich niet aan de reclameregels. Dat bleek eerder uit een onderzoek van NOS Stories. De redactie onderzocht welke trucs verkopers van e-sigaretten en sisha-pennen gebruiken:
12/09 19u00  Zus Saudische kroonprins veroordeeld voor mishandeling loodgieterEen zus van de Saudische kroonprins Mohammed bin Salman is door een rechtbank in Parijs bij verstek tot een voorwaardelijke celstraf van tien maanden veroordeeld, omdat ze haar lijfwacht opdracht gaf om een loodgieter te mishandelen. Ook moet ze een boete van 10.000 euro betalen. De loodgieter meldde zich in 2016 in het Parijse appartement van Hassa bint Salman om een wastafel te repareren. Toen hij met zijn telefoon foto's van de wastafel wilde nemen, kwam de prinses binnen. Ze dacht dat de loodgieter via een spiegel foto's of een video van haar stond te maken. De prinses probeerde de telefoon af te pakken en riep haar lijfwacht erbij. De lijfwacht sloeg de loodgieter, bond zijn handen bij elkaar, zette een pistool op zijn hoofd en dwong hem de voeten van de prinses te kussen, aldus de verklaring van de loodgieter. De rechtbank gelooft hem. De lijfwacht is veroordeeld tot een voorwaardelijke celstraf van acht maanden en 5000 euro boete. De advocaat van de prinses zegt dat ze onschuldig is en gaat in beroep tegen de uitspraak.
12/09 19u00  Viktor Staudt, boegbeeld voor zelfmoordpreventie, overledenSchrijver, spreker en voorvechter van zelfmoordpreventie Viktor Staudt is afgelopen weekend overleden door zelfdoding. Over de omstandigheden van de zelfdoding is niets bekend. Hij werd 50 jaar. 'Het was een persoon die mensen heel veel hoop gaf', zegt een woordvoerder van 113 Zelfmoordpreventie. 'Zijn overlijden is heel tragisch. En het is begrijpelijk dat mensen die in hem een inspiratiebron zagen, hierdoor geraakt zijn. Wie het hier moeilijk mee heeft, kan altijd contact met ons opnemen.' Staudt, die opgroeide in Brabant en onder meer in Duitsland, Zwitserland en Italië woonde, kwam regelmatig in de media om over zelfmoordpreventie te spreken. Zo vertelde hij in De Wereld Draait Door en RTL Late Night over de zelfmoordpoging die hij eind jaren 90 ondernam en hoe hij daarna zijn leven weer oppakte. 'Je komt op een punt dat je denkt: 'de problemen die ik heb, die raak ik niet meer kwijt. Ik kan daar geen oplossing voor vinden.' Door een depressie ben je niet in staat om te zien dat je een einde wil maken aan de problemen, en niet zozeer een einde aan je leven. Je kunt het onderscheid niet meer maken', vertelde hij presentator Humberto Tan. Na de mislukte zelfmoordpoging, waarbij hij zijn benen verloor, besloot Staudt dat hij lotgenoten wilde helpen om voor het leven te kiezen. Hij verruilde zijn werk bij een luchtvaartmaatschappij voor een bestaan als ervaringsdeskundige. Online gaf hij vaak advies aan mensen die lijden aan depressies en suïcidale gedachten. Zijn visie tekende hij op in een boek dat in 2012 verscheen: Het verhaal van mijn zelfmoord. Hoe ik mijn angsten en depressies overwon. Over het leven in een rolstoel schreef Staudt in 2014 een tweede boek, waarin hij vertelt welke praktische moeilijkheden en soms hilarische situaties hij als rolstoelrijder tegenkomt. Toch liet Staudt zich door niets tegenhouden: hij reisde nog steeds veel en maakte zelfs een parachutesprong. Psychiater Bram Bakker, die het voorwoord schreef van Staudts eerste boek, is geschrokken van het overlijden. 'Het was een man met een missie. Hij zou zichzelf dit einde niet gegund hebben.' Bakker omschrijft Staudt als slim en gepassioneerd. 'Hij was eloquent, een makkelijke prater, al waren we het lang niet altijd met elkaar eens. Hij was keurig - kwam uit een goed gezin - en hield erg van muziek. Maar hij had geen gemiddelde levensloop, als ik het zo mag zeggen. Ook de laatste jaren woonde hij in verschillende landen. De rust en stabiliteit ontbraken in zijn leven.'
12/09 19u00  'Minder Nederlanders in de problemen door aflossingsvrije hypotheek'De groep huizenbezitters die door een aflossingsvrije hypotheek mogelijk in de financiële problemen komt, is toch kleiner dan gedacht. Dat zegt de Nederlandse Vereniging van Banken (NVB). De belangenvereniging benaderde samen met de vier grootste banken in Nederland 60.000 huisbezitters met zo'n hypotheek. De NVB deed onderzoek bij 60.000 klanten die door hun hypotheek een hoog risico op financiële problemen kunnen lopen. Bij ruim de helft van hen bleek dat zij geen problemen krijgen wanneer zij de hypotheek aan het eind van de termijn moeten aflossen of wanneer ze hun hypotheek willen verlengen. De overige 25.000 klanten komen mogelijk wel in de financiële moeilijkheden, concludeert de NVB. Van die groep hebben inmiddels 6.000 kopers maatregelen genomen door bijvoorbeeld te sparen. Tot slot gaven nog eens 9.000 klanten aan dat zij nu geen maatregelen willen nemen, bijvoorbeeld omdat ze van plan zijn na het aflopen van hun hypotheek hun huis te verkopen. In Nederland hebben twee miljoen mensen een aflossingsvrije hypotheek bij een van de vier grote banken. De NVB is naar aanleiding van de cijfers voorzichtig positief: 'Vorig jaar was onze schatting dat van deze twee miljoen Nederlanders er 200.000 in de problemen zouden komen. Nu schatten we dat aantal een stuk lager in.' De rondgang is onderdeel van een campagne die vorig jaar door de NVB en banken werd gelanceerd. De belangenvereniging voor banken wil huizenbezitters aansporen om nu alvast te gaan sparen of de hypotheek om te zetten. Bij een aflossingsvrije hypotheek los je maandelijks geen geld af en betaal je alleen de rente, waardoor het maandbedrag laag blijft. Terugbetalen gebeurt pas wanneer de hypotheek afloopt. Vorig jaar kregen banken van toezichthouder de Autoriteit Financiële Markten al een waarschuwing dat zij meer moesten doen om klanten aan te sporen hun aflossingsvrije hypotheek toch al deels af te lossen. De Nederlandsche Bank concludeerde vorig jaar dat veel huishoudens te weinig sparen om uiteindelijk te kunnen aflossen.
12/09 18u30  Vuurbal gezien boven Nederland: 'Ik geloofde m'n ogen niet'Verspreid over het land hebben mensen melding gedaan van een vuurbal die vanmiddag langs de hemel trok. Ook bij een internationaal meldpunt zijn veel berichten binnengekomen. Volgens Weerplaza werd de bal gezien in Sittard, Lelystad, Zwolle, Voorhout, Leidschendam en Groningen. Astronoom Marco Langbroek van Werkgroep Meteoren zei vanmiddag bij het radioprogramma Nieuws en Co dat er ook meldingen zijn binnengekomen vanuit Duitsland, Denemarken en Engeland. De meteoor werd rond 14.50 uur gespot. Zelf heeft Langbroek hem niet gezien, maar de vuurbal is volgens hem vermoedelijk wel spectaculair geweest. 'Zo zichtbaar in vol daglicht gebeurt niet vaak.' Volgens Langbroek was het object vermoedelijk enkele centimeters tot enkele decimeters groot. Geloofde ogen niet Een vrouw fietste op het Dwingelderveld in Drenthe toen ze de meteoor zag. 'Ik zag een vuurbal met een lange vuursleep erachteraan', zegt ze tegen RTV Drenthe. 'Ik geloofde mijn ogen niet.' 'Ik dacht meteen aan een meteoriet', vervolgt de fietsster. 'Hij was heel duidelijk, heel dichtbij en verdween achter de bosjes naar mijn idee. Ik zag hem een seconde of vier.'
12/09 18u15  Tweede verdachte opgepakt wegens verdwijnen oud-Philips-topman Cohen in KeniaDe Keniaanse politie heeft een tweede verdachte opgepakt voor mogelijke betrokkenheid bij de verdwijning van Tob Cohen (69). Het zou gaan om een vriend van Cohens echtgenote Sarah Wairimu. De man werd gearresteerd na forensisch onderzoek in de villa van Cohen in Nairobi, schrijft De Telegraaf. De echtgenote werd twee weken geleden al gearresteerd. Wairimu moest vandaag voor de rechtbank in Nairobi verschijnen. Ze is aangeklaagd voor moord. Volgens de rechter zijn er genoeg aanwijzingen dat de vrouw betrokken is bij de verdwijning van haar man. Ook zou ze getuigen onder druk hebben gezet om valse verklaringen af te geven. Golfreisorganisator Tob Cohen, voormalig topman van Philips in Oost-Afrika, verliet zijn woning in Nairobi op 20 juli. Sindsdien is niets meer van hem vernomen. Volgens zijn familie waren Cohen en zijn echtgenote in een 'vechtscheiding' beland. Wairimu ontkent elke betrokkenheid bij de verdwijning en verklaart dat haar echtgenoot depressief was en medische hulp zocht in Thailand. Een team van de Nederlandse politie is afgereisd om hun Keniaanse collega's waar mogelijk te ondersteunen. Volgens de Afrikaanse krant The Citizen wordt echtgenote Wairimu onderworpen aan een psychologisch onderzoek om vast te stellen of ze terecht kan staan. Eerder verklaarde ze tijdens het verhoor door rechercheurs seksueel misbruikt te zijn. Maandag wordt de zaak tegen Wairimu hervat.
12/09 17u45  Kabinet laat uitzoeken wat norm voor fijnstof moet zijnStaatssecretaris van Veldhoven laat de Gezondheidsraad onderzoek doen naar een mogelijke norm voor ultrafijnstof, zei ze vanmiddag in een debat met de Tweede Kamer. De Kamer maakt zich ernstig zorgen over toenemende problemen als gevolg van fijnstof. Er is internationaal geen norm. Vooral mensen met hart- en longproblemen zijn er gevoelig voor. Volgens het longfonds overlijden jaarlijks zeker 11.000 mensen vroegtijdig door fijnstof of stikstofdioxide. Het fonds bood de Kamer onlangs een petitie aan om zijn zorgen kenbaar te maken. Recent onderzoek toont aan dat bij 1 op de 5 kinderen met astma het ontstaan van de ziekte gerelateerd is aan stikstofdioxide. In de grote steden is dit zelfs bij 1 op de 2 kinderen het geval, zo meldt het longfonds. Ultrafijnstof wordt vooral uitgestoten door vliegtuigen, auto's en houtkachels. Onderzoek van het RIVM wees eerder uit dat omwonenden van Schiphol regelmatig hoge concentraties inademen.
12/09 17u30  OM seponeert zaak tegen directeur Femmes for FreedomHet Openbaar Ministerie ziet af van vervolging van directeur Shirin Musa van de vrouwenrechtenorganisatie Femmes for Freedom. Tegen haar was aangifte gedaan door een 64-jarige man uit Den Haag wegens smaad en laster. Musa zou hem op Twitter ten onrechte van pedoseksuele handelingen en verkrachting hebben beschuldigd. De aanleiding voor de tweets was de nominatie van de man voor de Joke Smitprijs voor emancipatie in 2017 voor zijn inzet voor Hindoestaanse vrouwen en meisjes. Musa wist dat de man in 2014 was vervolgd voor verkrachting van een 13-jarig meisje kind, maar was vrijgesproken wegens gebrek aan bewijs. Ook kende ze verhalen van vrouwen die door de man zouden zijn aangerand. Het OM besloot in eerste instantie om Musa te vervolgen wegens aantasting van de goede naam van de man, maar ziet daar na het horen van getuigen vanaf. Het komt nu tot de conclusie dat Musa te goeder trouw en in het algemeen belang heeft gehandeld. Musa is blij met het besluit, maar betreurt het dat het OM de aangifte niet meteen terzijde heeft gelegd. 'De zaak heeft veel impact gehad op de slachtoffers, getuigen, mij persoonlijk & team', twittert ze.
12/09 17u30  Hudson's Bay: 'Nog geen beslissing over Nederlandse winkels'De Canadese eigenaar van Hudson's Bay Nederland heeft nog geen beslissing genomen over sluiting van de Nederlandse winkels. Dat heeft de raad van bestuur van Hudson's Bay Company gezegd bij de presentatie van de kwartaalcijfers, meldt het ANP. 'Er is een kans dat we winkels sluiten, maar de definitieve beslissing is er nog niet. Het proces loopt', zei Jennifer Bewley van Hudson's Bay Company. Eind augustus meldde het Financieele Dagblad dat alle winkels in Nederland eind dit jaar gesloten worden. Vakbonden bevestigden toen dat ze daarover geïnformeerd waren door het bedrijf. Maar Hudson's Bay ontkende toen al dat er een beslissing was gevallen en zegt nu dus weer dat er nog geen definitief besluit is. Hudson's Bay leedt afgelopen kwartaal 317 miljoen euro verlies, waarvan 47 miljoen bij de Europese winkels. Om hoeveel het in Nederland ging heeft het bedrijf niet gezegd. Hudson's Bay heeft 15 filialen in Nederland, waar zo'n 1400 mensen werken. Een flink deel van die filialen zit in voormalige V&D-panden.
12/09 17u00  18 jaar cel geeïst voor doden van Raja DraaismaHet Openbaar Ministerie heeft in hoger beroep een celstraf geëist van achttien jaar tegen de man die de 35-jarige Raja Draaisma uit Hoofddorp doodschoot. De rechter had eerder twaalf jaar cel opgelegd. Raja Draaisma werd in juni 2015 bij haar huis in Hoofddorp met meerdere kogels gedood door haar ex. Al snel was haar ex-vriend verdachte in de zaak. Tijdens het proces zei hij dat hij uit zelfverdediging had gehandeld. Een aantal getuigen weerlegde die verklaring. De man zou Draaisma al eerder hebben bedreigd en afluisterapparatuur in haar auto hebben geplaatst. Uit vrees voor haar ex was Draaisma van Heemstede naar Hoofddorp verhuisd. Voorgoed weg Een aantal familieleden sprak vandaag in de rechtszaal over het verlies. 'De dag dat hij mijn moeder dood maakte heeft hij mijn leven verpest. Het is voor altijd anders geworden. Mijn moeder probeerde altijd naar het positieve te kijken en dat probeer ik nu ook', zei de 12-jarige dochter van de vrouw vandaag in een emotionele toespraak waar NH Nieuws bij was. 'Ze is voorgoed weg. Dan snap ik niet dat je maar zo weinig straf krijgt. Ik hoop dus maar dat dit wat meer zal worden.' De vader van Raja benadrukte dat hij hoopt dat er nu definitief recht wordt gedaan. 'Ons leven zal nooit meer hetzelfde worden. Daarvoor is het gemis te groot, maar misschien dat we ooit weer in staat zullen zijn om te leven, gewoon te leven.' De ouders van Raja zorgen nu voor de dochter van de vrouw. 'Het feit dat niet Raja, maar ik haar 's avonds naar bed breng, maakt dat ik vaak mijn tranen moet bedwingen', zei de moeder van de gedode vrouw. Moord, geen doodslag De rechters achtten doodslag bewezen, maar moord met voorbedachten rade niet. Het Openbaar Ministerie denkt daar anders over. Het OM vindt dat de man wel veroordeeld moet worden voor moord. Een hogere straf 'doet meer recht aan het gepleegde feit', zegt een woordvoerder van het OM. Daarnaast staat de houding van de verdachte justitie niet aan. Hij ziet zichzelf als slachtoffer en probeert alle schuld bij zijn overleden ex te leggen. De geëiste straf is ook hoger dan de straf die het Openbaar Ministerie eerder wilde voor de man; toen werd er zestien jaar cel geëist.
12/09 16u45  Slob stuurt inspectie terug naar islamitische scholenDe onderwijsinspectie gaat onderzoeken of islamitische scholen die zijn aangesloten bij de scholenkoepel ISBO over de schreef gaan. Nieuwsuur en NRC meldden gisteren dat de scholen een lesboek gebruiken waarin staat dat jongens en meisjes elkaar niet mogen aankijken en dat Allah homoseksualiteit veroordeelt. Minister Slob (Basis- en Voortgezet Onderwijs) is hiervan geschrokken. 'Het gaat om door de overheid bekostigde scholen', zegt hij. Hij wil dat de inspectie gaat kijken of de scholen wel genoeg doen aan burgerschaponderwijs 'waar ook bij hoort dat je genoeg respect hebt voor andersdenkenden' De Inspectie van het Onderwijs zei gisteren in de uitzending van Nieuwsuur dat het onderwijs op de scholen in het algemeen geen aanleiding geeft om in te grijpen. Maar na de berichtgeving over het seksuele voorlichtingsboek Help! ik word volwassen moet er nog eens goed worden gekeken, vindt Slob. De minister zegt dat er in Nederland weliswaar vrijheid van onderwijs is - de vrijheid om een school op te richten op basis van een religie of levensovertuiging - 'maar daar hoort ook een verantwoordelijkheid bij'. De vraag of het islamitisch onderwijs daaraan voldoet 'moet niet boven deze scholen blijven hangen'. Een aantal politieke partijen heeft naar aanleiding van de uitzending laten weten dat zij artikel 23 van de Grondwet, over de vrijheid van onderwijs, willen aanpassen.
12/09 16u45  Voorstel voor aangepaste Stint afgekeurd door RDWDe Rijksdienst voor het Wegverkeer (RDW) heeft het voorstel voor een aangepaste versie van de Stint afgekeurd. Weliswaar is het voertuig, dat door kinderdagverblijven werd gebruikt om kinderen in te vervoeren, op essentiële punten verbeterd. Maar de tekortkomingen die er nog steeds zijn wegen voor de RDW zwaarder. Zo heeft de Stint ook in het nieuwe ontwerp tien zitplaatsen waar er maar acht zijn toegestaan, schrijft de RDW in een brief aan het ministerie van Infrastructuur. Verder rijdt de vernieuwde Stint maximaal 20 kilometer per uur, waar de RDW wil dat dit wordt beperkt tot 17 kilometer per uur. Bij uitwijktesten is gebleken dat het voertuig bij hogere snelheden kan kantelen als er vier of kinderen aan een kant zitten. Verder is er geen bescherming aan de voor- en achterkant en geen systeem om kantelen te voorkomen, zonder dat de fabrikant dat onderbouwt. De RDW baseert zijn afwijzing op tests met drie vernieuwde Stints. Vorig jaar september gebeurde er een ongeluk met een Stint bij een spoorwegovergang in Oss, dat aan vier kinderen het leven kostte. Nadien mocht het voertuig niet meer de weg op. Producent Stint Urban Mobility streefde ernaar om de vernieuwde Stint met ingang van het nieuwe schooljaar in te voeren, maar dat is dus niet gelukt.
12/09 16u45  'Designated survivor' Blok in Europees Parlement, niet in bunkerGeen verstopte bunker, maar het Europees Parlement in Straatsburg. Waar minister Blok zich tijdens Prinsjesdag precies bevindt is dan wel niet meer geheim, feit blijft dat hij niet in de Ridderzaal zit en het kabinet daarmee een 'designated survivor' bezorgt. Die term komt uit de Verenigde Staten, waar een lid van de regering zich bij belangrijke ceremoniële momenten schuilhoudt op een zwaarbeveiligde geheime locatie - voor het geval al zijn politieke collega's iets overkomt. 'Het Europees Parlement is in ieder geval een van de best beveiligde gebouwen van Europa', zegt politiek verslaggever Arjan Noorlander. 'Er komen regelmatig bewindspersonen, koningen en koninginnen langs.' Op sociale media zijn 'Stef Blok' en '#DesignatedSurvivor' vandaag trending topic. Veel mensen kennen het fenomeen van de gelijknamige Amerikaanse serie, die op Netflix wordt uitgezonden. Maar het Nederlandse kabinet wilde met nadruk geen Netflixje spelen, zegt Noorlander. 'Ze vinden het wel verstandig om iemand achter de hand te houden, maar willen dat niet spectaculairder maken dan het is. Het ging er vooral om dat er dinsdag iemand niet in de Ridderzaal zit.' De keuze voor Blok lijkt Noorlander dan ook logisch. De minister is dinsdag in Straatsburg, onder meer om kennis te maken met de nieuwe Nederlandse Europarlementariërs. 'Dat kan niet altijd. En nu valt dat moment toevallig samen met Prinsjesdag.' Premier Rutte heeft hiermee dus een praktische manier gevonden om de motie van D66-Kamerlid Sneller uit te voeren, die twee jaar geleden om een designated survivor vroeg. Noorlander: 'De oplossing die Rutte nu kiest, is eigenlijk een eenvoudige, zuinige uitvoering van die motie.' Overigens komt het wel vaker voor dat de minister van Buitenlandse Zaken niet aanwezig is in de Ridderzaal op de derde dinsdag van september. Zo is de minister ook wel eens in New York, als de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties samenvalt met Prinsjesdag.
12/09 16u45  PvdA en VVD willen via grondwetswijziging meer grip op islamitisch onderwijsDe VVD wil net als de PvdA artikel 23 van de grondwet 'moderniseren'. Dat artikel gaat over de vrijheid om scholen op te richten op basis van religie. VVD-Kamerlid Wiersma zei dat in het NPO 1-radioprogramma 1 op 1, naar aanleiding van het bericht van Nieuwsuur en NRC over islamitische basisscholen, waar meisjes en jongens elkaar niet mogen aankijken en leren dat Allah homoseksualiteit verafschuwt. Wiersma noemt dat 'enorm onrustbarend'. 'Dit staat haaks op alles wat we willen', zegt hij. 'We kunnen nu niet langer wachten.' Hij vindt dat de vrijheid van onderwijs ondergeschikt moet worden gemaakt aan het gelijkheidsbeginsel, dat bepaalt dat iedereen in Nederland in gelijke gevallen gelijk behandeld moet worden. De PvdA had naar aanleiding van verontrustende berichten over het islamitische Cornelis Haga Lyceum al een voorstel klaarliggen. Daarin krijgen 'gelijke kansen' voor kinderen meer gewicht dan de vrijheid om een school op te richten. PvdA-leider Asscher zei toen dat scholen zich soms verschuilen achter artikel 23. Hij schrijft vandaag op Facebook dat hij het kindermishandeling vindt dat kinderen op islamitische basisscholen denkbeelden onderwezen krijgen die hun 'beperken in hun vrije ontwikkeling'. 'Gif van het salafisme' Dinsdag meldden Nieuwsuur en NRC dat kinderen op salafistische weekendscholen leren dat mensen met een ander geloof of een andere levensovertuiging de doodstraf verdienen en dat zij zich van de Nederlandse samenleving zouden moeten afkeren. De VVD en de PvdA willen die koranscholen verbieden, 'desnoods met een noodwet'. 'Het is het gif van het salafisme wat de samenleving hier wordt opgedrongen', zegt Wiersma over de buitenschoolse lessen. Maar dat ook in het reguliere onderwijs omstreden denkbeelden worden aangeleerd, vindt hij zo mogelijk nog verontrustender. VVD-fractieleider Dijkhoff stelde in een discussiestuk in april al dat de vrijheid van onderwijs, zoals die nu geldt in Nederland, moet worden beperkt.
12/09 16u15  'We hoeven hier geen Netflixje te spelen'Geen verstopte bunker, maar het Europees Parlement in Straatsburg. Waar minister Blok zich tijdens Prinsjesdag precies bevindt is dan wel niet meer geheim, feit blijft dat hij niet in de Ridderzaal zit en het kabinet daarmee een 'designated survivor' bezorgt. Die term komt uit de Verenigde Staten, waar een lid van de regering zich bij belangrijke ceremoniële momenten schuilhoudt op een zwaarbeveiligde geheime locatie - voor het geval al zijn politieke collega's iets overkomt. 'Het Europees Parlement is in ieder geval een van de best beveiligde gebouwen van Europa', zegt politiek verslaggever Arjan Noorlander. 'Er komen regelmatig bewindspersonen, koningen en koninginnen langs.' Op sociale media zijn 'Stef Blok' en '#DesignatedSurvivor' vandaag trending topic. Veel mensen kennen het fenomeen van de gelijknamige Amerikaanse serie, die op Netflix wordt uitgezonden. Maar het Nederlandse kabinet wilde met nadruk geen Netflixje spelen, zegt Noorlander. 'Ze vinden het wel verstandig om iemand achter de hand te houden, maar willen dat niet spectaculairder maken dan het is. Het ging er vooral om dat er dinsdag iemand niet in de Ridderzaal zit.' De keuze voor Blok lijkt Noorlander dan ook logisch. De minister is dinsdag in Straatsburg, onder meer om kennis te maken met de nieuwe Nederlandse Europarlementariërs. 'Dat kan niet altijd. En nu valt dat moment toevallig samen met Prinsjesdag.' Premier Rutte heeft hiermee dus een praktische manier gevonden om de motie van D66-Kamerlid Sneller uit te voeren, die twee jaar geleden om een designated survivor vroeg. Noorlander: 'De oplossing die Rutte nu kiest, is eigenlijk een eenvoudige, zuinige uitvoering van die motie.' Overigens komt het wel vaker voor dat de minister van Buitenlandse Zaken niet aanwezig is in de Ridderzaal op de derde dinsdag van september. Zo is de minister ook wel eens in New York, als de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties samenvalt met Prinsjesdag.
