zaterdag 18 januari 2020, week 03


U bent nu hier: Meer nieuws van NOS.nl

Laatste updatecontrole: vandaag om 16u15
 

NOS.nl

Verbergen Tonen
18/01 16u15  Hoge vrachtwagen richt ravage aan, Beneluxtunnel urenlang dicht Een te hoge vrachtauto heeft vanochtend een ravage aangericht in de westelijke buis van de Beneluxtunnel, aan de westkant van Rotterdam. De schade aan de tunnel was zo groot dat hij richting het zuiden urenlang dicht was. Zowel de tunnelwanden als het plafond zijn ernstig beschadigd. Een woordvoerster van Rijkswaterstaat zegt dat er ook veel bedrading is losgeraakt. Het ongeluk gebeurde rond 09.30 uur, meldt RTV Rijnmond. Aan gruzelementen De bestuurder is staande gehouden, aldus een woordvoerster van de Rotterdamse politie. Volgens haar kon hij niet verder rijden met zijn vrachtauto nadat hij de tunnel 'aan gruzelementen had gereden'. 'Mogelijk dat de schade op hem verhaald kan worden. Dat is nog niet bekend.' Automobilisten die voor de tunnel vast kwamen te staan, zijn allemaal weggeleid.
18/01 16u00  Presentator beschuldigd van seksueel wangedrag, programma's stopgezet Vanwege beschuldigingen van seksueel grensoverschrijdend gedrag tegen presentator Kaj van der Ree worden zijn radioprogramma en tv-show per direct stopgezet. Dat meldt omroep BNNVARA. Meerdere meisjes hebben zich bij RTL Boulevard gemeld met het verhaal dat Van der Ree hen seksueel getinte berichtjes heeft gestuurd. Dat zou gebeurd zijn rond 2016, toen de meisjes tussen de 13 en 16 jaar waren en Van der Ree midden twintig. Van der Ree (28) werkt voor BNNVARA als presentator van Proefkonijnen en het radioprogramma Skaj is the Limit op NPO 3FM. Voor RTL is hij betrokken bij het YouTube-kanaal Concentrate. 'Samenwerking heroverwegen' 'Naar aanleiding van de beschuldigingen over seksueel grensoverschrijdend gedrag van Kaj van der Ree hebben we, samen met de NPO, besloten de uitzendingen van Proefkonijnen per direct te stoppen en zijn radioshow op 3FM niet uit te zenden', zegt de omroep in een reactie. 'We zijn met hem in gesprek gegaan en komen tot de conclusie dat we de samenwerking tussen BNNVARA en Kaj moeten heroverwegen.' Ook alle video's in het YouTube-kanaal van de presentator zijn offline gehaald. Van der Rees persoonlijke kanaal heeft 251.000 volgers. 'Manipulerende man' Misdaadjournalist Peter R. de Vries heeft chats en foto's gezien die uitgewisseld zijn. 'En dan zie je een dwingende, manipulerende man die jonge, onzekere meisjes dingen laat doen die ze eigenlijk niet willen', schetste hij vrijdagavond in RTL Boulevard. De meisjes zouden tegen De Vries gezegd hebben dat zij overstag gingen omdat ze tegen Van der Ree opkeken en onzeker waren over zichzelf. Rode Kruis De presentator is sinds enkele jaren ambassadeur voor het Rode Kruis. Daar is men geschrokken van de berichten. 'Als hulporganisatie nemen we zaken als seksuele misstanden uiterst serieus. We willen dit graag zorgvuldig uitgezocht hebben', zegt de organisatie tegen het ANP. Volgens De Vries heeft Van der Ree inmiddels een advocaat in de arm genomen om reputatieschade te voorkomen. Deze advocaat was zaterdag niet bereikbaar voor commentaar.10 
18/01 16u00  Dj Pieter Gabriel (15) maakt nummer voor openingsact Songfestivalfinale De 15-jarige dj Pieter Gabriel treedt op bij de opening van de finale van het Eurovisie Songfestival. Voor de act maakt de artiest, wiens echte naam Pepijn Maat is, een nieuw nummer met muzikaal directeur Eric van Tijn. Hij treedt op tijdens de vlaggenparade. als de deelnemende artiesten voor hun optreden worden geïntroduceerd, terwijl ze de vlag van hun land laten zien. De dj noemt het 'nu al een hoogtepunt in mijn carrière'. 'Ik ben er trots op dat ik op deze manier, samen met Eric, een bijdrage mag leveren aan het grootste televisie-evenement ter wereld.' Talenten tonen Festivalproducent Sietse Bakker: 'Nederland staat wereldwijd bekend als het land met de beste dj's en daarbij biedt het Eurovisie Songfestival jonge mensen graag de kans om hun talenten aan de wereld te tonen.' Maat begon op zijn zesde met het maken van elektronische muziek. De afgelopen jaren trad hij op verschillende grote festivals op. Het Songfestival is half mei in Rotterdam. Jeangu Macrooy vertegenwoordigt Nederland. Het Jeugdjournaal interviewde de jonge dj vorig jaar:
18/01 15u45  Dj Pieter Gabriel (15) openingsact bij het Songfestival De 15-jarige dj Pieter Gabriel gaat de finale van het Eurovisie Songfestival openen. Voor de act maakt de artiest, wiens echte naam Pepijn Maat is, een nieuw nummer. Hij treedt op als de deelnemende artiesten voor hun optreden worden geïntroduceerd, terwijl ze de vlag van hun land laten zien. Maat begon op zijn zesde met het maken van elektronische muziek. De afgelopen jaren trad hij op verschillende grote festivals op. Het Songfestival is half mei in Rotterdam. Jeangu Macrooy vertegenwoordigt Nederland.
18/01 15u30  Kind met symptomen van hersenvliesontsteking in Leeuwarden Op het kindercentrum Teresa in Leeuwarden is een kind opgenomen in het ziekenhuis met symptomen van hersenvliesontsteking. Het is onbekend hoe het nu gaat met het kind uit groep 1. Gezondheidsdienst GGD acht de kans op besmetting uitermate klein. 'Er is geen uitbraak. Dit is een incidenteel geval', benadrukt Marleen Luning, arts infectieziektenbestrijding van de GGD. De dienst heeft op verzoek van het kindercentrum een brief met informatie opgesteld, 'Wij informeren niet omdat we denken dat andere kinderen heel veel risico lopen. Wij informeren omdat we weten dat een ziek kind heel veel indruk maakt op de omgeving,' zegt ze bij Omrop Fryslan. De ziekte wordt overgebracht door hoesten, maar de kans dat je op die manier besmet raakt is minimaal, zegt de arts. We dragen allemaal bacteriën bij ons waarvan je ziek kunt worden. Het vermoeden bestaat dat alleen mensen met aanleg daarvoor de ziekte 'oppikken'. Hersenvliesontsteking wordt veroorzaakt door meningokokken of een andere bacterie, of door een virus. Tegen meningokokken wordt sinds enige tijd ingeënt. 'Maar ook die vaccinatie biedt geen honderd procent garantie dat je het niet krijgt', aldus Luning. Hoge koorts, suf en hoofdpijn Tegen een virus is niets te doen. Het is nog onduidelijk of het kind dat nu in het ziekenhuis ligt de bacterie of het virus heeft. Omdat hersenvliesontsteking een vervelend verloop kan hebben en zelfs tot de dood kan leiden, raadt de arts aan om altijd op te blijven letten. 'Als een kind in korte tijd ernstig ziek wordt, hoge koorts heeft (zieker dan anders), suf is en hoofdpijn heeft of braakt of pijn bij het buigen van de nek, moet meteen de huisarts worden gewaarschuwd', zegt ze. In het geval van een bacterie kan dan met antibiotica worden ingegrepen.
18/01 15u15  Hersenvliesontsteking op kinderdagverblijf Leeuwarden Op het kindercentrum Teresa in Leeuwarden is een kind opgenomen in het ziekenhuis met symptomen van hersenvliesontsteking. Het is onbekend hoe het nu gaat met het kind uit groep 1. Gezondheidsdienst GGD acht de kans op besmetting uitermate klein. 'Er is geen uitbraak. Dit is een incidenteel geval', benadrukt Marleen Luning, arts infectieziektenbestrijding van de GGD. De dienst heeft op verzoek van het kindercentrum een brief met informatie opgesteld, 'Wij informeren niet omdat we denken dat andere kinderen heel veel risico lopen. Wij informeren omdat we weten dat een ziek kind heel veel indruk maakt op de omgeving,' zegt ze bij Omrop Fryslan. De ziekte wordt overgebracht door hoesten, maar de kans dat je op die manier besmet raakt is minimaal, zegt de arts. We dragen allemaal bacteriën bij ons waarvan je ziek kunt worden. Het vermoeden bestaat dat alleen mensen met aanleg daarvoor de ziekte 'oppikken'. Hersenvliesontsteking wordt veroorzaakt door meningokokken of een andere bacterie, of door een virus. Tegen meningokokken wordt sinds enige tijd ingeënt. 'Maar ook die vaccinatie biedt geen honderd procent garantie dat je het niet krijgt', aldus Luning. Hoge koorts, suf en hoofdpijn Tegen een virus is niets te doen. Het is nog onduidelijk of het kind dat nu in het ziekenhuis ligt de bacterie of het virus heeft. Omdat hersenvliesontsteking een vervelend verloop kan hebben en zelfs tot de dood kan leiden, raadt de arts aan om altijd op te blijven letten. 'Als een kind in korte tijd ernstig ziek wordt, hoge koorts heeft (zieker dan anders), suf is en hoofdpijn heeft of braakt of pijn bij het buigen van de nek, moet meteen de huisarts worden gewaarschuwd', zegt ze. In het geval van een bacterie kan dan met antibiotica worden ingegrepen.
18/01 15u00  Ook Engelse scholen bieden gratis menstruatieproducten aan Vanaf aanstaande maandag kunnen meisjes op alle Engelse scholen gratis tampons, maandverband en andere producten krijgen die zij nodig hebben tijdens de menstruatie. De Schotse regering trok daar twee jaar geleden al geld voor uit. De regering in Londen volgde in april. De maatregel kost 20 miljoen pond voor dit jaar, waarmee ongeveer 1,7 miljoen leerlingen op 20.000 scholen zijn geholpen. Het ministerie van Onderwijs wil 'menstruatie-armoede' bestrijden bij meisjes uit arme gezinnen. Improviseren Uit een enquête onder 1000 jonge vrouwen bleek dat een op de tien van hen geen geld heeft voor menstruatieproducten en dat 12 procent wel eens noodgedwongen heeft moeten improviseren. Er zijn verhalen van meisjes die uit armoede opgerold toiletpapier en zelfs kranten hebben gebruikt tijdens hun menstruatie. De Britse regering probeert met de maatregel ook iets te doen tegen het taboe dat op menstruatie rust. 'Menstrueren is iets normaals, een onderdeel van het dagelijks leven. Wij willen niet dat jonge mensen daardoor hun lessen missen', zegt staatssecretaris Michelle Donelan.
18/01 14u45  160.000 mensen op de vlucht voor Filipijnse vulkaan Taal De Filipijnse autoriteiten houden er rekening mee dat de crisissituatie rond de actieve vulkaan Taal weken of zelfs maanden kan duren. Taal barstte begin deze week uit en spuwt nog steeds lava, as en stoom. Deskundigen houden rekening met een nieuwe, nog grotere eruptie. Vandaag zijn nog eens 20.000 mensen door de politie gemaand om te vertrekken. Ze wonen binnen een straal van 14 kilometer van de vulkaan, het gebied dat door het vulkanisch instituut als risicozone is aangewezen. Het aantal mensen dat vanwege Taal huis en haard moet verlaten staat op ruim 160.000. In de gevarenzone wonen ongeveer een half miljoen mensen. Tot nu toe zijn 900 mensen gewond geraakt, de meesten nadat ze in contact waren gekomen met vulkaanas. Verreweg de meeste geëvacueerden hebben hun toevlucht gezocht in een van de honderden noodopvanglocaties, anderen bivakkeren bij familie of vrienden. Er is behoefte aan eten, water, mobiele toiletten en slaapmatjes, zeggen hulpverleners. Op het eerste gezicht lijkt de vulkanische activiteit af te nemen, maar onder de oppervlakte is het magma nog in beweging, denken Filipijnse vulkanologen. 'We hebben nog geen signalen dat het afzwakt.' Dieren achterlaten Ook de Nederlander Arjen Loonstra moest vluchten. Hij woonde in de plaats Talisay, naast het meer waar de vulkaan in ligt. Hij en zijn vrouw zitten nu in een appartement in Calamba, een plaats die 22 kilometer verderop ligt. Donderdag gingen ze terug naar hun huis om spullen op te halen. 'Ons huisje was nog oké', zegt Loonstra. 'Als het dak het houdt hebben we geluk. We hebben donderdag alles weggehaald, op een airco, ventilator en wat kasten na.' Zijn woonplaats is elke dag tussen 6.00 en 10.00 uur toegankelijk voor inwoners om hun bezittingen veilig te stellen en dieren eten te geven. 'Mensen moesten hun dieren achterlaten als ze met de evacuatie mee wilden', vertelt Loonstra, 'ze mochten alleen een rugzakje meenemen.' Niet alleen inwoners gaan in de ochtenduren naar het gebied, ziet Loonstra. Ook ramptoeristen komen kijken naar de laag as die alles heeft bedolven. Supermarkt leeggehaald Er zijn ook berichten van mensen die winkels plunderen. 'In Agoncillo hebben mensen een hele supermarkt leeggehaald', vertelt Loonstra. 'Waarschijnlijk omdat ze anders niet aan eten en drinken komen.' Hij hekelt de gebrekkige informatievoorziening van de overheid, ook op de dag van de uitbarsting. 'Pas meer dan drie uur na de uitbarsting kwam een sms'je dat de alarmfase naar niveau 3 ging. Een uur daarna kwam niveau 4, maar niemand kwam iets zeggen over evacuatie. Geen megafoons, geen sirenes, geen omroepers, niks.' Hij probeert vooral via mensen die het gebied in gaan aan informatie te komen. Onder inwoners is er veel angst voor nieuw natuurgeweld. 'We hebben mensen gesproken die net als wij in Talisay wonen. Ze zijn bang, weten niet waar ze aan toe zijn', zegt Loonstra. 'Mensen zijn als de dood voor wat nog komen gaat. Ze vrezen een allesverwoestende uitbarsting.' De uitbarsting van de vulkaan leidde tot spectaculaire beelden, want in de rookwolken ontstond vulkanische bliksem. NOS-weerman Marco Verhoef legt uit hoe die ontstaat:11 
18/01 14u30  SpaceX-Lancering die moet mislukken een dag uitgesteld Een belangrijke testvlucht van SpaceX die vandaag zou plaatsvinden, is uitgesteld tot morgen. Het ruimtevaartbedrijf lanceert dan een onbemande Crew Dragon, het ruimteschip dat later dit jaar astronauten naar het ruimtestation ISS moet gaan brengen. Daar zal de ruimtecapsule deze keer niet aankomen. Door de lancering te laten mislukken, wil SpaceX de systemen testen die de bemanning in veiligheid moeten brengen als het misgaat bij de lancering. Een geslaagde in-flight abort test is een voorwaarde voor het mogen vervoeren van astronauten naar het ISS. De raket moet morgen ergens tussen 14.00 en 20.00 uur omhoog gaan. De volgende mogelijkheid is maandag. Na de lancering vanaf het lanceerplatform in Florida zal de Crew Dragon met een Falcon 9-raket anderhalve minuut lang opstijgen. Daarna maakt de capsule zich los van de draagraket. De Dragon zal aan parachutes landen boven de Atlantische Oceaan. De draagraket zal vanuit de hogere lagen van de atmosfeer terugvallen en in stukken breken boven de oceaan. Bij normale lanceringen laat het bedrijf van Elon Musk de Falcon 9 heelhuids verticaal op een platform landen. Bekijk hier een animatie van de test: De in-flight abort test was eigenlijk vorig jaar gepland, maar de capsule die daarvoor gebruikt zou worden werd op 20 april vorig jaar vernietigd toen de motoren van de Dragon werden getest. Op 13 november ging die test wel goed. Volg de test morgen op NPO Nieuws, en de NOS-Facebookpagina.10 
18/01 14u00  Betogers belagen theater, Macron onder politiebegeleiding weggeleid Tientallen demonstranten hebben een theaterbezoek van president Macron verstoord. Op video's op sociale media is te zien hoe betogers het Théâtre des Bouffes du Nord in het noorden van Parijs proberen binnen te dringen. Macron was met zijn vrouw naar de voorstelling La Mouche (The Fly) gegaan, toen hij werd herkend door een activist. Die riep mensen via Twitter op om naar het theater te komen. Rond 22.00 uur stond een kleine menigte voor het gebouw. Ze scandeerden leuzen tegen de geplande hervormingen van het Franse pensioenstelsel en riepen de president op om af te treden. Toen de betogers probeerden het gebouw binnen te dringen, werd Macron door beveiligers even uit de zaal gehaald. Kort daarop kwam hij weer terug om de rest van de voorstelling te zien. Na afloop van de show zijn de Macrons onder politiebegeleiding bij het theater vertrokken. De man die het bericht op Twitter plaatste is aangehouden. President Macron gaat geregeld uit eten of naar het theater en is volgens zijn staf van plan dat te blijven doen.12 
18/01 14u00  Zelf geknutselde batterijen, waterstof in de tuin: verduurzaming kan onveilig zijn Batterijen van elektrische auto's die aan elkaar worden gekoppeld en gebruikt worden als thuisbatterijen en mensen die brandjes in fietsaccu's blussen met een tuinslang. Nils Rosmuller van het Instituut Fysieke Veiligheid hoort steeds extremere verhalen over bewoners die zelf gaan experimenteren met nieuwe vormen van energie. 'Hartstikke gevaarlijk omdat er giftige stoffen bij vrijkomen', waarschuwt hij. In steeds meer woonwijken starten experimenten met nieuwe vormen van energie die het aardgas gaan vervangen. Maar wetgeving hiervoor is er in veel gevallen nog niet. 'Het woord veiligheid komt nauwelijks voor in de beleidstukken', zegt Rosmuller. Burgemeester Van Belzen van de gemeente Barendrecht is namens regio Rijnmond verantwoordelijk voor veilige verduurzaming. Ook volgens hem is de veiligheid rond nieuwe technieken zoals waterstof en huisbatterijen nu nog niet goed geregeld. 'Dat voelt niet goed en dat gaat een keer mis.' Hij pleit voor het delen van kennis over nieuwe technieken en veel meer aandacht voor veiligheid bij de energietransitie. Waterstofhuis Hoe goed het is om meer oog voor veiligheid te hebben is te zien bij een waterstofproject in het Zuid-Hollandse Stad aan 't Haringvliet. In een nieuwbouwwijk staat het eerste waterstofhuis van de Benelux. De opgewekte zonnestroom wordt opgeslagen in vaten met 1200 liter waterstof die in de tuin staan. De warmte van de gekoppelde installatie wordt onder meer gebruikt om water te verwarmen. Er zijn strenge veiligheidseisen gesteld aan de waterstofopslag in de tuin, zegt de brandweer: Waterstof is explosief, geurloos en een stuk vluchtiger dan aardgas. 'De buren vonden het wel spannend', vertelt ontwikkelaar Jean-Paul Scheurleer. En de veiligheidsadviseur van de veiligheidsregio moet bekennen dat hij zoiets nog niet eerder had gezien. 'In de industrie gebruiken ze waterstof, maar in een woonwijk is het nieuw voor ons.' Ook de gemeente Goeree-Overflakkee en de veiligheidsregio Rotterdam-Rijnmond zijn betrokken bij het project. De veiligheidsregio heeft tal van eisen gesteld aan het huis. 'De brandweer kent de installatie en gaat ermee oefenen. En er hangen waterstofmelders in het huis', vertelt adviseur Eric Hol. De installatie is goedgekeurd en wordt alleen gebruikt als er deskundigen aanwezig zijn. Intensief meekijken Ook Jean-Paul Scheurleer, initiatiefnemer van het Innovatiehuis (zoals het proefhuis met waterstof heet) vindt dat veiligheid veel meer prioriteit moet krijgen. 'We moeten kunnen experimenteren, maar je zal de brandweerman maar zijn die uitrukt naar zo'n huis. Daarom moeten de overheid en de brandweer intensief meekijken met dit soort proeftuinen. Hier hebben we dat goed geregeld.' Volgens deskundigen is het van groot belang dat hulpdiensten weten welke technieken er in een woning aanwezig zijn. Dat zou eigenlijk voor elk huis bekend moeten zijn, zegt Rosmuller. 'We denken in Nederland dat we het allemaal goed geregeld hebben, maar dat is voor die nieuwe technieken helemaal niet zo.'10 