12/09 16u00  Medewerkers ziekenhuizen gaan opnieuw actievoerenPersoneel in ziekenhuizen gaat opnieuw actievoeren om de eisen voor een betere cao kracht bij te zetten. In zeventien ziekenhuizen verspreid over het land zullen de medewerkers de komende vier weken per ziekenhuis een etmaal lang alleen spoedeisende zorg verlenen, meldt vakbond FNV. De reeks acties begint in het Ommelander Ziekenhuis in Groningen. De cao-onderhandelingen voor de ziekenhuizen liepen in juni stuk. De bonden eisen voor de 200.000 ziekenhuismedewerkers een loonsverhoging van 5 procent en een toeslag als ze op korte termijn worden opgeroepen om naar hun werk te komen. Ook vinden ze dat er nieuwe afspraken moeten komen over arbeids- en rusttijden. Voor de zomer werd al actie gevoerd in Alkmaar, Assen en Eindhoven. FNV heeft een enquête gehouden onder 1150 ziekenhuismedewerkers, waaruit de bond concludeert dat ruim 80 procent van hen vindt dat ze te weinig betaald krijgen. Ruim driekwart overweegt wel eens om ander werk te zoeken, om de werkdruk of omdat de balans werk-privé niet goed is. Eveneens ruim 80 procent vindt dat er te weinig mensen zijn om het werk te doen.
12/09 15u45  Lage rente zet pensioenonderhandelingen op scherpOp de dag dat in Frankfurt de Europese Centrale Bank de rente nóg verder omlaag brengt, start in Den Haag de uitwerking van het nieuwe pensioenstelsel. Dat was al complexe materie. De alsmaar dalende rente en daardoor dreigende kortingen maken het nóg lastiger. Toen het pensioenakkoord afgelopen juni werd gesloten leek de kans op kortingen flink kleiner. Vooruitlopend op een nieuw pensioenstelsel waar uitkeringen in gunstige tijden eerder verhoogd worden en in slechte tijden eerder verlaagd. Maar door de dalende rente is de dekkingsgraad van pensioenfondsen in rap tempo gezakt. Vier van de vijf grootste pensioenfondsen zitten in de gevarenzone. Het gaat om ambtenarenfonds ABP, Zorg en Welzijn en de metaalfondsen PMT en PME. Als er gekort wordt kan het uiteindelijk om tientallen euro's per maand gaan. Er is geen kans dat die kortingen vandaag van tafel gaan. De stuurgroep gaat in eerste instantie kijken hoe het akkoord uitgewerkt kan worden en wat daarvoor nodig is. Waar is extra onderzoek nodig, in welke volgorde wordt dat gedaan, en wie gaat dat doen zijn vragen die vandaag op tafel liggen. De bovengenoemde grote pensioenfondsen hebben samen ongeveer zes miljoen deelnemers. Officieel wordt niet gesproken over de dreigende kortingen, maar iedereen die in de stuurgroep aan tafel zit, weet dat ze er niet omheen kunnen. Kortingen raken iedereen. Naast de huidige gepensioneerden bouwen ook deelnemers die nog werken minder pensioen op. 'Bij de pensioensector staan alle seinen inmiddels op rood', schreef koepelorganisatie Pensioenfederatie vorige week. De pijn bij enkele grote fondsen is zo groot geworden dat de federatie de minister oproept om snel met maatregelen te komen. Wil je weten hoe jouw pensioenfonds ervoor staat? Hieronder kun je dat zien. Ook de werkgevers en vakbonden kijken naar minister Wouter Koolmees van Sociale Zaken. Alleen hij heeft de sleutel in handen om kortingen aan het einde van dit jaar te voorkomen, zeggen zij. De vakbonden staan er steviger in. Zij vinden kortingen na het sluiten van het akkoord in juni niet uit te leggen en ondermijnend voor het vertrouwen in een nieuw stelsel. Geen makkelijke oplossing Koolmees gaat in gesprek met de pensioenfondsen, maar een makkelijke oplossing is er niet. Het veelgenoemde aanpassen van de rekenrente schuift het risico op nog meer korten door naar de werkenden en volgende generaties. Je kan daarom zeggen dat 'korten misschien wel gewoon noodzakelijk is', vindt de Leidse hoogleraar economie Marike Knoef. 'Het is maar de vraag hoe je de last wil verdelen.' Als de kortingen nu niet doorgaan profiteren vooral de ouderen daarvan. 'Maar nu meer uitkeren gaat wel ten koste van de volgende generatie.' Het argument dat kortingen het vertrouwen in het pensioenstelsel zouden ondermijnen, veegt Knoef ook van tafel. 'Ook dat verschilt per generatie. Als de fondsen nu de pensioenen niet korten, kan dat bij de jongeren juist een reden zijn om het vertrouwen te verliezen. De jongere generatie heeft toch al steeds meer het gevoel dat de pot nu opgemaakt wordt en er niets meer overblijft voor later.' Commitment De situatie is er sinds juni niet gemakkelijker op geworden. Alleen als de kortingsdreiging van de baan is zal er ruimte zijn om echt te kijken naar het nieuwe pensioenstelsel. Het woord commitment valt wel vaak. Sociale partners hebben zich verbonden aan het akkoord. De stuurgroep heeft ongeveer een jaar de tijd om eruit te komen. Daarna moet het nieuwe pensioenstelsel in wetgeving worden omgezet. om vanaf 2022 in te kunnen gaan.
12/09 15u30  Doden door noodweer in Zuidoost-SpanjeIn Zuidoost-Spanje heeft zijn zeker twee mensen omgekomen door hevig noodweer. Een echtpaar werd dood in hun auto gevonden nadat die was meegesleurd door het water. Dat gebeurde bij de stad Caudete, zo'n 100 kilometer ten zuiden van Valencia. De zware buien worden veroorzaakt doordat koude oceaanlucht botst met de warme stroming boven de Middellandse Zee. De komende uren wordt nog zware regenval verwacht in de regio's rond de steden Valencia, Murcia en Alicante. In de stad Ontinyent, ook zuidelijk van Valencia, overstroomde gisteravond een rivier nadat er in 24 uur een recordhoeveelheid regen was gevallen: 300 millimeter, dat is 300 liter water per vierkante meter. Auto's werden meegesleurd, op de kades stond het water bijna tot aan de bovenkant van voordeuren. Er heeft zich ook een mini-wervelwind voorgedaan. Scholen blijven vandaag en morgen dicht, zo'n 300.000 leerlingen moeten thuisblijven.
12/09 14u30  Grote politieactie tegen witwassen in Beverwijk: 40 belwinkels op een bedrijventerreinIn Beverwijk is op een bedrijfsterrein een grote operatie gaande van de politie, het Openbaar Ministerie, de Belastingdienst en de FIOD. De actie is gericht tegen witwassen. Vrijwel alle vijftig bedrijven op het terrein zijn doorzocht, waarbij onder meer computers en administratie in beslag zijn genomen. Opvallend is dat er onder de bedrijven ruim veertig belwinkels zijn. Die worden door criminelen vaak gebruikt als dekmantel. Ook in dit geval waren er aanwijzingen dat dat gebeurt: de afgelopen jaren zijn er via de belwinkels vermoedelijk miljoenen euro's verplaatst met 'ondergronds bankieren', zoals het ook wel wordt genoemd. Bij enkele van de bedrijven zijn eerder al grote bedragen in beslag genomen en het bedrijfsterrein wordt vaak bezocht door vermoedelijke geldkoeriers of mensen die zich bezighouden met witwassen. Contant geld van onduidelijke herkomst wordt via de belwinkels rondgepompt, onder meer naar Oost-Europa en Dubai. Vier van de bedrijven zijn formeel verdacht, de overige bedrijven zijn vooral doorzocht om bewijsmateriaal te verzamelen. Het bedrijfsterrein is hermetisch afgesloten.
12/09 14u15  Ten minste 50 doden bij treinongeluk CongoBij een treinongeluk in het zuiden van de Democratische Republiek Congo zijn ten minste vijftig mensen om het leven gekomen. De trein zou zijn ontspoord. Meerdere mensen zijn ernstig gewond geraakt. Het ongeluk gebeurde 's nachts rond 03.00 uur plaatselijke tijd in de provincie Tanganyika, in het zuidoosten van Congo. De Congolese minister van Humanitaire Zaken bevestigt het bericht op Twitter en heeft namens de regering zijn condoleances aan de families van de slachtoffers overgebracht. Hoe de trein kon ontsporen, is nog niet bekend. Het is niet het eerste grote treinongeluk in Congo dit jaar. In maart kwamen nog 24 mensen om het leven bij een ongeval met een goederentrein.
12/09 14u15  Ouders de cel in voor stelselmatige mishandeling van hun kinderenEen stel uit het Brabantse Molenschot moet vier jaar de cel in, omdat ze hun kinderen zo lieten verhongeren dat die daardoor bijna overleden. De rechtbank in Breda heeft het paar veroordeeld wegens mishandeling, vrijheidsberoving en poging tot doodslag op vijf van hun zeven kinderen. Uit wanhoop aten de kinderen uit de vuilnisbak en stalen ze eten van schoolgenootjes. De ouders vonden dat het niet gezond was als de kinderen veel aten. De kinderen mochten thuis niet over eten praten of zeggen dat ze honger hadden, dan kregen ze straf. Straf kon betekenen dat ze tot wel vijf dagen geen eten kregen. Ze werden bovendien wekenlang opgesloten en geslagen en geschopt. Het Japanse stel kwam begin 2018 met zeven kinderen in Molenschot wonen. Het samengestelde gezin leefde wat teruggetrokken en na een tijdje gingen er verhalen de ronde doen, schrijft Omroep Brabant. Moeder keek toe Het gezin werd in juni vorig jaar opgepakt nadat het op de vlucht was geslagen voor de organisatie Veilig Thuis, die de kinderen ook in het oog had gekregen. Hun 12-jarige zoon liep bij Sevenum in bijna comateuze toestand weg bij zijn ouders, broers en en zussen. Na hun arrestatie werd duidelijk dat zich iets gruwelijks had afgespeeld. Vijf van de zeven kinderen lagen tien dagen lang ondervoed in het ziekenhuis. De kinderen werden volgens het OM niet alleen ondervoed, ook werden ze door het stel soms wekenlang opgesloten in de schuur of hun kamer. Ze zaten onder de blauwe plekken, omdat ze zwaar werden mishandeld. De vader zou sommige van zijn kinderen dagelijks hebben geschopt en geslagen. Een kind werd zelfs tegen de muur gegooid. Moeder keek toe. De rechter zei dat er een aanmerkelijke kans was dat kinderen van het Japanse gezin van de honger dood zouden gaan. De ouders namen dat op de koop toe, aldus de rechter. Zelf schuiven de ouders elkaar de schuld in de schoenen, maar volgens de rechter zijn ze allebei even schuldig. De kinderen wonen nu bij hun grootouders in Japan.
12/09 14u15  PvdA en VVD willen grondwetsartikel vrijheid van onderwijs moderniserenDe VVD steunt het plan van de PvdA om artikel 23 van de Grondwet te moderniseren. Dat artikel gaat over de vrijheid om scholen op te richten op basis van religie. VVD-Kamerlid Wiersma zei dat in het NPO 1-radioprogramma 1 op 1, naar aanleiding van het bericht van Nieuwsuur en NRC over islamitische basisscholen, waar meisjes en jongens elkaar niet mogen aankijken en leren dat Allah homoseksualiteit verafschuwt. Wiersma noemt dat 'enorm onrustbarend'. 'Dit staat haaks op alles wat we willen', zegt hij. Hij wil stappen zetten. 'We kunnen nu niet langer wachten.' Hij vindt dat de vrijheid van onderwijs ondergeschikt moet worden gemaakt aan het gelijkheidsbeginsel, dat bepaalt dat iedereen in Nederland in gelijke gevallen gelijk behandeld moet worden. De PvdA had naar aanleiding van incidenten op het islamitische Cornelis Haga Lyceum al een voorstel klaarliggen. PvdA-leider Asscher zei toen dat scholen zich soms verschuilen achter artikel 23. Hij schrijft vandaag op Facebook dat hij het kindermishandeling vindt dat kinderen op islamitische basisscholen denkbeelden onderwezen krijgen die hun 'beperken in hun vrije ontwikkeling'. 'Gif van het salafisme' Dinsdag meldden Nieuwsuur en NRC dat kinderen op salafistische weekendscholen leren dat mensen met een ander geloof of een andere levensovertuiging de doodstraf verdienen en dat zij zich van de Nederlandse samenleving zouden moeten afkeren. De VVD en de PvdA willen die koranscholen verbieden, 'desnoods met een noodwet'. 'Het is het gif van het salafisme wat de samenleving hier wordt opgedrongen', zegt Wiersma over de buitenschoolse lessen. Maar dat ook in het reguliere onderwijs omstreden denkbeelden worden aangeleerd, vindt hij zo mogelijk nog verontrustender. VVD-fractieleider Dijkhoff stelde in een discussiestuk in april al dat de vrijheid van onderwijs, zoals die nu geldt in Nederland, moet worden beperkt. Nu haakt de VVD aan bij het voorstel van de PvdA.
12/09 14u00  ECB verlaagt rente nog verder, en gaat weer schulden opkopenDe rente gaat weer omlaag en het schuldenopkoopprogramma wordt hervat, heeft de Europese Centrale Bank bekendgemaakt. De rente die banken moeten betalen voor overtollig kasgeld gaat van min 0,4 procent naar min 0,5 procent. Verder wordt het opkoopprogramma hervat. Vanaf 1 november gaat de ECB maandelijks voor 20 miljard euro aan staatsobligaties opkopen, zolang als dat nodig wordt geacht.
12/09 14u00  PvdA en VVD willen grondwetsartikel vrijheid van godsdienst moderniserenDe VVD steunt het plan van de PvdA om artikel 23 van de Grondwet te moderniseren. Dat artikel gaat over de vrijheid om scholen op te richten op basis van religie. VVD-Kamerlid Wiersma zei dat in het radioprogramma 1 op 1 naar aanleiding van het bericht van Nieuwsuur en NRC over islamitische basisscholen, waar meisjes en jongens elkaar niet mogen aankijken en leren dat Allah homoseksualiteit verafschuwt. Wiersma noemt dat 'enorm onrustbarend'. 'Dit staat haaks op alles wat we willen', zegt hij. Hij vindt dat er stappen moeten worden gezet. 'We kunnen nu niet langer wachten.' De PvdA had naar aanleiding van incidenten op het islamitische Cornelis Haga Lyceum al een voorstel klaarliggen. PvdA-leider Asscher zei toen dat scholen zich soms verschuilen achter artikel 23. Hij schrijft vandaag op Facebook dat hij het kindermishandeling vindt dat kinderen op islamitische basisscholen denkbeelden onderwezen krijgen die hun 'beperken in hun vrije ontwikkeling'. 'Gif van het salafisme' Dinsdag meldden Nieuwsuur en NRC dat kinderen op salafistische weekendscholen leren dat mensen met een ander geloof of een andere levensovertuiging de doodstraf verdienen en dat zij zich van de Nederlandse samenleving af zouden moeten keren. De VVD en de PvdA willen die koranscholen verbieden, 'desnoods met een noodwet'. 'Het is het gif van het salafisme wat de samenleving hier wordt opgedrongen', zegt Wiersma over de buitenschoolse lessen. Maar dat ook in het reguliere onderwijs omstreden denkbeelden worden aangeleerd, vindt hij zo mogelijk nog verontrustender. VVD-fractieleider Dijkhoff stelde in een discussiestuk in april al dat de vrijheid van onderwijs, zoals die nu geldt in Nederland, moet worden beperkt. Nu haakt de VVD aan bij het voorstel van de PvdA.
12/09 13u45  Miljardenschikking in opioïdencrisis VS: 'klap in gezicht' of beste optie?Er is verdeeldheid in de VS over de voorlopige miljardenschikking in de megarechtszaak tegen de farmaceut die medeverantwoordelijk wordt gehouden voor de opioïdecrisis. De afgelopen twintig jaar kwamen er in Amerika 200.000 mensen om het leven door dit soort verslavende pijnstillers. Purdue Pharma is de producent van de op recept verkrijgbare opioïde OxyContin. De rechtszaak tegen deze farmaceut en de eigenaren ervan, leden van de familie Sackler, is aangespannen door zeker 23 staten en 2000 lokale overheden. Aan hen is een schikking aangeboden, waarvan het totaalbedrag kan oplopen tot 12 miljard dollar (zie kader). Faillissement Ongeveer de helft van de groep aanklagers zou akkoord zijn met de voorlopige schikking. Zoals de procureur-generaal van Florida Ashley Moody. 'Het brengt de slachtoffers van de crisis niet terug, maar het zal Florida meer levensreddende middelen bieden om deze dodelijke epidemie te bestrijden.' De voorstanders zien het als de meest realistische manier om een schadevergoeding te krijgen. Want zonder schikking kan Purdue Pharma een faillissement aanvragen en zo de eerstvolgende rechtszaak tegen het bedrijf in oktober ontlopen. Een aantal staten weigert de deal te tekenen. Deze groep is vastbesloten om verder te procederen tegen het bedrijf en de Sacklers. 'De voorgestelde schikking is een klap in het gezicht van iedereen die een geliefde heeft moeten begraven vanwege de hebzucht en verwoesting door de familie-Sackler', schrijft procureur-generaal Josh Shapiro van de staat Pennsylvania op Twitter. Critici vragen zich af of de genoemde 12 miljard dollar wel realistisch is. Het werkelijke bedrag is immers afhankelijk van de opbrengsten van het nieuwe bedrijf, benadrukken zij. Ook vinden ze het onbegrijpelijk dat er geen schuld wordt bekend en verwijzen ze naar de rechtszaak tegen Purdue in 2007. Toen verklaarde het bedrijf en drie leidinggevenden zich schuldig aan het misleiden van artsen, wetgevers en patiënten over de risico's van OxyContin. De boete was 635 miljoen dollar. 'Zwaar overdreven' Dit jaar schikte Purdue al voor 270 miljoen dollar met de staat Oklahoma. In North Dakota verwierp de rechter de zaak die de staat tegen het bedrijf had aangespannen. Leden van de familie Sackler hebben in interviews gezegd dat hun rol in de opioïdecrisis zwaar wordt overdreven. Ze vinden het onterecht dat ze ook persoonlijk worden aangeklaagd. Het vermogen van de familie wordt door Forbes geschat op 13 miljard dollar. Sinds 2007 hebben de leden van de familie zo'n 4 miljard dollar verdiend met Purdue Pharma. Vorige maand werd medicijnfabrikant Johnson & Johnson veroordeeld tot een boete van een half miljard dollar. Volgens de rechtbank heeft het bedrijf in de marketing opzettelijk de verslavende gevolgen van zijn pijnstillers gebagatelliseerd en de nadruk gelegd op de positieve werking van de opioïden. 'Stille epidemie' in Nederland In ons land waren er in 2017 ruim 200.000 langdurige gebruikers van opioïden. Experts spreken van een stille epidemie. Door het gebruik van zulke pijnstillers kwamen in 2017 zo'n 220 mensen om het leven. Overgeven, duizeligheid: stoppen met opioïden is zwaar, vertelde deze vrouw begin dit jaar:
12/09 13u30  Actrice Imanuelle Grives op borgtocht vrij in afwachting proces BelgiëDe Nederlandse actrice Imanuelle Grives is op borgtocht vrijgelaten door de Belgische rechter, melden verschillende media. Grives werd eind juli aangehouden voor drugsbezit op muziekfestival Tomorrowland. Ze moet 5000 euro borg betalen. De 34-jarige actrice werd op het grote dancefestival betrapt met hard- en softdrugs op zak, in hoeveelheden die volgens het Belgische parket de gebruikershoeveelheid overschreden. Ook in haar gehuurde appartement lagen drugs. Het ging om honderd xtc-pillen, meer dan 20 gram cocaïne en vergelijkbare hoeveelheden ketamine en mdma. Zakenman met drugsverleden Kort na arrestatie zei haar advocaat dat Grives de drugs had meegenomen in voorbereiding op haar nieuwe rol. Volgens haar manager ging het om de film Suriname, over een zakenman met een drugsverleden. De rol is overgenomen door Fajah Lourens. Aanvullend daarop zei een plaatsvervanger van de raadsman tegen het AD dat zij ook een andere reden had om drugs mee te nemen, maar hij lichtte dat verder niet toe. Grives is onder meer bekend van haar hoofdrol in de film Alleen maar nette mensen. Ook speelde ze in de tv-series Flikken Maastricht, Flikken Rotterdam Celblok H en de jeugdserie SpangaS. In 2017 was ze een van de kandidaten in Wie is de Mol?. Eerder besloot de rechter dat Grives in voorlopige hechtenis moest blijven in afwachting van de rechtszaak. Nu er een datum bekend is, is een verzoek voor voorlopige vrijlating goedgekeurd. Op 19 september is de eerste zitting van haar zaak. Dat is een zogeheten pro-formazitting, waar de zaak niet inhoudelijk wordt behandeld.
12/09 13u30  Grote actie tegen witwassen in Beverwijk: 40 belwinkels op een bedrijventerreinIn Beverwijk is op een bedrijfsterrein een grote operatie gaande van de politie, het Openbaar Ministerie, de Belastingdienst en de FIOD. De actie is gericht tegen witwassen. Vrijwel alle vijftig bedrijven op het terrein zijn doorzocht, waarbij onder meer computers en administratie in beslag zijn genomen. Opvallend is dat er onder de bedrijven ruim veertig belwinkels zijn. Die worden door criminelen vaak gebruikt als dekmantel voor witwaspraktijken. Ook in dit geval waren er aanwijzingen dat dat gebeurt: de afgelopen jaren zijn er via de belwinkels vermoedelijk miljoenen euro's verplaatst met 'ondergronds bankieren', zoals de politie het noemt. Bij enkele van de bedrijven zijn eerder al grote bedragen in beslag genomen en het bedrijfsterrein wordt vaak bezocht door vermoedelijke geldkoeriers of mensen die zich bezighouden met witwassen. Contant geld van onduidelijke herkomst wordt via de belwinkels rondgepompt, onder meer naar Oost-Europa en Dubai. Vier van de bedrijven worden officieel verdacht van witwassen, de overige bedrijven zijn vooral doorzocht om bewijsmateriaal te verzamelen. Het bedrijfsterrein is hermetisch afgesloten.
12/09 13u15  Explosies in munitieopslag Cyprus, hotel beschadigdIn het noorden van Cyprus is vanmorgen vroeg brand uitgebroken in een militair munitiedepot, waarop meerdere ontploffingen volgden. De explosies waren bij de havenstad Girne. Een nabijgelegen dorp werd geëvacueerd. Ook raakte een hotel beschadigd, toeristen zijn opgevangen. Op sociale media worden beelden van de explosies gedeeld: Bij de ontploffingen zijn geen doden gevallen, zegt de Turks-Cypriotische politicus Kudret Özersay op Facebook. Wel raakten enkele mensen lichtgewond door in het rond vliegend glas van verbrijzelde ramen. Inmiddels is de brand in de munitieopslag onder controle. Het getroffen gebied ligt in het noordelijke deel van Cyprus, dat in 1974 werd bezet door Turkse troepen. Sindsdien is Cyprus verdeeld in twee delen. De 'Turkse Republiek Noord-Cyprus' wordt alleen door Turkije erkend als onafhankelijke staat.