18/01 13u00  Midden in de winter, maar toch... ooievaars tellen Vanochtend is de jaarlijkse tweedaagse ooievaars-wintertelling begonnen. De ooievaar is een trekvogel, maar mogelijk als gevolg van de klimaatverandering blijven steeds meer ooievaars tegenwoordig in Nederland. De Stichting Ooievaars Research en Knowhow (STORK) wil met de tellingen precies bijhouden hoeveel ooievaars er 'thuis' blijven. Vrijwilligers Arda van der Lee en Dick Jonkers speurden gisteren in de weilanden bij Eemnes al naar ooievaars. 'In mijn jeugd waren er nog maar een paar', zegt Van der Lee bij RTV Utrecht. 'Gelukkig gaat het nu goed met de vogels. Er overwinteren wel vijf- tot zeshonderd in Nederland', vult Jonkers aan. Mogelijk blijven nog veel meer van de circa 5000 ooievaars in Nederland tijdens de wintermaanden. Dat moet de telling van dit weekeinde uitwijzen. Het zou Piet van Andel van de Ooievaarsopvang in Herwijnen in ieder geval niet verbazen. Hij wijst erop dat er veel muizen zijn, dus daarvoor hoeft de ooievaar niet naar het zuiden. 'Boeren hebben nu zelfs last van een muizenplaag. Voor ooievaars zijn muizen het belangrijkste voedsel. Als je het hier kan vinden, waarom zou het dan verderop gaan zoeken?,' aldus Van Andel vanochtend in het NPO Radio 1 Journaal. Geen pak sneeuw Ook zijn de muizen gemakkelijk te vangen omdat er geen pak sneeuw ligt. Toch wil Van Andel geen verband leggen met de klimaatverandering. 'Ik ben geen bioloog', zegt hij. Ook de stichting STORK aarzelt om de overwintering van de ooievaars direct te koppelen aan de relatief warme winters. 'De natuur is in beweging en er treden veranderingen op in trekgedrag', zegt de stichting, voorzichtig op de eigen website. Hoe groot die veranderingen zijn, wil STORK met de tellingen van dit weekeinde vaststellen.10 
18/01 12u45  Hoge vrachtwagen richt ravage aan, Beneluxtunnel deels dicht Een te hoge vrachtauto heeft vanochtend een ravage aangericht in de westelijke buis van de Beneluxtunnel. De schade aan de tunnel is zo groot dat hij richting het zuiden volledig dicht is. Rijkswaterstaat heeft nog geen idee hoe lang de herstelwerkzaamheden gaan duren. 'We zijn nog bezig precies te onderzoeken wat er moet gebeuren. Maar het is wel duidelijk dat de schade behoorlijk groot is. Zo ligt er nogal wat bedrading los', zegt een woordvoerster van Rijkswaterstaat. Het is volgens haar onbekend wanneer de tunnel hersteld is en weer open kan. De eerste melding van de ravage kwam rond 09.30 uur, meldt RTV Rijnmond. Gezien de foto's raakten niet alleen de tunnelwanden en het plafond beschadigd, maar moet ook de vrachtauto zelf schade hebben opgelopen. De bestuurder is aangehouden. Automobilisten die voor de tunnel vast kwamen te staan, zijn allemaal weggeleid. Verkeer kan omrijden via de andere tunnelbuis van de Beneluxtunnel of via de A13, A20 en A16.11 
18/01 12u30  Honderden bergtoeristen gered na lawine Himalaya In Nepal is een populaire trektochtroute in het Himalayagebergte getroffen door een lawine. Daarbij is zeker een bergtoerist gewond geraakt. Hij is afgevoerd met een helikopter. Zeven mensen worden nog vermist. Het gaat om vier Zuid-Koreanen en drie Nepalese gidsen. Een reddingsteam is naar hen op zoek, maar het weer helpt niet mee, zegt de lokale politie. 'Onze helikopter staat klaar om op te stijgen, maar dat kan pas als het opklaart.' Hulpdiensten en vrijwilligers hebben al zo'n 200 mensen via andere trekroutes gered. Annapurna Het incident gebeurde niet ver van het base camp van de berg Annapurna, op zo'n 3230 meter hoogte. De Annapurna (8091 meter) is een van de hoogste bergen van de Himalaya. Door de vele lawines en steile hellingen vallen er jaarlijks meer doden dan op de Mount Everest, de hoogste berg ter wereld. In 2014 kwamen veertig mensen om het leven toen een sneeuwstorm over de berg raasde.
18/01 12u15  Jouw spaargeld kost banken geld en daarom gaat de rente naar nul ABN Amro zegt geen keus te hebben en dus kondigden ze deze week aan dat spaarders vanaf dit voorjaar geen rente meer krijgen op hun spaargeld. En dat komt door het beleid van de ECB, de Europese Centrale Bank. Die verplicht banken het overtollige kasgeld - geld dat banken niet direct nodig hebben - 's nachts in Frankfurt te stallen. En daar moeten ze tegenwoordig voor betalen, in de vorm van rente over het gestalde geld. Banken houden daardoor minder geld over en moeten bezuinigen. De verwachting is dan ook dat ING en Rabobank vroeg of laat ook de spaarrente op nul zullen zetten. ABN Amro verlaagt per 1 april voor de meeste spaarders de rente van 0,01 procent naar 0 procent. Wie meer dan tweeënhalf miljoen euro spaargeld heeft betaalt straks 0,5 procent rente aan de bank. Want aan zo'n volle spaarrekening is de bank zelf ook meer geld kwijt, voor een overnachting bij de ECB. Bewaren Vroeger kregen banken een rentevergoeding over dat geld, maar sinds een paar jaar moeten ze ervoor betalen. De financiële crisis en het rente- en geldverruimingspolitiek van de ECB hebben het geldoverschot steeds duurder gemaakt. De ECB wil banken hiermee dwingen het geld aan het werk te zetten en uit te lenen, in plaats van het vast te houden en te bewaren. Geld niet gebruiken kost geld. Nederlandse banken stallen elke dag tussen de 120 en 140 miljard euro in Frankfurt. Dat kost ze samen zo'n 600 miljoen euro per jaar aan boeterente. ABN Amro is bijvoorbeeld zo'n 145 miljoen euro kwijt. Probleem is dat banken niet kunnen kiezen of ze hun geld wel of niet bij de ECB stallen. Overtollig geld dient veilig ondergebracht te worden. En omdat de euro een gezamenlijke munt is moet dat bij de ECB. Wisselgeld en reserves Een deel van het kasgeld mag de bank in huis houden, noem het wisselgeld. Maar, het gros moet naar Frankfurt. Het geld dat bij de ECB overnacht bestaat deels uit ongebruikt spaargeld en deels uit verplichte reserves die alle banken moeten aanhouden. Het geld dat 's nachts bij de bank blijft is bedoeld voor het betalingsverkeer, uitbetalingen en geldautomaten. Daarnaast moet de bank een geldbuffer voor 30 dagen aanhouden, voor als er een crisis losbreekt en mensen hun spaargeld opvragen en rekeningen leeghalen. Tekort aan geld draait een economie de nek om. Hoe hoog die geldbuffer is verschilt van bank tot bank en hangt af van de grootte van de bank, het soort klanten en hoe risicovol die klanten zijn. Wantrouwen Voor de crisis parkeerden banken dagelijks samen maar een paar honderd miljoen bij de ECB. Het gros van het kasgeld werd kort uitgeleend aan andere banken of aan bedrijven of particulieren. Dat leverde meer op dan een overnachting bij de ECB. Tijdens de financiële crisis begonnen de banken elkaar te wantrouwen. Ze durfden elkaar minder, of zelfs geen geld meer toe te vertrouwen, uit angst om door omvallende banken hun geld niet terug te krijgen. Zo kwam Fortis bijvoorbeeld aan zijn eind doordat banken de geldkraan dichtdraaiden. Door de crisis gingen banken heel veel meer geld in Frankfurt onderbrengen, in de crisis liep het op tot 500 miljard euro. Banken verdienden er toen nog aan, want de ECB vergoedde tot 2012 het geld met een beetje rente. Door het opkoopprogramma - waarbij de ECB staatsleningen van eurolanden opkocht en daarmee extra geld in de Europese economie pompte - liep het losse geld op naar 600 à 700 miljard euro. En dat terwijl de ECB de rente in 2012 schrapte en vanaf 2014 negatief maakte. Het ging banken toen geld kosten om al dat geld te stallen. Niet gratis Met het schrappen van de 0,01 procent spaarrente bespaart ABN Amro naar schatting zo'n 15 miljoen euro aan rente-uitkeringen. Blijft staan dat de bank jaarlijks wel 145 miljoen euro aan bewaarrente aan de ECB kwijt is. De bank kan die kosten, en het verlies aan inkomsten door de lage rente bij het in- en uitlenen, compenseren door de spaarrente te schrappen of een negatieve rente op te leggen aan grote spaarders, en wellicht door de kosten van een betaalrekening te verhogen. Financiële diensten zijn niet gratis en waarschijnlijk gaan klanten dat in de toekomst steeds meer merken. Nu de rente dus 0 wordt is de vraag: Wat kan je wél nog met je spaarcenten? Eerder maakte Nieuwsuur deze video.
Laatste update: vandaag om 16u15


Oudere hoofdpunten

Verbergen Tonen
18/01 12u00  SpaceX laat lancering Crew Dragon opzettelijk mislukkenEen belangrijke testvlucht voor SpaceX vandaag. Om 14.00 uur Nederlandse tijd lanceert het ruimtevaartbedrijf een onbemande Crew Dragon, het ruimteschip dat later dit jaar astronauten naar het ruimtestation ISS moet gaan brengen. Daar zal de ruimtecapsule deze keer niet aankomen. Door de lancering te laten mislukken, wil SpaceX de systemen testen die de bemanning in veiligheid moeten brengen als het misgaat bij de lancering. Een geslaagde in-flight abort test is een voorwaarde voor het mogen vervoeren van astronauten naar het ISS. Na de lancering vanaf het lanceerplatform in Florida zal de Crew Dragon met een Falcon 9-raket anderhalve minuut lang opstijgen. Daarna maakt de capsule zich los van de draagraket. De Dragon zal aan parachutes landen boven de Atlantische Oceaan. De draagraket zal vanuit de hogere lagen van de atmosfeer terugvallen en in stukken breken boven de oceaan. Bij normale lanceringen laat het bedrijf van Elon Musk de Falcon 9 heelhuids verticaal op een platform landen. De in-flight abort test was eigenlijk vorig jaar gepland, maar de capsule die daarvoor gebruikt zou worden werd op 20 april vorig jaar vernietigd toen de motoren van de Dragon werden getest. Op 13 november ging die test wel goed. Volg de test om 14.00 uur op NPO Nieuws, en de NOS-Facebookpagina.10 
18/01 12u00  Nu ook vogelgriep in Tsjechië, vermoedelijk door watervogelOp een boerderij in Tsjechië is vogelgriep geconstateerd. Het virus is ontdekt op een pluimveehouderij in het midden van het land. Twaalf kippen waren besmet, de helft daarvan was binnen twee dagen dood. De rest van het pluimvee wordt afgemaakt. Volgens de Tsjechische gezondheidsautoriteiten is het virus vermoedelijk verspreid door een watervogel in de vrije natuur. Er zijn voorzorgsmaatregelen genomen om te voorkomen dat dieren in de omgeving ook worden besmet. Het is voor het eerst in drie jaar dat het virus is vastgesteld in het Midden-Europese land. Afgelopen weken werd al vogelgriep ontdekt bij pluimvee in Hongarije, Slowakije, Roemenië en Polen. Kippen nog niet verplicht naar binnen De Nederlandse pluimveesector is bang dat het virus ook naar Nederland komt. De branche pleitte afgelopen week bij minister Schouten voor een ophokplicht, maar de minister vindt dat nu nog niet nodig. Maandag wordt de situatie opnieuw bekeken. Schouten maakt zich wel zorgen over de manier waarop het vogelgriepvirus zich in Europa verspreidt. Er worden al maatregelen genomen zoals het extra reinigen en ontsmetten van bijvoorbeeld vrachtwagens, maar dat is wat de pluimveesector betreft niet genoeg. Die vreest dat wilde vogels het virus meenemen naar Nederland.10 
18/01 11u45  Ministerie waarschuwt Nederlanders in Spanje voor noodweerHet ministerie van Buitenlandse Zaken waarschuwt Nederlanders in Spanje voor slecht weer langs de oostkust. Voor morgen is code rood afgekondigd voor de kust van Ibiza en Valencia omdat er metershoge golven kunnen ontstaan door de storm Gloria. In de regio's Catalonië, Valencia en de Balearen, de eilandengroep waar Ibiza deel van uitmaakt, kunnen regen en sneeuw voor overlast zorgen. Spanjaarden in de omgeving van Alicante en Valencia die van plan zijn zondag eropuit te gaan, wordt geadviseerd de plannen naar vandaag te vervroegen. In de overige gebieden in het oosten van Spanje geldt code oranje of geel. Code rood: voor het laatst in 2007 Volgens correspondent Rop Zoutberg zijn dergelijke waarschuwingen in Spanje zeldzaam. 'Bij Valencia, Alicante en de Balearen geldt voor het eerst sinds 2007 in de maritieme gebieden code rood. In 2017 is afgesproken om dit soort stormen te melden en namen te geven. Het is nu de derde keer dat dat gebeurt.' 'Het is een combinatie van harde wind, zware regenval, maar ook sneeuw: vooral in het noorden van het land, maar het kan ook in Valencia en Alicante vallen. Dat is uitzonderlijk.' Het noodweer raast in korte tijd over delen van het land. 'Het is maandag alweer voorbij, dus alles valt samen in een korte periode. In twaalf uur tijd kan er in Valencia, Alicante en op de Balearen 120 liter regen per vierkante meter vallen.' Komende week bestaat ook in de Pyreneeën kans op noodweer, vooral aan de zuidkant. Dat kan zelfs tot aardverschuivingen leiden.13 
18/01 11u45  Sint Willebrord wil zijn opgeheven bushaltes terugInwoners van Sint Willebrord zijn een actie begonnen om de bus weer in hun kerkdorp te laten stoppen. 'Wij zijn hier compleet afgesloten van de buitenwereld. Dit kan zo echt niet', zegt Anouck Bruijns bij Omroep Brabant. Zij is gisteren een petitie begonnen om buslijn 312 (Breda-Roosendaal) terug te krijgen naar het dorp. Vanochtend was die petitie meer dan 300 keer ondertekend. Sint Willebrord telt ruim 9000 inwoners en ligt tussen Breda en Roosendaal. Arriva besloot eind vorig jaar de bushaltes in het dorp op te heffen. Wie nu lijn 312 wil nemen, moet drie kilometer lopen naar de dichtstbijzijnde halte. In Sint Willebrord rijdt nog wel een dorpsbus. Bruijns noemt dat een schijnoplossing, omdat ritten met die bus duur zijn en ook kinderen de volle prijs betalen. De dorpsbus rijdt bovendien alleen op werkdagen tussen 09.00 en 17.00 uur, en moet een dag van tevoren gereserveerd worden. Uitgebreid overleg Arriva laat weten dat de wijziging van bushaltes en het zoeken naar alternatieven nauwkeurig is verlopen. 'Er is de afgelopen twee jaar uitgebreid overleg is geweest met de gemeente, de provincie, de dorpsraden en de belangenverenigingen voor ouderen in Sprundel en Sint Willebrord.' Volgens Arriva is de dienstregeling in samenwerking met de provincie tot stand gekomen. Ook de Brabantse belangenorganisatie van reizigers en de gemeenten hebben erover meegepraat, aldus een woordvoerster.11 
18/01 11u15  China meldt nieuwe ziektegevallen door coronavirusHet longvirus dat vorige maand werd ontdekt in de Oost-Chinese stad Wuhan is bij nog eens vier mensen vastgesteld. Daarmee komt het aantal ziektegevallen op 45, zegt de gezondheidscommissie van de miljoenenstad. Twee patiënten zijn overleden, vijf mensen zijn ernstig ziek. De uitbraak van het longvirus, dat is verwant aan SARS en MERS, begon eind vorige maand in Wuhan. Het virus werd deze week ook in Japan en Thailand geconstateerd bij mensen die in China waren geweest. '1700 besmettingen' Deskundigen van het MRC Centre for Global Infectious Disease Analysis in Londen, die ook de Wereldgezondheidsorganisatie adviseren, vermoeden dat er niet 40 mensen zijn besmet, maar mogelijk zelfs 1700. Onderzoeker Neil Ferguson zegt tegen de BBC dat hij zich nu veel meer zorgen maakt dan een week geleden. De Britse schatting van 1700 infecties is 'een beetje koffiedik kijken', zegt Marion Koopmans, hoofd virologie bij het Erasmus MC. Experts van de Rotterdamse universiteit doen ook onderzoek naar het coronavirus. 'Die uitspraken zijn gedaan op basis van modellen waar aannames in zitten.' 'Het is onduidelijk of iedereen die de infectie oploopt, ziek wordt', zegt Koopmans. 'Dat weet je niet bij een nieuwe uitbraak. En besmette mensen die geen ziekteverschijnselen hebben, melden zich niet.' 'Niet super-efficiënt' Volgens de Nederlandse onderzoekers lijkt de uitbraak tot nu toe redelijk onder controle. 'Op basis van de gegevens die we van China krijgen lijkt het virus niet super-efficiënt', zegt Koopmans. 'De voorlopige constatering is dat het virus zich niet makkelijk verspreidt.' 'Aanvankelijk leek het erop dat alle gevallen waren te herleiden naar een markt in Wuhan waar dieren werden verkocht. Maar de reizigers die in Japan en Thailand ziek werden zijn niet op die markt geweest. De vraag is: waar hebben zij het dan opgelopen?' Het lijkt erop dat het virus in beperkte mate wordt overgedragen van mens op mens. Koopmans: 'Er is een voorbeeld van twee besmette mensen uit een gezin, waarbij de een wel op de markt werkt en de ander niet. Dat kun je niet anders verklaren dan dat er besmetting heeft plaatsgevonden tussen mensen onderling. We moeten nu wachten op resultaten van onderzoek uit China om te weten wat er precies gebeurt.' Extra controles in de VS Vanwege het virus gaan drie grote Amerikaanse vliegvelden reizigers uit Wuhan per direct extra controleren. JFK Airport in New York, San Francisco International en Los Angeles International gaan passagiers screenen op symptomen die op het virus duiden. Eerder kondigden Hongkong, Singapore, Thailand en Zuid-Korea dat ook al aan.
18/01 10u00  Twee medewerkers van bedrijf op Schiphol verdacht van drugssmokkelTwee medewerkers van een bedrijf op Schiphol zijn aangehouden op verdenking van drugssmokkel. De 39-jarige man uit Almere en 53-jarige man uit Lelystad werden dinsdag gearresteerd en gisteren voorgeleid bij de rechter-commissaris. De arrestaties zijn het resultaat van een samenwerking van de douane, de fiscale opsporingsdienst FIOD en de Koninklijke Marechaussee, het zogeheten Cargo Harc-team Schiphol. Rechercheurs kwamen de mannen op het spoor nadat de douane vorig jaar april 102 kilo cocaïne had aangetroffen in een vracht afkomstig uit Zuid-Amerika. De partij cocaïne zat verstopt in dozen. Na onderzoek kwamen de twee mannen in beeld. Na de arrestaties werden de huizen van de mannen doorzocht. Daarbij werden onder meer twee voertuigen en een groot aantal luxe goederen, waaronder tientallen tassen van de merken Gucci, Louis Vutton en Chanel, in beslag genomen. De rechter-commissaris bepaalde gisteren dat de mannen langer blijven vastzitten voor verder onderzoek. Het Cargo Harc-team sluit meerdere aanhoudingen niet uit.12 
18/01 09u45  Na bosbranden kampt Australië nu ook met overstromingenDelen van het oosten van Australië kampen met hevige regenval. Op sommige plekken is in een dag tijd meer regen gevallen dan normaal gesproken valt in drie maanden tijd. Het weer helpt de brandweer met het bestrijden van bosbranden, maar leidt ook tot problemen. Met name de deelstaten Victoria, New South Wales en Queensland hebben last van het noodweer. In Queensland zijn wegen niet begaanbaar doordat ze zijn overstroomd en op diverse plekken is de stroom uitgevallen. De overvloedige regen na de lange periode van bosbranden veroorzaakt ook milieuproblemen. Zo wordt de as door de regen mee gespoeld naar rivieren. Het met as vervuilde water is schadelijk voor het milieu. Er zouden al honderdduizenden vissen door zijn gestorven. Bosbranden Dat het nu in een aantal regio's regent betekent niet dat de problemen met de bosbranden voorbij zijn. Naar schatting woeden er nog zo'n honderd branden in heel Australië. 'Australië is een groot land. De regen is niet overal in dezelfde hoeveelheden gevallen', zegt correspondent Eva Gabeler. 'Op een schiereiland in de buurt van Melbourne hebben ze net een evacuatie-advies afgegeven in verband met de bosbranden. Dus de tegenstellingen zijn erg groot.'14 
18/01 09u45  Gewonden bij mishandeling in huis EerselEen aantal mannen is zaterdagochtend vroeg in Eersel een huis binnengevallen. Binnen hebben zij drie mensen mishandeld. Volgens de politie was het geen woningoverval, maar leek het op een gerichte actie. Regionale media schrijven dat het mogelijk niet om de buit draaide, maar dat het ging om een gewelddadige confrontatie. De drie gewonden zijn twee mannen en een vrouw. Zij zijn naar het ziekenhuis gebracht. De politie doet buurt- en sporenonderzoek om de toedracht te achterhalen.12 
18/01 09u30  Drenkeling uit Amsterdamse gracht gered dankzij oplettende omstanderEen drenkeling is vannacht uit een Amsterdamse gracht gered dankzij een oplettende getuige, meldt de politie Amsterdam Zuid-Buitenveldert op Facebook. De man raakte door onbekende oorzaak te water aan de Sloterkade. Een omstander zag dit gebeuren en klom over de railing van de brug, waarna hij vanaf een pijler een touw gooide naar de drenkeling, die meerdere malen onder water verdween. De man kon zo onder de brug vandaan komen, maar het lukte niet hem meteen op het droge te krijgen. 'Uiteindelijk werd de drenkeling door duikers van de brandweer gered. En geen moment te laat!', schrijft de politie. 'Een leven gered door politie, brandweer Amsterdam-Amstelland, Ambulance Amsterdam, MMT Nederland, duikers en vooral die ene getuige/held!', aldus de politie.15 
18/01 09u30  Migranten ontdekt in splinternieuwe auto's op vrachtwagen in VlissingenIn Vlissingen zijn zes migranten gevonden die zich hadden verstopt in nieuwe auto's op een oplegger. De truck stond geparkeerd op het haventerrein. Het gaat om een gezin met twee jonge kinderen uit Iran en twee mannen uit Irak. Een getuige ontdekte de verstekelingen en waarschuwde de politie. De marechaussee heeft de migranten daarna overgenomen. Ze zijn naar een detentiecentrum gebracht. De Iraniërs en Irakezen hoopten vermoedelijk met de boot naar Engeland te komen. Het is niet bekend waar ze in de nieuwe auto's zijn gestapt en hoe ze dat hebben gedaan. Het gaat goed met ze, zegt een woordvoerder van de marechaussee. 'We vinden ook wel eens verstekelingen die opgepropt ergens inzitten. Mensen proberen op allerlei manieren de oversteek te maken, we doen er alles aan om dat tegen te houden. Maar deze verstopmethode komen wij niet heel vaak tegen.' De chauffeur van de vrachtwagen is niet aangehouden, hij is geen verdachte.15 
18/01 09u15  Gewonden bij gerichte aanval op huis in EerselIn Eersel zijn zaterdagochtend een of meerdere mensen een huis binnengevallen, daarbij zijn drie mensen in het huis gewond geraakt. Volgens de politie was het geen woningoverval, maar leek het op een gerichte actie. Regionale media schrijven dat het mogelijk niet om de buit draaide, maar om het plegen van geweld. De drie gewonden zijn twee mannen en een vrouw. Zij zijn naar het ziekenhuis gebracht.10 
18/01 09u15  Migranten ontdekt in splinternieuwe auto's op vrachtwagenIn Vlissingen zijn zes migranten gevonden die zich hadden verstopt in nieuwe auto's op een oplegger. De truck stond geparkeerd op het haventerrein. Het gaat om een gezin met twee jonge kinderen uit Iran en twee mannen uit Irak. Een getuige ontdekte de verstekelingen en waarschuwde de politie. De marechaussee heeft de migranten daarna overgenomen. Ze zijn naar een detentiecentrum gebracht. De Iraniërs en Irakezen hoopten vermoedelijk met de boot naar Engeland te komen. Het is niet bekend waar ze in de nieuwe auto's zijn gestapt en hoe ze dat hebben gedaan. Het gaat goed met ze, zegt een woordvoerder van de marechaussee. 'We vinden ook wel eens verstekelingen die opgepropt ergens inzitten. Mensen proberen op allerlei manieren de oversteek te maken, we doen er alles aan om dat tegen te houden. Maar deze verstopmethode komen wij niet heel vaak tegen.'11 
18/01 08u15  Albert Heijn haalt alle belegen boerenkaas 30+ uit de schappenAlbert Heijn haalt alle stukken en plakken AH belegen boerenkaas 30+ terug uit de winkel, omdat de kaas mogelijk voedselvergiftiging veroorzaakt. Eerder deze week deed de supermarktketen dat al met plakken boerenkaas met een bepaalde houdbaarheidsdatum, maar nu is de terugroepactie dus uitgebreid. Een woordvoerder van Albert Heijn zei eerder dat het om een voorzorgsmaatregel gaat bij deze rauwmelkse kaas, nadat een aantal mensen er ziek van was geworden. Nu wordt alle kaas teruggehaald omdat het eten voedselvergiftiging kan veroorzaken. Mensen die de boerenkaas al hebben gekocht, worden verzocht die niet op te eten maar terug te brengen naar de winkel. Daar krijgen ze het aankoopbedrag terug.11 
18/01 08u00  Twee op de drie Nederlanders voor algeheel vuurwerkverbodDe meeste Nederlanders staan enkele weken na de jaarwisseling negatief of zeer kritisch tegenover het afsteken van vuurwerk. 65 procent van de Nederlanders is voor een algemeen vuurwerkverbod, blijkt uit een peiling van onderzoeksbureau I&O Research. 'De laatste vijf jaar schommelt het percentage dat voorstander is van een algemeen verbod rond de 40 à 50 procent. Nu zegt dus 65 procent: verbied het maar helemaal', zegt onderzoeker Peter Kanne van I&O Research. Een verbod op het verkopen en afsteken van vuurpijlen en knalvuurwerk alleen krijgt nog bredere steun van de Nederlandse bevolking. 70 procent is het eens met zo'n maatregel. Het kabinet kondigde vorige week aan in gesprek te gaan over inperking van de toegestane soorten consumentenvuurwerk bij de jaarwisseling. Daarbij is het advies van de Onderzoeksraad voor Veiligheid 'een belangrijke leidraad'. De OVV stelde al in 2017 voor om vuurpijlen en knalvuurwerk te verbieden. Zeven op de tien Nederlanders steunt dus zo'n gedeeltelijk verbod. 'Een gedeeltelijk verbod ligt dus nog iets dichter bij het publieksgevoel dan een algeheel verbod', zegt Kanne. Kanne vindt het opvallend dat er een meerderheid is onder stemmers van alle partijen: ook Forum-stemmers (53 procent) en PVV'ers (55 procent) zijn in meerderheid voorstander van zo'n verbod. De steun onder VVD'ers is 72 procent, onder CDA-kiezers zelfs 75 procent. De uitspraak dat het niet langer verantwoord is om op de huidige voet door te gaan met vuurwerk wordt onderschreven door 85 procent van de Nederlanders. Ook mensen die zelf vuurwerk afsteken zijn het in meerderheid (61 procent) eens met deze stelling. Men vindt het te schadelijk voor de veiligheid van mensen en dieren. Ook worden de hoge kosten van de schade en de nadelige effecten voor het milieu genoemd. Nog maar 44 procent noemt het afsteken van vuurwerk 'een mooie traditie', dat was in 2016 nog 61 procent. Algemeen verbod Het kabinet lijkt niets te voelen voor een algemeen vuurwerkverbod. Toch zou zo'n maatregel dus kunnen rekenen op steun van 65 procent van de Nederlanders. Als het gecombineerd wordt met een professionele vuurwerkshow in de gemeente, is zelfs 69 procent het er mee eens. Wel is men sceptisch over de handhaving: 56 procent denkt dat de politie niet in staat is zo'n vuurwerkverbod te handhaven. Aan de andere kant denkt 55 procent wel dat handhaving van een algemeen vuurwerkverbod makkelijker is voor de politie dan in de huidige situatie. Kanne ziet een duidelijke verandering in de publieke opinie: 'Het lijkt erop dat het publiek nu zegt dat het genoeg is geweest. Het merendeel vindt dat het maar afgelopen moet zijn en dat een verbod de enige mogelijkheid is.'12 
18/01 07u45  Wekdienst 18/1: Wie wint de Popprijs en wordt de opvolger van Ronnie Flex?Goedemorgen! Vanavond wordt tijdens het festival Eurosonic/Noorderslag de Popprijs uitgereikt. Vandaag komt de zon er af en toe bij, maar vooral in het noordoosten trekken ook buien over. Het is wat frisser dan de afgelopen dagen: maximaal 7 graden. Ga je op pad? Hier vind je het overzicht van de werkzaamheden en files en de situatie op het spoor. Wat kun je vandaag verwachten? Welke persoon of artiest heeft afgelopen jaar de belangrijkste bijdrage geleverd aan de Nederlandse popmuziek? Vanavond wordt tijdens het muziekfestival Eurosonic Noorderslag in Groningen de winnaar van de Popprijs bekendgemaakt. Vorig jaar won Ronnie Flex. De uitreiking is te volgen bij de NTR op NPO3. Dit weekend worden de ooievaars die overwinteren in Nederland geteld tijdens de landelijke ooievaarstelling. Iedereen kan meedoen en hun telling doorgeven aan ooievaarsvereniging Stork. En de waterpolomannen spelen de laatste groepswedstrijd van het EK in Boedapest. Ze moeten tegen Servië, dat de eerste twee duels gewonnen heeft. De winnaar van de groep plaatst zich voor de kwartfinales. Het duel is vanaf 20.30 uur live te zien via de livestream op NOS.nl en de NOS-app. Wat heb je gemist? Bouwvakkers in Düsseldorf stuitten gisteren op een onaangename verrassing: een duizend kilo zware blindganger uit de Tweede Wereldoorlog. Een gebied in een straal van 500 meter rond de vindplek moest worden ontruimd, bijna 12.000 mensen moesten hun huis uit. Vannacht werd de bom onschadelijk gemaakt. De hele operatie duurde langer omdat sommige mensen hun huis niet uit wilden. Ander nieuws uit de nacht: Twee op de drie Nederlanders is voor een verbod op vuurpijlen en knalvuurwerk. Ook mensen die zelf vuurwerk afsteken, vinden het in meerderheid onverantwoord om op de huidige voet door te gaan. Het aantal lege winkelpanden nam vorig jaar toe, voor het eerst sinds 2015. Naast faillissementen is er ook minder horeca bijgekomen en gaat de ombouw van winkels tot woningen niet meer zo snel. Albert Heijn roept de AH belegen boerenkaas 30+ terug omdat die mogelijk voedselvergiftiging veroorzaakt. Een aantal mensen was er ziek van geworden. Klanten krijgen hun geld terug. Op drie grote Amerikaanse vliegvelden worden passagiers extra gecontroleerd op het coronavirus. Dat geldt voor reizigers uit de Chinese stad Wuhan. Daar dook het longvirus, dat verwant is aan SARS, eind vorige maand op. En dan nog even dit: De Big Ben zal waarschijnlijk niet luiden, maar verder zal het een groot feest worden volgens de Britse premier Johnson. Gisteravond werd bekend hoe de regering Brexit Day op 31 januari wil vieren. Er wordt een aftelklok geprojecteerd op de ambtswoning 10 Downing Street, er komt een speciale brexitmunt en op Parliament Square zal 'de Union Jack op alle vlaggenmasten wapperen'. Fijne dag!12 
18/01 07u15  Zelf geknutselde batterijen, waterstof in de tuin: verduurzaming vaak onveiligBatterijen van elektrische auto's die aan elkaar worden gekoppeld en gebruikt worden als thuisbatterijen en mensen die brandjes in fietsaccu's blussen met een tuinslang. Nils Rosmuller van het Instituut Fysieke Veiligheid hoort steeds extremere verhalen over bewoners die zelf gaan experimenteren met nieuwe vormen van energie. 'Hartstikke gevaarlijk omdat er giftige stoffen bij vrijkomen', waarschuwt hij. In steeds meer woonwijken starten experimenten met nieuwe vormen van energie die het aardgas gaan vervangen. Maar wetgeving hiervoor is er in veel gevallen nog niet. 'Het woord veiligheid komt nauwelijks voor in de beleidstukken', zegt Rosmuller. Burgemeester Van Belzen van de gemeente Barendrecht is namens regio Rijnmond verantwoordelijk voor veilige verduurzaming. Ook volgens hem is de veiligheid rond nieuwe technieken zoals waterstof en huisbatterijen nu nog niet goed geregeld. 'Dat voelt niet goed en dat gaat een keer mis.' Hij pleit voor het delen van kennis over nieuwe technieken en veel meer aandacht voor veiligheid bij de Energietransitie. Waterstofhuis Hoe goed het is om meer oog voor veiligheid te hebben is te zien bij een waterstofproject in het Zuid-Hollandse Stad aan het Haringvliet. In een nieuwbouwwijk staat het eerste waterstofhuis van de Benelux. De opgewekte zonnestroom wordt opgeslagen in vaten met 1200 liter waterstof die in de tuin staan. De warmte van de gekoppelde installatie wordt onder meer gebruikt om water te verwarmen. Waterstof is explosief, geurloos en een stuk vluchtiger dan aardgas. 'De buren vonden het wel spannend', vertelt ontwikkelaar Jean-Paul Scheurleer. En de veiligheidsadviseur van de Veiligheidsregio moet bekennen dat hij zoiets nog niet eerder had gezien. 'In de industrie gebruiken ze waterstof, maar in een woonwijk is het nieuw voor ons.' Ook de gemeente Goeree-Overflakkee en de Veiligheidsregio Rotterdam-Rijnmond zijn betrokken bij het project. De Veiligheidsregio heeft tal van eisen gesteld aan het huis. 'De brandweer kent de installatie en gaat ermee oefenen. En er hangen waterstofmelders in het huis', vertelt adviseur Erik Hol. De installatie is goedgekeurd en wordt alleen gebruikt als er deskundigen aanwezig zijn. Intensief meekijken Ook Jean-Paul Scheurleer, initiatiefnemer van het Innovatiehuis (zoals het proefhuis met waterstof heet) vindt dat veiligheid veel meer prioriteit moet krijgen. 'We moeten kunnen experimenteren, maar je zal de brandweerman maar zijn die uitrukt naar zo'n huis. Daarom moeten de overheid en de brandweer intensief meekijken met dit soort proeftuinen. Hier hebben we dat goed geregeld.' Volgens deskundigen is het van groot belang dat hulpdiensten weten welke technieken er in een woning aanwezig zijn. Dat zou eigenlijk voor elk huis bekend moeten zijn, zegt Rosmuller. 'We denken in Nederland dat we het allemaal goed geregeld hebben, maar dat is voor die nieuwe technieken helemaal niet zo.'