12/09 13u00  Opgepakte youtubers vaker op verboden terrein: 'Maar geen kwade bedoelingen'De twee Nederlandse youtubers die bij Area 51 zijn opgepakt hadden 'geen kwade bedoelingen'. Ze zouden gewoon een kijkje willen nemen bij het mysterieuze militaire terrein in de Amerikaanse staat Nevada. Ze hadden niet door dat ze in overtreding waren. Dat zegt Govert Sweep (21) tegen een Amerikaans tv-station. Op de site van het tv-station is te zien hoe hij vanuit de gevangenis videobelt met een journalist. Samen met vriend en mede-youtuber Ties Granzier (20) zit hij sinds dinsdag vast. 'Dit hadden we nooit verwacht.' Sweep zegt dat hij de waarschuwingsborden voor de zwaarbeveiligde militaire basis langs de weg wel gezien had, maar niet met verkeerde bedoelingen doorreed. 'We zagen ook veel andere mensen die kant op gaan. Achteraf gezien werkten die daar waarschijnlijk.' Wereldwijd is er veel interesse in Area 51. De CIA heeft decennialang volgehouden dat Area 51 fictie was. Totdat in 2013 documenten werden vrijgegeven waarin het bestaan van het militaire complex werd toegegeven. Volgens complotdenkers worden er op de locatie buitenaardse wezens en ufo's bewaard. Bestorming In juli kwam Area 51 groot in het nieuws, omdat 2 miljoen mensen via een Facebookevenement aangaven dat ze het militaire terrein wilden bestormen. Dit lijkt vooralsnog op een uit de hand gelopen internetgrap, maar zorgde voor veel publiciteit. De geplande datum voor dit evenement is 20 september. Het is na bemoeienis van onder andere de FBI onduidelijk in hoeverre het doorgaat. 'Ik hoorde van die geplande bestorming. Daardoor raakte ik geïnteresseerd', zegt Sweep. 'Maar het was niet onze bedoeling om mee te doen. Onze terugvlucht staat een dag eerder gepland.' Volgens Sweep vertelde een vrouw van het Area 51 Alien Center, een bekende lokale winkel met 'aliensouvenirs', dat ze gewoon door konden rijden. 'En voor ons YouTube-kanaal is het altijd leuk om leuk om populaire plaatsen te bezoeken.' Uiteindelijk werden de twee gearresteerd toen ze vijf kilometer te ver doorgereden waren. Uit de laatste posts op Instagram blijkt dat de twee geen geheim maakten van hun reis naar Area 51. 'Toch wel altijd al een droom om hier te zijn. Nu door naar gekke opnames van gekke avontuurtjes en Area 51', schreef Granzier. Ook Sweep schreef dat de twee van de Grand Canyon naar Area 51 zouden trekken. De autorit tussen de twee plaatsen duurt zo'n vijf uur. Voor Sweep is het niet ongewoon dat hij afreist naar een militair terrein, en dat ondanks de verbodsborden ook betreedt. Op zijn YouTube-kanaal (307.000 abonnees) staan meerdere van zulke video's. In de laatste vijf maanden verschenen er video's met titels als Ik ging illegaal in een militaire boot, Aangehouden door het leger (illegaal op actief militair terrein) en Met een bootje naar verlaten militaire basis op zee. Dit soort video's scoren goed. Ook video's over Area 51 zullen het vermoedelijk goed doen. In een interview met De Gelderlander zei hij vorig jaar dat hij bewust naar plaatsen gaat waar hij niet mag komen. 'Wat ik doe is illegaal, maar ik wil niet asociaal overkomen.' Naast de video's waarin hij vooral (verlaten) terreinen betreedt maakt hij ook andere video's over bijvoorbeeld bergbeklimmen, schansspringen en legde hij vast hoe hij zonder geld naar Rome reisde. Ties Granzier heeft een groot YouTube-kanaal (735.000 abonnees) dat breder opgezet is. Hij begon als game-youtuber en speelt nu nog steeds wel eens spelletjes op zijn kanaal. In andere video's verbouwt hij een caravan, bouwt hij een boot van duct tape of vlogt hij zijn vakantie. Ook staan er video's op zijn kanaal met video's als binnensluipen in waterpark wat in de zomer weer open gaat en met 2 youtubers in Bulgarije illegale dingen doen. De ouders van Granzier zijn na het succes van zijn kanaal ook op YouTube begonnen, met Kwartier Granzier (160.000 abonnees). Nog geen contact Zij kwamen er vanochtend via de media achter dat de youtubers vast zitten. 'Er is geen contact geweest sindsdien', zei manager Thomas Scherpenzeel, die namens Granzier en Sweep spreekt, vanochtend. 'Het is nu midden in de nacht in Amerika, dat maakt het lastig om dingen uit te zoeken en contacten te leggen. De ouders vinden het vanzelfsprekend verschrikkelijk en vervelend dat hun zoon vast zit.' Inhoudelijk kan er nog niet gereageerd worden. Wat voor straf de jongens wacht is nu onduidelijk. Voor het illegaal betreden van een militaire basis in de staat Nevada staat een maximale straf van zes maanden, een boete van 500 dollar of allebei. Voor Sweep is nu nog veel onzeker. 'Ze zeiden dat we vanochtend uit de gevangenis mochten, maar we zijn er nog steeds', zegt Sweep. 'Ik weet niet wanneer we naar de rechtbank gaan.' Maar hij blijft positief. 'We willen nog naar Los Angeles en Route 66. Ik wil niet de rest van mijn vakantie in de gevangenis doorbrengen.'
12/09 12u45  Opgepakte youtubers vaker op illegaal terrein: 'Maar geen kwade bedoelingen'De twee Nederlandse youtubers die bij Area 51 zijn opgepakt hadden 'geen kwade bedoelingen'. Ze zouden gewoon een kijkje willen nemen bij het mysterieuze militaire terrein in de Amerikaanse staat Nevada. Ze hadden niet door dat ze in overtreding waren. Dat zegt Govert Sweep (21) tegen een Amerikaans tv-station. Op de site van het tv-station is te zien hoe hij vanuit de gevangenis videobelt met een journalist. Samen met vriend en mede-youtuber Ties Granzier (20) zit hij sinds dinsdag vast. 'Dit hadden we nooit verwacht.' Sweep zegt dat hij de waarschuwingsborden voor de zwaarbeveiligde militaire basis langs de weg wel gezien had, maar niet met verkeerde bedoelingen doorreed. 'We zagen ook veel andere mensen die kant op gaan. Achteraf gezien werkten die daar waarschijnlijk.' Wereldwijd is er veel interesse in Area 51. De CIA heeft decennialang volgehouden dat Area 51 fictie was. Totdat in 2013 documenten werden vrijgegeven waarin het bestaan van het militaire complex werd toegegeven. Volgens complotdenkers worden er op de locatie buitenaardse wezens en ufo's bewaard. Bestorming In juli kwam Area 51 groot in het nieuws, omdat 2 miljoen mensen via een Facebookevenement aangaven dat ze het militaire terrein wilden bestormen. Dit lijkt vooralsnog op een uit de hand gelopen internetgrap, maar zorgde voor veel publiciteit. De geplande datum voor dit evenement is 20 september. Het is na bemoeienis van onder andere de FBI onduidelijk in hoeverre het doorgaat. 'Ik hoorde van die geplande bestorming. Daardoor raakte ik geïnteresseerd', zegt Sweep. 'Maar het was niet onze bedoeling om mee te doen. Onze terugvlucht staat een dag eerder gepland.' Volgens Sweep vertelde een vrouw van het Area 51 Alien Center, een bekende lokale winkel met 'aliensouvenirs', dat ze gewoon door konden rijden. 'En voor ons YouTube-kanaal is het altijd leuk om leuk om populaire plaatsen te bezoeken.' Uiteindelijk werden de twee gearresteerd toen ze vijf kilometer te ver doorgereden waren. Uit de laatste posts op Instagram blijkt dat de twee geen geheim maakten van hun reis naar Area 51. 'Toch wel altijd al een droom om hier te zijn. Nu door naar gekke opnames van gekke avontuurtjes en Area 51', schreef Granzier. Ook Sweep schreef dat de twee van de Grand Canyon naar Area 51 zouden trekken. De autorit tussen de twee plaatsen duurt zo'n vijf uur. Voor Sweep is het niet ongewoon dat hij afreist naar een militair terrein, en dat ondanks de verbodsborden ook betreedt. Op zijn YouTube-kanaal (307.000 abonnees) staan meerdere van zulke video's. In de laatste vijf maanden verschenen er video's met titels als Ik ging illegaal in een militaire boot, Aangehouden door het leger (illegaal op actief militair terrein) en Met een bootje naar verlaten militaire basis op zee. Dit soort video's scoren goed. Ook video's over Area 51 zullen het vermoedelijk goed doen. In een interview met De Gelderlander zei hij vorig jaar dat hij bewust naar plaatsen gaat waar hij niet mag komen. 'Wat ik doe is illegaal, maar ik wil niet asociaal overkomen.' Naast de video's waarin hij vooral (verlaten) terreinen betreedt maakt hij ook andere video's over bijvoorbeeld bergbeklimmen, schansspringen en legde hij vast hoe hij zonder geld naar Rome reisde. Ties Granzier heeft een groot YouTube-kanaal (735.000 abonnees) dat breder opgezet is. Hij begon als game-youtuber en speelt nu nog steeds wel eens spelletjes op zijn kanaal. In andere video's verbouwt hij een caravan, bouwt hij een boot van duct tape of vlogt hij zijn vakantie. Ook staan er video's op zijn kanaal met video's als binnensluipen in waterpark wat in de zomer weer open gaat en met 2 youtubers in Bulgarije illegale dingen doen. De ouders van Granzier zijn na het succes van zijn kanaal ook op YouTube begonnen, met Kwartier Granzier (160.000 abonnees). Nog geen contact Zij kwamen er vanochtend via de media achter dat de youtubers vast zitten. 'Er is geen contact geweest sindsdien', zei manager Thomas Scherpenzeel, die namens Granzier en Sweep spreekt, vanochtend. 'Het is nu midden in de nacht in Amerika, dat maakt het lastig om dingen uit te zoeken en contacten te leggen. De ouders vinden het vanzelfsprekend verschrikkelijk en vervelend dat hun zoon vast zit.' Inhoudelijk kan er nog niet gereageerd worden. Wat voor straf de jongens wacht is nu onduidelijk. Voor het illegaal betreden van een militaire basis in de staat Nevada staat een maximale straf van zes maanden, een boete van 500 dollar of allebei. Voor Sweep is nu nog veel onzeker. 'Ze zeiden dat we vanochtend uit de gevangenis mochten, maar we zijn er nog steeds', zegt Sweep. 'Ik weet niet wanneer we naar de rechtbank gaan.' Maar hij blijft positief. 'We willen nog naar Los Angeles en Route 66. Ik wil niet de rest van mijn vakantie in de gevangenis doorbrengen.'
12/09 12u30  Maastricht weigerde 'wurgcontract' voor Songfestival te ondertekenenMaastricht heeft geweigerd een samenwerkingsovereenkomst van de NPO te ondertekenen over de organisatie van het Eurovisiesongfestival volgend jaar. Dat blijkt uit de notulen van een besloten raadsvergadering in augustus, die nu openbaar zijn geworden. Wethouder Aarts van Financiën was geschrokken van de inhoud van die geheime overeenkomst, staat in het verslag. Het college vond die onaanvaardbaar en Aarts sprak van 'een wurgcontract'. Hij was bang dat de gemeente Maastricht grote financiële risico's zou lopen: 'dit is immers een blanco cheque'. De gemeente wilde de NPO een tegenbod doen 'wat meer in evenwicht is'. Dat is uiteindelijk ook gebeurd. De NPO had de beide steden die in beeld waren om het Songfestival te organiseren - Maastricht en Rotterdam - gevraagd om behalve een eigen voorstel met begroting ook een ondertekende samenwerkingsovereenkomst in te dienen. In overleg met een advocaat heeft Maastricht die overeenkomst gewijzigd om, zoals het in de notulen wordt omschreven, de risico's voor de gemeente en voor de provincie Limburg 'beheersbaar' te maken. Te vaag en te algemeen Ook inhoudelijk had het gemeentebestuur problemen met de overeenkomst. De advocaat heeft in de raadsvergadering uitgelegd dat die in juridische zin 'geen programma van eisen' is. Daarvoor is het concept te vaag en te algemeen, 'omdat de NOS op dit moment eigenlijk ook niet goed weet wat allemaal nodig is voor het Eurovision Song Contest'. In de notulen wordt de NPO ten onrechte consequent aangeduid als NOS. Voor het aanbod van Maastricht was al met al 18,5 miljoen euro uitgetrokken en zou grotendeels worden betaald door de gemeente en de provincie. Naar vandaag bekend is geworden heeft Rotterdam 15,5 miljoen euro gereserveerd. Gebaseerd op locatie De NPO zegt in een reactie dat de samenwerkingsovereenkomst met Maastricht geen rol gespeeld bij de uiteindelijke keuze: die is grotendeels gebaseerd op de locatie. Rotterdam heeft de samenwerkingsovereenkomst wel ondertekend, maar de keuze voor die stad is op inhoudelijke gronden gemaakt; de locatie daar, Ahoy, werd beter geschikt geacht dan het MECC in Maastricht. Omdat de keuze op Rotterdam viel, heeft de NPO verder geen aandacht meer besteed aan de alternatieve samenwerkingsovereenkomst die Maastricht had ingediend.
12/09 12u30  CJP en Museumkaart passen voorwaarden abonnement aanHet Cultureel Jongeren Paspoort (CJP) en de Museumkaart hebben hun abonnementsvoorwaarden aangepast nadat ze op de vingers waren getikt door de Autoriteit Consument & Markt. Abonnementen werden na een jaar stilzwijgend verlengd en konden vervolgens niet tussentijds worden opgezegd. Aanbieders van abonnementen mogen die wel verlengen zonder de consument te informeren, maar dan moet het daarna mogelijk zijn dat abonnement op elk moment stop te zetten. De opzegtermijn mag dan niet langer dan een maand zijn. CJP heeft nu in de voorwaarden geregeld dat dit kan. Museumkaart kiest ervoor de abonnementen na een jaar stop te zetten, waarna klanten zelf kunnen bepalen of ze willen verlengen. Museumkaarthouders krijgen gratis toegang tot veel musea in Nederland. Een CJP-pas geeft jongeren korting bij onder meer concerten en theaters.
12/09 12u15  Meer dan 150 invallen bij Russische oppositie op verdenking van witwassenDe Russische politie heeft op grote schaal invallen gedaan bij de woningen en kantoren van aanhangers van oppositieleider Navalny. Die maken zich volgens het Kremlin schuldig aan witwassen. De oppositie noemt de invallen politiek gemotiveerd. Volgens de oppositie hebben ruim duizend agenten bij meer dan 150 mensen invallen gedaan, verspreid over 39 steden. Ook de activistische verkiezingswaarnemer Golos meldt dat er invallen zijn geweest bij medewerkers. 'Politieke onderdrukking' De invallen volgen vier dagen nadat de heersende partij Verenigd Rusland grote verliezen had geleden bij de regionale verkiezingen. Het is vanwege die nederlaag dat de Russische overheid overgaat tot 'wanhopige politieke onderdrukking', schrijft Navalny's stafchef op Facebook. Het strafrechtelijk onderzoek was al ingesteld voor de verkiezingen. De oppositieleden, van wie de meesten uitgesloten waren van verkiezingsdeelname, hadden de Russische bevolking opgeroepen strategisch te stemmen op de grootste partij na Verenigd Rusland, om zo een signaal af te geven. Volgens de oppositie is dat de voornaamste reden dat Verenigd Rusland, dat nog steeds de grootste partij is, ongeveer 15 procent van zijn lokale zetels verloren heeft. Veel daarvan gingen naar de Communistische Partij, die ook Kremlingezind is. Russische aanklagers verdenken Navalny's stichting ervan 1 miljard roebel (14 miljoen euro) te hebben witgewassen. Een aantal van Navalny's bankrekeningen is bevroren. Volgens de oppositie-aanhangers zijn er nog niet eerder op zo'n grote schaal invallen bij hen geweest.
12/09 12u00  Tientallen invallen bij Russische oppositie op verdenking van witwassenDe Russische politie heeft op grote schaal invallen gedaan bij de woningen en kantoren van aanhangers van oppositieleider Navalny. Die maken zich volgens het Kremlin schuldig aan witwassen. De oppositie noemt de invallen politiek gemotiveerd. Volgens de oppositie hebben ruim duizend agenten bij meer dan 150 mensen invallen gedaan, verspreid over 39 steden. Ook de activistische verkiezingswaarnemer Golos meldt dat er invallen zijn geweest bij medewerkers. 'Politieke onderdrukking' De invallen volgen vier dagen nadat de heersende partij Verenigd Rusland grote verliezen had geleden bij de regionale verkiezingen. Het is vanwege die nederlaag dat de Russische overheid overgaat tot 'wanhopige politieke onderdrukking', schrijft Navalny's stafchef op Facebook. Het strafrechtelijk onderzoek was al ingesteld voor de verkiezingen. De oppositieleden, van wie de meesten uitgesloten waren van verkiezingsdeelname, hadden de Russische bevolking opgeroepen strategisch te stemmen op de grootste partij na Verenigd Rusland, om zo een signaal af te geven. Volgens de oppositie is dat de voornaamste reden dat Verenigd Rusland, dat nog steeds de grootste partij is, ongeveer 15 procent van zijn lokale zetels verloren heeft. Veel daarvan gingen naar de Communistische Partij, die ook Kremlingezind is. Russische aanklagers verdenken Navalny's stichting ervan 1 miljard roebel (14 miljoen euro) te hebben witgewassen. Een aantal van Navalny's bankrekeningen is bevroren. Volgens de oppositie-aanhangers zijn er nog niet eerder op zo'n grote schaal invallen bij hen geweest.
12/09 11u45  Drinkwaterbronnen Nederland steeds meer vervuildDe kwaliteit van onze drinkwaterbronnen is in gevaar. Uit onderzoek van KWR, het kennisinstituut van de drinkwatersector, blijkt dat het grond- en oppervlaktewater met steeds meer stoffen zijn verontreinigd. Dat bevestigt geohydroloog Arnaut van Loon van KWR in het NOS Radio 1 Journaal naar aanleiding van berichtgeving in het AD. Gisteren werd al bekend dat er een tekort aan drinkwater uit de Maas dreigt voor miljoenen Nederlanders door de toenemende droogte. Ook is de kwaliteit van dat water in het geding, omdat er in verhouding meer vervuiling in de Maas aanwezig is. Groot aantal vervuilende stoffen Het grondwater raakt vooral vervuild door een toenemende hoeveelheid nitraat (een stof afkomstig uit mest) en bestrijdingsmiddelen die erin terechtkomen. Ook oude bodemverontreinigingen komen de kwaliteit van het grondwater niet ten goede. Uit grondwater wordt meer dan de helft van het kraanwater in Nederland gewonnen. Ook met het oppervlaktewater, waar 40 procent van het drinkwater vandaan komt, is het niet goed gesteld. Doordat daar veel bestrijdingsmiddelen, industriële stoffen en geneesmiddelen in terechtkomen, raakt ook dat water verontreinigd. Verder is verzilting bij het grond- en oppervlaktewater een steeds groter probleem. Nederlandse drinkwaterbedrijven zijn geschrokken: 'Het is twee voor twaalf. Maatregelen om de kwaliteit te verbeteren zijn absoluut noodzakelijk', zegt Peter van der Velden, voorzitter van de Vereniging van waterbedrijven in Nederland (Vewin). Zo wil hij dat boeren gedwongen worden minder te bemesten, zodat stoffen als nitraat minder in het grondwater terechtkomen. Goed gecontroleerd Ook al raken de bronnen dus meer vervuild, volgens geohydroloog Van Loon is de drinkwatervoorziening in Nederland niet direct in gevaar. 'Het drinkwater is gewoon van uitstekende kwaliteit. De waterzuiveringsinstallaties zijn aangepast op de kwaliteit van de bron. Maar we verwachten wel een verslechterende trend.' Hoewel het grond- en oppervlaktewater relatief gezien meer vervuild raakt, is het drinkwater in Nederland vergeleken met de rest van Europa beter. 'Qua kwaliteit van het drinkwater staan we bovenaan, dat is hier goed geregeld. De waterzuivering en de infrastructuur zijn goed op orde', zegt Van Loon van kennisinstituut KWR. Van der Velden van Vewin sluit zich hierbij aan: 'Wij maken het allerbeste kraanwater ter wereld. Het wordt beter gecontroleerd dan levensmiddelen, er zit geen chloor in en het smaakt goed', zegt hij in het AD.
12/09 11u30  Huawei wil 5G-technologie aan westerse concurrent verkopenTelecombedrijf Huawei is bereid zijn kennis over 5G-technologie met een westers bedrijf te delen. Voor een eenmalige bedrag krijgt een koper toegang tot onder meer 5G-patenten, licenties, codes en blauwdrukken. Op die manier ontstaat er in feite een concurrent voor het Chinese Huawei. Dat zegt Huawei-oprichter en hoogste bestuurder Ren Zhengfei in een interview met The Economist. Hij stelt dat een koper het recht krijgt om de broncode aan te passen. Hoeveel die daarvoor moet betalen, zei hij niet. Het aanbod is een poging van Huawei om het wantrouwen tegen de 5G-technologie van het bedrijf weg te nemen. Het bedrijf loopt momenteel voorop in 5G-technologie, de vijfde generatie mobiel internet. De Verenigde Staten vrezen dat de Chinese overheid via de systemen andere landen kan bespioneren, omdat er 'achterdeurtjes' in de apparatuur wordt ingebouwd. Zhengfei weet niet welk bedrijf de 5G-technologie zou willen kopen. Ook is het onzeker of de Chinese staat een dergelijke deal zou goedkeuren. Volgens telecomanalisten zijn concurrenten Ericsson en Nokia waarschijnlijk niet geïnteresseerd in de deal. De Europese bedrijven werken aan eigen technologie en zouden er mogelijk het geld niet voor hebben. De analisten denken dat eerder een consortium van bedrijven geïnteresseerd kan zijn in de aankoop. Het kabinet verplichtte Nederlandse telecomproviders eerder om aanvullende beveiligingsmaatregelen te nemen bij de aanleg van het nieuwe 5G-netwerk. Er worden extra strenge eisen gesteld aan partijen die apparatuur leveren voor de kritieke onderdelen van het telecomnetwerk.
12/09 11u30  Trein ramt auto bij Meppel, bestuurder kan op tijd ontsnappenHet treinverkeer tussen Steenwijk en Meppel ligt tot ongeveer 13.00 uur stil na een aanrijding. Een intercitytrein botste in de ochtendspits tegen een auto op een spoorwegovergang bij Meppel. Niemand raakte gewond, meldt RTV Drenthe. De automobilist kwam met pech stil te staan op de overweg. Ze wist op tijd haar auto te verlaten. De intercity uit Leeuwarden kon niet meer tot stilstand komen en ramde de auto. Op dat moment zaten veel mensen in de trein. Zij mochten na ruim een uur de trein verlaten en zijn met een andere trein of een bus naar een station gebracht. De NS zet bussen in tussen Steenwijk en Meppel.
12/09 11u15  Minister Blok moet land besturen als er een aanslag komt op PrinsjesdagMinister Blok van Buitenlandse Zaken zal dit jaar op Prinsjesdag niet in Nederland zijn. Hij is dan de zogenoemde designated survivor, de minister die niet in de Ridderzaal aanwezig is bij het uitspreken van de Troonrede. Het is dit jaar voor het eerst dat een minister de opening van het parlementaire jaar niet bijwoont met het oog op een mogelijke aanslag. De 'designated survivor' neemt dan het landsbestuur over. Kennismaken in Straatsburg Minister Blok is op die dag in Straatsburg voor kennismakingsgesprekken met de nieuwe Nederlandse Europarlementariërs. Hij vliegt op maandag vanuit Brussel, waar hij de vergadering van de ministers van Buitenlandse Zaken van de Europese Unie bijwoont door naar de vergaderstad van het Europees Parlement. Vorig jaar kondigde het kabinet al aan dat er een 'designated survivor' zou komen. 'Het is niet wenselijk dat de voltallige regering aanwezig is bij een bepaalde bijeenkomst of gebeurtenis, waarbij eveneens de Raad van State en het parlement geheel aanwezig zijn', liet premier Rutte weten. Het voorstel om in Nederland een 'designated survivor' aan te wijzen komt van D66-Kamerlid Joost Sneller. Het idee komt uit de VS, waar altijd een lid van de regering bij belangrijke ceremonies de status heeft om het land te gaan leiden als de president iets overkomt. Bij een breder publiek werd de term bekend door de tv-serie Designated Survivor met Kiefer Sutherland in de hoofdrol.
12/09 11u00  'Zorg voor kinderen zonder verblijfsvergunning niet goed geregeld'Kinderen die naar Nederland zijn gevlucht, maar geen verblijfsvergunning hebben, krijgen niet de gezondheidszorg die ze nodig hebben. Dat vindt Kinderombudsvrouw Margrite Kalverboer. Ze baseert zich op eigen onderzoek naar de medische situatie van een doof meisje uit Afghanistan, dat in 2013 op 1-jarige leeftijd naar Nederland kwam. Het meisje, dat in het onderzoek Ewa wordt genoemd, komt in aanmerking voor speciale gehoorimplantaten waarmee ze kan leren horen en spreken. Die implantaten moeten daarvoor op een zo jong mogelijke leeftijd worden geplaatst. Maar Ewa en haar familie hebben nog geen verblijfsvergunning en daarom worden de implantaten niet vergoed. Het meisje krijgt de implantaten niet. Kosten Volgens de Kinderombudsvrouw wilde het Universitair Medisch Centrum Groningen (UMCG) de gehoorimplantaten niet plaatsen omdat onduidelijk was wie voor de kosten zou opdraaien. Het ministerie van Justitie en Veiligheid zou niet voor de implantaten hebben willen betalen uit angst dat dan ook andere kinderen zonder verblijfsvergunning een beroep op het departement zouden doen. 'Want behandelen zou betekenen dat Ewa langer in Nederland zou moeten blijven, misschien wel definitief', aldus Kalverboer. Het ziekenhuis in Groningen voert aan dat niet geld een rol speelde bij de beslissing om Ewa niet te opereren, maar het feit dat het meisje geen verblijfsvergunning had. Daardoor was onzeker of Ewa altijd toegang zou hebben tot goede en toegankelijke zorg, zegt het UMCG in een verklaring. 'Zonder goede revalidatie en nazorg had het inbrengen van een cochleair implantaat zelfs tot levensbedreigende situaties voor haar kunnen leiden en was het inbrengen medisch onverantwoord handelen geweest.' In Nederland heeft iedereen in een asielzoekerscentrum recht op medische zorg, betaald door de staat. Voor Ewa ging dat niet op, omdat zij uitgeprocedeerd was. Oproep Volgens een woordvoerder van het UMCG heeft het ziekenhuis bovendien contact gezocht met onder andere het ministerie van Justitie en Veiligheid, maar heeft dat niet tot een constructieve oplossing geleid. Het ministerie van Justitie en Veiligheid wil het rapport van de Kinderombudsvrouw eerst goed bestuderen, laat het in een reactie weten. Inmiddels heeft Ewa vorig jaar overigens toch een verblijfsvergunning gekregen, op 6-jarige leeftijd. Ze kon toen nog maar één gehoorimplantaat krijgen. Volgens de Kinderombudsvrouw is de kans groot dat Ewa nooit meer goed zal leren horen en praten. Ze roept het ministerie en gezondheidsorganisaties op om een richtlijn op te stellen om dit soort situaties in de toekomst te voorkomen.