18/01 07u00  Twee op de drie Nederlanders voor verbod vuurpijlen en knalvuurwerkDe meeste Nederlanders staan enkele weken na de jaarwisseling negatief of zeer kritisch tegenover het afsteken van vuurwerk. Een verbod op het verkopen en afsteken van vuurpijlen en knalvuurwerk krijgt dan ook brede steun van de Nederlandse bevolking. 70 procent is het eens met zo'n maatregel, blijkt uit een peiling van onderzoeksbureau I&O Research. Het kabinet kondigde vorige week aan in gesprek te gaan over inperking van de toegestane soorten consumentenvuurwerk bij de jaarwisseling. Daarbij is het advies van de Onderzoeksraad voor Veiligheid 'een belangrijke leidraad'. De OVV stelde al in 2017 voor om vuurpijlen en knalvuurwerk te verbieden. Zeven op de tien Nederlanders steunt zo'n gedeeltelijk verbod. Onderzoeker Peter Kanne van I&O Research vindt het opvallend dat er een meerderheid is onder stemmers van alle partijen: ook Forum-stemmers (53 procent) en PVV'ers (55 procent) zijn in meerderheid voorstander van zo'n verbod. De steun onder VVD'ers is 72 procent, onder CDA-kiezers zelfs 75 procent. De uitspraak dat het niet langer verantwoord is om op de huidige voet door te gaan met vuurwerk wordt onderschreven door 85 procent van de Nederlanders. Ook mensen die zelf vuurwerk afsteken zijn het in meerderheid (61 procent) eens met deze stelling. Men vindt het te schadelijk voor de veiligheid van mensen en dieren. Ook worden de hoge kosten van de schade en de nadelige effecten voor het milieu genoemd. Nog maar 44 procent noemt het afsteken van vuurwerk 'een mooie traditie', dat was in 2016 nog 61 procent. Algemeen verbod Het kabinet lijkt niets te voelen voor een algemeen vuurwerkverbod. Toch zou zo'n maatregel nog kunnen rekenen op steun van 65 procent van de Nederlanders. Als het gecombineerd wordt met een professionele vuurwerkshow in de gemeente, is zelfs 69 procent het er mee eens. Wel is men sceptisch over de handhaving: 56 procent denkt dat de politie niet in staat is zo'n vuurwerkverbod te handhaven. Aan de andere kant denkt 55 procent wel dat handhaving van een algemeen vuurwerkverbod makkelijker is voor de politie dan in de huidige situatie. Kanne ziet een duidelijke verandering in de publieke opinie: 'Het lijkt erop dat het publiek nu zegt dat het genoeg is geweest. Het merendeel vindt dat het maar afgelopen moet zijn en dat een verbod de enige mogelijkheid is.'
18/01 07u00  Onverwachte ontruiming in Düsseldorf na vondst bom WO IIBijna 12.000 inwoners van de Duitse stad Düsseldorf moesten gisteravond plotseling hun huis uit vanwege de vondst van een bom uit de Tweede Wereldoorlog. De duizend kilo zware blindganger werd eerder op de dag gevonden bij bouwwerkzaamheden. Bomexperts besloten de bom nog dezelfde avond onschadelijk te maken en lieten een gebied in een straal van 500 meter rond de vindplek ontruimen. In een nog groter gebied moesten zo'n 20.000 mensen binnen blijven. Er werd meteen een grote operatie opgetuigd. De hulpdiensten hadden ruim 500 voertuigen ingezet om de evacuatie te begeleiden. Uiteindelijk werd de bom om 01.15 uur vannacht onschadelijk gemaakt, een paar uur later dan gepland. De evacuatie liep vertraging op, omdat sommige mensen hun woning niet wilden verlaten. De omgeving is na de werkzaamheden weer vrijgegeven. Vorig weekend moesten in Dortmund ook al duizenden inwoners hun huis uit nadat er twee bommen uit de Tweede Wereldoorlog waren gevonden en onschadelijk moesten worden gemaakt.
18/01 06u45  Braziliaanse minister ontslagen om beschuldiging citeren GoebbelsDe Braziliaanse minister van Cultuur, Roberto Alvim, is ontslagen omdat hij in een promotiefilmpje Hitlers minister van Propaganda, Joseph Goebbels, lijkt te citeren. Alvim ontkent de aantijgingen en zegt dat het toevallig is gebeurd. De minister maakte promotie voor een nationale kunstprijs. In het filmpje zegt hij: 'Braziliaanse kunst zal het komend decennium heroïsch en nationaal zijn, met een groot vermogen om emoties los te maken. Het zal diep verbonden zijn met de ambities van ons volk, of het zal niets zijn.' Op de achtergrond is de opera Lohengrin van Richard Wagner te horen, een van de favoriete opera's van Hitler. De uitspraak lijkt op die van Goebbels in 1933, die werd opgetekend door de Duitse historicus Longerich: 'Duitse kunst zal komend decennium heroïsch, feitelijk en helemaal vrij van sentiment zijn. Het zal nationaal zijn met grote pathos en binding, of het zal niets zijn.' Toeval Alvim zegt op Facebook dat er niets mis is met zijn uitspraak en dat één zin toevallig overeenkomt met een toespraak van Goebbels. 'Ik heb hem niet geciteerd en ik zou het nooit doen, maar de zin is op zichzelf perfect.' Hij zegt dat de toespraak is opgesteld op basis van verschillende ideeën van zijn adviseurs. Alvim heeft niet gereageerd op het gebruik van Wagners muziek. In de Braziliaanse politiek werd het vertrek van Alvim geëist, onder meer door de voorzitter van het Lagerhuis. Die zei dat de minister 'alle grenzen heeft overschreden' met de 'onacceptabele' video. President Bolsonaro neemt afstand van de uitspraak van zijn minister en noemt de toespraak 'ongelukkig'. Bolsonaro zegt dat hij totalitaire en genocidale ideologieën afwijst, zoals het nazisme en het communisme. 'We willen onze volledige steun uitspreken aan de Joodse gemeenschap, waar we vrienden mee zijn en veel waarden mee delen', schrijft de president op Twitter.
18/01 06u45  Inwoners Düsseldorf direct geëvacueerd na vondst bom WO IIBijna 12.000 inwoners van de Duitse stad Düsseldorf moesten gisteravond hun huis uit vanwege de vondst van een bom uit de Tweede Wereldoorlog. De duizend kilo zware blindganger werd eerder op de dag gevonden bij bouwwerkzaamheden. Bomexperts besloten de bom nog dezelfde avond onschadelijk te maken en lieten een gebied in een straal van 500 meter rond de vindplek ontruimen. In een nog groter gebied moesten zo'n 20.000 mensen binnen blijven. De hulpdiensten hadden ruim 500 voertuigen ingezet om de evacuatie te begeleiden. Uiteindelijk werd de bom om 01.15 uur vannacht onschadelijk gemaakt, een paar uur later dan gepland. De evacuatie liep vertraging op, omdat sommige mensen hun woning niet wilden verlaten. De omgeving is na de werkzaamheden weer vrijgegeven. Vorig weekend moesten in Dortmund ook al duizenden inwoners hun huis uit nadat er twee bommen uit de Tweede Wereldoorlog waren gevonden en onschadelijk moesten worden gemaakt.
18/01 06u15  Leegstand winkels neemt weer toe, nu ook in grote stedenIn het afgelopen jaar is de leegstand van winkelpanden weer toegenomen, voor het eerst sinds 2015. Marktonderzoekbureau Locatus meldt dat ruim 7 procent van de winkelpanden nu leegstaat. Nederland telt ruim 90.000 winkels. Meer dan 2700 winkels sloten hun deuren in 2019, waaronder warenhuizen van Hudson's Bay. Het is het hoogste aantal sinds 2004, ruim 40 procent meer dan in 2018. Naast faillissementen lijkt de verzadiging van horeca een rol te spelen. In de afgelopen jaren werden jaarlijks zo'n 700 panden gevuld met horeca, in 2019 waren het er met 239 een stuk minder. De ombouw van winkels tot woningen of kantoren stagneert. Lege etalages De grootste toename van leegstand is te zien in de centra van grote steden. Ook daar verschijnen nu lege etalages in het winkelstraatbeeld. Tot vorig jaar bleven deze gebieden meestal nog gespaard voor leegstand. Door de onzekerheid in de winkelmarkt en de stagnering van ombouw van lege panden verwacht Locatus dat de leegstand in 2020 verder zal toenemen.11 
18/01 06u00  Brede steun voor verbod op vuurpijlen en knalvuurwerkDe meeste Nederlanders staan enkele weken na de jaarwisseling negatief of zeer kritisch tegenover het afsteken van vuurwerk. Een verbod op het verkopen en afsteken van vuurpijlen en knalvuurwerk krijgt dan ook brede steun van de Nederlandse bevolking. 70 procent is het eens met zo'n maatregel, blijkt uit een peiling van onderzoeksbureau I&O Research. Het kabinet kondigde vorige week aan in gesprek te gaan over inperking van de toegestane soorten consumentenvuurwerk bij de jaarwisseling. Daarbij is het advies van de Onderzoeksraad voor Veiligheid 'een belangrijke leidraad'. De OVV stelde al in 2017 voor om vuurpijlen en knalvuurwerk te verbieden. Zeven op de tien Nederlanders steunt zo'n gedeeltelijk verbod. Onderzoeker Peter Kanne van I&O Research vindt het opvallend dat er een meerderheid is onder stemmers van alle partijen: ook Forum-stemmers (53 procent) en PVV'ers (55 procent) zijn in meerderheid voorstander van zo'n verbod. De steun onder VVD'ers is 72 procent, onder CDA-kiezers zelfs 75 procent. De uitspraak dat het niet langer verantwoord is om op de huidige voet door te gaan met vuurwerk wordt onderschreven door 85 procent van de Nederlanders. Ook mensen die zelf vuurwerk afsteken zijn het in meerderheid (61 procent) eens met deze stelling. Men vindt het te schadelijk voor de veiligheid van mensen en dieren. Ook worden de hoge kosten van de schade en de nadelige effecten voor het milieu genoemd. Nog maar 44 procent noemt het afsteken van vuurwerk 'een mooie traditie', dat was in 2016 nog 61 procent. Algemeen verbod Het kabinet lijkt niets te voelen voor een algemeen vuurwerkverbod. Toch zou zo'n maatregel nog kunnen rekenen op steun van 65 procent van de Nederlanders. Als het gecombineerd wordt met een professionele vuurwerkshow in de gemeente, is zelfs 69 procent het er mee eens. Wel is men sceptisch over de handhaving: 56 procent denkt dat de politie niet in staat is zo'n vuurwerkverbod te handhaven. Aan de andere kant denkt 55 procent wel dat handhaving van een algemeen vuurwerkverbod makkelijker is voor de politie dan in de huidige situatie. Kanne ziet een duidelijke verandering in de publieke opinie: 'Het lijkt erop dat het publiek nu zegt dat het genoeg is geweest. Het merendeel vindt dat het maar afgelopen moet zijn en dat een verbod de enige mogelijkheid is.'14 
18/01 05u15  Duizenden inwoners Düsseldorf geëvacueerd na vondst bom WO IIBijna 12.000 inwoners van de Duitse stad Düsseldorf moesten gisteravond hun huis uit vanwege de vondst van een bom uit de Tweede Wereldoorlog. De duizend kilo zware blindganger werd eerder op de dag gevonden bij bouwwerkzaamheden. Bomexperts besloten de bom nog dezelfde avond onschadelijk te maken en lieten een gebied in een straal van 500 meter rond de vindplek ontruimen. In een nog groter gebied moesten zo'n 20.000 mensen binnen blijven. De hulpdiensten hadden ruim 500 voertuigen ingezet om de evacuatie te begeleiden. Uiteindelijk werd de bom om 01.15 uur vannacht onschadelijk gemaakt, een paar uur later dan gepland. De evacuatie liep vertraging op, omdat sommige mensen hun woning niet wilden verlaten. De omgeving is na de werkzaamheden weer vrijgegeven. Vorig weekend moesten in Dortmund ook al duizenden inwoners hun huis uit nadat er twee bommen uit de Tweede Wereldoorlog waren gevonden en onschadelijk moesten worden gemaakt.
18/01 04u00  Grote Amerikaanse luchthavens extra waakzaam voor Chinees coronavirusDrie grote Amerikaanse vliegvelden gaan reizigers uit de Chinese stad Wuhan, waar een nieuw coronavirus is opgedoken, per direct extra controleren. JFK Airport in New York, San Francisco International en Los Angeles International zullen passagiers screenen op symptomen die op het virus duiden. Eerder kondigden Hongkong, Singapore, Thailand en Zuid-Korea dat ook al aan. De uitbraak van het longvirus, dat tot dezelfde familie behoort als SARS en MERS, begon eind vorige maand in Wuhan. Ruim veertig mensen werden ziek, van wie er twee zijn overleden. Het virus werd deze week ook in Japan en Thailand geconstateerd. Medewerkers van het Erasmus MC helpen China met het onderzoek naar het coronavirus, waar vooralsnog weinig over bekend is. Volgens de Nederlandse onderzoekers lijkt de uitbraak voorlopig redelijk onder controle, maar Britse deskundigen zetten daar vraagtekens bij. Wetenschappers van het MRC Centre for Global Infectious Disease Analysis in Londen, die ook de Wereldgezondheidsorganisatie adviseren, vermoeden dat er niet 40 mensen zijn besmet, maar mogelijk zelfs 1700. Onderzoeker Neil Ferguson zegt tegen de BBC dat hij zich nu veel meer zorgen maakt dan een week geleden. De wetenschapper wijst op het feit dat mensen het virus kunnen overdragen. Daar komt bij dat volgende week het Chinees Nieuwjaar wordt gevierd, waardoor naar verwachting miljoenen mensen naar hun familie zullen reizen. Dat maakt het gevaar op besmetting groter.15 
18/01 02u15  Britten vieren Brexit Day met aftelmoment, lichtshow en speciale muntDe Britse premier Johnson heeft de plannen voor de viering van Brexit Day uit de doeken gedaan. De breuk met de Europese Unie op 31 januari zal uitbundig worden gevierd met lichtshows, wapperende vlaggen, een geprojecteerde klok, een speciale brexitmunt en een speech van Johnson. Maar het lijkt erop dat de Big Ben niet zal gaan luiden. Downing Street 10 verklaart dat het Verenigd Koninkrijk op 31 januari zijn onafhankelijkheid terugkrijgt en die datum daarom een significante dag in de geschiedenis van het VK is. 'De regering wil dit moment aangrijpen om wonden te helen, gemeenschappen te herenigen en vooruit te kijken naar het land dat we het komende decennium willen opbouwen.' Om dat te vieren wordt er een aftelklok geprojecteerd op de ambtswoning van de premier en zal op 1 februari een speciale brexitmunt van 50 pence in omloop worden gebracht. Johnson is een van de eersten die de munt ontvangt, waarop de woorden 'vrede, welvaart en vriendschap met alle landen' te lezen zijn. Big Ben De onthulling van de plannen volgt aan het eind van een week waarin er in het Britse parlement commotie is ontstaan over de vraag of de Big Ben wel gaat klinken bij de feestelijkheden. Volgens voorzitter Hoyle van het Lagerhuis kost het luiden van de wereldberoemde klokken, die momenteel gerenoveerd worden, maar liefst 500.000 pond. Dat is zo duur, omdat het slaguurwerk zou moeten worden teruggeplaatst en een tijdelijke verdieping zou moeten worden gebouwd, waardoor de renovatie vertraging oploopt. Johnson riep het volk daarop op om geld in te zamelen. Inmiddels is er ruim 240.000 pond opgehaald, maar dat geld mag volgens voorzitter Hoyle niet worden gebruikt omdat parlementaire regels dat verbieden. De leider van de Brexit Party, Nigel Farage, haalde daarop uit naar Johnson. 'Ik zie al hoe we wereldwijd bespot worden: 'De Britten verlaten de EU, maar kunnen niet eens een klok luiden.''20 
18/01 01u00  Albert Heijn roept nog meer boerenkaas terugAlbert Heijn haalt alle stukken en plakken AH belegen boerenkaas 30+ terug uit de winkel, omdat de kaas mogelijk voedselvergiftiging veroorzaakt. Eerder deze week deed de supermarktketen dat al met plakken boerenkaas met een bepaalde houdbaarheidsdatum, maar nu is de terugroepactie dus uitgebreid. Een woordvoerder van Albert Heijn zei eerder dat het om een voorzorgsmaatregel gaat bij deze rauwmelkse kaas, nadat een aantal mensen er ziek van was geworden. Mensen die de boerenkaas al hebben gekocht, worden verzocht die niet op te eten maar terug te brengen naar de winkel. Daar krijgen ze het aankoopbedrag terug.21 
17/01 23u45  VS legt buitenlandse militairen die opleiding doen beperkingen opDe VS legt beperkingen op aan buitenlandse militairen die in de VS een opleiding volgen. De aanleiding is de terreuraanslag in december op een marinevliegbasis in Florida. Een Saudische militair in opleiding schoot drie Amerikaans militairen dood en verwondde acht anderen voordat hij zelf werd doodgeschoten. Buitenlandse militaire studenten worden beperkt in het bezit en gebruik van vuurwapens, het aantal kilometers dat ze vanaf hun basis mogen reizen en hun toegang tot militaire installaties en gebouwen. Ook wordt nauwlettend in de gaten gehouden of ze tijdens hun verblijf in de VS geen extremistische ideeën ontwikkelen. Het ministerie van Defensie heeft niets gezegd over de screening van buitenlandse militaire studenten voordat ze naar de VS komen. Het verstrekken van visa valt onder het ministerie van Buitenlandse Zaken. Eerdere maatregelen Kort na de aanslag werd de vliegtraining van meer dan driehonderd Saudische militairen in Florida opgeschort en deze week stuurde de VS 21 Saudische militairen naar huis. Uit onderzoek was gebleken dat zij op internet naar kinderporno hadden gezocht of gekeken. Op hun accounts op sociale media was moslim-extremistisch en anti-Amerikaans materiaal gevonden. Voor de VS is het opleiden van buitenlandse militairen een belangrijk instrument om een relatie met buitenlandse militaire officieren op te bouwen. Die contacten kunnen later van pas komen bij militaire operaties in het buitenland en het verkrijgen van inlichtingen. Ook Saudische militairen zijn binnenkort weer welkom.13 
17/01 23u00  Dringend advies aan overheid: schakel Citrix uitDe Rijksoverheid wordt dringend geadviseerd Citrix uit te schakelen. Dat is de nieuwe aanbeveling van het Nationaal Cyber Security Centrum (NCSC) van het ministerie van Justitie en Veiligheid, mede op basis van advies van de inlichtingendienst AIVD. Ook vitale organisaties, zoals in de energievoorziening, de telecom- en de financiële sector, wordt aangeraden Citrix uit te zetten, dat onder meer wordt gebruikt om thuiswerken mogelijk te maken. Gisteravond adviseerde NCSC al te 'overwegen' de Citrix-servers uit te zetten vanwege een lek dat vorige maand werd geconstateerd. Daarop schakelden Schiphol, de Tweede Kamer en verschillende onderwijsinstellingen en gemeenten het systeem al uit. 'Grote gevolgen' Het abrupt uitschakelen van Citrix kan grote gevolgen hebben voor de uitvoering van belangrijke taken van de bewuste organisaties, waarschuwt het NCSC. De organisaties zullen zelf moeten beoordelen of Citrix kan doordraaien met aanvullende veiligheidsmaatregelen. De 'Chief Information Officier' van het Rijk zal in overleg met de organisaties binnen de overheid beoordelen welke systemen worden uitgeschakeld of met aanvullende beveiliging overeind kunnen blijven. Lek in beveiliging In december bleek dat er een lek zit in de beveiliging van Citrix. Hackers zouden dat kunnen gebruiken om bedrijfsnetwerken binnen te komen en te infecteren. Ook zou persoonsgevoelige informatie op straat kunnen komen te liggen. Het NCSC zegt de situatie nauwlettend te volgen en zal de adviezen blijven actualiseren. De ernstige kwetsbaarheid in het systeem is voor het centrum reden om te spreken van een waarschuwing in de hoogste klasse.
17/01 22u45  Dringend overheidsadvies: schakel Citrix uitDe Rijksoverheid en vitale organisaties, zoals energiebedrijven en de telecom- en financiële sector, worden geadviseerd Citrix uit te schakelen. Dat is de nieuwe aanbeveling van het Nationaal Cyber Security Centrum (NCSC) van het ministerie van Justitie en Veiligheid. Eerder schakelden Schiphol, de Tweede Kamer en verschillende onderwijsinstellingen en gemeenten het thuiswerksysteem al uit. Het abrupt uitschakelen van Citrix kan grote gevolgen hebben voor de uitvoering van belangrijke taken van de bewuste organisaties, waarschuwt het NCSC. De organisaties zullen zelf moeten beoordelen of Citrix kan doordraaien met aanvullende veiligheidsmaatregelen. Lek in beveiliging Vorige maand bleek dat er een lek zit in de beveiliging. Hackers zouden dat kunnen gebruiken om bedrijfsnetwerken binnen te komen en te infecteren. Ook zou persoonsgevoelige informatie op straat kunnen komen te liggen. Het NSCS zegt de situatie nauwlettend te volgen en zal de adviezen blijven actualiseren. De ernstige kwetsbaarheid in het systeem is voor het centrum reden om te spreken van een waarschuwing in de hoogste klasse.
17/01 21u30  Modekoning Jean-Paul Gaultier stopt met ontwerpenDe Franse modeontwerper Jean-Paul Gaultier heeft aangekondigd dat hij stopt met het zelf ontwerpen van zijn collecties. De haute-coutureshow van woensdag in het Théatre du Chatelet in Parijs wordt zijn laatste, daarna houdt de 67-jarige Gaultier alleen nog de zakelijke leiding over zijn merk. Het wordt het sluitstuk van een 50-jarige carrière op de catwalk die Gaultier de reputatie gaf van de bad boy van de mode-industrie. Zijn bedrijf gaat dus gewoon door, valt op te maken uit zijn afscheidsboodschap op Twitter. 'Wees ervan verzekerd dat Gaultier Paris doorgaat met een nieuw concept. Daar horen jullie zeer binnenkort meer over.' In het filmpje blikt hij ook vooruit op woensdag. 'Het wordt een mooi feestje. Met veel van mijn vrienden gaan we plezier hebben tot heel, heel laat.' Het modehuis zelf is niet bereikbaar voor commentaar op het aangekondigde vertrek. Gaultier presenteerde zijn eerste collectie in 1976 en begon zes jaar later zijn eigen modelabel. Zijn stijl was vaak excentriek, provocatief en taboedoorbrekend. Zo liet hij de grenzen vervagen tussen typische mannen- en vrouwenkleding. Bekend is de bustier met puntige cups die hij ontwierp voor Madonna. Ze droeg die in 1990 tijdens haar Blond Ambition Tour.
17/01 21u15  Ruime meerderheid van Nederlanders denkt dat het klimaat verandert72 procent van de Nederlanders gelooft dat het klimaat aan het veranderen is. Een iets kleiner deel, 67 procent, denkt dat de mens daar helemaal of voor een deel verantwoordelijk voor is. Dat is de uitkomst van een enquête in opdracht van het ministerie van Economische Zaken. Uit die enquête blijkt ook dat 7 procent van de Nederlanders ontkent dat het klimaat verandert. 21 procent weet het niet. Hulp van burgers Het kabinet wil de uitstoot van broeikasgassen in 2030 hebben teruggebracht tot maximaal 49 procent van het niveau van 1990. In 2050 moet de uitstoot bijna nul zijn. Om dat voor elkaar te krijgen is medewerking van de burgers nodig. Het kabinet wil daarom weten hoe burgers denken over klimaatverandering, de maatregelen ertegen en hun eigen bijdrage eraan. 35 procent van de Nederlanders ziet voor zichzelf een belangrijke rol bij het tegengaan van klimaatverandering, 50 procent vindt zichzelf een beetje verantwoordelijk, 5 procent voelt zich helemaal niet verantwoordelijk. Een grote meerderheid vindt dat bedrijven en de Rijksoverheid het voortouw moeten nemen. Te positief beeld De onderzoekers ontdekten ook dat Nederlanders een te positief beeld hebben van de vorderingen van Nederland bij het terugdringen van de CO2-uitstoot. Zo schatten Nederlanders dat 26 procent van het Nederlandse energieverbruik duurzaam is, zoals windenergie en zonne-energie. In werkelijkheid is dat 7,4 procent.
17/01 21u15  Modeontwerper Jean-Paul Gaultier stopt met ontwerpenDe Franse modeontwerper Jean-Paul Gaultier heeft aangekondigd dat hij stopt met het zelf ontwerpen van zijn collecties. De haute-coutureshow van woensdag in het Théatre du Chatelet in Parijs wordt zijn laatste, daarna houdt de 67-jarige Gaultier alleen nog de zakelijke leiding over zijn merk. Het wordt het sluitstuk van een 50-jarige carrière op de catwalk die Gaultier de reputatie gaf van de bad boy van de mode-industrie. Zijn bedrijf gaat dus gewoon door, valt op te maken uit zijn afscheidsboodschap op Twitter. 'Wees ervan verzekerd dat Gaultier Paris doorgaat met een nieuw concept. Daar horen jullie zeer binnenkort meer over. ' In het filmpje blikt hij ook vooruit op woensdag. 'Het wordt een mooi feestje. Met veel van mijn vrienden gaan we plezier hebben tot heel, heel laat.' Het modehuis zelf is niet bereikbaar voor commentaar op het aangekondigde vertrek. Gaultier presenteerde zijn eerste collectie in 1976 en begon zes jaar later zijn eigen modelabel. Zijn stijl was vaak excentriek, provocatief en taboedoorbrekend. Zo liet hij de grenzen vervagen tussen typische mannen- en vrouwenkleding. Bekend is de bustier met puntige cups die hij ontwierp voor Madonna. Ze droeg die in 1990 tijdens haar Blond Ambition Tour.
17/01 21u00  Modeontwerper Jean-Paul Gaultier met pensioenDe Franse modeontwerper Jean-Paul Gaultier heeft zijn vertrek aangekondigd. De haute-coutureshow van woensdag in het Théatre du Chatelet in Parijs wordt zijn laatste, daarna gaat de 67-jarige Gaultier met pensioen. Het wordt het sluitstuk van een 50-jarige carrière op de catwalk die Gaultier de reputatie gaf van de bad boy van de mode-industrie. Zijn bedrijf gaat wel door zonder hem, valt op te maken uit zijn afscheidsboodschap op Twitter. 'Wees ervan verzekerd dat Gaultier Paris doorgaat met een nieuw concept. Daar horen jullie zeer binnenkort meer over. ' In het filmpje blikt hij ook vooruit op woensdag. 'Het wordt een mooi feestje. Met veel van mijn vrienden gaan we plezier hebben tot heel, heel laat.' Het modehuis zelf is niet bereikbaar voor commentaar op het aangekondigde vertrek. Gaultier presenteerde zijn eerste collectie in 1976 en begon zes jaar later zijn eigen modelabel. Zijn stijl was vaak excentriek, provocatief en taboedoorbrekend. Zo liet hij de grenzen vervagen tussen typische mannen- en vrouwenkleding. Bekend is de bustier met puntige cups die hij ontwierp voor Madonna. Ze droeg die in 1990 tijdens haar Blond Ambition Tour.
17/01 21u00  Boedapest staat stil bij 75 jaar bevrijding gettoIn de Hongaarse hoofdstad Boedapest heeft de Joodse gemeenschap vanochtend de bevrijding van het getto in de stad, nu 75 jaar geleden, herdacht. Bijzonder was daarbij een toespraak van stadsdeelbestuurder Zoltan Pokorni, wiens grootvader deel uitmaakte van de Pijlkruisers. Deze fascistische en antisemitische beweging in Hongarije vermoordde naar schatting 15.000 Joden, communisten en andere tegenstanders. In 1944 waren er nog zo'n 100.000 Joden in Boedapest. Een groot deel van hen kwam gedwongen in het ommuurde getto van de stad te wonen. Daar kwamen niet alleen mensen om door honger en kou, maar ook door het extreme geweld van de Pijlkruisers. Een aanzienlijk deel van de slachtoffers werd door leden van de Pijlkruisers doodgeschoten langs de oever van de Donau. In totaal eiste de Holocaust in Hongarije het leven van meer dan 500.000 Joden.
17/01 20u45  Sociale media in Iran: 'Het is een lichtpuntje in het donker'Iraniërs volgen het nieuws over de protesten en de spanningen met de Verenigde Staten vooral via sociale media. 'Vooral Instagram is een populair platform, omdat Facebook en Twitter officieel verboden zijn', zegt Midden-Oosten-correspondent Daisy Mohr. Mohr was onlangs in Iran en sprak daar met Babak. Ook hij grijpt altijd naar zijn telefoon om het nieuws te volgen en op de hoogte te blijven. Volgens hem belichten staatsmedia het nieuws van één kant. Babak is een van de bijna dertig miljoen Iraniërs die actief zijn op sociale media. Voor veel van hen is het - ondanks allerlei restricties - de plek om je vrij te bewegen in een gecontroleerde samenleving. Babak zit uren per dag op zijn telefoon. 'Het voelt als een opening naar de rest van de wereld', zegt hij. Wil je weten waarom sociale media zo belangrijk zijn voor Iraniërs? Bekijk hier het hele verhaal van Babak: Ook Iraniërs in Nederland gebruiken vooral sociale media om op de hoogte te blijven van het nieuws in hun thuisland. 'De staatsmedia vertellen alleen maar leugens en dat zijn mensen zat', vertelt Atti Bahadori. Ze vluchtte in 1989 naar Nederland en zet zich sindsdien in voor de Iraanse gemeenschap. Om zich te behoeden voor nepnieuws, helpen Iraniërs elkaar. 'We delen nieuwsberichten van sociale media vaak via WhatsApp-groepen en Instagram', aldus Bahadori. 'Een aantal mensen zijn heel handig en kunnen snel uitzoeken of de berichten kloppen. Op die manier is iedereen snel op de hoogte.'
17/01 20u00  Grote olievondst doet Surinamers dromen: 'Ons land zal nooit meer hetzelfde zijn'Het komt president Bouterse maar wat goed uit: de olievondst voor de kust van Suriname vorige week. Over pakweg vier maanden zijn er verkiezingen en Bouterse kan dit positieve nieuws goed gebruiken voor zijn campagne. De president werd eind december door de krijgsraad veroordeeld tot 20 jaar celstraf voor zijn aandeel in de Decembermoorden. 'Vorige week was er een bijeenkomst van zijn Nationale Democratische Partij (NDP) en daar ging het alleen nog maar over de olie', vertelt NOS-correspondent Nina Jurna. 'Ik denk dat Suriname nooit meer hetzelfde gaat zijn.' Directeur Rudolf Elias van het staatsoliebedrijf verwacht veel van de olievondst. Maar hij waarschuwt dat er wel goed moet worden omgegaan met de geldstromen die hieruit voort zullen komen. 'Suriname moet zich gaan spiegelen aan de goede voorbeelden, zoals Noorwegen.' Correspondent Nina Jurna sprak met Surinamers over hun verwachtingen. Er zijn ook twijfels of de olievondst wel zo goed zal uitpakken voor de Surinamers. 'Er kan veel fout gaan', waarschuwt Jurna. 'In Venezuela, niet ver van Suriname, zijn de oliereserves destijds door oud-president Chavez ingezet voor zijn socialistische heilstaat. Het gaat daar nu heel erg slecht. Er is veel corruptie rond die oliegelden.' Daar is men in Suriname ook bang voor. 'Ze zijn hier al volop bezig met goudwinning maar daar zien de mensen eigenlijk helemaal niets van. Dat verdwijnt naar het buitenland of naar bevriende politici van de regering. Ze vrezen dat het oliegeld straks in de verkeerde zakken verdwijnt en dat de bevolking er niet veel van zal merken.' Dat onderschrijft de Vereniging van Economisten ook. 'Zelfs als we vandaag 1 miljard zouden krijgen uit de olie, dan nog weten we niet of dat verantwoord besteed zal worden door deze regering', zegt Winston Ramautarsing. 'We zien constant verkeerde beleidsbeslissingen. En constant verrijking van toppers van de regering. Zonder dat aan de basis de economie wordt versterkt.'