12/09 10u15  Parachutisten in Engeland bijna geraakt door Amerikaanse straaljagersTwee Britse parachutisten in vrije val zijn in april bijna geraakt door Amerikaanse straaljagers, zo blijkt uit een onlangs verschenen rapport over het incident. De parachutisten vielen met een snelheid van zo'n 190 kilometer per uur naar beneden, terwijl de F15's met een snelheid van 560 kilometer per uur onder hen door vlogen. Een camera van de parachutespringers heeft het incident opgenomen, maar de beelden zijn niet openbaar gemaakt. Hoe rakelings de parachutisten en de straaljagers langs elkaar vlogen, kon achteraf niet meer worden vastgesteld. Een van de parachutisten schatte het gevaar van de situatie zelf in als gemiddeld. Parachutisten niet gezien De twee voerden hun sprong uit boven het vliegveld van Chatteris, 40 kilometer van universiteitsstad Cambridge. De Amerikaanse piloten, die uitvlogen vanaf de nabijgelegen vliegbasis Lakenheath, hadden van de luchtverkeersleiding moeten horen dat de springplek geopend was of hadden dat zelf moeten navragen. De piloot die voorop vloog, maakte een uitwijkmanoeuvre voor een ander vliegtuig. Daardoor veranderde zijn vliegroute in de richting van de parachutisten. Volgens het rapport hebben de piloten de parachutisten niet gezien. Het wordt onwaarschijnlijk geacht dat zij op tijd hadden kunnen uitwijken, mochten zij in deze situatie op ramkoers zijn geweest. Wel hadden de springers hun parachute kunnen ontvouwen, waardoor hun snelheid flink zou zijn afgenomen.
12/09 08u30  Honderden Nederlandse militairen begonnen met hulpmissie op Bahama'sDe Nederlandse marine is begonnen met de hulpverleningsmissie op de Bahama's. Door de orkaan Dorian zijn duizenden mensen op de eilandengroep dakloos geraakt. Er zijn zeker vijftig doden en er worden ongeveer 2500 mensen vermist. De marineschepen de Johan de Witt en de Snellius met daarop zo'n 550 militairen en materieel zijn gisteren aangekomen bij het zwaar getroffen eiland Abaco. Daarna is een eerste inventarisatie gemaakt van de hulpbehoefte, onder meer door met een helikopter over het eiland te vliegen en een ziekenhuis te bezoeken. 'Het is toch wel erg om het met eigen ogen te zien. Dat doet wat met je', zegt kolonel Frank Boots in het NOS Radio 1 Journaal. Hij is coördinator van de hulpactie. 'Alleen de grote, stevige gebouwen staan nog overeind. Alles wat met hout is gebouwd, ligt tegen de vlakte.' Het is volgens Boots nog wel lastig om 'een beeld te krijgen van de verschrikkelijke ellende' waarin het eiland terecht is gekomen. 'Internationale hulporganisaties brengen veel voedsel, maar er is ook behoefte aan andere hulp. Zo zijn we naar een hospitaal gegaan om te kijken hoe we daar het beste kunnen helpen. De medici zijn al dagen bezig de mensen onafgebroken te helpen.' Als onderdeel van de missie is een aantal medische teams meegekomen. Ook specialisten van de land- en luchtmacht doen mee aan de missie. Er zijn twee helikopters beschikbaar en speciale boten om moeilijk bereikbare gebieden van voedsel te voorzien. De Snellius is uitgerust met materieel om de haven van Abaco weer begaanbaar te maken. Naast de Nederlandse inbreng zijn er ook vijftig Duitse en vijftig Franse militairen ingevlogen.
12/09 08u15  Koopkracht gemiddeld wat gestegen, maar voor bijna helft bevolking gedaaldDe koopkracht van de Nederlandse bevolking is vorig jaar het minst gestegen sinds het einde van de economische crisis in 2013. De koopkracht nam toe met 0,3 procent, meldt het Centraal Bureau voor de Statistiek, dat eerder bekendmaakte dat de economie vorig jaar met 2,7 procent groeide. Bij 48 procent van de bevolking daalde de koopkracht vorig jaar, dat was in 2017 bij 46 procent. In 2014 groeide de koopkracht met 1,9 procent en in 2016 zelfs met 3 procent. Twee jaar geleden was de koopkrachtgroei met 0,7 procent ook al bescheiden. Lonen stegen nauwelijks 'Het is niet niks, maar daar is het zo'n beetje mee gezegd', zegt Peter Hein van Mulligen, hoofdeconoom van het CBS. 'Zeker als je ziet dat het goed ging met de economie en er banen bij zijn gekomen.' Volgens Van Mulligen bleef de doorsnee koopkrachtgroei beperkt doordat de cao-lonen maar weinig stegen. Die 0,3 procent is de doorsnee koopkrachtontwikkeling. De ene helft van de bevolking ging er dus meer dan 0,3 procent op vooruit, de andere helft juist minder. Flinke plus werkenden, daling bij gepensioneerden Er waren ook grote verschillen tussen groepen, constateert het CBS. Zo gingen werknemers er fors op vooruit, namelijk 1,8 procent. 'Hun koopkracht stijgt niet alleen door cao-loonstijgingen. Maar ook doordat mensen bijvoorbeeld een betere baan vinden. Dat waren er enkele honderdduizenden en die trekken het cijfer voor de werkenden omhoog. Maar voor mensen die in dezelfde baan bleven was de koopkrachtstijging dus minder hoog.' Tegelijkertijd daalde de koopkracht van gepensioneerden met een half procent. 'Het is altijd zo dat de koopkracht van werkenden zich beter ontwikkelt dan van gepensioneerden', zegt Van Mulligen. 'Gepensioneerden ontvangen een pensioen en moeten het daarmee doen.' De achteruitgang in de koopkracht van gepensioneerden kwam doordat veel pensioenfondsen vanwege te lage dekkingsgraden de pensioenen niet konden aanpassen aan prijsstijgingen. De koopkrachtstijging van 0,3 procent betekent dat een doorsnee huishouden met een netto inkomen van 34.000 euro in een jaar 105 euro meer te besteden had. Bij bijna de helft van de bevolking daalde de koopkracht juist en bij 20 procent daalde hij zelfs met 6,7 procent of meer. 'Zulke uitschieters zijn er vooral doordat mensen van inkomenspositie wisselen', zegt Van Mulligen. 'Ze gaan met pensioen, gaan minder uren werken of verliezen hun baan.' Daar staat tegenover dat de koopkracht bij 20 procent van de bevolking met 10,8 procent of meer steeg. Bijvoorbeeld doordat mensen een nieuwe baan kregen met een hoger loon of meer uren gingen werken. Dynamische en statische koopkracht Het CBS heeft de zogenoemde dynamische koopkracht berekend. Een ander instituut, het Centraal Planbureau (CPB), berekent ook koopkrachtcijfers. Maar daarbij gaat het om de statische koopkracht. Het CPB voorspelt en berekent alleen de koopkrachtverandering van huishoudens door de invloeden van buiten. Dat zijn de ontwikkeling van de cao-lonen, de inflatie en het overheidsbeleid. Het CPB gaat er daarbij van uit dat de persoonlijke situatie van mensen ongewijzigd blijft. Het CBS berekent ook wat er daadwerkelijk gebeurt met de koopkracht door veranderingen in de persoonlijke situatie van mensen mee te nemen. Ze krijgen bijvoorbeeld een nieuwe baan met een hoger loon, gaan samenwonen of juist scheiden of gaan met pensioen. Dit heet de dynamische koopkracht. De koopkrachtcijfers van het CPB en het CBS kunnen dus wat van elkaar verschillen. En voor 2018 is dat ook zo. Want het CBS komt dus op een dynamische koopkrachtstijging van 0,3 procent. En het CPB komt op net ietsje minder: 0,2 procent. Het CPB heeft dat cijfer voor 2018 in de loop der tijd teruggeschroefd. Tijdens Prinsjesdag 2017 voorspelde het CPB nog een stijging van 0,6 procent. Maar doordat bijvoorbeeld de lonen en inflatie zich toch anders ontwikkelden, werd dat minder. Voor zowel 2019 als 2020 verwacht het CPB nu een koopkrachtstijging van 1,2 procent.
12/09 07u30  Daar gaan we weer: rente omlaag, geldkraan open, spaarders op de kastAlle ogen van economen, politici en bankiers zijn vandaag gericht op Mario Draghi en de Europese Centrale Bank in Frankfurt. Consumenten kunnen beter ook opletten, want de ECB draait de renteknop naar verwachting lager en start misschien zelfs het schuldopkoopprogramma weer op. Economen rekenen op een serieus salvo van de centrale bank, als laatste actie van de afzwaaiende Draghi. De rente is al historisch laag, maar het kan dus nog lager. De rente zal bovendien ook nog heel lang heel laag blijven, zo denkt de markt. Aan de ECB-rente zitten alle andere rentes vast, zoals de hypotheekrente, kredietrente en spaarrente. Na vandaag is de kans groter op een 0-procent-spaarrente of zelfs een negatieve rente, dus betalen voor je spaargeld. De ECB zint wel op maatregelen om de pijn voor banken te verzachten en het spaargeld te ontzien. Meningen zijn verdeeld Het vorige opkoopprogramma voor staatsschulden startte in maart 2015 en werd in december 2018 stopgezet. De van 2015 tot 2018 opgekochte schulden, ter waarde van 2650 miljard euro, liggen nog op de plank. Ze worden voorlopig ook gewoon doorgerold; voor aflopende schuld wordt nieuwe gekocht, zodat nog geen euro teruggeploegd is in de markt. Binnen de ECB zijn de meningen overigens verdeeld. Centrale bankiers als Jens Weidmann van de Duitse Bundesbank en Klaas Knot van De Nederlandsche Bank zijn faliekant tegen meer geldverruiming, dus de herstart van het opkoopprogramma. De ECB staat op het punt om de depositorente - de rente die 'gewone' banken krijgen als ze geld stallen bij de centrale bank - verder te verlagen. En waarschijnlijk nog fors ook, denken economen: met 0,1 of 0,2 procent. De depositorente is al vijf jaar negatief en staat nu op -0,4 procent. Dat betekent dat banken moeten betalen voor het geld dat ze tijdelijk onderbrengen bij de ECB. Die negatieve deposito-rente moet banken dwingen hun geld zoveel mogelijk aan het werk te zetten voor kredietverlening, in plaats van doelloos in kas te houden. 'Boeterente' kost half miljard Banken kunnen niet om de negatieve rente heen. Bij het deposito gaat het om contant geld dat banken in huis hebben; ze dienen altijd een percentage cash aan te houden met oog op betalingen en op te nemen spaartegoeden. Hoe groter de bank en hoe meer spaarders, des te meer contanten zijn er in huis. Omwille van veiligheid moet dat overtollige geld elke dag bij het sluiten van de bank voor een nachtje ondergebracht worden op de depositorekening van de ECB. Dat geldt voor alle banken van de eurozone en is samen een grote som geld: gemiddeld tussen de 500 en 700 miljard euro per dag. De Nederlandse banken laten elke dag gemiddeld 138 miljard euro bij de ECB overnachten. De boeterente kost de Nederlandse banken nu ruim een half miljard euro per jaar. Door een verdere verlaging van de depositorente kijken banken aan tegen een nog hogere heffing op de overtollige liquiditeiten, wat nog meer druk zet op de rentemarges, want dat geld kunnen ze niet gebruiken voor spaarrente. Als de depositorente zakt naar -0,6 procent, zijn de banken bijna 300 miljoen euro extra kwijt. En dat is precies de reden dat de spaarrente verlaagd is naar bijna 0 procent en negatieve spaarrente dreigt. Voor banken wordt het dus nog lastiger om de spaarrente overeind te houden. Die is bij de meeste banken nu al eigenlijk bijna 0 of 0. De grootbanken bieden nu nog maar 0,02 of 0,03 procent, dus 20 of 30 eurocent op 1000 euro spaargeld. Banken willen liever niet aan negatieve spaarrente. Consumenten snappen niet waarom ze zouden moeten betalen voor hun eigen spaargeld, dat ook nog eens werkkapitaal van banken is waarmee leningen en hypotheken verstrekt worden. 'Niet in hun sok stoppen' Rabobank-topman Wiebe Draijer noemt een negatieve spaarrente heel onwenselijk. 'Ik zie dat niet gebeuren voor gewone klanten, maar je kunt het niet garanderen, gezien het extreme beleid van de ECB. Je kan het gedrag van spaarders bij een negatieve rente niet voorspellen. Wat je niet wil, is dat mensen geld uit het bancaire systeem gaan halen en in hun sok stoppen. Dat is veel onwenselijker dan dat er goed voor gezorgd wordt door een bank', zei Draijer een maand geleden. Maar er lijkt hoop voor de spaarders. De kans bestaat dat de Europese Centrale Bank de banken op het vlak van het spaargeld tegemoet komt, door voor het verplichte kasgeld een lager tarief of zelfs een nultarief te rekenen, dus een soort vrijstelling. Dat zou de neerwaartse druk op de spaarrente verlichten en banken mogelijk maken om de spaarrente positief te houden. Voor de ECB wordt het deposito met een dubbel tarief technisch wel ingewikkelder; dat zou kunnen leiden tot hogere rentetarieven op bijvoorbeeld obligatiemarkten.
12/09 07u00  Wekdienst 12/9: nieuwe maatregelen ECB en wat kost het Songfestival?Goedemorgen! De Europese Centrale Bank ECB komt met nieuwe maatregelen om de economie te stimuleren, en misschien krijgen we te horen hoeveel Rotterdam uit wil geven aan het Songfestival. Overdag is er eerst veel bewolking en in het zuidoosten kan nog een bui vallen. Geleidelijk breekt de zon door. Met een meest matige tot krachtige westelijke wind wordt het 19 tot 22 graden. Ga je op pad? Hier vind je het overzicht van de werkzaamheden en files en de situatie op het spoor. Wat kun je vandaag verwachten? De ECB maakt nieuwe maatregelen bekend om de economie te stimuleren. Er wordt serieus rekening mee gehouden dat de Italiaanse topman van de ECB, Draghi, vlak voor zijn afscheid, de rente voor banken nog verder verlaagt. Misschien wordt ook weer het omstreden schuldopkoopprogramma herstart. In Winterswijk spreekt de gemeenteraad over de toekomst van de onbeveiligde spoorwegovergang, waar vorige week een 63-jarige vrouw omkwam. De spoorwegovergang werd na het ongeluk per direct gesloten. Bij de raadsvergadering in Rotterdam wordt vandaag besloten of het bidbook voor het Songfestival openbaar wordt gemaakt. Als ze dat doen, weten we waarschijnlijk ook hoeveel geld de stad aan het Songfestival uit wil geven. Wat heb je gemist? De koopkracht van de Nederlandse bevolking is vorig jaar het minst gestegen sinds het einde van de economische crisis in 2013. De koopkracht nam toe met 0,3 procent, meldt het Centraal Bureau voor de Statistiek, dat eerder bekendmaakte dat de economie vorig jaar met 2,7 procent groeide. Bij maar liefst 48 procent van de bevolking daalde de koopkracht zelfs. Ander nieuws uit de nacht: No-deal-brexit kan leiden tot chaos, staat in Britse regeringsdocumenten: stijgende voedselprijzen, hogere brandstofprijzen, een ontregeling van medicijnleveringen en er kan chaos op de straten uitbreken, valt te lezen in de openbaar gemaakte documenten. D66 wil quotum om aantal vrouwen aan de top te halen: dat is volgens D66 nodig voor gelijke kansen op de arbeidsmarkt. Dode bij uitslaande brand flatgebouw Haarlem: de brand ontstond na een explosie, 48 woningen werden ontruimd. En dan nog even dit: Sporten is voor iedereen gezond, maar voor mensen in een vroege stadium van Parkinson is het extra goed. Uit onderzoek blijkt dat patiënten duidelijk baat hebben bij thuis fietsen op de hometrainer. Het fietsen leidde niet alleen tot een significant lagere toename van ziektesymptomen, de patiënten uit de fietsgroep waren ook fitter dan de patiënten uit de controlegroep. Dat blijkt uit een studie van het Radboudumc die gepubliceerd is in The Lancet Neurology. Fijne dag!
12/09 07u00  Koopkracht gemiddeld wat toegenomen, maar voor bijna de helft gedaaldDe koopkracht van de Nederlandse bevolking is vorig jaar het minst gestegen sinds het einde van de economische crisis in 2013. De koopkracht nam toe met 0,3 procent, meldt het Centraal Bureau voor de Statistiek, dat eerder bekendmaakte dat de economie vorig jaar met 2,7 procent groeide. Bij 48 procent van de bevolking daalde de koopkracht vorig jaar, dat was in 2017 bij 46 procent. In 2014 groeide de koopkracht met 1,9 procent en in 2016 zelfs met 3 procent. Twee jaar geleden was de koopkrachtgroei met 0,7 procent ook al bescheiden. Lonen stegen nauwelijks 'Het is niet niks, maar daar is het zo'n beetje mee gezegd', zegt Peter Hein van Mulligen, hoofdeconoom van het CBS. 'Zeker als je ziet dat het goed ging met de economie en er banen bij zijn gekomen.' Volgens Van Mulligen bleef de doorsnee koopkrachtgroei beperkt doordat de cao-lonen maar weinig stegen. Die 0,3 procent is de doorsnee koopkrachtontwikkeling. De ene helft van de bevolking ging er dus meer dan 0,3 procent op vooruit, de andere helft juist minder. Flinke plus werkenden, daling bij gepensioneerden Er waren ook grote verschillen tussen groepen, constateert het CBS. Zo gingen werknemers er fors op vooruit, namelijk 1,8 procent. 'Hun koopkracht stijgt niet alleen door cao-loonstijgingen. Maar ook doordat mensen bijvoorbeeld een betere baan vinden. Dat waren er enkele honderdduizenden en die trekken het cijfer voor de werkenden omhoog. Maar voor mensen die in dezelfde baan bleven was de koopkrachtstijging dus minder hoog.' Tegelijkertijd daalde de koopkracht van gepensioneerden met een half procent. 'Het is altijd zo dat de koopkracht van werkenden zich beter ontwikkelt dan van gepensioneerden', zegt Van Mulligen. 'Gepensioneerden ontvangen een pensioen en moeten het daarmee doen.' De achteruitgang in de koopkracht van gepensioneerden kwam doordat veel pensioenfondsen vanwege te lage dekkingsgraden de pensioenen niet konden aanpassen aan prijsstijgingen. De koopkrachtstijging van 0,3 procent betekent dat een doorsnee huishouden met een netto inkomen van 34.000 euro in een jaar 105 euro meer te besteden had. Bij bijna de helft van de bevolking daalde de koopkracht juist en bij 20 procent daalde hij zelfs met 6,7 procent of meer. 'Zulke uitschieters zijn er vooral doordat mensen van inkomenspositie wisselen', zegt Van Mulligen. 'Ze gaan met pensioen, gaan minder uren werken of verliezen hun baan.' Daar staat tegenover dat de koopkracht bij 20 procent van de bevolking met 10,8 procent of meer steeg. Bijvoorbeeld doordat mensen een nieuwe baan kregen met een hoger loon of meer uren gingen werken. Dynamische en statische koopkracht Het CBS heeft de zogenoemde dynamische koopkracht berekend. Een ander instituut, het Centraal Planbureau (CPB), berekent ook koopkrachtcijfers. Maar daarbij gaat het om de statische koopkracht. Het CPB voorspelt en berekent alleen de koopkrachtverandering van huishoudens door de invloeden van buiten. Dat zijn de ontwikkeling van de cao-lonen, de inflatie en het overheidsbeleid. Het CPB gaat er daarbij van uit dat de persoonlijke situatie van mensen ongewijzigd blijft. Het CBS berekent ook wat er daadwerkelijk gebeurt met de koopkracht door veranderingen in de persoonlijke situatie van mensen mee te nemen. Ze krijgen bijvoorbeeld een nieuwe baan met een hoger loon, gaan samenwonen of juist scheiden of gaan met pensioen. Dit heet de dynamische koopkracht. De koopkrachtcijfers van het CPB en het CBS kunnen dus wat van elkaar verschillen. En voor 2018 is dat ook zo. Want het CBS komt dus op een dynamische koopkrachtstijging van 0,3 procent. En het CPB komt op net ietsje minder: 0,2 procent. Het CPB heeft dat cijfer voor 2018 in de loop der tijd teruggeschroefd. Tijdens Prinsjesdag 2017 voorspelde het CPB nog een stijging van 0,6 procent. Maar doordat bijvoorbeeld de lonen en inflatie zich toch anders ontwikkelden, werd dat minder. Voor zowel 2019 als 2020 verwacht het CPB nu een koopkrachtstijging van 1,2 procent.
12/09 06u45  Nederlandse youtubers gearresteerd bij Area 51 in VSDe Nederlandse youtubers Ties Granzier (20) en Govert Sweep (21) zijn gearresteerd toen ze probeerden Area 51 in de Amerikaanse staat Nevada binnen te dringen. Ze negeerden borden waarop werd gewaarschuwd de zwaarbeveiligde militaire basis niet te betreden. Volgens de Amerikaanse politie hadden ze een drone, camera's en laptops bij zich in de auto. De politie heeft de beelden bekeken die de twee maakten van het gebied. De vloggers zitten sinds dinsdag in de cel en worden aangeklaagd voor het betreden van verboden terrein. Granzier heeft ruim 735.000 abonnees op YouTube, Govert Sweep ruim 300.000. Ufo's en aliens Area 51 is een testlocatie van de Amerikaanse luchtmacht. Er hangt een zweem van geheimzinnigheid omheen, vanwege geruchten over aliens en ufo's die er zouden liggen opgeslagen. In juli werd een Facebookevenement aangemaakt waarin mensen zich aanmeldden voor een bestorming van het gebied op 20 september. Meer dan twee miljoen mensen hebben zich ervoor aangemeld. Na een bezoekje van de FBI trok de initiatiefnemer het evenement in en werd het veranderd in een festival in de buurt van de locatie.
12/09 06u15  'Zware misstanden bij sloop SBM-schip in India'Het Nederlandse bedrijf SBM Offshore heeft vorig jaar een ernstig vervuilende gastanker laten slopen op het strand van India, ook al was het bedrijf gewaarschuwd voor dodelijke gezondheidsrisico's. Dat blijkt uit onderzoek van het televisieprogramma Zembla, dat er vanavond op NPO 2 een uitzending over heeft. De giftanker bevatte zeer hoge concentraties kwik. Een specialistisch bureau waarschuwde de Nederlandse platformbouwer dat bij het slopen kwikdampen vrij konden komen. Dat zou bij medewerkers kunnen leiden tot blijvende neurologische schade of de dood. Maar SBM probeerde, zo meldt Zembla, de hoeveelheid kwik te verhullen om zo veel geld aan schoonmaakkosten te besparen. Medewerkers werden nauwelijks beschermd. De tanker Yetagun lag jarenlang boven het gelijknamige gasveld bij Myanmar. In dat gasveld is veel kwik aanwezig, dat zich bij opslag van het gas hecht aan de opslagtanks. Toen SBM het schip wilde laten slopen, werd onderzoek gedaan door een chemisch expert. Die constateerde de hoge concentratie kwik. Rapport afzwakken Zembla meldt dat SBM Offshore het rapport eerst probeerde af te zwakken. Het Nederlandse bedrijf liet daarna een tweede bureau onderzoek doen, dat opvallend genoeg concludeerde dat er geen sprake van was hoge concentraties kwik. Betrokkenen zeggen tegen het onderzoeksprogramma van omroep BNNVARA dat er van alles aan dit onderzoek rammelde en dat SBM de miljoenen kostende schoonmaak wilde omzeilen. Het kwikschip ging uiteindelijk naar een sloopbedrijf in India. Dat bedrijf en SBM Offshore stellen in een reactie dat de medewerkers passende bescherming kregen en niet zijn blootgesteld aan kwikdampen. Maar uit geheime opnames blijkt echter dat werknemers zonder enige vorm van bescherming aan het werk waren, en werden blootgesteld aan dampen die vrijkwamen door gebruik van gasbranders. Het programma sprak ook met de slopers: die zeiden dat ze alleen beschermende kleding kregen bij inspecties. Ook klaagden sommige medewerkers over ademhalingsproblemen en misselijkheid. Scheepsslopers in Azië moeten hun werk onder zware omstandigheden doen. Jaarlijks komen er tientallen mensen bij om het leven. De Europese Unie heeft de sloop van schepen op de Indiase stranden die die onder EU-vlag varen verboden. Dat was niet van toepassing voor het SBM-schip Yetagun: dat voer onder de vlag van de Bahama's.
12/09 04u15  Dode bij uitslaande brand flatgebouw HaarlemBij een uitslaande brand in een flat in Haarlem is een dode gevallen. In eerste instantie werd aangenomen dat alle bewoners veilig waren geëvacueerd. Enkele uren later werd toch een dode aangetroffen in een van de appartementen, meldt de Veiligheidsregio Kennemerland. De brand ontstond gisteravond rond 23.00 uur op de tweede etage van de flat aan de Rudolf Steinerstraat. Door nog onbekende oorzaak was daar een explosie geweest in een appartement. Vier woonlagen boven de woning en enkele appartementen ernaast moesten worden ontruimd door de rookontwikkeling. In totaal ging het om 48 woningen. Even voor middernacht werd het sein brand meester gegeven. De meeste bewoners konden terug naar hun woning. Bewoners van acht appartementen zijn elders ondergebracht. De politie is een onderzoek gestart naar de oorzaak van de explosie.
12/09 03u45  No-deal-brexit kan leiden tot chaos, staat in Britse regeringsdocumentenDe Britse regering heeft documenten openbaar gemaakt over de mogelijke effecten van een no-deal-brexit. En die effecten zijn niet mis: stijgende voedselprijzen, hogere brandstofprijzen, een ontregeling van medicijnleveringen en er kan chaos op de straten uitbreken. In de documenten wordt het vertrek van het Verenigd Koninkrijk uit de Europese Unie zonder akkoord een 'worstcasescenario' genoemd, oftewel de slechts denkbare situatie. De documenten werden op 2 augustus opgesteld. De Britse regering moest ze publiceren nadat het Lagerhuis in meerderheid had gestemd voor openbaarmaking. Kwetsbare groepen De documenten beschrijven dat de handel met het vasteland vrijwel stil kan komen te liggen: 85 procent van de vrachtwagens zou zonder deal niet voldoen aan de Franse douaneregels. Wat betreft voedingsmiddelen wordt verwacht dat verse producten en verpakkingsmiddelen schaarser kunnen worden, met name kwetsbare groepen zullen daar 'onevenredig veel' last van krijgen. De beschreven effecten van een no-deal-brexit komen bijna volledig overeen met inschattingen die in augustus uitlekten. Destijds werden ze door de overheid afgedaan als bangmakerij. Premier Johnson wil de EU hoe dan ook op 31 oktober verlaten, met of zonder deal.
12/09 03u45  D66 wil quotum om aantal vrouwen aan de top te halenEr moet een tijdelijk quotum komen voor vrouwen in de top van beursgenoteerde bedrijven. Dat is volgens D66 nodig voor gelijke kansen op de arbeidsmarkt. De huidige regels om meer vrouwen aan de top te krijgen, zijn volgens D66-Kamerlid Vera Bergkamp onvoldoende. De afgelopen zes jaar moesten de grootste bedrijven van Nederland er al naar streven de leiding voor minstens 30 procent uit vrouwen te laten bestaan. Dat percentage wordt bij lange na niet gehaald. Daarom denkt Bergkamp dat een quotum nodig is. 'We hebben een hamer nodig om de apenrots plat te slaan. Een tijdelijk vrouwenquotum is die hamer.' Drie van de tien Het aandeel vrouwelijke bestuurders bij beursgenoteerde ondernemingen is dit jaar gestegen, bleek onlangs uit de Female Board Index. Dit jaar was een op de vier nieuwe bestuurders een vrouw. Bergkamp vindt dat drie van de tien bestuursfuncties voor een vrouw moet zijn. Nu is dat nog een op de twaalf. Bedrijven zouden twee benoemingstermijnen moeten krijgen om aan het quotum te voldoen. Dat is in totaal acht jaar. Zijn er dan nog altijd te veel mannen, dan moet de overheid hun benoeming ongedaan kunnen maken. D66 vindt dat de top van de publieke sector zelfs voor 40 procent uit vrouwen moet bestaan omdat de overheid een voorbeeldfunctie heeft. Na twaalf jaar is het quotum niet meer nodig, hoopt Bergkamp. Ze wil dan kijken of het kan vervallen of nog moet blijven. In de Tweede Kamer is tot dusver geen meerderheid voor een quotum.
12/09 02u45  China is jarig, Trump stelt verhoging importheffingen met twee weken uitPresident Trump stelt de hogere importheffingen op Chinese producten met twee weken uit. Per 1 oktober zouden de tarieven worden verhoogd, dat gebeurt nu per 15 oktober. Op Twitter stelt Trump dat het uitstel gebeurt op verzoek van de Chinese vicepremier Liu He en vanwege de 70ste verjaardag van de Volksrepubliek China. Hij noemt het opschorten van de heffingen een 'teken van goede wil'. Het gaat om tariefverhogingen op goederen ter waarde van 250 miljard dollar. De tarieven gaan van 25 naar 30 procent. Trump heeft heffingen ingevoerd op uit China geïmporteerde producten ter waarde van 550 miljard dollar. Muurvast Amerikaanse en Chinese handelsafgevaardigden komen naar verwachting half september bijeen in Washington om gesprekken begin oktober tussen de ministers van beide landen voor te bereiden. Bij die gesprekken zijn de Chinese vicepremier Liu He, de Amerikaanse handelsvertegenwoordiger Robert Lighthizer en minister van Financiën Steven Mnuchin betrokken. Vorige week legden de twee landen elkaar nieuwe importheffingen op. Het handelsconflict, dat al maanden speelt, lijkt voorlopig niet tot een einde te komen. Onderhandelingen zitten muurvast. Bovendien zijn naast 15 oktober ook voor 15 december van beide kanten verdere tariefsverhogingen aangekondigd.
12/09 02u00  Burgerdoden in oorlogen na 9/11 in VS geen prioriteit 'door angst overheid'Tijdens de herdenking bij het Pentagon van de aanslagen van 11 september uitte president Trump gisteren dreigende taal in de richting van mogelijke vijanden van Amerika. Hij kondigde aan met harde hand terug te slaan zoals hij dat ook de afgelopen dagen heeft gedaan tegen de Taliban: 'Met de aanval van afgelopen week hebben we de vijand harder geraakt dan ooit en we zullen daarmee doorgaan.' Hoe groot die schade precies was, is niet bekendgemaakt. Minister van Buitenlandse Zaken Pompeo had het afgelopen weekend nog over duizend slachtoffers aan de kant van de Taliban. 'Zaten daar ook burgerslachtoffers bij?' Die vraag werd gisteren hardop gesteld tijdens een paneldiscussie bij het Cato-instituut, een conservatieve denktank in Washington. 'De stelling dat dat er nul zijn geweest is absurd. Wat zijn de echte aantallen?' Burgerslachtoffers onbekend In Washington werd stilgestaan bij alle burgers die zijn omgekomen tijdens de oorlogen in Afghanistan en Irak die volgden na 2001. Op 11 september kwamen 2977 mensen om. Bij de oorlogen die eruit voortvloeiden sneuvelden volgens het Pentagon meer dan 7000 Amerikaanse militairen. Hoeveel onschuldige mannen, vrouwen en kinderen er in de landen die door de Amerikanen werden binnengevallen stierven is onbekend. 'Wij doen ter plekke onderzoek. We spreken met slachtoffers, ooggetuigen en schrijven daar rapporten over die we aan het ministerie van Defensie aanbieden. Het Pentagon doet alleen aan inschattingen, wij doen aan feitenonderzoek', zegt Daphne Eviatar van Amnesty International. 'Het is hun missie om de vijand te verjagen, zoals IS of de Taliban. Het is geen prioriteit om over burgerslachtoffers te rapporteren.' Een andere organisatie die ooggetuigenverslagen van slachtoffers vastlegt in de oorlogsgebieden is het Center for Civilians in Conflict. Directeur Daniel Mahanty: 'We eren wel de militairen die omkomen in oorlogsgebied, maar gedenken niet de onschuldige slachtoffers die sterven door onze bombardementen.' Volgens Mahanty zorgt de nieuwe manier van oorlogvoeren voor moeilijkheden bij het tellen van het aantal burgerslachtoffers. 'Onze oorlogsvoering is steeds geavanceerder geworden. Onbemande drone-aanvallen verhullen het aantal slachtoffers dat we maken. Daardoor lopen we het risico dat we denken te weten hoeveel slachtoffers er zijn gevallen, alleen op basis van schattingen van het Pentagon.' Uit eerdere onderzoeken komen zeer uiteenlopende aantallen naar voren. Van honderdduizend Iraakse slachtoffers in 2004, tot anderhalf miljoen in 2015. Tegenwoordig wordt het aantal van 244.000 slachtoffers in Afghanistan, Pakistan en Irak aangehouden. Dat aantal blijkt uit een onderzoek van The Cost of War Project, een initiatief van Brown University. Om meer duidelijkheid over de aantallen te krijgen is het noodzakelijk dat de bevolking die achterblijft iemand verantwoordelijk kan houden voor de aangerichte schade, stelt Emily Manna van Open the Government, een organisatie die pleit voor een transparantere democratie. 'Er is nu geen centraal punt om die schade te melden.' Volgens Manna duikt de Amerikaanse overheid weg voor de verantwoordelijkheid. 'Het Amerikaanse volk wordt nu niet geïnformeerd over de aantallen burgerslachtoffers die vallen. De overheid is bang dat mislukte missies en grote aantallen burgerslachtoffers ervoor kunnen zorgen dat het grote publiek het vertrouwen verliest en niet meer achter de overheid staat.' Dat is iets wat de overheid volgens haar koste wat kost wil vermijden. Om die reden is het voor Amerikaanse journalisten ook lastig om informatie te verifiëren en wordt er minder verslag van gedaan. 'Je ziet wel dat Amerikaanse media beelden laten zien van burgerslachtoffers bij Russische of Syrische aanvallen. Nooit na Amerikaanse aanvallen.' Volgens Manna is het Amerikaanse volk na achttien jaar ook 'oorlogsmoe'. Nieuwe wet Het is niet zo dat de Amerikaanse overheid dit onderwerp compleet negeert. In 2016 is er wetgeving doorgevoerd waarbij meer nadruk ligt op het beperken van burgerslachtoffers. Bijvoorbeeld door er in de planning al rekening mee te houden waar de minste schade aan land en burgers zal worden aangericht. Volgens Mahanty, directeur van het Center for Civilians in Conflict, is dat een flinke verbetering. Een 'schone oorlog' is volgens hem niet mogelijk, maar dit is een stap in de goede richting. Daphne Eviatar van Amnesty is daar sceptischer over en ziet graag dat Congresleden er bij het Pentagon op blijven aandringen transparant te zijn over de aantallen mannen, vrouwen en kinderen die sterven tijdens aanvallen van Amerika. Of er ooit duidelijkheid komt over hoeveel burgers er de afgelopen dagen zijn omgekomen bij de aanslag op de Taliban is de vraag. Want, zo zegt Eviatar: 'Als wij de overheid vragen naar omgekomen mannen, vrouwen en kinderen wordt ons meestal verteld dat is vastgesteld dat zij bij de vijand hoorden. Verder gaan ze er niet op in.'
12/09 00u45  Parkinsonpatiënten gebaat bij thuis fietsen op de hometrainerParkinsonpatiënten die in de vroege fase van hun ziekte regelmatig thuis sporten hebben daar duidelijk baat bij. Dat blijkt uit een studie van het Radboudumc die gepubliceerd is in The Lancet Neurology. De onderzoekers lieten een groep patiënten in hun eigen huis drie keer per week flink fietsen op een hometrainer. De controlegroep deed rek- en strekoefeningen. In totaal deden ruim honderd patiënten mee aan het onderzoek. Alle deelnemers slikten medicatie. In de onderzoeksperiode van zes maanden bleven de parkinson-verschijnselen bij de patiënten in de fietsgroep constant, terwijl de patiënten in de controlegroep meer last kregen van hun ziekte. Het fietsen op de hometrainer bleek ervoor te zorgen dat de parkinson-symptomen significant minder toenamen dan bij de patiënten die rek- en strekoefeningen deden. Beide groepen hadden een app die hen beloonde bij bepaalde prestaties. De hometrainers waren uitgerust met beeldscherm en software zodat de fietsers een berg op konden fietsen uit de Tour de France, een wedstrijd konden fietsen tegen virtuele tegenstanders of een eigen eerdere prestatie konden proberen te verbeteren. Ook konden ze bijvoorbeeld pacman spelen op de fiets waarbij ze door harder te fietsen meer monstertjes opslokten. Motoriek Het fietsen leidde niet alleen tot een significant mindere toename van ziektesymptomen, de patiënten uit de fietsgroep waren ook fitter dan de patiënten uit de controlegroep. Hoogleraar Bas Bloem van het Radboudumc heeft leiding gegeven aan het onderzoek. 'De controlegroep scoorde na de onderzoeksperiode ruim vier punten slechter op de schaal waarmee we de motoriek van parkinsonpatiënten meten', zegt Bloem. 'Het effect van fietsen is ongeveer gelijk aan de verbetering die we met verschillende medicijnen teweegbrengen. Nieuwe medicijnen worden als zinvol voor patiënten gezien als ze voor een verbetering van de motoriek met drie punten zorgen. Dat geeft aan hoe belangrijk het effect van het fietsen is dat we hebben gevonden.' Om zekerheid te krijgen over het positieve effect van fietsen moet afgewacht worden of de verschillen tussen beide groepen blijven bestaan. 'De patiënten uit de fietsgroep werden fitter en hadden minder symptomen. Ze gingen dus minder hard achteruit. Dat betekent dat ze minder een beroep doen op de gezondheidszorg. Minder pillen slikken, minder consulten in het ziekenhuis nodig hebben, maar ook dat ze minder last hebben van complicaties aan longen, hart en vaten. Veel parkinsonpatiënten overlijden uiteindelijk aan dergelijke complicaties.' Gaming Dankzij de game-elementen hielden de patiënten het ook goed vol om een half jaar lang drie keer per week een half uur tot drie kwartier te fietsen. Bloem: 'We weten dat bewegen en sporten goed is voor parkinsonpatiënten, maar heel vaak doen ze het niet. Dat komt ook doordat ze depressies hebben of enigszins apathisch zijn door hun ziekte. En hun slechte motoriek verhoogt de drempel ook. Door hen thuis te laten sporten en het leuk te maken met die game-elementen verlagen we die drempel. En dat werkt.'
12/09 00u15  Koopkracht groeide vorig jaar zeer bescheiden met 0,3 procentDe koopkracht van de Nederlandse bevolking is vorig jaar het minst gestegen sinds het einde van de economische crisis in 2013. Dat koopkracht nam toe met 0,3 procent, meldt het CBS, dat eerder bekendmaakte dat de economie vorig jaar met 2,7 procent groeide. In 2014 groeide de koopkracht met 1,9 procent en in 2016 zelfs met 3 procent. Vorig jaar was de koopkrachtgroei met 0,5 procent ook al zeer bescheiden. 'Het is niet niks, maar daar is het zo'n beetje mee gezegd', zegt Peter Hein van Mulligen, hoofdeconoom van het CBS. 'Zeker als je ziet dat het goed ging met de economie en er banen bij zijn gekomen.' Volgens Van Mulligen bleef de doorsnee koopkrachtgroei beperkt doordat de cao-lonen maar weinig stegen. Die 0,3 procent is de doorsnee koopkrachtontwikkeling. De ene helft van de bevolking ging er dus meer dan 0,3 procent op vooruit, de andere helft juist minder. Flinke plus werkenden, daling bij gepensioneerden Er waren ook grote verschillen tussen groepen, constateert het CBS. Zo gingen werknemers er fors op vooruit, namelijk 1,8 procent. 'Hun koopkracht stijgt niet alleen door cao-loonstijgingen. Maar ook doordat mensen bijvoorbeeld een betere baan vinden. Dat waren er enkele honderdduizenden en die trekken het cijfer voor de werkenden omhoog. Maar voor mensen die in dezelfde baan bleven was de koopkrachtstijging dus minder hoog.' Tegelijkertijd daalde de koopkracht van gepensioneerden met een half procent. 'Het is altijd zo dat de koopkracht van werkenden zich beter ontwikkelt dan van gepensioneerden', zegt Van Mulligen. 'Gepensioneerden ontvangen een pensioen en moeten het daarmee doen.' De achteruitgang in de koopkracht van gepensioneerden kwam doordat veel pensioenfondsen vanwege te lage dekkingsgraden de pensioenen niet konden aanpassen aan prijsstijgingen. De koopkrachtstijging van 0,3 procent betekent dat een doorsnee huishouden met een netto inkomen van 34.000 euro in een jaar 105 euro meer te besteden had. Bij 48 procent van de bevolking daalde de koopkracht. En bij 20 procent daalde hij zelfs met 6,7 procent of meer. 'Zulke uitschieters zijn er vooral doordat mensen van inkomenspositie wisselen', zegt Van Mulligen van het CBS hierover. 'Ze gaan met pensioen, gaan minder uren werken of verliezen hun baan.' Daar staat tegenover dat de koopkracht bij 20 procent van de bevolking met 10,8 procent of meer steeg. Bijvoorbeeld doordat mensen een nieuwe baan kregen met een hoger loon of meer uren gingen werken. Dynamische en statische koopkracht Het CBS heeft de zogenoemde dynamische koopkracht berekend. Een ander instituut, het Centraal Planbureau (CPB), berekent ook koopkrachtcijfers. Maar daarbij gaat het om de statische koopkracht. Het CPB voorspelt en berekent alleen de koopkrachtverandering van huishoudens door de invloeden van buiten. Dat zijn de ontwikkeling van de cao-lonen, de inflatie en het overheidsbeleid. Het CPB gaat er daarbij vanuit dat de persoonlijke situatie van mensen ongewijzigd blijft. Het CBS berekent ook wat er daadwerkelijk gebeurt met de koopkracht door veranderingen in de persoonlijke situatie van mensen mee te nemen. Ze krijgen bijvoorbeeld een nieuwe baan met een hoger loon, gaan samenwonen of juist scheiden of gaan met pensioen. Dit heet de dynamische koopkracht. De koopkrachtcijfers van het CPB en het CBS kunnen dus wat van elkaar verschillen. En voor 2018 is dat ook zo. Want het CBS komt dus op een dynamische koopkrachtstijging van 0,3 procent. En het CPB komt op net ietsje minder: 0,2 procent. Het CPB heeft dat cijfer voor 2018 in de loop der tijd teruggeschroefd. Tijdens Prinsjesdag 2017 voorspelde het CPB nog een stijging van 0,6 procent. Maar doordat bijvoorbeeld de lonen en inflatie zich toch anders ontwikkelden werd dat minder. Voor zowel 2019 als 2020 verwacht het CPB nu een koopkrachtstijging van 1,2 procent.
11/09 23u45  Grapperhaus wil verlenging rijbewijs ouderen niet versoepelenOudere automobilisten mogen niet doorrijden met een verlopen rijbewijs. Minister Grapperhaus is niet bereid om een verlopen rijbewijs van 75-plussers te gedogen. Oudere automobilisten moeten wachten op nieuwe wetgeving, waarmee wordt vastgelegd dat ze nog een jaar kunnen doorrijden zonder keuring en verlenging van hun rijbewijzen. 'We kunnen in regelgeving geen uitzondering maken', zei de minister van Justitie en Veiligheid in het debat over de lange wachttijden bij het Centraal Bureau Rijvaardigheidsbewijzen (CBR). 'Het schept een precedent.' Bij het CBR zijn grote problemen, waardoor ouderen lang moeten wachten op een verlenging van hun rijbewijs. Als ze willen blijven doorrijden na hun 75ste moeten ze een nieuw rijbewijs aanvragen, evenals een gezondheidsverklaring. Keuring Vanwege de lange wachttijden besloot minister Van Nieuwenhuizen van Infrastructuur en Waterstaat in juni dat 75-plussers een jaar langer mogen doorrijden zonder keuring. Maar dat moet wel eerst wettelijk zijn geregeld. Daar wordt nu aan gewerkt. Het is nog onbekend hoelang het kan duren. 'Het proces wordt met spoed doorlopen', aldus Grapperhaus.
11/09 23u00  Fabrikant zware pijnstiller OxyContin schikt voor miljardenHet farmaceutische bedrijf achter de zware, verslavende pijnstiller OxyContin heeft een voorlopige schikking getroffen met duizenden Amerikaanse steden, tientallen staten en met ziekenhuizen en andere partijen. Ze stellen Purdue Pharma aansprakelijk voor de slachtoffers van de pijnstiller. Ook de familie die het bedrijf bezit wordt verantwoordelijk gehouden. Met de voorlopige deal zou zo'n 12 miljard dollar zijn gemoeid, melden Amerikaanse media. Ook zou de familie Sackler afstand moeten doen van het bedrijf en wordt Purdue Pharma failliet verklaard. Maar niet alle partijen zijn bereid de deal te accepteren. Zij nemen geen genoegen met de schikking en eisen meer geld van de Sacklers, omdat ze miljarden verdienden aan OxyContin. Meer geld Staten die de deal weigeren zijn New York, Connecticut en Massachusetts. Tegen The Washington Post zegt een van de advocaten dat de schade die de familie en haar bedrijf hebben aangericht vele malen groter is dan het bedrag van de schikking. Zij eisen meer geld. In OxyContin zit de opioïde ocxycodon; een sterkere, synthetische variant van morfine. Het middel onderdrukt pijnprikkels in de hersens. De tabletten of capsules zijn in Nederland op recept verkrijgbaar onder de namen OxyContin, Oxynorm en Oxycodon. Minister Bruins waarschuwde dit jaar dat het gebruik van oxycodon in Nederland fors is gestegen. Opioïden zijn vooral in de VS een groot probleem. Jaarlijks sterven daar ruim 70.000 mensen aan een overdosis. Afgelopen maart betaalde Purdue Pharma 270 miljoen dollar aan de staat Oklahoma om een rechtszaak te voorkomen. Johnson & Johnson Medicijnfabrikant Johnson & Johnson heeft vorige maand een half miljard dollar boete gekregen in een zaak die was aangespannen door Oklahoma. Volgens de rechtbank heeft het bedrijf in de marketing opzettelijk de verslavende gevolgen van zijn pijnstillers gebagatelliseerd en de nadruk gelegd op de positieve werking van de opiaten.
11/09 22u45  Kamer waarschuwt ECB-voorzitter Draghi in brief over pensioenenKamervoorzitter Khadija Arib heeft namens de Tweede Kamer een brief gestuurd aan president Mario Draghi van de Europese Centrale Bank (ECB), met daarbij een motie van CDA-Kamerlid Pieter Omtzigt, die de Kamer gisteren heeft aangenomen. Dat een nationaal parlement zo'n brief stuurt is hoogst uitzonderlijk en gaat bovendien voorbij aan de regel dat centrale banken niet onder politieke druk moeten worden gezet. De brief (.pdf) is hier te lezen. De brief gaat over verwachte plannen van de ECB om banken te compenseren voor de negatieve rente als ze hun geld stallen bij de ECB. Dat plan zou oneerlijk zijn voor Nederlandse pensioenspaarders, omdat pensioenfondsen dat voordeel niet krijgen. Extreem lage rente Op dit moment is de rente voor banken over het geld dat zij moeten stallen bij de ECB (de depositorente) negatief. Hij staat op - 0,4 procent. Dat kost banken veel geld, en het leidt onder andere tot de zeer lage spaarrente die spaarders krijgen van hun bank. Morgen maakt de ECB nieuwe maatregelen bekend om de economie te stimuleren, en de verwachting is dat deze depositorente nog verder gaat zakken, naar -0,5 of -0,6 procent. Maar de ECB wil banken daarvoor compenseren. Geld dat banken kwijt zijn aan de negatieve depositorente, kunnen ze namelijk niet gebruiken voor kredieten om de economie te stimuleren. De verwachting is daarom dat de ECB de banken op de één of andere manier tegemoet gaat komen, bijvoorbeeld door een bepaald bedrag vrij te stellen van de depositorente. Daardoor hoeft de spaarrente die banken rekenen in ieder geval niet verder naar beneden, en kan hij eventueel zelfs weer wat omhoog. Dat zou ook goed nieuws zijn voor de Zuid-Europese pensioenspaarders, die doorgaans via de bank sparen. Maar het is slecht nieuws voor de Nederlandse pensioenspaarders, die doorgaans via een pensioenfonds sparen. Zij krijgen namelijk geen compensatie voor de lage rente. Dat vindt een meerderheid van de Tweede Kamer oneerlijk. Het beleid van de ECB zou mensen die via een pensioenfonds sparen niet moeten benadelen ten opzichte van mensen die via een bankrekening sparen. Onafhankelijkheid 'De ECB weet wel welke negatieve gevolgen er zitten aan hun plannen', zegt Carsten Brzeski, hoofdeconoom bij ING in Frankfurt. 'Maar de taak van de ECB is om die tegen elkaar af te wegen en te kiezen wat uiteindelijk het beste is voor de hele Eurozone.' En dat moet de ECB onafhankelijk doen, is de regel. Brzeski verwijst naar de statuten van de ECB, waar in staat dat overheden geen invloed moeten proberen uit te oefenen op de besluitvorming van de ECB, en dat de ECB ook geen advies mag aannemen. Morgenmiddag worden de plannen van de ECB bekendgemaakt.
11/09 22u15  Utrechtse thuiszorgorganisaties beboet door inspectieDe Utrechtse thuiszorgorganisatie Pretoria Zorg en vier daaraan verbonden organisaties moeten elk 20.000 euro betalen aan de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd. De zorgorganisaties moesten in juni cliënten zorgvuldig hebben overgedragen aan een andere hulpverlener, maar dat is niet gebeurd. Ook heeft Pretoria Zorg niet goed meegewerkt aan het verstrekken van informatie aan de inspectie. Eerder al vond de inspectie dat er tekortkomingen waren in de zorg. 'De kwaliteit en veiligheid van de zorg is niet gegarandeerd.' De organisaties mochten in april geen nieuwe cliënten meer aannemen van de inspectie. Binnen een maand moest er weer goede zorg worden gegeven. Geen vertrouwen In mei werd besloten dat Pretoria Zorg en de andere vier organisaties voor 3 juni cliënten aan andere zorgaanbieders moesten overdragen. De inspectie schreef destijds er 'geen enkel vertrouwen in te hebben' dat cliënten goede zorg ontvingen. Maar de cliënten werden niet op tijd overdragen en bij de overdracht waren er ook nog onzorgvuldigheden. Verboden zorg De inspectie neemt het Pretoria Zorg onder meer kwalijk dat oud-cliënten hun zorgdossiers niet hebben gekregen. Daarnaast blijkt dat een van de organisaties nog zorg heeft geleverd nadat dat door de inspectie verboden was, meldt RTV Utrecht. Pretoria Zorg was niet bereikbaar voor commentaar. Inspecteurs van de overheid is het ook niet gelukt de zorgorganisaties te bezoeken. Volgens de inspectie werd er niet opengedaan.