17/01 19u45  In een muur gevonden schilderij blijkt echte Gustav KlimtKunstkenners bevestigen dat het schilderij dat vorige maand in Italië bij toeval werd gevonden, inderdaad van de hand is van Gustav Klimt. Het schilderij Portret van een dame werd in 1997 gestolen uit het Museo d'Arte Moderna Ricci Oddi in Piacenza. Op het schilderij is een jonge vrouw met donker haar te zien. Vorige maand verwijderden tuinmannen een stuk klimop van een muur van het museum. Vervolgens ontdekten ze in de muur achter een metalen deurtje een kleine ruimte met daarin een vuilniszak waar het doek in zat. De waarde ervan wordt geschat op 60 tot 100 miljoen euro. Goede conditie De Oostenrijkse jugendstilkunstenaar Klimt (1862-1918) schilderde het werk in de laatste jaren van zijn leven. Volgens deskundigen verkeert het in een uitermate goede conditie. Het is maar heel licht beschadigd; er zit een kras aan de rand van het schilderij. Mogelijk is dat het gevolg van het onhandig verwijderen van het doek uit de lijst. Vorige maand zei een woordvoerder van de gemeente al dat het doek vermoedelijk niet 22 jaar op dezelfde plaats heeft gelegen. Daarvoor is de conditie te goed. Wie achter de diefstal zit is niet bekend. Volgens de openbaar aanklager in Piacenza onderzoekt de politie organische sporen die zijn gevonden op het canvas. Mogelijk leiden die naar de dader.
17/01 19u15  Nederlandse trainingsmissie in Irak wordt hervatDe Nederlandse trainingsmissie in Irak wordt zo spoedig mogelijk hervat, schrijven de ministers Bijleveld van Defensie en Blok van Buitenlandse Zaken aan de Tweede Kamer. Een precieze datum van hervatting kan nog niet gegeven worden. Er is volgens de ministers een 'zorgvuldige weging van de veiligheidssituatie' gemaakt, waaruit bleek dat de bijdrage aan de anti-IS-coalitie kan worden hervat. Zowel in Noord-Irak als in Bagdad gaan de Nederlandse militairen weer aan de slag. De missie werd twee weken geleden stilgelegd nadat de spanningen in de regio waren opgelopen vanwege de Amerikaanse liquidatie van de Iraanse generaal Soleimani. Daarop bestookte Iran militaire bases in Irak, waar westerse troepen gelegerd zijn. Het Iraakse parlement wil dat de buitenlandse troepen uit het land vertrekken, maar het kabinet zei woensdag al dat het de Nederlandse missie wil voortzetten. Minister Blok zei dat de Iraakse regering Nederland niet heeft gevraagd weg te gaan.
17/01 19u00  Onderwijsbond verwacht grote opkomst bij staking eind deze maandHet animo voor de landelijke onderwijsstaking op 30 en 31 januari lijkt groot. Twee weken voor de staking hebben meer dan 2000 scholen aan de onderwijsbond AOb laten weten dat ze die dagen dicht blijven. De teller stond aan het begin van de avond op 2207. 'Dat duidt erop dat het een grote staking gaat worden', zegt een woordvoerder. De stakingsoproep volgde op het afbreken van de cao-onderhandelingen in het basisonderwijs in november. Een aantal weken later werden bonden en werkgevers het weliswaar alsnog eens over een loonsverhoging van 4,5 procent, maar de oproep tot actie werd niet ingetrokken. De bonden vinden dat er structureel meer geld voor het onderwijs moet worden vrijgemaakt. Begin november bleven bij een staking voor meer investeringen in het onderwijs bijna 4500 scholen dicht. In meerdere steden gingen leraren de straat op voor meer salaris en vermindering van de werkdruk. Eerder vorig jaar, in maart, demonstreerden tienduizenden leraren in Den Haag voor hetzelfde doel.
17/01 18u45  Hoe dit techbedrijf uit Veldhoven speelbal werd van China en de VSHet Nederlandse bedrijf ASML is het middelpunt van een geopolitiek spel tussen de VS en China over het gebruik van zeer geavanceerde technologie. Vanochtend bevestigde de Amerikaanse ambassadeur het eerder gelekte Amerikaanse standpunt dat de chipmachines van ASML niet naar alle landen geëxporteerd mogen worden. Deze week waarschuwde de Chinese ambassadeur juist dat het tegenhouden van zo'n export de handelsrelatie met Nederland kan schaden. Maar wat doet ASML en waarom is hun technologie zo belangrijk dat de VS en China zich er zo openlijk over uitspreken? Meer rekenkracht In je hand heb je een smartphone, in je woonkamer staat een televisie en om je pols zit misschien een smartwatch. Deze dingen worden allemaal aangestuurd door meerdere chips. Die worden gemaakt door verschillende fabrikanten, denk aan Samsung of Intel. Maar om ze te maken, hebben ze allemaal het bedrijf uit Veldhoven nodig, dat hier al jaren in is gespecialiseerd en unieke technologie in huis heeft. ASML maakt machines waarmee een Samsung of Intel computerchips kunnen maken. De kunst is daarbij om de ruimte op een chip zo goed mogelijk te benutten. Hoe meer je op de chip kwijt kan, hoe meer rekenkracht deze heeft. Met het oog op de toenemende digitalisering en daarmee de vraag naar meer rekenkracht, voor onder meer kunstmatige intelligentie, is deze ontwikkeling van groot belang voor de sector. Het conflict wat nu speelt draait om de nieuwste machines, EUV. ASML is de enige in de wereld die de machines kan leveren waarmee andere fabrikanten op grote schaal en tegen een lage prijs chips kunnen produceren. Wat is er zo speciaal aan? Aan de EUV-machines wordt sinds 2000 gewerkt. ASML verwachtte hier tien jaar over te doen, maar dat werd uiteindelijk bijna twintig jaar. De machines zijn nu af en in het jaarverslag van 2018 schreef het bedrijf dat er vraag was naar dertig machines in 2019. Eén van die machines, die per stuk minstens 120 miljoen euro kosten, wil het Veldhovense bedrijf leveren aan de Chinese fabrikant SMIC (Semiconductor Manufacturing International Corporation). 'Die machine is bedoeld voor onderzoek, ze kunnen daar op dit moment geen productie mee draaien', zegt ING-analist Marc Hesselink. Hiermee kunnen de Chinezen zich voorbereiden op een toekomst waarbij EUV wel nodig is. China heeft al machines van ASML, de zogenoemde diep ultraviolet (DUV). In 2018 was het land goed voor bijna een vijfde van de totale omzet van ASML. Deze machines zijn niet het nieuwste van het nieuwste, legt Hesseling uit. 'Daarnaast is ASML niet de enige leverancier die deze DUV-machines maakt, dat doet Nikon ook.' De ambassadeurs van de Verenigde Staten en China spreken zich zelden uit over controversiële onderwerpen, maar over ASML hebben ze de NOS allebei te woord gestaan: Verder is op dit moment de Chinese productiecapaciteit nog niet op het niveau dat ze EUV nodig hebben, zegt Hesselink. Maar dat willen ze wel. China wil graag meer eigen chips produceren; nu is het nog voor een groot deel afhankelijk van import. 'Uiteindelijk willen zij ook de meest geavanceerde chips maken.' Daarmee wordt China een belangrijker concurrent voor de VS. Die kijkt met argusogen toe hoe de macht van China in de tech-industrie zienderogen toeneemt. Om die reden wil Washington bijvoorbeeld niet dat de Chinese telecomgigant Huawei in westerse landen meebouwt aan 5G-netwerken. De Amerikanen vrezen sabotage en spionage door Peking, iets wat Huawei altijd heeft tegengesproken. Bewijs hiervoor is er tot nu toe niet. Eigen afweging De chips die worden gemaakt met ASML-machines kunnen behalve in consumentenapparaten ook terechtkomen in bijvoorbeeld raketten of andere (cyber)wapens. Dit gebruik wordt dual use genoemd; omdat het twee doeleinden heeft. Om dit in goede banen te leiden is het Verdrag van Wassenaar opgesteld, een afspraak tussen 42 landen, waaronder Nederland. De bestelling van fabrikant SMIC, een EUV-machine dus, moet onder dat verdrag worden geëxporteerd en daar is een vergunning voor nodig. ASML had die vergunning, maar die is verlopen en daarna heeft ASML specifiek voor deze machine een nieuwe aangevraagd. Normaal komt daar binnen maximaal vier maanden antwoord op. De aanvraag die in mei 2019 gedaan is, loopt evenwel nog altijd. Waarom dit zolang duurt is onduidelijk: ASML wil er alleen over zeggen dat het met het ministerie van Buitenlandse Zaken in gesprek is. Het ministerie zegt er niks over, omdat het nooit op individuele aanvragen of bedrijven ingaat. Uit berichtgeving van Reuters bleek deze maand dat de VS Nederland onder druk heeft gezet om de exportvergunning niet te verlenen. Minister Sigrid Kaag voor Buitenlandse Handel, die uiteindelijk het besluit neemt, noemde de uitspraken van de VS en China een 'gebruikelijke procedure' en voegde daaraan toe dat Nederland een 'eigen afweging' maakt. Wanneer het besluit valt, is nog niet bekend.
17/01 18u15  Ouders krijgen inzage in toeslagdossiers, dit keer met witte lakEen groep van twaalf ouders die nog wachtten op inzage in hun dossier in de toeslagenaffaire, heeft de relevante stukken gekregen. Er zitten dit keer geen volledig weggelakte pagina's bij, en de Belastingdienst heeft ervoor gekozen geen zwarte maar witte lak te gebruiken. Eerder was er ophef over dossiers die voor het grootste deel waren zwartgelakt. Dat werd door de ouders als een nieuwe klap in het gezicht ervaren en droeg bij aan de val van staatssecretaris Snel van Financiën. De twaalf ouders die hun dossier nu hebben gekregen, horen bij de groep die in november bij de Belastingdienst in Rotterdam hun dossier opeiste. Zij wilden weten waarom ze als fraudeur werden gezien, en grote bedragen moesten terugbetalen. Uit de informatie die ze nu hebben gekregen, blijkt dat de problemen vaak begonnen als er een verandering in inkomen was, bijvoorbeeld doordat mensen gingen scheiden of na ziekte weer aan het werk gingen. Als de Belastingdienst daarachter kwam, werd de volledige kinderopvangtoeslag teruggevraagd. Persoonlijke aanpak Minister Hoekstra heeft na het vertrek van Snel besloten dat mensen die ten onrechte als fraudeur zijn aangemerkt, anders benaderd moeten worden. Hij is persoonlijk bij een aantal ouders op bezoek geweest. De twaalf ouders uit Rotterdam hebben hun dossier vandaag persoonlijk overhandigd gekregen door een medewerker van de Belastingdienst. Er is vantevoren gebeld wanneer het hun goed uitkwam. Maandag spreekt Hoekstra, samen met premier Rutte, 250 slachtoffers toe. Rutte zei in zijn persconferentie vanmiddag dat hij dan vooral goed wil luisteren. De toeslagenaffaire ging naar schatting in totaal over zo'n 9000 mensen. Inmiddels hebben nog eens 3500 mensen op eigen initiatief om een herbeoordeling van hun dossier gevraagd.
17/01 18u15  Mallorca en Ibiza leggen alcoholmisbruik toeristen aan bandenDe autoriteiten op de Spaanse eilanden Mallorca en Ibiza nemen maatregelen om het alcoholmisbruik door veelal jonge toeristen terug te dringen. In belangrijke toeristenplaatsen zijn happy hours en onbeperkt drinken in cafés en bars voortaan verboden, net als partyboten en georganiseerde kroegentochten. Ook mogen winkels na 21.30 uur geen alcohol meer verkopen en geen drankflessen in de etalage hebben. 'Dit moest ook wel', zegt correspondent Rop Zoutberg. 'De afkeer onder de bewoners over al die hordes lallende en bezopen toeristen werd steeds groter.' Touroperators lokken jaarlijks 13 miljoen toeristen naar deze eilanden met de belofte van zon, zee, seks en vooral veel drank. Dat levert niet alleen overlast op, het leidt volgens Zoutberg ook tot drugsgebruik en balconing. Dat is de Engelse term voor het van grote hoogte in een zwembad springen van het balkon van een hotelkamer. ' Dat heeft tientallen gewonden en zelfs doden tot gevolg.' Wie zich niet aan de nieuwe verboden houdt, riskeert een boete, variërend van 1000 euro tot 600.000 euro. Ook kunnen de autoriteiten cafés en bars sluiten die zich niet aan de regels houden. De maatregelen gelden in eerste instantie voor een periode van vijf jaar. Ervaringen Madrid Het is de vraag of de maatregelen gaan helpen. Vijf jaar geleden voerde de gemeente Magaluf op Mallorca vergelijkbare maatregelen in. Het is onduidelijk of die effect hebben gehad. In Madrid is de ervaring met het aanscherpen van alcoholregels wel goed. 'Voor goedkope drank kon je hier vroeger terecht bij door Chinezen gerunde winkels die eindeloos open waren', zegt Zoutberg. 'Groepen jongeren lieten zich toen helemaal vollopen op pleinen en parken. Ook hier mag dat niet meer na 21.00 uur 's avonds en je ziet: het is helemaal verdwenen.'
17/01 18u00  Wim van de Donk stopt als commissaris van de koning in Noord-BrabantWim van de Donk, commissaris van de koning in Noord-Brabant, legt zijn functie neer. In oktober gaat hij aan de slag als rector op de Tilburg University. Op het moment dat hij stopt, is hij elf jaar commissaris van de koning geweest. 'Na elf jaar weer eens een ander gezicht, een ander geluid op deze plek', lichtte Van de Donk toe tegen Omroep Brabant. 'Maar ook in de nieuwe functie zal ik deel zijn van het Brabantse netwerk.' Van de Donk is blij met zijn nieuwe functie, waarvoor hij werd gevraagd te solliciteren. 'Dat is toch zo'n moment dat je hart sneller gaat kloppen. Ik hou van de wetenschap, vind onderzoek en onderwijs voor jonge mensen belangrijk.' Tegelijkertijd is hij ook gehecht aan de functie die hij nu doet. 'Dus het heeft wel een tijdje geduurd voor ik uiteindelijk van harte ja kon zeggen.' Steeds minder Brabanders naar de stembus Omroep Brabant zette op een rij wat Van de Donk allemaal heeft meegemaakt als commissaris van de koning. Zo werd hij in zijn loopbaan geconfronteerd met meerdere lokale bestuurscrisissen. 'Moerdijk, Steenbergen, Laarbeek. Het waren gemeenten waar hij vaker naartoe moest dan hem lief zal zijn geweest', schrijft de omroep. Ook zag Van de Donk dat steeds minder Brabanders naar de stembus gingen. Hij stak niet onder stoelen of banken dat hij daar niet blij mee was. Van de Donk gaat de mensen met wie hij nu werkt het meest missen, denkt hij. 'Ik heb een geweldig team, waar ik elf jaar mee samenwerk. Van kamerbewaarders, tot chauffeurs, secretaresses, de vele ambtenaren, de mensen in de Staten. Die ga ik missen.'
17/01 17u15  VN waarschuwt voor humanitaire catastrofe vluchtelingen uit Idlib'De vliegtuigen hangen de hele dag in de lucht. Niemand kan daar meer wonen', vertelt Abu Ghazi, 27 jaar oud. Hij is binnen de Syrische regio Idlib vier keer gevlucht voor de bombardementen, en woont sinds kort met zijn ouders, twee broers, en dochter van 2,5 jaar in een tent in kamp Deir Hassan, bij het grensgebied met Turkije. 'De situatie hier is heel erg slecht. De meeste mensen hebben alleen te eten als ze een voedselpakket krijgen', vertelt Abu Ghazi. 'Soms zien we mensen die op straat wonen, in de regen, en dan bieden mensen aan hun tent of kamer te delen. Het is hier stampvol.' Veel van de vluchtelingen komen uit de stad Maaret-al-Numan, die nu bijna compleet verlaten is. Ook kennissen van Abu Ghazi uit die stad zijn net aangekomen in het kamp. 'We proberen ze te helpen met een tent naast ons. De situatie in Maaret-al-Numan is verschrikkelijk. De vliegtuigen hangen de hele dag in de lucht - niemand kan daar meer wonen.' Een 'humanitaire catastrofe', zo omschrijft de VN-organisatie voor humanitaire hulp, OCHA, de situatie in de regio. Zondag sloten Rusland en Turkije een akkoord over een wapenstilstand, maar dat is mislukt. De regering, gesteund door Rusland, is bezig met een offensief tegen rebellen. Bij de zware gevechten in de provincie Idlib zijn gisteren nog 39 mensen om het leven gekomen. De regio is het laatste bolwerk van de rebellen. Nog eens 650.000 mensen, onder wie vooral vrouwen en kinderen, worden gedwongen hun huis te ontvluchten als het geweld de komende tijd aanhoudt. Door de burgeroorlog zijn in totaal meer dan 380.000 mensen omgekomen en miljoenen mensen gevlucht. Net als Abu Ghazi en de andere honderdduizenden vluchtelingen woont ook Ameena, 31 jaar oud, in een tentenkamp in het grensgebied met Turkije. Ze is moeder van twee jonge kinderen en zes maanden zwanger. 'Het is een wonder dat we nog leven', vertelt ze. Ze vluchtte met haar hele familie nadat hun huis gebombardeerd werd. 'Vooral het dagelijks leven hier is heel zwaar. Het is bijna onmogelijk melk te krijgen voor de kinderen en juist in mijn geval is dat zo belangrijk.' Voor zowel Abu Ghazi als Ameena is het lastig rondkomen 'De Syrische pond is zo erg in waarde gedaald, dat alles waanzinnig duur is', aldus Ameena. 'We rennen de hele dag heen en weer om wat water te verzamelen voor onze tent, of iets om ons warm te houden. Niemand heeft geld om genoeg eten te kopen', vertelt Abu Ghazi. Grote zorg Het International Rescue Committee, het IRC, waarschuwt dat verschillende artsen zich grote zorgen maken over alle gevallen van ondervoeding, vooral bij baby's. Dit als gevolg van ontheemding, slechte voedselzekerheid en de toegenomen armoede. Daarnaast is er een gebrek aan medische zorg. 'Ik ben zes maanden zwanger, maar heb geen toegang tot medische zorg voor mezelf of mijn kinderen', vertelt Ameena. Medicijnen zijn bijna niet te vinden, of überhaupt te betalen. 'Dat is een grote zorg als moeder.' Abu Ghazi en Ameena hebben geen idee hoe hun toekomst eruitziet. 'We hopen op de onderhandelingen en een internationale dialoog. We kijken per dag hoe de situatie is', zegt Abu Ghazi. 'Ik heb overwogen naar Turkije of Duitsland te vluchten. Maar dit is ons land, hier komen we vandaan. Hier is onze cultuur en onze familie. Dus hier blijven we.' Ook Ameena blijft de komende tijd in het tentenkamp. 'Ondanks de slechte omstandigheden is het leven hier beter, omdat het wat veiliger is', zegt ze.