11/09 22u00  Eerste exoplaneet met waterdamp ontdekt in 'bewoonbare' zoneVoor het eerst hebben astronomen waterdamp ontdekt op een exoplaneet in een 'bewoonbare' zone, met gematigde temperaturen. Volgens NASA is de vondst van waterdamp uniek, al zegt de organisatie dat verder onderzoek noodzakelijk is. Exoplaneten bevinden zich buiten ons zonnestelsel en draaien om een andere ster dan de zon. De exoplaneet heeft de naam K2-18b en ligt op 110 lichtjaren - een biljard kilometer - van de aarde. De planeet is acht keer zwaarder en twee keer groter dan onze planeet. De Kepler-telescoop van NASA, die eerder al drieduizend exoplaneten vond, ontdekte deze planeet vier jaar geleden. De waterdamp is ontdekt door astronomen van het Centre for Space Exochemistry in Londen. Die gebruikten archiefgegevens van NASA-telescoop Hubble, waarna ze algoritmen ontwikkelden die uiteindelijk moleculen van waterdamp konden opsporen. Bewoonbare zone, maar 'niet direct een tweede aarde' De K2-18b ligt in een zogenoemde bewoonbare zone. Dat betekent dat de temperatuur op de exoplaneet het bestaan van vloeibaar water toelaat. Daardoor is leven, zoals we dat op aarde kennen, in theorie mogelijk. Maar dat betekent niet dat de exoplaneet meteen als leefbaar kan worden beschouwd. 'Het is niet zo dat als je water vindt, ergens per definitie leven is. Volgens het onderzoek is er namelijk ook veel waterstofgas aanwezig, en dat is uiterst brandbaar hier op aarde', zegt sterrenkundige Lucas Ellerbroek. 'Dat laat wel zien dat het niet echt een leefbare plek is. Bovendien is de planeet veel zwaarder dan onze planeet. Het is dan ook niet direct een tweede aarde.' In onderstaande video legt NASA stap voor stap uit wat de ontdekking precies inhoudt: De sterrenkundige noemt het een bijzondere ontdekking binnen het vakgebied. 'Het is een stapje verder op zoek naar een planeet waar leven mogelijk is', zegt Ellerbroek. 'Maar zo'n planeet vind je niet van de een op de andere dag.' Wel moeten er bij het onderzoek een aantal kanttekeningen worden geplaatst, vindt Ellerbroek. 'De onderzoekers werken echt op de grenzen van de mogelijkheden van de telescoop. De data vertonen veel ruis, dus ik zou het graag met een grotere telescoop willen bekijken', vertelt hij. 'En er is zeker extra bevestiging nodig om deze ontdekking hard te maken.'
11/09 21u45  Knalgroene rivier in Zürich door milieuactivistenMilieuactivisten hebben een rivier in het Zwitserse Zürich groen laten kleuren. Ze willen op die manier aandacht vragen voor de opwarming van de aarde. Volgens de organisatie is het water geverfd met uranium 'dat net zo schadelijk is als zout' en is hun actie dus niet schadelijk voor mens en natuur. De politie onderzoekt of de stof inderdaad niet giftig is. Dit zijn beelden van de actie, gemaakt door de milieuactivisten zelf: Leden van de Extinction Rebellion sprongen in het water en dreven stroomafwaarts als dode lichamen. Op de kant spraken ze met mensen over de effecten van de klimaatverandering. Op hun Facebook-pagina schrijft de groep: 'De Limmat is groen, dit is geen oefening! Ons water is in gevaar! Het is tijd om de waarheid onder ogen te komen: de opwarming van de aarde doodt en we moeten het stoppen.' De groene kleur verdween na een half uur. Extinction Rebellion is van oorsprong een Britse actiegroep. De Nederlandse tak van die organisatie protesteerde een keer tijdens een vergadering van de Tweede Kamer. Activisten van Extinction Rebellion staan bekend om hun bereidheid om gearresteerd en vastgezet te worden.
11/09 21u30  Hoop voor noordelijke witte neushoorn: embryo's gemaakt en ingevrorenEen internationaal team van onderzoekers is erin geslaagd om twee embryo's te maken van de bijna uitgestorven noordelijke witte neushoorn uit Kenia. Wetenschappers verzamelden voor de productie van de embryo's tien eicellen van de laatste twee vrouwelijke witte neushoorns in de wereld, Najin (30) en haar 19-jarige dochter Fatu, die leven in een natuurreservaat in Kenia. De eicellen werden samengevoegd met eerder verzameld sperma van twee mannetjes. De laatste mannelijke witte neushoorn overleed in maart vorig jaar op 45-jarige leeftijd. Een jaar daarvoor maakten medewerkers van het natuurreservaat zelfs een Tinderprofiel aan, om een vruchtbaarheidsbehandeling te betalen. Twee van de eicellen van Fatu groeiden uit tot een embry. De embryo's worden bewaard in vloeibaar stikstof, om hopelijk later ingebracht te kunnen worden in een zuidelijke witte neushoorn. Daarvan zijn er naar schatting nog ruim 20.000 in Afrika. Kudde De wetenschappers gaan nu verder onderzoek doen, met als ultieme doel het maken van een kudde van noordelijke witte neushoorns. Ze hopen die dieren uiteindelijk uit te kunnen zetten in hun natuurlijke habitat in Afrika. Daarvoor zijn nog tientallen jaren nodig. 'Vijf jaar geleden leek het erop dat de productie van embryo's van noordelijke witte neushoorn onmogelijk was. En nu is het gelukt', zegt de directeur van de Tsjechische dierentuin waar Najin en Fatu waren geboren. 'We zijn heel optimistisch over de volgende stappen die we kunnen nemen.' De noordelijke witte neushoorn is bijna uitgestorven, omdat hun hoorns enorm gewild zijn onder stropers. In 1960 liepen er naar schatting nog ruim 2600 dieren rond in het midden van Afrika, een kwart eeuw later nog maar vijftien. De laatste levende neushoorns in het Keniaanse natuurreservaat worden dan ook dag en nacht streng bewaakt. Ook andere neushoorns zijn het slachtoffer van stropers. Vooral op de zwarte markt in delen van Azië zijn ze gewild. Eerder maakten we deze video over Sudan, de laatste mannelijke witte neushoorn:
11/09 21u30  Versterking Afsluitdijk en 126 andere grote Rijksprojecten stilgelegdHet kabinet heeft een lijst opgesteld met de 127 belangrijke rijksprojecten die door de stikstofuitspraak van de Raad van State voorlopig niet doorgaan. Haagse bronnen bevestigen de door RTL Nieuws gepubliceerde lijst. Er staan onder meer deze bouw- en renovatieprojecten op: Aanpassing Afsluitdijk Renovatie Binnenhof Aanpak knooppunt Hoevelaken Andere projecten op de lijst zijn onder meer hoogwaterbeschermingsprojecten, de bouw van windparken op zee en de uitbreiding van spoorverbindingen, snelwegen en vliegvelden. Ook de aanleg van nieuwe fietsparkeerplaatsen bij stations is onzeker. Het ministerie van Defensie kan zo'n veertig projecten niet door laten gaan, onder meer bij kazernes en oefenterreinen en militaire vliegvelden. De Raad van State bepaalde in mei dat het Nederlandse programma om stikstof terug te dringen niet voldoet. Het kabinet denkt al maanden na over een goede aanpak; een commissie onder leiding van oud-minister Johan Remkes werkt aan een advies. Al langer is bekend dat het stikstofbesluit gevolgen kan hebben voor grote infrastructurele projecten, Minister Schouten van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit zei dat het gaat om projecten op het gebied van landbouw, woningbouw en infrastructuur. Zo'n 18.000 projecten worden geraakt . Schop Een project mag pas beginnen als wordt bewezen dat de natuur in de omgeving er geen last van heeft. Dat is vaak lastig aan te tonen, omdat er bij elke schep in de grond stikstof vrijkomt. Ook veel projecten op bij gemeenten en bij de provincies dreigen gestopt te moeten worden. De woningbouw in Eindhoven en Den Haag komen mogelijk ernstig in de knel, zeiden bestuurders vorige week tegen de NOS. Het is nog niet bekend wanneer Remkes klaar is met zijn advies, in ieder geval niet voor Prinsjesdag.
11/09 21u15  Kamer zet ECB-voorzitter Draghi onder druk met brief over pensioenenKamervoorzitter Khadija Arib heeft namens de Tweede Kamer een brief gestuurd aan president Mario Draghi van de Europese Centrale Bank (ECB), met daarbij een motie van CDA-Kamerlid Pieter Omtzigt, die de Kamer dinsdag heeft aangenomen. Dat een nationaal parlement zo'n brief stuurt is hoogst uitzonderlijk en gaat bovendien voorbij aan de opvatting dat centrale banken niet onder politieke druk moeten worden gezet. Het gaat over plannen van de ECB om banken een minder negatieve rente te rekenen als ze hun geld stallen bij de ECB. Dat plan zou oneerlijk zijn voor Nederlandse pensioenspaarders, omdat pensioenfondsen ervan uitgesloten zijn. In Zuid-Europa sparen huishoudens via de bank, waardoor pensioenspaarders daar wel kunnen profiteren van dit voordeel. Nederlandse pensioenspaarders schieten er niks mee op, omdat die veelal sparen via de pensioenfondsen. Het parlement negeert hiermee de regel dat De Europese Centrale Bank vrij moet zijn van politieke inmenging. Morgen maakt de ECB nieuwe maatregelen bekend.
11/09 21u00  Meer ruimte bij ggz voor ervaringsdeskundigen, 'dat kan je sneller op weg helpen'Steeds vaker worden ervaringsdeskundigen professioneel ingezet binnen de geestelijke gezondheidszorg. Door eigen ervaringen met bijvoorbeeld een depressie of verslaving, kunnen zij anderen steunen om daar vanaf te komen. 'Als je elkaar herkent in de ervaring, kan dat je sneller op weg helpen', vertelt ervaringsdeskundige Nienke van Enik Recovery College bij Nieuws en Co. De afgelopen jaren zijn er verschillende opleidingen opgezet voor ervaringsdeskundigen, zowel op mbo als hbo-niveau. Zo kunnen zij anderen daarna professioneel begeleiden. En er komen steeds meer mogelijkheden bij: sinds afgelopen week kunnen voormalig ggz-cliënten bijvoorbeeld ook een deeltijdopleiding volgen aan de Hogeschool van Amsterdam. Eerder kondigde staatssecretaris Blokhuis (Volksgezondheid) al aan om de financiering van ervaringsdeskundigen structureel te gaan regelen. Nu kunnen zorginstellingen de kosten voor ervaringsdeskundigen niet declareren bij zorgverzekeraars, maar daar komt dus verandering in. Zo hoopt Blokhuis de wachttijden in de geestelijke gezondheidszorg te kunnen terugdringen. De 45-jarige Nienke is ervaringsdeskundige bij Enik Recovery College in Utrecht. In het verleden kampte zij met een depressie en verslaving, mede door gebeurtenissen in haar jeugd en tienerjaren. 'Hulp zoeken en vinden heeft lang geduurd. Ik heb veel therapeuten gehad, maar vaak korte perioden', vertelt zij bij Nieuws en Co. 'Ik had vaak het gevoel dat mij door hen trucjes werden aangeleerd. Ik weet zeker dat ik liever met een ervaringsdeskundige in gesprek was gegaan.' Hoewel ze het zelf niet kon, deelt Nienke nu wel haar ervaringen met anderen. Samen met vier andere vrijwilligers runt ze een dierenweide bij de instelling. 'Dat heeft bijgedragen aan mijn herstel. Het is een plek waar mensen kunnen komen om met dieren te zijn, want contact daarmee is niet zo ingewikkeld', zegt Nienke. 'Als mensen gespannen zijn of gestrest, kunnen zij even naar de dieren.' Maar volgens Nienke moet ervaringen delen geen 'helpen' worden genoemd. 'Het is meer elkaar steunen en samen optrekken', vertelt ze. 'We praten met elkaar over elkaars problemen. Het gaat meer over gelijkwaardigheid. Als je elkaar herkent in de ervaring, kan je daar sneller over praten. En dat kan je weer sneller op weg helpen.' Kritiek Overigens is niet iedereen lovend over ervaringsdeskundigheid. Zo stellen critici bijvoorbeeld dat ervaringsdeskundigen zelf onvoldoende hersteld zijn om anderen te kunnen steunen. Nienke is het daar niet mee eens. 'Sommige dingen blijven een proces waaraan ik blijf werken. En inderdaad, soms schuurt het verhaal van een ander met een stukje van je eigen pijn. Maar dat is juist wat we met elkaar doen, en wat heel waardevol is.' De 58-jarige Henry is in ieder geval blij met de hulp van ervaringsdeskundigen, vertelt hij bij Nieuws en Co. Bij elkaar opgeteld heeft hij zeven jaar doorgebracht in de geestelijke gezondheidszorg vanwege een alcohol- en drugsverslaving. 'Ik kan er moeilijk tegen als iemand mij op een belerende manier iets uitlegt. Veel professionals doen dat zo', zegt hij. Maar ervaringsdeskundigheid is in zijn ogen anders. 'Dat biedt meer vertrouwelijkheid en onderlinge herkenning.'
11/09 20u00  Vrouw geeft zichzelf aan vanwege drogeren 94-jarige manDe politie heeft een vrouw aangehouden die verdacht wordt van het drogeren van een 94-jarige man. Ze heeft zichzelf gemeld. De 61-jarige vrouw uit Zaandam zou afgelopen april de bejaarde man hebben beroofd door hem eerst te drogeren en vervolgens een groot geldbedrag van zijn rekening op te nemen. De Amsterdammer werd uren later uitgedroogd, verward en onderkoeld gevonden in zijn kamer. Het slachtoffer en de dader ontmoetten elkaar een paar dagen voor de beroving voor het eerst in het verzorgingstehuis waar de man woonde. Na een praatje bleek dat de twee het goed met elkaar konden vinden, waarna ze uit eten zijn geweest. Op Koningsdag ontmoetten ze elkaar weer op de kamer van de man. Na een kop koffie raakte hij bewusteloos, waarna de vrouw zijn rekening leegtrok. 'De recherche vermoedt dat de vrouw op een berekenende manier bezig is geweest om het vertrouwen van het slachtoffer te winnen', zegt de politie. Gisteravond zond Opsporing Verzocht beelden uit waarop te zien is hoe ze samen over straat lopen. Vanmiddag meldde de vrouw zich bij het politiebureau vanwege de zaak.
11/09 19u45  TUI wil alleen nog per trein naar Parijs, andere organisaties blijven vliegenReisorganisaties staan nog niet te trappelen om vliegreizen op korte afstanden te schrappen. Om de CO2-uitstoot tegen te gaan, maakte reisorganisatie TUI gisteren bekend te stoppen met het aanbieden van vliegreizen naar Parijs. Wie vanaf het najaar van 2020 toch met TUI naar de Franse hoofdstad wil, moet de trein nemen. Hoewel vanuit de branche positief wordt gereageerd op het plan, zijn er nog geen andere reisorganisaties die binnenkort de korteafstandsvluchten schrappen. Het gaat dan om vluchten van minder dan 700 kilometer, zoals naar Parijs, Londen of Berlijn. Reisorganisatie Stedentrips.nl zegt dat het aantal vliegreizen naar Parijs minimaal is. 'Bij ons kiest minder dan 5 procent van de mensen daarvoor. De reis met de trein is sneller en vaak ook nog goedkoper.' Toch kiest de aanbieder er niet voor om de vliegreizen helemaal te schrappen. 'Maar we zetten vooral in op de treinreizen en proberen daar de techniek te verbeteren, zodat bijvoorbeeld het boeken gemakkelijker wordt.' De stedentrip-aanbieder biedt op veel trajecten al treinreizen aan, onder meer naar Londen, Berlijn en zelfs naar Wenen. 'Wenen is onze verste bestemming met de trein, maar dat doen niet veel mensen.' Sneller en goedkoper Ook reisorganisatie D-Reizen erkent het belang van reizen met de trein. De organisatie zag het aantal geboekte treinreizen in het afgelopen jaar met 27 procent stijgen. D-Reizen is niet van plan om vliegreizen te schrappen, maar probeert het reizen met de trein wel te stimuleren. 'We breiden ons aanbod treinrondreizen uit en bieden ook een treinreis aan naar Disneyland Parijs. We proberen meer reizen op te nemen van aanbieders die veel werken met de trein.' Luchtvaartmaatschappij Transavia, die wekelijks zes keer vliegt van Amsterdam naar Parijs, geeft aan nog niet met de vluchten te stoppen. Waarom niet met de trein? Reizen naar steden per trein duurt vaak langer dan met het vliegtuig. Dat komt onder meer doordat de verbinding niet altijd soepel is, zegt Stedentrips.nl. We zochten eerder uit hoe het zit met de concurrentie tussen trein en vliegtuig. Dit was het resultaat: De reisduur is ook voor TUI een reden om vliegreizen naar andere bestemmingen nog niet te schrappen. 'Voor steden als Londen of Berlijn is de verbinding op dit moment nog niet ideaal. Zodra het reizen per trein aantrekkelijker is, kan ook voor deze bestemmingen het spoor voorrang krijgen.' KLM, die nu dagelijks zo'n tien vluchten van Amsterdam naar Parijs aanbiedt, kon vandaag niet reageren, maar gaf eerder aan dat ze reizigers wel willen stimuleren op korte afstanden de trein te pakken. 'Wat ons betreft gaan veel meer passagiers straks per trein vanuit het buitenland naar Schiphol', zei de directeur van KLM Nederland eerder. Directeur Harm Kreulen vindt dat er dan wel aan een aantal voorwaarden voldaan moet zijn. Zo wil hij onder meer een stop op Schiphol en afstemming op het KLM-netwerk. 'Zakenreizigers willen tussen 6.00 en 7.00 uur vertrekken vanaf Schiphol. Dan werkt het niet als de trein pas om 9.00 uur op Schiphol aankomt.' Wil je weten hoe makkelijk je in Europa zonder vliegtuig op vakantie kan? Kijk dan op de interactieve pagina hieronder, die NOS op 3 eerder maakte:
11/09 19u45  Stikstoflijst van 127 stilgelegde grote projecten; van snelweg, Afsluitdijk tot dijkbeschermingHet kabinet heeft een lijst opgesteld met de 127 belangrijke rijksprojecten die door de stikstofuitspraak van de Raad van State voorlopig niet doorgaan. Haagse bronnen bevestigen de door RTL-gepubliceerde lijst. Het gaat onder meer om hoogwaterbeschermingsprojecten, de werkzaamheden aan de Afsluitdijk, de bouw van windparken op zee en de uitbreiding van spoorverbindingen, snelwegen en vliegvelden. Ook de aanleg van nieuwe fietsparkeerplaatsen bij stations is onzeker. Het ministerie van Defensie kan zo'n veertig projecten niet door laten gaan, onder meer ij kazernes en oefenterreinen en militaire vliegvelden. De Raad van State bepaalde in mei dat het Nederlandse programma om stikstof terug te dringen niet voldoet. Het kabinet denkt al maanden na over een goede aanpak. En een commissie onder leiding van oud-minister Johan Remkes werkt aan een advies. Al langer is bekend dat het stikstofbesluit gevolgen kan hebben voor grote infrastructurele projecten, Minister Schouten van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit zei dat het gaat om projecten op het gebied van landbouw, woningbouw en infrastructuur. Zo'n 18.000 projecten worden geraakt . Schop Een project mag pas beginnen als wordt bewezen dat de natuur in de omgeving er geen last van heeft. Dat is vaak lastig aan te tonen, omdat er bij elke schep in de grond stikstof vrijkomt. Ook veel projecten op bij gemeenten en bij de provincies dreigen gestopt te moeten worden. De woningbouw in Eindhoven en Den Haag komen mogelijk ernstig in de knel, zeiden bestuurders vorige week tegen de NOS. Binnenhof De verbouwing van het Binnenhof zou ook op de lijst staan. Uit de RTL-lijst blijkt dat dit inderdaad het geval is. Net als de bouw en verbouw van enkele rechtbanken, gevangenissen en enkele internationale organisaties. Het is nog niet bekend wanneer Remkes klaar is met zijn advies, in ieder geval niet voor Prinsjesdag.
11/09 19u30  Nertsenfokkers verdacht van miljoenenfraudeIn een onderzoek naar frauderende nertsenfokkers heeft de Fiscale Inlichtingen- en Opsporingsdienst (FIOD) vandaag elf woningen en bedrijfspanden op verschillende plekken in het land doorzocht. Acht mannen en een vrouw worden verdacht van deelname aan een criminele organisatie, belastingfraude en witwassen. Een man is aangehouden. Er zou voor miljoenen euro's gefraudeerd zijn. In een onderzoek dat vorig jaar begon ontdekte de Belastingdienst dat nertsenfokkers met behulp van adviseurs een deel van de omzet buiten het zicht van de fiscus hielden. De fokkers zouden de opbrengsten van nertsenvellen op buitenlandse veilingen hebben weggesluisd. Volgens de FIOD gaat het om meer dan 50 miljoen euro. Er waren invallen in Gemert in Brabant, Zeewolde in Flevoland, Houten in Utrecht en Appeltern, Putten en Malden in Gelderland, meldt Omroep Gelderland. Ook in Denemarken zijn panden doorzocht. Er is beslag gelegd op acht woningen, geld op bankrekeningen en bijna 25.000 euro aan contanten.
11/09 19u00  Investeringsfonds Prosus maakt grootste Amsterdamse beursgang ooitEen bij het publiek onbekend investeringsfonds heeft vandaag de grootste beursgang in de geschiedenis van de Amsterdamse effectenbeurs gemaakt. Het gaat om Prosus, een Zuid-Afrikaanse holding die investeert in technologiebedrijven. In één klap werd het bedrijf in beurswaarde de nummer drie op de beurs. Alleen Shell en Unilever zijn meer waard. De prijs per aandeel was bij het sluiten van de beurs ruim 74 euro. De introductieprijs was 58 euro. Een koersstijging dus van zo'n 30 procent, wat Prosus 120 miljard euro waard maakt. Waar komt deze reus ineens vandaan? En waarom komt het bedrijf naar Nederland? Op de achtergrond Een beursgang van dit formaat zie je niet vaak. 'In 2015 ging ABN Amro hier naar de beurs', zegt analist Jim Tehupuring. 'Dit bedrijf is ongeveer vier keer zo groot. Het heeft een waarde van meer dan 100 miljard dollar.' Toch is de naam Prosus bij weinig mensen bekend. Dat komt doordat het vooral op de achtergrond opereert. 'Het bedrijf maakt niet zelf iets en biedt ook geen diensten aan. Ze nemen belangen in andere technologiebedrijven, dat is wat ze doen', zegt Tehupuring. Die bedrijven zijn bijvoorbeeld het Russische socialmediabedrijf Mail.ru en maaltijdbezorger Delivery Hero. Prosus heeft ook veel belangen in start-ups, die nog verlies draaien. Een beetje geluk Veruit het grootste belang heeft Prosus in Tencent, een Chinees internetbedrijf dat in grootte vergelijkbaar is met Google en Amazon. Het bedrijf is onder andere bekend van WeChat, een socialmedia-app die in China wordt gebruikt. Die investering heeft het bedrijf heel rijk gemaakt. In 2001 kochten ze de helft van de aandelen van Tencent op voor 31 miljoen dollar. Inmiddels is het 130 miljard waard. 'Of het zijn hele slimme investeerders', zegt Tehupuring daarover. 'Of ze hebben misschien ook een beetje geluk gehad.' Zichtbaarheid Prosus is een afsplitsing van het grootste bedrijf van Zuid Afrika: Naspers. Dat bedrijf blijft zijn notering op de Zuid Afrikaanse beurs behouden, maar de afgesplitste aandelen worden vanaf vandaag aan de Amsterdamse beurs verhandeld. Er waren al wat connecties met Nederland. Naspers had al een kantoor in Hoofddorp en CEO Bob van Dijk is een Nederlander. Eerder was hij de topman van Marktplaats en eBay. Maar volgens Tehupuring speelt vooral de zichtbaarheid van de Amsterdamse beurs een rol bij de keuze voor Nederland. 'De Amsterdamse beurs is wat beter gereguleerd dan die in Zuid Afrika en heeft internationaal meer aanzien', zegt Tehupuring. 'Met die extra zichtbaarheid kun je meer internationale investeerders aantrekken.'
11/09 18u45  'Uitspraak omstreden euthanasie lost niet alle dilemma's op'De verpleeghuisarts die in april 2016 het leven beëindigde van een diep demente vrouw, is ontslagen van rechtsvervolging, oordeelde de Haagse rechter vanmiddag. De zaak, die veel aandacht kreeg, draaide om de vraag of er sprake was van moord, zoals het Openbaar Ministerie had gesteld. De arts was vanwege de vergevorderde dementie niet over de euthanasie in gesprek gegaan met de 74-jarige patiënte. Die had eerder wel een euthanasieverklaring ondertekend, maar gaf later wisselende signalen af over haar doodswens. Betrokkenen zijn blij dat er een uitspraak is, maar wijzen op de verschillende kanten van de zaak: de strafrechtelijke, de medische en de mogelijke praktische gevolgen. Eerst terug naar vanmiddag: dit is hoe de rechter tot haar vonnis kwam. Voorzitter Nienke Nieuwenhuizen van de Vereniging voor Specialisten Ouderengeneeskunde (Verenso) is blij dat haar collega ontslagen is van alle rechtsvervolging. Maar, zegt ze, het lost niet alle dilemma's op die spelen voor specialisten ouderengeneeskunde. 'Deze uitspraak gaat alleen maar over het wettelijke perspectief. De rechter heeft geoordeeld dat aan alle zorgvuldigheidseisen uit de euthanasiewet is voldaan en dat het dus om euthanasie gaat.' Maar er zijn meer perspectieven, zegt ze met oog op onder meer de tuchtrechtelijke kant. Zo vond de toetsingscommissie euthanasie eerder dat de arts op het punt van de zorgvuldigheidseisen tekort was geschoten. 'Er waren leden van de toetsingscommissie bij de uitspraak aanwezig en die reageerden bijna geschokt', zegt jurist Esther Pans, die bij de uitspraak aanwezig was. Verenso-voorzitter Nieuwenhuizen vertelt dat de druk op artsen om euthanasie toe te passen vaak hoog is. 'Mensen denken dat het geregeld is als je iets op papier zet. Deze uitspraak vergroot de waarde van die wilsverklaring. Maar geen enkele arts is verplicht om euthanasie toe te passen. Wij proberen zo goed mogelijk de balans te vinden tussen het respecteren van de vrije wilsbeschikking en het beschermen van kwetsbaar leven.' 'Gezond verstand heeft meegewogen' Pans vindt dat 'het gezond verstand sterk heeft meegewogen bij de uitspraak'. 'Dit is een heel bijzondere uitspraak', zegt ze. 'Ik vind de uitspraak heel helder geformuleerd en bijzonder goed doordacht. De rechter heeft de vraag beantwoord of het betekenisvol en noodzakelijk is om bij een volstrekt wilsonbekwame patiënt te verifiëren of die nog steeds vasthoudt aan haar of zijn doodswens. De rechtbank vindt dat niet alleen niet noodzakelijk, maar ook betekenisloos. Een arts heeft ook geen ethische plicht om dat wel te doen.' 'Het is geen reële eis om dat van een arts te verlangen in geval van een diep demente patiënt', vervolgt Pans. 'Die kan daar geen antwoord op geven. Zo'n eis zou voor onduidelijkheid zorgen en is door de rechtbank in heldere bewoordingen afgewezen.' Pans vindt het 'juridisch heel interessant' dat de rechtbank oordeelt dat de verpleeghuisarts aan alle zorgvuldigheidscriteria uit de euthanasiewet heeft voldaan. Jurisprudentie De zaak was door het Openbaar Ministerie aangespannen om jurisprudentie te verkrijgen. Het OM wilde nog niet zeggen of er een hoger beroep volgt; eerst wordt de uitspraak van vandaag bestudeerd. Een hoger beroep lijkt wel waarschijnlijk. Het Expertisecentrum Euthanasie (voorheen Levenseindekliniek) en de advocaat van de verpleeghuisarts roepen het Openbaar Ministerie op om af te zien van hoger beroep. 'Om mijn cliënt een nieuw slepend juridisch traject te besparen', aldus advocaat Van Eenennaam. 'Eerder stadium' Bestuurslid Steven Pleiter van het Expertisecentrum Euthanasie benadrukt dat wie een situatie als die uit de rechtszaak wil voorkomen, ervoor moet zorgen dat de euthanasie eerder plaatsvindt. 'Op een moment waarop hij of zij zijn of haar wil nog helder kan uiten, ook al voelt dat als vroeg.' Het Expertisecentrum is blij dat dankzij het vonnis van de Haagse rechtbank de euthanasiepraktijk in Nederland verder kan zoals die inmiddels is uitgekristalliseerd. Euthanasie bij diep demente patiënten gebeurt heel zelden: vorig jaar twee keer op in totaal 6000 gevallen van euthanasie. Minister De Jonge vindt het goed dat er nu uitspraak ligt over een euthanasiegeval en de uitleg van de wet in de praktijk:
11/09 18u30  Moordenaar van 12-jarige Danny Gubbels in gevangenis NederlandEen 37-jarige Brit die veroordeeld is voor de moord op de 12-jarige Danny Gubbels op een woonwagenkamp in Breda, is uitgeleverd aan Nederland. De man kwam vanochtend vanuit Colombia aan op Schiphol. Hij moet nog achttien jaar naar de gevangenis. De Brit werd in 2011 opgepakt in Engeland en uitgeleverd aan Nederland. De rechtbank sprak hem vrij, maar drie jaar later veroordeelde het gerechtshof hem tot 20 jaar cel. Tijdens het het hoger beroep verdween hij spoorloos. Een speciaal team van de politie en het Openbaar Ministerie vond hem vorig jaar in Colombia, waar hij samenwerking met de autoriteiten daar werd aangehouden. De Brit zat er sinds mei 2018 vast. Het restant van die 20 jaar cel moet hij nu dus nog uitzitten. De 12-jarige Danny werd in juli 2010 om het leven gebracht. Hij zat met zijn moeder aan de keukentafel, toen hun woonwagen onder vuur werd genomen. Zijn moeder raakte daarbij gewond. Vermoedelijk was er sprake van een drugsconflict met de vader van de jongen.
11/09 18u15  Amsterdam wil afvalcentrale AEB niet privatiseren, maar laten fuserenHet Amsterdamse stadsbestuur wil dat de noodlijdende afvalcentrale gaat fuseren met branchegenoot HVC. Dat laat het college weten in een brief aan de gemeenteraad. Wethouder Udo Kock (D66) kondigde vanochtend aan op te stappen omdat hij het niet eens is met de beslissing. Hij wil dat AEB wordt geprivatiseerd. Maar de andere partijen in het gemeentebestuur willen dat niet. Met de fusie hoopt het college financiële lasten voor Amsterdam te kunnen verlichten, maar wel zeggenschap te behouden over het bedrijf. HVC is eigendom van 44 gemeenten en 6 waterschappen uit Noord-Holland, Zuid-Holland, Flevoland en Friesland. Amsterdam heeft alle aandelen van AEB in handen. Met de fusie zou AEB in publieke handen blijven en dat heeft de voorkeur van het college. Financieel risico De opgestapte wethouder Udo Kock denkt dat het bedrijf zonder privatisering niet goed gereorganiseerd en gesaneerd zal worden. Bovendien blijft Amsterdam financieel risico lopen. 'Alleen door er afstand van te doen kun je ook afstand doen van de risico's', zegt Kock. Volgens andere partijen kleven er aan privatisering ook veel risico's. Zo zou er een kans bestaan dat Amsterdam teruggefloten wordt door de Europese Commissie vanwege staatssteun. Een ander argument is dat de gemeente graag zeggenschap en daarmee controle wil houden over AEB vanwege de grote publieke belangen en de verduurzamingsambities. Ovens liggen stil De gemeente is al twee maanden op zoek naar een oplossing voor de problemen bij AEB. Sinds juli liggen vier van de zes verbrandingsovens stil. Het kost miljoenen per maand om het bedrijf overeind te houden. Naar schatting gaat het nog eens 100 miljoen euro kosten om de ovens bij AEB weer aan de praat te krijgen. Het staat nog niet helemaal vast dat de fusie er daadwerkelijk gaat komen. De gemeente wil de komende tijd gaan onderzoeken wat de financiële gevolgen zullen zijn van een fusie. Tot die tijd zegt het stadsbestuur de optie van privatisering niet uit te sluiten.
11/09 18u00  Indonesische oud-president Habibie (83) overledenDe Indonesische oud-president Habibie is overleden. Hij is 83 jaar oud geworden. Habibie was de derde president en kortst regerende president van Indonesië. Hij leidde het land van 1998 tot 1999. Hij werd president toen Soeharto na 30 jaar leiderschap na massale protesten door het leger gedwongen werd tot aftreden. Habibie leidde de overgang van de autoritaire dictatuur van Soeharto naar de democratische verkiezingen in 1999. Een poging dat jaar om herkozen te worden faalde omdat hij onvoldoende steun kreeg in de Golkar-partij. Zijn opvolger werd Wahid. Habibie was nog een van de Indonesische leiders die waren opgeleid in Nederland. Hij volgde in de jaren vijftig een opleiding tot vliegtuigbouwkundige in Delft. Hij verliet Nederland toen het conflict tussen Nederland en Indonesië over Nieuw-Guinea hoog opliep en maakte daarna zijn opleiding af in Duitsland. Habibie overleed na een kort ziekbed. De huidige president van Indonesië Widodo heeft in een verklaring zijn medeleven betuigd aan Habibie's familie. Er is drie dagen van rouw afgekondigd.
11/09 17u30  Visboer Dick uit Noordwijk maakt foto die de wereld over gaatVisboer en hobbyfotograaf Dick van Duijn uit Noordwijk geniet ineens internationale bekendheid. Een door hem gemaakte foto van een eekhoorn die ruikt aan een paardenbloem gaat de wereld over. 'Mijn foto staat in alle grote media', zegt de verbaasde man tegen Omroep West. Met zijn vader runt Van Duijn een viskraam in de Hoofdstraat in Noordwijk. Begin deze zomer ging hij voor een paar dagen met een vriend naar Wenen om grondeekhoorns te fotograferen. 'Er is een bepaalde plek waar ze veel zitten. Ik vind het een heel grappig beest.' In drie dagen tijd maakte hij een paar duizend foto's en toen hij deze - inmiddels veelbesproken - foto maakte, wist hij gelijk dat hij beet had. 'Hij deed precies zijn ogen dicht en het licht viel heel mooi. Op het moment dat je klikt, weet je dat je een bijzondere foto hebt.' Dick van Duijn besloot de foto op te sturen naar een Engels persbureau en sindsdien wordt hij constant gebeld. Daily Mail, Fox News, The Sun: allemaal plaatsten ze de foto. Ook veel Nederlandse media pikten hem op. 'Dat is heel bijzonder en leuk. Ik had er in één keer 45.000 volgers bij op Instagram. Je krijgt waardering voor je werk.' Als hij zou moeten kiezen tussen het maken van foto's of zijn werk als visboer, twijfelt Van Duijn niet: 'Het is mijn droom om fulltime fotograaf te kunnen worden.'
11/09 17u15  Kamermeerderheid steunt omroepplannen kabinetDe meerderheid in de Tweede Kamer steunt in grote lijnen de plannen van minister Slob voor de media. Maar in een Kamerdebat bleek dat eigenlijk alleen de coalitiepartijen achter de voorstellen staan en dat er ook nog veel moet worden uitgewerkt. Slob benadrukte in de Kamer dat de 'uitwerking niet vrijblijvend is, maar ook niet in beton gegoten'. De plannen van het kabinet houden onder meer in dat de publieke tv-zenders tot 20.00 uur reclamevrij worden en de online-uitingen helemaal, dat de programmering meer naar online moet verschuiven en dat een omroep minder leden moet hebben om in het bestel te komen dan nu nog het geval is. Verder wordt tv-zender NPO 3 voor een groot gevuld door regionale omroepen en er moet veel meer worden samengewerkt, zowel binnen de publieke omroep zelf als met partijen van buiten. Volgens berekeningen van Slob kosten de reclameplannen de publieke omroep zo'n 60 miljoen euro per jaar. Het kabinet wil dat voor 40 miljoen compenseren. Compromis en visie De regeringspartijen VVD, D66, CDA en ChristenUnie en Slob zelf erkenden dat de maatregelen het karakter van een compromis hebben, maar volgens hen gaan ze wel de goede kant op. Bijna de hele oppositie zei een echte visie te missen. GroenLinks, SP, PvdA en 50Plus maken zich onder meer zorgen over de financiële gevolgen van de maatregelen voor de toekomst van de publieke omroep. PVV en Forum voor Democratie vinden juist dat er veel steviger moet worden bezuinigd. Volgens hen gaat er veel te veel geld naar Hilversum. Slob streeft ernaar dat het grootste deel van zijn plannen in 2021 ingaat.
11/09 17u15  Zorgen in Midden-Oosten over plan Israëlische premier NetanyahuLanden in het Midden-Oosten maken zich zorgen over uitspraken van de Israëlische premier Netanyahu. Gisteren zei hij in een toespraak op tv dat hij de Jordaanvallei op de Westelijke Jordaanoever wil annexeren, als hij de verkiezingen van volgende week wint. De Jordaanvallei is ongeveer een derde van de bezette Westelijke Jordaanoever. Eerder zei hij ook al dat hij nederzettingen op de West Bank bij Israël wil voegen. De voorzitter van het Palestijnse onderhandelingsteam zei tegen persbureau Reuters dat het 'onmogelijk is om een Palestijnse staat te hebben zonder de Jordaanvallei'. Volgens hem is er geen kans op vrede als dit plan wordt doorgezet. De Arabische Liga spreekt van een gevaarlijke ontwikkeling. Het plan van Netanyahu torpedeert de kansen op vrede, stelt de organisatie in een verklaring. De Jordaanse minister van Buitenlandse Zaken, Safadi, noemt het plan onverantwoordelijk. 'Iedere kans op vrede om zeep helpen voor electoraal gewin is onverantwoordelijk, gevaarlijk.' Hij wil dat de internationale gemeenschap optreedt. Ook vanuit Saudi-Arabië, Syrië en Turkije komen verontruste reacties op het plan. Nek-aan-nek De Likoed-partij van Netanyahu is volgens de peilingen in een nek-aan-nek-race verwikkeld met centrum- en linkse partijen. Netanyahu kreeg direct na de presentatie van zijn plan ook kritiek van zijn opponenten in de verkiezingen, die de uitspraken bestempelen als verkiezingsstunt. De premier zei gisteren ook dat hij het liefst alle Joodse nederzettingen op de Westelijke Jordaanoever zou willen annexeren, maar hij wil wachten op het plan van de Amerikaanse president Trump voor vrede tussen Israël en de Palestijnen. Wanneer dat plan komt, is nog onbekend.
11/09 17u15  Politie-onderzoek: inzet van camera's prima, maar niet in een woonstraatDe politie leunt steeds meer op slimme camera's, slimme microfoons en apparaatjes die je wifi-signaal peilen om te weten dat je langsloopt. Burgers vinden dat in stadscentra prima, maar bijvoorbeeld niet bij hun eigen woning. Ook mogen die slimme sensoren niet leiden tot minder blauw op straat. Dat blijkt uit gesprekken die het Rathenau-instituut voerde met zo'n vijftig burgers, in opdracht van de politie. Onder meer in Rotterdam en Eindhoven zijn projecten waarbij bijvoorbeeld vechtpartijen kunnen worden herkend door microfoons en slimme camera's, zonder dat er iemand meekijkt of meeluistert. Bij een vechtpartij wordt dan een alarmsignaal gegeven. Uitgaansgebieden Uit het onderzoek blijkt dat burgers niet het gevoel willen krijgen dat ze continu bekeken worden. Ook moet er genoeg worden nagedacht over de beveiliging van persoonsgegevens en over hoe die worden gebruikt. 'Burgers denken er best genuanceerd over', zegt Melanie Peters, directeur van het Rathenau-instituut. 'Opleiding, woonplaats en leeftijd speelde daarbij niet echt een rol.' De politie zegt het onderzoek te hebben laten uitvoeren omdat ze 'zorgvuldig wil omgaan' met het vertrouwen van burgers. 'De grote techbedrijven hebben dat verspeeld door er te gemakzuchtig mee om te gaan', zegt Theo van der Plas, bij de politie verantwoordelijk voor digitalisering. 'Dat willen wij voorkomen.' Volgens Lotte Houwing van burgerrechtenorganisatie Bits of Freedom, die meewerkte aan het rapport, kan daar wel beter over worden nagedacht. 'We missen bij de politie een visie op de lange termijn', zegt ze. 'Voor je het weet hebben we straks een landelijk dekkend netwerk van slimme camera's en microfoons.' En daarmee zouden burgers dus wél continu in de gaten worden gehouden - iets dat ze volgens het onderzoek nou juist niet willen. Niet alleen de politie Volgens Van der Plas is de inzet van slimme sensoren iets waar de hele samenleving over moet nadenken, niet alleen de politie. Van de 1,5 miljoen beveiligingscamera in Nederland zijn er namelijk maar 500 tot 1000 in handen van de politie; de rest wordt ingezet door bedrijven en particulieren. De politie kan de beelden van die camera's wel weer opvragen. Houwing van burgerrechtenorganisatie Bits of Freedom beaamt dat. 'Veiligheid is belangrijk, maar heeft grenzen', zegt ze. 'Als je buurman een beveiligingscamera in zijn huis heeft staan, zou ik wel controleren of alleen zijn tuin op het beeld staat, zodat jouw privacy gewaarborgd blijft.'
11/09 16u45  Elektrisch naar New York vliegen kun je vergeten, maar Londen is haalbaarMet het vliegtuig op stedentrip binnen Europa zonder gebruik te maken van fossiele brandstoffen. Als het aan de VVD en D66 ligt gaat Nederland dit mogelijk maken. De partijen willen dat Nederland koploper elektrisch vliegen wordt. Maar hoe ver zijn we eigenlijk al? Een Europese vlucht lijkt op termijn haalbaar, maar een lijndienst die 150 passagiers naar New York vervoert in een elektrisch vliegtuig? 'Dat kan je de komende tijd wel vergeten', zegt luchtvaartdeskundige Joris Melkert van de TU Delft. Sterker nog, volgens hem zal die er nooit komen. Maar een vlucht naar Londen met dertig personen, is volgens Melkert wel een realistisch scenario. Alleen wanneer is nog even de vraag. 'Je kunt namelijk niet zomaar accu's in een vliegtuig stoppen.' Waar ligt dat aan? Het gewicht van vliegtuigen. 'Elke gram telt in de luchtvaart, het zogenoemde 'sneeuwbaleffect'.' Wie één kilo extra gewicht wil meenemen, moet er rekening mee houden dat de luchtweerstand ook verhoogt. Melkert: 'Die krijg je er gratis bij'. Om dat te compenseren heb je volgens hem grotere motoren nodig. Maar grotere motoren zijn weer zwaarder. En ga zo maar door. 'Een tank met één kilo kerosine staat gelijk aan vijftig kilo aan accu's. Dit is het probleem waartegen we vechten', zegt Melkert. En daarom gaan de ontwikkelingen in de wereld van elektrisch vliegen zo langzaam. Hoe snel de ontwikkelingen gaan is afhankelijk van een positieve of een meer kritische bril, stelt Meiltje de Groot, directeur van vliegveld Teuge in Gelderland. Volgens De Groot kunnen we in 2035 met een elektrisch vliegtuig twintig tot vijftig passagiers vervoeren over een afstand van 500 kilometer. Op vliegveld Teuge worden daarvoor al de eerste stappen gezet. Recentelijk opende daar het Landelijk Kenniscentrum Elektrisch Vliegen. Studenten van de TU Delft, Hogeschool Amsterdam en Deltion College Zwolle gaan er onderzoek doen naar hoe elektrisch vliegen binnen de kleine luchtvaart uiteindelijk de 'grote luchtvaart' kan veranderen. 'De gebroeders Wright zijn ook niet meteen met een enorm vliegtuig begonnen', zegt De Groot. Er lopen wereldwijd al meerdere initiatieven. Zo bouwden Israëliërs Alice, een prototype voor een elektrisch vliegtuig dat met negen passagiers duizend kilometers moet kunnen overbruggen. Het kenniscentrum in Teuge heeft vorige week een klein knalgroen vliegtuigje laten overkomen uit Frankrijk. 'Het bijzondere is dat dit vliegtuig twee motoren heeft. De studenten verbouwen het vliegtuig zo dat één motor vliegt op conventionele brandstof en de ander op elektriciteit.' Tijdens het onderzoek blijft het vliegtuig vliegen. Om dat te mogen zijn allerlei certificaten nodig. Daaraan moeten de studenten voldoen.' Als het aan Kamerleden Dijkstra (VVD) en Paternotte (D66) ligt, gaat Nederland veel meer doen om elektrisch vliegen te stimuleren en er ook mee experimenteren. Ondanks dat we in Nederland geen vliegtuigfabrikanten als Airbus en Boeing hebben, 'heeft deze kleine postzegel veel potentie als het gaat om ontwikkelingen in elektrisch vliegen', stelt ook luchtvaartdeskundige Melkert. 'We hebben hier een unieke situatie voor de luchtvaart. Met de kennis die is overgebleven uit onder meer vliegtuigbouwer Fokker, een belangrijke lucht- en ruimtevaartfaculteit, en onderzoekscentra staat alles al voor ons klaar', zegt hij. Maar wil Nederland echt leidend zijn, dan moeten we volgens Melkert nu inspringen. Hij ziet dat de 'hele wereld' op dit moment bezig is met elektrisch vliegen. Dat denkt ook De Groot. 'We moeten op korte termijn geld beschikbaar stellen, zo'n 1,5 tot 2 miljoen voor twee jaar. Dat lijkt mij een hele goede deal in verhouding met politieke ambities als schonere lucht.' NOS op 3 was in 2019 bij de eerste 'stekkervlucht' in Nederland:
11/09 16u15  Multinationals als Shell moeten winstbelasting gaan betalenMultinationals als Shell, Philips en AkzoNobel, die in ons land nauwelijks of geen winstbelasting betalen worden vanaf 2021 aangepakt. De belastingafdracht van deze bedrijven gaat op de schop. Het kabinet neemt een initiatiefwet daartoe van GroenLinks over, zo bevestigen bronnen tegen de NOS. Daarmee komt een einde aan de situatie waarbij multinationals buitenlandse verliezen als aftrekpost kunnen opvoeren waardoor ze in Nederland nauwelijks winstbelasting betalen. De verandering kan de schatkist zo'n 250 miljoen euro opleveren. Het geld wordt volgens bronnen waarschijnlijk gebruikt voor lastenverlichting. Politieke verontwaardiging Vorig jaar onthulde dagblad Trouw dat Shell in Nederland geen winstbelasting betaalt. De olie- en gasreus gaf dat in mei in Elsevier Weekblad toe. De politieke verontwaardiging was groot, in een hoorzitting vroeg de Tweede Kamer om tekst en uitleg over de aantrekkelijke fiscale regelingen. Slim Over de circa 1 à 1,5 miljard euro winst die Shell Nederland tussen 2016 en 2018 jaarlijks maakte bleek geen belasting te zijn betaald. Dat was geen ontduiking of een truc, maar kon door het slim gebruiken van fiscale regels voor multinationals. De regels werden bedacht in het kader van industrie-politiek om grote bedrijven naar Nederland te halen en hier te houden in het kader van economie en werkgelegenheid. Bijzondere aftrekposten Zulke bedrijven met hoofdkantoren in Nederland kunnen gebruikmaken van bijzondere aftrekposten: de liquidatieverliesregeling en de stakingsverliesregeling. Verliezen die geleden worden bij liquidatie of stopzetten van activiteiten in het buitenland zijn aftrekbaar. De initiatiefwet van GroenLinks-Kamerlid Snels maakt daar een einde aan. Fractievoorzitter Jesse Klaver: 'Heel goed nieuws dat het kabinet deze wet steunt. Als in Nederland de bakker gewoon betaalt voor zijn winst, moet Shell dat ook doen. Deze regeling was zo ruim, daardoor gebeurde het dat er geen belasting werd betaald. Daar zetten we een hele vette dikke streep doorheen.' Vennootschapsbelasting Eerder werd bekend dat kleine en middelgrote bedrijven die minder dan 200.000 euro winst maken, minder belasting gaan betalen door een verandering van de tarieven van de vennootschapsbelasting. Die verandering moet in 2020 ingaan. Voor bedrijven die meer dan 200.000 winst maken zijn de tarieven niet verlaagd, zoals eerder nog het plan was.
11/09 16u00  Het is bijna Prinsjesdag, wat vind jij belangrijk?Voor het vierde jaar op rij onderzoekt de NOS samen met de regionale omroepen wat jij belangrijk vindt, wat je bezighoudt en waar jij je zorgen over maakt. Volgende week dinsdag is het Prinsjesdag. Het kabinet maakt dan bekend wat de plannen zijn voor volgend jaar. Wij willen graag weten wat volgens jou de plannen zouden moeten zijn. Geef je mening Wat vind jij het belangrijkste onderwerp? Waar moet de politiek met voorrang werk van maken? Gaat het je om je financiële situatie, om het klimaat, de woningmarkt, veiligheid op straat of meer om immigratie, zorg, of bijvoorbeeld het onderwijs? Vul alsjeblieft deze vragenlijst in. Het helpt ons nog beter te berichten over wat er leeft in ons land. Het is geen opinieonderzoek. We gebruiken de ervaringen en verhalen van mensen om te peilen wat er leeft en het brengt ons op nieuwe ideeën voor journalistieke verhalen die we komend jaar willen maken.
11/09 15u45  Regeringspartijen en Denk houden debat tijdens Wilders-proces tegenDe regeringspartijen VVD, CDA, D66 en ChristenUnie willen geen Kamerdebat over de 'minder-Marokkanen-strafzaak tegen PVV-leider Wilders zolang de rechter nog geen uitspraak heeft gedaan. Wilders wil in aanwezigheid van premier Rutte debatteren over de bemoeienis van ambtenaren van het ministerie van Justitie met zijn strafzaak. Hij riep zijn collega's op zijn verzoek te steunen, in het belang van zijn verdediging. 'Dit is mijn laatste kans', zei hij. 'Als we het pas na de uitspraak van de rechter doen, en dan blijkt dat de Tweede Kamer de gang van zaken onacceptabel vindt, dan is het voor mij te laat.' Schandalig proces Alle oppositiepartijen behalve Denk steunen zijn verzoek. PvdA-Kamerlid Kuiken: 'De schijn van bemoeienis wordt steeds groter, dus ik wil ook een debat.' 50Plus-leider Krol: 'Heel Nederland praat over deze zaak, dus dan moeten wij er ook over praten.' Forum voor Democratie was de eerste en een tijd de enige partij die een debatverzoek van Wilders steunde. Partijleider Baudet: 'Dit is een schandalig proces. De Kamer moet zo spoedig mogelijk zijn tanden laten zien.' Maar de VVD en de andere regeringspartijen voelen daar niets voor. 'Wij willen een debat na de rechterlijke uitspraak, want dan ligt het totaalplaatje op tafel', zegt VVD-Kamerlid Van Wijngaarden. Eerder lieten de andere regeringspartijen blijken verontrust te zijn over de bemoeienis van ambtenaren. Vandaag lichtten zij hun standpunt niet verder toe. Wilders deed opnieuw een beroep op hen: Wilders deed nog een laatste poging om de tegenstanders te overtuigen. 'Nu ben ík het. Maar het kan ieder van u de volgende keer zijn.' Als de Tweede Kamer na het oordeel van de rechter in hoger beroep nieuwe informatie krijgt, bijvoorbeeld tijdens het Kamerdebat, dan heeft Wilders daar niet zo veel meer aan. Wilders: 'Alsof je tegen iemand die ter dood veroordeeld is - wat ik gelukkig niet ben - zegt dat je na zijn executie een debat gaat houden.' Hij bedankte de partijen die hem wel steunden. Onthullingen In december 2016 werd Wilders veroordeeld voor zijn 'minder Marokkanen'-uitspraak van 19 maart 2014 na de gemeenteraadsverkiezingen. Hij werd schuldig bevonden aan groepsbelediging en aanzetten tot discriminatie, maar kreeg geen straf. Hij ging in hoger beroep. Gisteren deed de advocaat van Wilders, Geert-Jan Knoops, een poging de rechtszaak onmiddellijk te stoppen door het Openbaar Ministerie niet ontvankelijk te laten verklaren. Knoops vindt dat de onthullingen van RTL Nieuws, over mailwisselingen van ambtenaren van voormalig minister Opstelten, bewijzen dat het proces politiek gestuurd is. Het OM bestrijdt dat. De rechter heeft besloten hier pas later een oordeel over uit te spreken. Dit betekent dat het proces verder gaat en dat Wilders zich inhoudelijk moet verdedigen. Vrijdag is de eerstvolgende zittingsdag.