17/01 17u15  Plunderingen door geallieerden 'zwarte kant van de bevrijding'Burgermeester Van Banning van Gennep bewaarde zijn kostbaarheden in een dichtgemetselde kelder. Sieraden, antieke kandelaars, een met diamanten bezette broche, tafelzilver. In het laatste oorlogsjaar werd het allemaal geroofd. De daders, die nooit werden gepakt, waren waarschijnlijk Britse militairen. De burgemeester was lang niet het enige slachtoffer van plunderende bevrijders. In een tentoonstelling in het Vrijheidsmuseum in Groesbeek en in een nieuw boek, Bezet, bevrijd en geplunderd, wordt voor het eerst breed aandacht besteed aan de kwestie. 'Het past niet in het bestaande beeld van 'onze helden', onze heroïsche bevrijders. Maar de tijd is er rijp voor', stelt onderzoeker Paul Klinkenberg. 'Dit is de zwarte kant van de bevrijding, die jarenlang onder het kleed van dankbaarheid is weggemoffeld.' Klinkenberg achterhaalde dat alleen al de inwoners van Nijmegen zo'n 1700 claims indienden wegens plundering of vernielingen. Legio voorbeelden komen voorbij in het boek: het tafelzilver van een hotel in Berg en Dal, miljoenen aan effecten uit een bankkluis, wijn, port, champagne en cognac van een handelaar ter waarde van 79.701,28 gulden. 'Het was gigantisch. Bijna alle brandkasten en banken in de regio Nijmegen zijn geplunderd.' Frontstemming Zo divers als de buit was waren ook de redenen om te plunderen. Soms was het noodzaak: deuren werden opgestookt, vee verorberd, meubels gebruikt in schuttersputjes. Maar militairen joegen ook op oorlogstrofeeën of voor eigen gewin. Of voor de lol. 'Het hielp de soldaten om de miserabele omstandigheden wat te verlichten. Het was een vorm van entertainment, zoals vandalisme nu. Die jonge soldaten vonden bovendien dat ze recht hebben op de buit: zij hadden hun leven in de waagschaal gesteld.' Een frontstemming, vat Klinkenberg het samen. In het boek wordt een brief aangehaald van een berouwvolle Canadese militair, die uitlegt hoe de moraal afkalft door de strijd. 'Als ons doel is elkaar te doden worden andere aspecten van beschaafd gedrag ook terzijde geschoven, ondanks de militaire discipline.' De buit ging mee naar huis of werd ter plekke te gelde gemaakt. Zeker in pleisterplaats Nijmegen konden de soldaten het geld goed gebruiken voor drank, entertainment of om een meisje te versieren. Overigens was in de stad, waar veel inwoners alles hadden verloren door de gevechten, ook huisraad geschikt om mee te ruilen. 'That's war' 'Op een gegeven moment konden we zelf het gedrag wel begrijpen', erkent Klinkenberg. 'In geëvacueerd gebied voelden de soldaten zich vrij, ze hadden de transportmiddelen en de pakkans was vrijwel nihil. Het werd gewoon ontkend door de Amerikanen; een Nederlandse rapporteur die zich beklaagde werd op een zijspoor gezet. 'That's war', zeiden ze allemaal.' Toch was het contrast met de verjaagde bezetter enorm. 'De Duitsers gingen niet zo snel uit zichzelf plunderen, daar heerste discipline. Als de Duitsers ergens ingekwartierd waren, lieten ze het netjes achter, maar bij de geallieerden was het bingo. De Amerikanen worden omschreven als gangsters uit de nieuwe wereld en de Canadezen die hier een half jaar zaten hadden ook alle gelegenheid.' De misdaden verdwenen in de bevrijdingsroes naar de achtergrond. Men moest immers niet klagen over wangedrag van onze bevrijders. 'Never mind', formuleerde de leiding van een geplunderde fabriek in Mook het. 'Beter door vrienden bevrijd en bestolen, dan door moffen bezet en ook leeggeroofd.'
17/01 17u15  AlFitrah-moskee moet documenten openbarenDe alFitrah-moskee uit Utrecht moet een onderzoekscommissie van de Tweede Kamer inzage geven in de financiën. Dat heeft de voorzieningenrechter in een kort geding besloten. De documenten moeten de parlementaire ondervragingscommissie helpen bij het onderzoek naar financiering van salafistische moskeeën. De rechtbank beveelt alFitrah en aanverwante stichtingen om de administratie en financiële gegevens aan de commissie over te dragen. Als zij blijven weigeren, kan er een dwangsom volgen. Er bestaan vermoedens dat de stichting geld uit het buitenland heeft gekregen, waarmee religieus fundamentalisme wordt gestimuleerd en integratie in de Nederlandse samenleving wordt tegengewerkt. Verdwenen documenten De stichting alFitrah en de Kamercommissie stonden tegenover elkaar voor de rechter omdat de stichting weigert opening van zaken te geven. Imam Suhayb Salam zei gisteren in de rechtszaal dat hij de stukken niet meer heeft, omdat die in beslag zijn genomen door de FIOD en het Openbaar Ministerie bij een inval in 2016. De advocaat van de Kamercommissie stelde daarop dat de moskee die stukken inmiddels terug heeft. AlFitrah wordt nu gedwongen medewerking te verlenen in de zoektocht naar de 'verdwenen' documenten. De rechtbank vindt dat de stichting een betere onderbouwing van de verdwijning moet geven. Ook moet zowel de Kamercommissie als alFitrah nagaan of er bij de FIOD documenten voorhanden zijn. Vrijheid van godsdienst Het moskeebestuur stelde in de zitting dat het onderzoek in strijd is met de vrijheid van godsdienst, maar daar gaat de rechter niet in mee. Het verstrekken van gegevens brengt de belijdenis van een godsdienst niet in het geding, oordeelt de rechtbank. Volgens CDA-Kamerlid Michel Rog, die de ondervragingscommissie voorzit, zijn de opgevraagde documenten noodzakelijk om het onderzoek voort te zetten. Zodra de gegevens beschikbaar zijn, hoopt de commissie verder te kunnen met de voorbereiding voor de openbare verhoren. Die moeten volgende maand plaatsvinden. Voor die eerste verhoren zijn al mensen uitgenodigd, maar niet de salafistische prediker Salam.
17/01 17u00  Van Laarhoven hoort volgende week of hij de cel uit mag voor ziekenhuisopnameEx-coffeeshophouder Johan van Laarhoven hoort over een week of hij de gevangenis mag verlaten voor een opname in het ziekenhuis. De rechtbank in Den Haag doet volgende week vrijdag uitspraak in een kort geding dat door de verdediging van Van Laarhoven was aangespannen. Hun cliënt zat jarenlang in Thailand vastzat en kwam gisteravond in Nederland aan. Volgens de advocaten lijdt Van Laarhoven aan zeventien gezondheidsklachten die moeten worden onderzocht. De advocaten van de Staat zijn evenwel van mening dat Van Laarhovens gezondheid niet zo slecht is dat hij onmiddellijk in een ziekenhuis hoeft te worden opgenomen. Een arts in de gevangenis in Vught stelde na een eerste onderzoek vast dat de medische zorg in de gevangenis op dit moment voldoende is. Ook had Van Laarhoven een zogeheten fit-to-fly-verklaring om gisteren van Thailand naar Nederland te vliegen. Eerder vandaag verzekerde minister Dekker (Rechtsbescherming) dat Van Laarhoven alle medische hulp krijgt die hij nodig heeft. 'Er zijn medische faciliteiten in de gevangenis zelf, maar als het nodig is dat er echt spoedeisende of specialistische ingrepen nodig zijn, dan kan hij naar een ziekenhuis.' Vijf jaar vast in Thailand Van Laarhoven landde gisteren op Schiphol na vijf jaar te hebben vastgezeten in een Thaise cel. Zijn broer Frans zei op een persconferentie dat de familie teleurgesteld is dat ze hem niet direct mochten zien. Ook zei hij dat zijn broer te ziek is om naar de gevangenis te gaan. De broers hebben elkaar vandaag ontmoet. Volgens Frans van Laarhoven was het weerzien 'emotioneel'. In een reactie op de uitlatingen van de broer zei minister Dekker vandaag dat de afspraken omtrent de aankomst van Van Laarhoven bekend waren bij zijn advocaten. 'Hij zou worden opgevangen op Schiphol en naar de gevangenis worden gebracht. Daar zou hij een medische check-up krijgen en zijn familie kunnen ontmoeten. Dit is gewoon de normale procedure.' Van Laarhoven moet in Nederland nog minstens negentien maanden van zijn celstraf uitzitten die hij in Thailand kreeg voor witwassen. Zijn advocaten hebben een gratieverzoek ingediend en willen Nederland aansprakelijk stellen voor de arrestatie van Van Laarhoven in Thailand. Ook eisen ze een schadevergoeding en een bodemprocedure. De Thaise vrouw van Van Laarhoven zit nog vast in Thailand. Volgens Dekker kan de gezondheid van Van Laarhoven van invloed zijn op het besluit over het gratieverzoek. 'Als je levensbedreigend ziek bent, dan kan dat een reden zijn tot gratie. We hebben gisteren dat gratieverzoek gehad, toen de heer Van Laarhoven in het vliegtuig zat en we gaan er serieus naar kijken.' Ook in Nederland loopt nog een rechtszaak tegen Van Laarhoven. Hij wordt onder meer verdacht van het witwassen van 20 miljoen euro, lidmaatschap van een criminele organisatie en valsheid in geschrifte.
17/01 17u00  AlFitrah-moskee moet financiële documenten openbarenDe alFitrah-moskee uit Utrecht moet inzage in financiële stukken aan een onderzoekscommissie van de Tweede Kamer geven. Dat heeft de voorzieningenrechter in een kort geding besloten. De documenten moeten de parlementaire ondervragingscommissie helpen bij het onderzoek naar financiering van salafistische moskeeën. De stichting alFitrah en de Kamercommissie stonden tegenover elkaar voor de rechter omdat de stichting weigert opening van zaken te geven. Imam Suhayb Salam zei gisteren in de rechtszaal dat hij de stukken niet meer heeft, maar daar hechtte de advocaat van de Kamercommissie weinig geloof aan. Er bestaan vermoedens dat de stichting geld uit het buitenland heeft gekregen, waarmee religieus fundamentalisme wordt gestimuleerd en integratie in de Nederlandse samenleving wordt tegengewerkt. Volgens CDA-Kamerlid Michel Rog, die de ondervragingscommissie voorzit, zijn de opgevraagde documenten noodzakelijk om het onderzoek voort te zetten. Zodra de gegevens beschikbaar zijn, hoopt de commissie verder te kunnen met de voorbereiding voor de openbare verhoren. Die moeten volgende maand plaatsvinden.
17/01 16u45  Is de eerste Nederlandse Netflix-serie Ares een nieuw Nederhorrorhoofdstuk?Naar een horrorfilm kijken is al spannend, maar er zelf een maken voor het grote publiek in het Nederlands is dat zeker ook. Nu heeft de Nederhorrorboom een nieuwe loot: Ares is vanaf vandaag te streamen op Netflix. Ares is de eerste volledig Nederlandse Netflixserie, want Undercover was een Nederlands-Belgische samenwerking. De serie gaat over een Amsterdamse studente die lid probeert te worden van een exclusief genootschap dat al snel zeer duister blijkt te zijn. De serie wordt geregisseerd door Giancarlo Sanchez en Michiel ten Horn. Het is de eerste keer dat Ten Horn zich aan duoregie waagt, vertelt hij in Met het Oog op Morgen. 'Ik had ook geen ervaring met horror. Maar dat maakt het des te spannender. We hebben veel scripts bestudeerd. Wat vinden we goed en eng en waarom werken dingen wel of niet? Maar of je nu een comedy maakt of horror; het gaat allemaal om opbouw, voorbereiding en anticipatie. Een goed vertelde grap is grappig, dat werkt met horror ook zo.' 'Omdat we psychologische horror maakten, lag de focus erg op personage', vertelt Lisa Smit, die de voorvrouw van het genootschap speelt. 'Maar er waren wel momenten dat ik een klassieke horrorschrik moest spelen. Dan gebeurt er iets doodengs voor je neus, maar het gebeurt niet echt. En tegelijkertijd moet je rekening houden met stickers op de vloer en waar je naartoe moet kijken.' 'Dat begint met iemand casten die dat goed kan', legt regisseur Ten Horn uit. 'Het is niet zo dat ik met een toeter naast haar ga staan om haar te laten schrikken. Het gaat om inleving. Als je dezelfde taal spreekt en je snapt de karakters dan komt iemand vanzelf bij die schrik.' Horror scoort Het genre horror is geen vanzelfsprekendheid voor Nederlandse filmmakers. Afgezien van het werk van Dick Maas zijn hier de laatste jaren nauwelijks enge kaskrakers gemaakt. 'Er wordt best veel Nederlandse horror gemaakt maar op een of andere manier wordt er niet naar gekeken. 'Ik vraag mezelf ook af waarom', zegt Frank Mulder van horrormagazine De Nachtvlinders. 'Zo had je vorig jaar nog Bumperkleef, door de pers gelauwerd maar in de bioscoop een flop. Ik hoop dat Ares helpt om de opinie over Nederlandse horror te verbeteren. Het genre is breder dan bloed en kettingzagen.' 'Terwijl horror hartstikke goed scoort, dat weet Netflix ook best.' Mulder kent de verhalen van filmfondsen die minder scheutig zijn bij genrefilms dan bij de zoveelste romantische komedie. 'Dat zorgt voor een vicieuze cirkel. Er wordt wel horror gemaakt, maar dat is met kleine budgetten. Je ziet dat Nederlandse filmmakers het dan in het buitenland proberen, zoals Diederik van Rooijen met The Possession of Hannah Grace twee jaar geleden.' Enorm publiek Het gevecht met de Nederlandse markt hoeft Ares tenminste niet te voeren. Regisseur Ten Horn: 'Ineens mag je denken voor de wereld en krijg je dat podium. Dat opent je hoofd, je fantasie. Dan durf je ineens mee te gaan met de grote genrefilms die worden gemaakt.' Ten Horn heeft nog niet nagedacht over de landen waar Ares zou kunnen aanslaan: 'Ik zou het in eerste instantie leuk vinden als het in Nederland goed wordt bekeken. Maar stel dat het hier niet scoort en in Mexico wel, dan is dat alsnog een enorm publiek. Volgens mij is Netflix heel blij met hoe we het gemaakt hebben.'
17/01 16u30  Man loopt Utrechtse school binnen en bedreigt leerlingen met de doodOp een middelbare school in Utrecht zijn leerlingen door een verwarde man bedreigd met de dood, meldt RTV Utrecht. Volgens een moeder van een van de leerlingen riep de man dat hij de kinderen 'kapot ging schieten'. Volgens een woordvoerder van de school liep de man vanmiddag het gebouw aan de Noordse Parklaan in, waar hij 'grove, bedreigende' taal gebruikte. Docenten begeleidden hem naar buiten en volgens de school werd hij vervolgens in de buurt van het schoolgebouw door de politie aangehouden. De politie laat weten dat er een politiehelikopter boven Utrecht vloog om te zoeken naar een vluchtende verdachte van een bedreiging op de Noordse Parklaan. Dat die bedreiging op een school was, wil een woordvoerder niet bevestigen. De hierboven genoemde moeder laat via Twitter weten dat het goed gaat met haar zoon. 'Vol verhalen en adrenaline. Ging om een verwarde man die vaker voor overlast zorgt', schrijft ze.
17/01 16u00  Zeven Nederlanders opgepakt in groot Belgisch cocaïneonderzoekDe Belgische politie heeft zeven Nederlanders en drie Belgen opgepakt in een omvangrijk onderzoek naar cocaïnesmokkel. De politie kwam de groep op het spoor na de vondst van 413 kilogram cocaïne, vorige maand, in een container in de haven van Antwerpen. De smokkelwaar was afkomstig uit de Dominicaanse Republiek. Een 51-jarige man uit het Belgische Boom wordt door de politie van Antwerpen gezien als spil in de zaak. Hij haalde als chauffeur containers op in de haven. Transport gevolgd Afgelopen maandag volgde de politie de man tijdens een nieuw transport, waarbij hij een container uit Ecuador naar een loods in Bornem bracht. Daar werd de verdachte lading door meerdere mensen overgeladen in twee bestelwagens. Speciale eenheden vielen daarop de loods binnen, waarbij alle verdachten werden gearresteerd. De chauffeur werd later thuis opgepakt. In verborgen ruimtes van de bestelwagens werd 203 kilo cocaïne gevonden. Ook zijn wapens in beslag genomen. Bij een huiszoeking in Genk stuitte de politie op explosieven en meer wapens. De politie vermoedt dat de organisatie verantwoordelijk is voor meer drugstransporten. Het onderzoek is nog bezig.