11/09 15u30  Vrachtvliegtuig stort neer bij landing in VSIn de Amerikaanse staat Ohio is een vrachtvliegtuig bij de landing neergestort. Het toestel kwam midden in de nacht neer bij een autoreparatiebedrijf vlak bij het vliegveld van de stad Toledo. De brandweer wist de brand die daarna ontstond te blussen. Op beelden van de crash is de ravage bij het autobedrijf te zien: Het is niet duidelijk of de twee piloten het ongeluk hebben overleefd. Ook is niet bekend wat het toestel vervoerde.
11/09 15u15  Lichaam in vuilniszakken Amsterdam blijkt popIn Amsterdam-Zuid is de politie vanmiddag uitgerukt voor een in afvalzakken gewikkelde pop, die was gedumpt bij een aantal vuilcontainers. Door de vorm leek het te gaan om een lijk. Na onderzoek met onder meer hulp van het forensisch team bleek dat er geen lichaam in de afvalzak zat. Volgens AT5 vloog boven de President Kennedylaan in de stad ook een politiehelikopter. De politie meldt dat ze in dit soort gevallen altijd zorgvuldig onderzoek doet. 'Mocht het wel om een stoffelijk overschot gaan, dan is behoud van sporen cruciaal.'
1 2


Zoeken


Weer & Verkeer



Verkeerscentrum >
Flitsers >

Meest gelezen

26x Forse stijging olieprijzen na aanvallen op Saudische olie-installaties16/09 03u15 - NOS.nl: Op de eerste handelsdag na de aanval op olie-installaties in Saudi-Arabië zijn de prijzen van ruwe olie flink gestegen. De prijs van een vat Brentolie steeg in Azië met 19 procent, naar 71,95 dollar. De prijs van een vat West Texas Intermediate, die eveneens een belangrijk referentiepunt is voor de oliemarkt, steeg met 15 procent naar 63,45 dollar. Afgelopen weekend werd de Saudische olie-industrie getroffen door aanvallen met drones, waarbij grote branden ontstonden. In reactie daarop heeft het Saudische staatsoliebedrijf Aramco zijn olieproductie bijna moeten halveren. Dat is een vermindering van 5,7 miljoen vaten per dag, oftewel meer dan 5 procent van de wereldproductie. Dat de olieprijzen na het weekend op de aanvallen zouden reageren, werd al verwacht. Om de impact op de olieprijzen te verzachten, heeft president Trump toestemming gegeven om zo nodig olie uit de strategische reserve van de VS te gebruiken. Die voorraad werd gevormd na de oliecrisis van 1973. Trump schrijft op Twitter dat er 'meer dan genoeg olie' is: Desondanks is de prijsstijging fors. Het financiële persbureau Bloomberg spreekt van de 'ernstigste verstoring ooit'. Volgens het persbureau stijgen de prijzen harder dan in 1990, toen de Iraakse dictator Saddam Hussein Koeweit binnenviel. Ook in vergelijking met de prijsstijging gedurende de Iraanse Revolutie (1978-1979) is de huidige stijging groter, schrijft Bloomberg. Saudi-Arabië zegt dat de branden in het getroffen gebied onder controle zijn. Ook is de verwachting dat Saudi-Arabië gebruik gaat maken van de eigen reserves, zodat de olie-export voorlopig door kan gaan. Dader onduidelijk Wie er achter de aanvallen in Saudi-Arabië zit, is nog onduidelijk. De verantwoordelijkheid is opgeëist door de Houthi-rebellen, die in Jemen al jaren strijden tegen een coalitie die door Saudi-Arabië wordt geleid. De Verenigde Staten houden Iran verantwoordelijk. Dat land geldt als een bondgenoot van de Houthi's. Iran ontkent betrokken te zijn bij de aanvallen. President Trump schrijft op Twitter dat de VS weet wie er verantwoordelijk is en zegt dat hij klaar zit om in actie te komen. Daarmee suggereert hij dat een militaire reactie op de aanval in Saudi-Arabië tot de mogelijkheden behoort. Hij schrijft dat hij wacht totdat het land zelf een schuldige heeft aangewezen en wil dan overleggen over vervolgstappen.
19x Dorpen op Zakynthos ontruimd vanwege natuurbrand16/09 00u45 - NOS.nl: Op het Griekse eiland Zakynthos zijn twee dorpen ontruimd omdat er een grote natuurbrand woedt. Volgens de brandweer zijn uit voorzorg zo'n 300 bewoners en toeristen geëvacueerd uit de plaatsen Keri en Agalas. Mede door de harde wind is het vuur flink opgelaaid op het zuidelijke deel van het eiland. De dorpen zijn nog niet getroffen door de brand, maar volgens een woordvoerder van de brandweer komt het vuur nu wel dicht in de buurt van de bewoonde wereld. De verwachting is dat de harde wind op zijn vroegst pas morgen gaat liggen. Ondertussen bestrijdt de brandweer het vuur op het populaire vakantie-eiland met ruim honderd brandweerlieden en 28 brandweerwagens. Gisteren zijn ook vier blusvliegtuigen en twee blushelikopters ingezet. Ook op vasteland brand Het eiland Zakynthos ligt ongeveer 300 kilometer ten westen van Athene. Ook in de regio Loutraki, op het vasteland, woedt een grote natuurbrand. In het gebied, dat zo'n 80 kilometer bij Athene vandaan ligt, is de brandweer de afgelopen 24 uur opgeroepen voor meer dan 70 branden.
15x 'Ministerie schrapte in onderzoeksrapport over affaire kinderopvangtoeslag'16/09 04u30 - NOS.nl: Ambtenaren van het ministerie van Financiën hebben rechtstreeks ingegrepen in een onderzoek naar het achterhouden van stukken door de Belastingdienst. Dat melden Trouw en RTL Nieuws op basis van e-mails en documenten die door het ministerie zijn vrijgegeven na een beroep op de Wet openbaarheid van bestuur (wob). Trouw en RTL schrijven dat de mails en documenten aantonen dat het ministerie in hoge mate kon bepalen wat er wel en niet onderzocht werd. De ambtenaren zouden onwelgevallige passages uit een conceptrapport hebben geschrapt, om te voorkomen dat die later alsnog naar buiten zouden komen. Het onderzoek was naar het optreden van de Belastingdienst bij het onrechtmatig stopzetten van kinderopvangtoeslag bij honderden ouders in 2014. Daardoor kwamen veel gezinnen in financiële problemen. Het onderzoek werd begonnen nadat bleek dat de Belastingdienst stukken achterhield in rechtszaken van gedupeerde ouders. Ook bleek de Tweede Kamer onvolledig geïnformeerd. 'Autorisaties' De onderzoekers, gespecialiseerde IT'ers, doorzochten de systemen van de Belastingdienst op stukken die aan de rechter voorgelegd hadden moeten worden. In een tussenrapportage schreven ze dat ze geen volledig beeld konden krijgen, omdat medewerkers van de fiscus mogelijk documenten hadden gewijzigd, verplaatst of vernietigd. De onderzoekers wilden dat onderzoeken door te kijken welke medewerkers toestemming hadden om dat te doen. De tussenrapportage is volgens Trouw en RTL Nieuws aangepast. De verwijzing naar 'autorisaties', dus de digitale toestemmingen van medewerkers, zou op verzoek zijn verwijderd. 'Ik heb in rood wat aanpassingen gedaan, om e.e.a. verder aan te scherpen, maar ook met het oog op eventueel moeten verstrekken van dit stuk. Wat ik heb weggehaald, is het onderzoek naar de autorisaties', citeren beide media een ambtenaar. 'Geen toegevoegde waarde' In een brief aan de Tweede Kamer, afgelopen vrijdag, schrijft staatssecretaris Snel van Financiën dat onderzoek naar de 'autorisaties' geen toegevoegde waarde zou hebben. Volgens hem is dat na afstemming met de onderzoekers buiten beschouwing gelaten. Snel wil pas later reageren op vragen die Trouw en RTL Nieuws hem hierover hebben gesteld.
11x Opvallende koplopers na lage opkomst Tunesische presidentsverkiezingen16/09 06u15 - NOS.nl: Twee anti-establishmentkandidaten lijken door te zijn naar de tweede ronde van de presidentiële verkiezingen in Tunesië. De een is een jurist die onafhankelijk meedoet, de ander een mediamagnaat die vastzit op verdenking van witwassen. Volgens de exitpolls gaat de 61-jarige hoogleraar recht Kais Saied nipt aan kop. De 56-jarige zakenman Nabil Karoui heeft volgens de polls iets minder stemmen, maar voldoende voor de tweede ronde. De voorlopige uitslag van de eerste ronde wordt naar verwachting dinsdag bekend. In oktober is de eindstrijd tussen de twee kandidaten die de meeste stemmen behaalden. Nabil en Saied claimen alvast dat die strijd tussen hun gaat. Saied heeft volgens nieuwszender Al Jazeera beslist geen grote verkiezingscampagne gevoerd. Dat heeft hij gemeen met zijn rivaal: Karoui mocht van de rechter alleen meedoen op voorwaarde dat hij geen campagne voerde vanuit de cel. Onvrede De opkomst zondag was lager dan bij de vorige verkiezingen in 2014. Ditmaal kwam slechts 45 procent van de kiezers naar de stembus, tegenover 64 procent vijf jaar geleden. Volgens de kiescommissie was de opkomst vooral onder de jeugd laag. Deze statistieken lijken te duiden op groeiende onvrede over de economische toestand in het land. Hoge werkloosheid en de stijgende kosten voor levensonderhoud waren twee van de grootste verkiezingsthema's. Het was de tweede keer sinds de volksopstand in 2011 dat Tunesiërs een president mochten kiezen. Dat protest vormde destijds het begin van de zogenoemde Arabische Lente.
10x Dreigende confrontatie in Syrië, toch wordt er weer gesproken over vrede16/09 07u30 - NOS.nl: Vandaag komen Turkije, Rusland en Iran opnieuw bij elkaar om te praten over de toekomst van Syrië. De top vindt plaats in de Turkse hoofdstad Ankara. Er zijn al tal van gesprekken geweest tussen de drie landen en de vraag is dan ook of het deze keer wel gaat lukken om tot een oplossing te komen. Turkije-correspondent Lucas Waagmeester heeft er een hard hoofd in. 'Een doorbraak lijkt vandaag niet waarschijnlijk.' Hoe staat het er nu voor met de oorlog in Syrië? De strijd speelt zich momenteel vooral af in Idlib, een provincie in het noordwesten van Syrië. Hier vechten Rusland en de Syrische president Assad tegen de overgebleven rebellen en jihadistische groepen. Welke rol spelen internationale grootmachten bij de oorlog in Syrië? We leggen het uit in deze video: Turkije is bang dat een verdere escalatie in Idlib zal leiden tot meer vluchtelingen aan de Turkse grens. De inzet van de Turkse president Erdogan is dan ook om een begin te maken met onderhandelingen over de politieke toekomst van Syrië. Er zou een commissie moeten komen die een nieuwe grondwet gaat schrijven voor het door oorlog verscheurde land. In deze commissie zouden ook rebellengroepen moeten plaatsnemen, maar volgens correspondent Lucas Waagmeester is het onwaarschijnlijk dat dit gaat gebeuren. 'De kans is groot dat het overleg van vandaag opnieuw wordt overschaduwd door de gespannen situatie op de grond', zegt hij. 'Rusland en Assad staan in Idlib inmiddels recht tegenover Turkse troepen die de taak hebben rebellengroepen in toom te houden.' Volgens Waagmeester ligt een nieuwe confrontatie dan ook meer voor de hand dan een politiek overleg. Ook Midden-Oosten-correspondent Marcel van der Steen verwacht niet te veel van de besprekingen vandaag. 'Het lijkt erop dat Rusland en het Syrische leger nu vooral willen doorpakken en steeds meer delen van Idlib willen innemen.' Hij voegt daaraan toe dat de druk in de regio hierdoor zal toenemen, vooral op de - naar schatting - anderhalf miljoen burgers die nog in het gebied wonen. Weinig opgeleverd Turkije, Rusland en Iran hebben al vaker samen om de tafel gezeten. In januari 2017 begonnen de eerste besprekingen in Astana, de hoofdstad van Kazachstan. In een verklaring stelden de drie landen toen dat zij de meest efficiënte coalitie vormen om een einde te maken aan de oorlog in Syrië. Maar wapenstilstanden en afspraken die eerder werden gemaakt, zijn geschonden en zo is de oorlog in Syrië na ruim acht jaar nog altijd bezig.
10x Wekdienst 16/9: oefening op Scheveningse strand en dementie-campagne in ov16/09 07u15 - NOS.nl: Goedemorgen! Op station Utrecht Centraal start de campagne 'Goed omgaan met dementie in het openbaar vervoer'. En zoals ieder jaar wordt er geoefend op het strand van Scheveningen met de paarden die dinsdag meelopen in de Koninklijke Stoet met Prinsjesdag. In het westen, midden en oosten van het land regent het geruime tijd en is het hooguit 14 of 15 graden. In het noorden wordt het snel droog en bij wat zon is het vanmiddag 17 graden. In het zuiden begint de dag ook droog, maar daar regent het vanmiddag of vanavond. Met 19 graden wordt Limburg het warmst. De komende dagen schijnt de zon geregeld en is het ongeveer 16 graden. Ga je op pad? Hier vind je het overzicht van de werkzaamheden en files en de situatie op het spoor. Wat kun je vandaag verwachten? Op station Utrecht Centraal start de campagne 'Goed omgaan met dementie in het openbaar vervoer'. Die is gericht op zowel medewerkers in het openbaar vervoer als op reizigers. De campagne is samen met conducteurs ontwikkeld. Er wordt zoals ieder jaar geoefend op het strand van Scheveningen met de paarden die dinsdag meelopen in de Koninklijke Stoet met Prinsjesdag. Publiek wordt tijdens deze 'schriktraining' gevraagd zoveel mogelijk lawaai te maken, zodat de paarden morgen tijdens de rijtoer door de stad niet onrustig worden en op hol slaan. In de rechtbank in Utrecht start het proces rondom het ontslag van de voormalig voorzitter van de Centrale Ondernemingsraad (COR) van de Nationale Politie. Hij kwam in opspraak door dure etentjes en feesten. Wat heb je gemist? Op de eerste handelsdag na de aanval op olie-installaties in Saudi-Arabië zijn de prijzen van ruwe olie flink gestegen. De prijs van een vat Brentolie steeg in Azië met 19 procent. De prijs van een vat West Texas Intermediate, ook een belangrijk referentiepunt voor de oliemarkt, steeg met 15 procent. Later daalden de prijzen weer wat. Afgelopen weekend werd de Saudische olie-industrie getroffen door aanvallen met drones, waarbij grote branden ontstonden. Wie er achter de aanvallen zit, is nog onduidelijk. De Houthi-rebellen in Jemen eisten de verantwoordelijkheid op. Maar de VS zegt dat Iran erachter zit. Ander nieuws uit de nacht: Dorpen op Zakynthos ontruimd vanwege natuurbrand: in het zuiden van het populaire Griekse vakantie-eiland is het vuur flink opgelaaid door de harde wind. De verwachting is dat die pas morgen gaat liggen. Uit voorzorg zijn 300 bewoners en toeristen geëvacueerd. Drie jongeren neergestoken in Breda, dader gevlucht: twee groepjes jongeren kregen ruzie in een parkje in de Brabantse stad. Een van de betrokkenen zou vervolgens een mes hebben getrokken en de drie, twee jongens en een meisje, hebben neergestoken. Zanger van The Cars, Ric Ocasek (75), overleden: volgens de politie is hij een natuurlijke dood gestorven. The Cars scoorden in de jaren 70 en 80 een aantal hits in Nederland. Het bekendste nummer is Drive. En dan nog even dit: Staatsoliebedrijf Saudi Aramco heeft zijn olieproductie bijna moeten halveren als gevolg van de drone-aanvallen op de grote olie-installatie in Saudi-Arabië. 'Ik denk dat de markt erg schrikt hoe eenvoudig je zo'n grote productiefaciliteit zo'n zware slag kan aandoen', aldus Jos Versteeg, analist in de oliesector. Bekijk hier welk effect hij denkt dat de aanval heeft op de olieprijs: Fijne dag!
9x Meer dementerenden in ov: 'Belangrijk te weten hoe daar mee om te gaan'16/09 12u00 - NOS.nl: Een man die na een toiletbezoek in de trein tussen Amsterdam en Utrecht niet meer weet waar hij zat en zijn vrouw kwijt is. Of een oudere vrouw die op Schiphol op zoek is naar een vliegtuig, waarmee ze naar haar inmiddels overleden ouders wil. Zo maar twee voorbeelden uit de praktijk van dementerende reizigers waarmee ov-medewerkers bijna dagelijks te maken krijgen. En dat wordt komende jaren alleen maar meer, want door de vergrijzing stijgt het aantal mensen met dementie van 280.000 nu naar bijna een half miljoen in 2040. Het grootste gedeelte van die groep gaat nog graag op pad en vindt bijvoorbeeld het in- en uitchecken of het vinden van het juiste perron vaak lastig. Mede daarom was vanochtend op Utrecht Centraal de aftrap van de bewustwordingscampagne 'Goed omgaan met dementie in het openbaar vervoer'. Een initiatief van Samen dementievriendelijk, NS en Connexxion. Hulpeloze blik Voor alle ov-medewerkers is er een online training ontwikkeld, die moet helpen bij het signaleren van en omgaan met demente mensen. Servicemedewerker Helen hielp mee aan de cursus. In haar werk op Schiphol heeft ze regelmatig met demente mensen te maken. Om de signalen te herkennen in alle drukte kijkt ze naar de gezichten, vertelde ze in het NOS Radio 1 Journaal. 'Als mensen een hulpeloze blik hebben of onzeker lijken, probeer ik contact te maken en ga ik naar ze toe om te vragen of ze hulp nodig hebben. En dan gaat het niet alleen om welke trein ze moeten hebben, het kan ook gaan om waar bijvoorbeeld het toilet of een bepaalde winkel is.' Het is niet eenvoudig om dementerenden eruit te halen. 'Als een klein kind alleen rondloopt, zie je meteen dat er hulp nodig is. Bij dementen, wat toch vaak ouderen zijn, weet je niet meteen welke hulp zij nodig hebben', zei Helen. Als iemand echt de weg kwijt is, probeert de servicemedewerker een naam of telefoonnummer te achterhalen. 'Zodat we degene uiteindelijk weer op weg kunnen helpen.' Open uitstraling Ook medewerkers van Veiligheid en Service hebben een belangrijke taak in het helpen en opmerken van dementerenden. Een van hen is Thijs, ook hij merkt steeds vaker dat dementerenden het lastig hebben in het openbaar vervoer. 'We proberen hen daarom zo vriendelijk mogelijk te woord te staan met een open uitstraling. Zo proberen we er vragenderwijs achter te komen wat hen op het station brengt en waar ze uiteindelijk heen willen.' Tijdens de opleiding leerde Thijs iets waar hij niet bij had stilgestaan. 'Ik dacht altijd dat mensen met dementie ouderen waren, maar we zien ook steeds meer jongere mensen. Dat wist ik zelf niet.' Hij vindt het dan ook belangrijk dat er aandacht is voor dementie in het openbaar vervoer. 'We komen het steeds vaker tegen. Daarom is het belangrijk dat ook mijn directe collega's weten hoe ze daar mee om moeten gaan.'
9x Amerikaanse fabrikant zware pijnstiller vraagt uitstel van betaling aan16/09 08u15 - NOS.nl: Het Amerikaanse farmaceutische bedrijf Purdue Pharma heeft uitstel van betaling aangevraagd. De stap komt niet onverwacht. Het bedrijf trof vorige week een miljardenschikking rond de verslavende pijnstiller oxycontin. De voorlopige schikking werd getroffen met duizenden Amerikaanse steden, ziekenhuizen en andere partijen. Op deze manier heeft Purdue Pharma meer dan 2000 rechtszaken afgekocht. Met de deal zou zo'n 12 miljard dollar zijn gemoeid. Niet alle partijen waren het met de schikking eens. De staten New York, Connecticut en Massachusetts wezen het akkoord van de hand. Ze vinden dat de schade die het bedrijf heeft aangericht vele malen groter is dan de schikking. De familie die het bedrijf bezit willen ze persoonlijk aansprakelijk stellen. Jaarlijks ruim 70.000 doden in VS In het middel oxycontin zit opioïde, een sterkere synthetische variant van morfine. In de VS sterven jaarlijks ruim 70.000 mensen aan een overdosis van middelen die opioïde bevatten. Purdue Pharma produceert een fractie van die middelen. Het bedrijf wordt in de VS wel gezien als een pionier. Met de zware pijnstiller oxycontin zou de verslavingscrisis in het land zijn begonnen. In Nederland waarschuwde minister Bruins eerder dit jaar voor de stijging van het gebruik van oxycodon. Dat is ook een pijnstiller die opioïde bevat en op recept verkrijgbaar is.
8x Podcast De Dag: waarom de Noordzee nog lang niet af is van de MSC Zoe16/09 13u15 - NOS.nl: Duikers Ben Stiefelhagen en Willem Heijdeman hebben de afgelopen tien dagen zo'n dertig uur op de bodem van de Noordzee doorgebracht. Hun missie? Zo veel mogelijk troep opduiken. 'De Noordzee ligt bezaaid met scheepswrakken die ook na zestig jaar nog vernietigend werk doen. Het zijn hotspots voor troep', vertelt Stiefelhagen in De Dag. En het zijn niet alleen scheepswrakken die zorgen voor problemen in de zee. Van de MSC Zoe, je weet wel: het containerschip dat begin dit jaar honderden containers verloor, mist nog zo'n 800.000 kilo aan spullen. Een groot deel daarvan kan de komende maanden tijdens herfststormen aanspoelen op de Waddeneilanden. 'Deze ramp is nog lang niet afgewikkeld', zegt burgemeester Ineke van Gent. 'Schiermonnikoog is wel opgeruimd, maar nog lang niet schoon.' Onze podcasts: De NOS op 3 Tech Podcast: iedere donderdag praten Casper Meijer en zijn gasten je bij over het laatste nieuws uit de wereld van technologie en sociale media. De Dag: Elke werkdag hoor je bij De Dag gesprekken die nét even verder graven, verteld door betrokkenen en journalisten van alle omroepen. Met het Oog op Morgen: elke dag een overzicht van het nieuws, een blik in de ochtendkranten en het betere journalistieke interview. Het Beste uit het Oog: iedere zaterdag selecteert de redactie van Met het Oog op Morgen de mooiste gesprekken van de afgelopen week. De Stemming van Vullings en Van der Wulp: Elke vrijdag een nieuwe aflevering waarin de politieke week wordt doorgenomen. Gemaakt door NOS en EenVandaag. NOS Voetbalpodcast: iedere maandag nemen voetbalcommentatoren de week door, met anekdotes van experts en vooruitblikken op komende wedstrijden. NOS Formule 1-podcast: Amber Brantsen neemt met oud-coureur Jan Lammers en verslaggever Louis Dekker iedere maandag na een Grand Prix de race door.
8x Inzittenden crossauto Leende verdacht van poging tot moord of doodslag16/09 12u00 - NOS.nl: De twee mensen die gisteren met een crossauto op het publiek inreden na een cross in Leende, worden verdacht van poging tot moord of doodslag. De 21-jarige man uit Reuver en een 17-jarig meisje uit Veghel zitten vast en worden woensdag voorgeleid. Nadat het laatste deel van de Kempencross gisteren werd afgelast, ontstond er bij de prijsuitreiking een vechtpartij. Een deelnemer eiste zijn geld terug en reed samen met het meisje uit Veghel in op het publiek. Twee mannen, een vrouw en een 14-jarige jongen uit België liepen verwondingen aan hun benen op. De jongen mocht het ziekenhuis gisteren verlaten. De volwassenen worden nog behandeld.

Statistieken

Artikels:
32123
Gelezen:
26843
Aantal lezers nu:
69






Contact  - Sitemap  - RSS  - Twitter  - Disclaimer   Hoofdpunten.be © 2005-2019 Naar boven