17/01 16u00  'Kennis van computers is geen voorwaarde meer voor cybercrime'De politie heeft nog nooit zo'n omvangrijke cybercrime-zaak onderzocht, zegt een woordvoerder over de site met 12 miljard gestolen gebruikersnamen, mailadressen en wachtwoorden die woensdag werd platgelegd. Een 22-jarige man is aangehouden in Arnhem. 'De omvang van deze zaak is inderdaad ongekend', reageert cybercrime-expert Dave Maasland op het nieuws. 'Al zullen er vast dubbelingen in zitten. Het zal de gemiddelde Nederlander helpen om te beseffen dat ze echt werk moeten maken van hun eigen beveiliging. Al tientallen jaren knopen we alles aan elkaar op IT-gebied, dit is de keerzijde.' WeLeakInfo.com bood voor 2 dollar per dag (of 25 dollar per maand) onbeperkt toegang tot alle gegevens op de site, een verzameling van eerdere lekken en gestolen data van populaire sites en apps als LinkedIn en MyFitnessPal. Democratisering cybercrime In theorie kon je op een dag van honderden of zelfs duizenden mensen gelekte wachtwoorden opzoeken, en proberen om daarmee toegang te krijgen tot hun e-mail, sociale media of andere accounts. Dit ging allemaal via een eenvoudige zoekmachine, zegt Maasland. 'Wat je de afgelopen jaren ziet gebeuren is de 'democratisering van cybercrime'. Dit soort platforms geven iedereen toegang tot gestolen gegevens, zonder dat ze zelf kunnen hacken of coderen. Cybercrime wordt zo heel laagdrempelig. Dat zie je al wel aan de zaak van Jelle S., die voor 25 dollar een DDoS-aanval kon kopen waarmee hij banken platlegde.' Is het gevaar voor gewone internetgebruikers verdwenen, nu WeLeakInfo is neergehaald? Gelijksoortige sites als Dehashed en Leak-Lookup zijn nog steeds in bedrijf, en bieden ook toegang tot 12 tot 15 miljard gestolen gebruikersnamen en wachtwoorden. 'Het probleem zal verschuiven, deze datasets duiken elders weer op', zegt Maasland. 'Maar het echte belang is dat deze actie van de politie een belangrijk signaal afgeeft: afschrikking. Als je zo'n site runt, kun je flink in de problemen komen.' Toegang voor 2 dollar per dag klinkt als een koopje, maar volgens Maasland 'moeten we niet naïef zijn over de inkomsten' van de 22-jarige arrestant. 'Hij zou best duizenden klanten kunnen hebben gehad. Dat telt op tot een heel aardig salaris.' Opvallend is dat sites zoals WeLeakInfo zich presenteren als diensten die juist iets goeds willen doen voor de mensheid: zoek op of je gehackt bent, zie welke info van jou bekend is - zo prees de site zich aan. Daarmee kiezen ze de lijn van legitieme services als HaveIBeenPwned of Firefox Monitor, die alle bekende lekken op een rijtje zetten die aan jouw mailadres gekoppeld zijn. Het grote verschil is dat die diensten wel aangeven of je gehackt bent, maar de wachtwoorden niet vrijgeven. Die gegevens zijn er wel, zegt Maasland. 'Er zijn lijsten met deels onherkenbaar gemaakte wachtwoorden die over het internet rondgaan, je kunt ze bij wijze van spreken googelen. Bijvoorbeeld van die LinkedIn-hack. Als je vervolgens daar genoeg 'brute force' rekenkracht op loslaat, kun je de wachtwoorden achterhalen en die vervolgens aanbieden op je site. Dat is waar je dan je geld mee verdient.' 'Vanaf 12 tekens zit je goed' Wat moet je nu als gewone surfer met dit nieuws, als je je zorgen maakt om je eigen accounts? Kijk eerst even hoe groot de schade is via HaveIBeenPwned of Firefox Monitor, adviseert Maasland. Als blijkt dat een van je accounts is gehackt of gelekt, zorg dan dat je een nieuw wachtwoord neemt voor dat account. 'Voor wachtwoorden geldt: hoe langer, hoe beter. Vanaf 12 tekens zit je goed. En gebruik een wachtwoordmanager. Als dat te lastig blijkt, schrijf het dan desnoods thuis in een boekje op. De kans is klein dat dat gestolen wordt.' En schakel waar mogelijk tweestapsverificatie in. 'Als er dan al iemand vanaf een onbekend adres in je account probeert te komen, moet je dat bevestigen via je mobiel. De kans is klein dat ze die ook in handen hebben.'
17/01 16u00  Veiligheidsautoriteit VS kijkt naar plotseling accelereren Tesla'sBij de Amerikaanse dienst voor veilig wegverkeer zijn klachten binnengekomen over het onbedoeld accelereren van Tesla's. Deze dienst, de NHTSA, zegt dat het verzoek om een formeel onderzoek naar mogelijke defecten in de elektrische auto's serieus wordt bekeken. In het verzoekschrift dat Tesla-eigenaren naar de NHTSA stuurden, worden 110 ongelukken en 52 gewonden opgevoerd die het gevolg zouden zijn van fouten in de software. Een advocaat heeft het verzoek om een onderzoek namens hen ingediend. De eigenaren willen dat 500.000 Tesla's worden onderzocht van de types Model S, Model X en Model 3. Het bedrijf wil voorlopig niet reageren. Dode Vorige week meldde de NHTSA dat er een onderzoek komt naar een ongeluk met een Tesla Model 3 eind vorige maand. Daarbij kwam een passagier om het leven bij een botsing met een geparkeerde brandweerauto. Het is het veertiende ongeluk met een Tesla dat bijzondere aandacht krijgt van de veiligheidsautoriteit. De dienst heeft een speciaal onderzoeksprogramma naar de automatische piloot van Tesla en andere systemen in de auto die de bestuurder assisteren.
17/01 15u30  FNV: plannen drugs- en alcoholtesten onaanvaardbaarFNV vindt de kabinetsplannen om drugs- en alcoholtesten op meer werkplekken toe te staan onaanvaardbaar. Volgens de vakbond tasten de testen grondrechten van werknemers aan. Bovendien noemt FNV de plannen slecht onderbouwd. Het idee van staatssecretaris Van Ark is om drugs- en alcoholtesten ook toe te staan bij chemische bedrijven. Nu mogen alleen piloten, machinisten en politieagenten worden getest. Van Ark zei vanochtend in het NOS Radio 1 Journaal dat gekozen is voor de chemische industrie, omdat iemand 'met één druk op de verkeerde knop' veel ellende kan aanrichten bij een bedrijf, collega's en omwonenden. Hoeveel ongelukken jaarlijks gebeuren na middelenmisbruik zei de staatssecretaris niet. Wel krijgt zij naar eigen zeggen veel signalen van werkgevers dat de testen nodig zijn. Werkgeversorganisaties VNO-NCW en MKB-Nederland juichen de plannen toe en pleiten voor een uitbreiding naar andere sectoren. 'Alsof Nederland dagelijks beschonken gaat werken' Maar de plannen zijn vooral gebaseerd op borrelpraat, schrijft de FNV in een persbericht. 'Hier wordt een beeld geschetst alsof werkend Nederland elke ochtend beschonken of onder invloed van drugs naar het werk gaat, maar er zijn geen cijfers die suggereren dat er sprake is van een reëel probleem.' Werkgevers mogen hun personeel nu niet testen. Voor de wet wegen de privacy en de lichamelijke integriteit op dit moment zwaarder dan eventuele risico's van benevelde werknemers. Toch gebeurt het wel al regelmatig. Tientallen bedrijven in de industrie, in de havens en de chemie testen hun werknemers weleens, bleek al na een rondgang van de NOS. Ook kwam autobedrijf VDL Nedcar in november 2018 in het nieuws met het bericht dat daar regelmatig testen op de werkvloer plaatsvinden.
17/01 15u15  Recordvangst in België: 126 miljoen namaaksigaretten in beslag genomenDe Belgische douane heeft de afgelopen week 126 miljoen namaaksigaretten in beslag genomen. Dat is bijna evenveel als er gemiddeld in een heel jaar wordt geconfisqueerd. Het is volgens de douane de grootste vangst ooit. Het gaat onder meer om nagemaakte pakjes sigaretten van de merken Rothmans Blue, John Player Special en em@il. In totaal is voor 65 miljoen euro aan invoerrechten en belastingen ontdoken. Daarnaast hebben de fabrikanten ook een miljoenenverlies geleden door de namaaksigaretten. In totaal werden drie leveringen in de omgeving van Antwerpen onderschept. Acht verdachten met naar eigen zeggen de Turkse nationaliteit zijn opgepakt. Gevaar voor volksgezondheid De sigaretten komen uit Zuidoost-Azië, maar het is voor de douane nog een raadsel hoe ze in België zijn beland. De douane vermoedt dat ze via de haven van Antwerpen zijn binnengekomen. De namaaksigaretten zijn een nog groter gevaar voor de volksgezondheid dan normale sigaretten, waarschuwt een woordvoerder van de douane tegen de VRT. 'Zulke namaaksigaretten worden in onhygiënische omstandigheden gemaakt, waarbij niemand controleert wat er precies in wordt gestopt.' Ook in Nederland worden regelmatig illegale sigarettenfabrieken opgerold. De FIOD waarschuwde in 2017 dat de productie naar West-Europa verschuift, omdat in andere delen van Europa strenger wordt gecontroleerd. Ook zijn de straffen in Nederland relatief laag in vergelijking met andere criminele activiteiten.
17/01 15u00  Geen bussen door Drents gehucht, de bochten zijn te krapHet Drentse plaatsje Lhee moet het de komende tijd zonder bus doen. De grote harmonicabussen van Qbuzz blijken niet door de bochten van het kleine dorp te passen. De ruim 300 inwoners van Lhee moeten nu naar het naastgelegen Dwingeloo voor de dichtstbijzijnde bushalte. Dat is zeker een kwartier lopen. Vroeger reed lijn 35 langs meerdere haltes in het dorp. Maar in de nieuwe dienstregeling, die half december inging, schrapte Qbuzz de lijn. Het plan was om één bushalte langs de provinciale weg te maken. Daar zou de buslijn 28 van Beilen naar Meppel langskomen. Maar dat plan ging niet door omdat een inwoner van Lhee bezwaar maakte tegen de bouw van de halte. Die zou direct voor zijn huis komen. 'Ik ben hier komen wonen voor de ruimte en het uitzicht. Ik mag aan en rond mijn historische boerderij alleen zaken veranderen als ik het inpas in het landschap. En er mogen wel twee grote moderne glasbakken (hij doelt op de bushaltes, red.) met een fietsenstalling komen?', zei hij eerder tegen RTV Drenthe. Gevaarlijk Als alternatief is geprobeerd om een deel van de oude route van lijn 28 op te nemen in de nieuwe buslijn. Maar de bussen passen dus niet door de bochten. 'De bus moet door de berm en dan was er tijdens de testrit ook nog eens geen ander verkeer op de weg', zegt Jorne Bonte van het OV-bureau Groningen Drenthe tegen RTV Drenthe. Hij probeerde samen met twee buschauffeurs een route te vinden. Ook de draai naar een provinciale weg is volgens hem gevaarlijk. 'De buschauffeur moet vanwege de bomen al op de weg staan om verkeer van links te kunnen zien. En bij het opdraaien gebruikt de bus ook de andere rijbaan. Dat zien we niet zitten.'
17/01 15u00  13, 14 en 16-jarige opgepakt na steekpartij 's-GravenzandeDe politie heeft twee meisjes van 13 en 14 en een jongen van 16 aangehouden na een steekpartij gisteravond in 's-Gravenzande. Bij het incident raakte een 16-jarige jongen gewond. Hij is met onbekende verwondingen naar het ziekenhuis gebracht. Rond 19.30 uur kreeg de politie een melding dat er een jongen was neergestoken in een park, meldt Omroep West. Kort daarna werd de 16-jarige verdachte aangehouden. Later op de avond werden de meisjes opgepakt. Of ze alle drie verdacht worden van het neersteken van de jongen, is niet bekendgemaakt. De politie sluit niet uit dat er nog meer mensen worden aangehouden. De verdachten zitten nog vast. De politie hoopt in contact te komen met getuigen. Wie meer weet, wordt verzocht contact op te nemen. De politie laat weten dat er de laatste tijd meerdere ernstige incidenten zijn geweest met steekwapens waar minderjarigen bij betrokken zijn. 'Dat is een zorgelijke ontwikkeling.'
17/01 14u45  Trein met stenen bekogeld, moeder en kind onder het glasIn Heerhugowaard zijn gisteren stenen gegooid naar een rijdende trein. Daarbij sneuvelde een raam. Een vrouw en haar kind, die in de trein zaten, kwamen onder het glas te zitten. Hoe het met hen gaat is niet duidelijk. De politie heeft hen nog niet gesproken, maar wil dat nog wel graag doen. Er zijn twee jongens aangehouden. Ze liepen op het spoor, schrijft NH Nieuws. De politie zoekt uit of ze de daders zijn. Woensdag werd er ook al met stenen gegooid in Heerhugowaard. De politie heeft toen een groepje jongeren staande gehouden, maar er werd niemand gearresteerd. De politie zoekt getuigen van beide incidenten.
17/01 14u30  23 jaar cel voor liquidatie Diemen in bijzijn kindDe rechtbank in Amsterdam heeft een man veroordeeld tot 23 jaar cel voor een liquidatie in 2016 in Diemen. Het slachtoffer, Vincent Jalink, werd in het bijzijn van zijn zoon van 9 vermoord. De rechter volgt de strafeis van het Openbaar Ministerie. Bij de liquidatie werd veel geweld gebruikt. De veroordeelde Gideon G. en een medeverdachte die nog moet voorkomen, schoten twaalf keer op Jalink. Het slachtoffer werd volgens een getuige geliquideerd om een crimineel geschil. Hij zou ongeveer een miljoen euro hebben aangenomen van een groep Urker vissers om cocaïne te kopen. Toen hij de drugs niet leverde, werd de moord op hem beraamd. Jalink was een feestorganisator met banden met de onderwereld. Zo was hij vlak voor zijn dood veroordeeld voor witwassen. Ook liepen er naar verluidt nog zaken rondom plofkraken en drugsbezit tegen hem. Zucht naar geld Het Openbaar Ministerie denkt dat G. de moord pleegde met medeverdachte Jerello G. De zaak tegen hem en de twee mogelijke opdrachtgevers voor de moord wordt in het voorjaar behandeld. G. is al een aantal keer veroordeeld. In 2017 kreeg hij zeven jaar cel voor het voorbereiden van een liquidatie. Volgens het OM wordt hij slechts gedreven door de zucht naar geld en zijn positie binnen het criminele milieu.
17/01 14u15  Zeldzame munt koning Edward VIII verkocht voor ruim miljoen euroEen zeldzame munt met een afbeelding van de Britse koning Edward VIII is aan een privéverzamelaar verkocht voor omgerekend 1,17 miljoen euro. Daarmee is het de duurste Britse munt ooit. De munt, waarvan er maar zes zijn gemaakt, is nooit in productie gegaan omdat Edward VIII kort na zijn kroning afstand deed van de troon. Hij trouwde liever met de Amerikaanse gescheiden vrouw Wallis Simpson, dan dat hij koning was. De munt is een zogeheten soevereign: een gouden munt met de waarde van één pond. Deze is gemaakt van 22 karaats goud en is met een gewicht van bijna 8 gram en een diameter van 22 millimeter iets lichter en kleiner dan een doorsnee pond. Van de zes munten, liggen er vier in musea en zijn er twee in privébezit. Het bestaan ervan was bij veel mensen onbekend, omdat ze door het Royal Mint-museum niet werden tentoongesteld met de andere koninklijke munten. Dat lag lange tijd gevoelig. De nu verkochte munt was van een Amerikaanse verzamelaar. Royal Mint heeft hem in contact gebracht met de Britse koper.
17/01 14u15  Twan Huys tot einde tv-seizoen presentator BuitenhofPresentator Twan Huys presenteert tot eind van dit seizoen het interviewprogramma Buitenhof op NPO 1. Hij vervangt Hugo Logtenberg die de talkshow Op1 op vrijdagavond presenteert. Huys presenteerde jarenlang bij de publieke omroep programma's als Nieuwsuur en College Tour. In 2018 stapte hij over naar RTL waar hij RTL Late Night ging presenteren als opvolger van Humberto Tan. Tegenvallende kijkcijfers Vanwege tegenvallende kijkcijfers werd de talkshow mei vorig jaar van de buis gehaald. 'Helaas heeft het programma niet het grote publiek kunnen bereiken', zei Huys toen. Afgelopen december viel Huys eenmalig in bij Buitenhof en had hij onder anderen EU-commissaris Frans Timmermans te gast. Aan het begin van de uitzending zei de presentator dat hij 'met veel genoegen' de taak overnam. Huys zal Buitenhof afwisselend presenteren met Pieter Jan Hagens. 'Het is eervol toe te treden tot het presentatieteam van Buitenhof, de bakermat van de televisiejournalistiek', zegt Twan Huys (55) weten.
17/01 14u00  Burgemeester Oostzaan sluit sportcomplex OFC om gevaar openbare ordeDe gemeente Oostzaan sluit per direct het complex van voetbalclub OFC omdat volgens de burgemeester de orde en veiligheid niet kunnen worden gewaarborgd. Bezoekers van de club en omwonenden zouden zich niet veilig voelen. Volgens de burgemeester komt dat onder meer door recente publicaties over 'een mogelijke link tussen OFC, aangetroffen handgranaten, schietpartijen, een veroordeling wegens witwassen en een ontbrekende transparantie over de geldstromen van de club'. De problemen spelen al langer. De FIOD deed in 2016 een inval en nam onder meer papieren en harddrugs in beslag. De twijfels spitsten zich toe op de rol van de voorzitter, die de club zou gebruiken om crimineel geld wit te wassen. Deze verdenkingen zijn nooit bewezen. Onacceptabel De gemeente is sinds juni vorig jaar met het bestuur van de club in gesprek om transparantie te geven over de financiën. De gemeente noemt het onacceptabel dat er criminele activiteiten op het terrein van de club zouden plaatsvinden of dat de club ermee in verband wordt gebracht. De gemeente had de club een ultimatum gesteld. Als er voor morgen geen openheid gegeven zou zijn over het geld, zou de gemeente de club sluiten. De burgemeester is nu dus al tot sluiting overgegaan, vooral vanwege het onveilige gevoel dat veel mensen hebben. De komende vier weken blijft de club gesloten, zegt burgemeester Meerhof. 'De termijn van vier weken geeft ons de tijd om samen met de vereniging en inwoners tot een schone club te komen. Er is een groot maatschappelijk belang bij deze club waar jong en oud kan samenkomen om te voetballen.' Naast financiële transparantie wil de gemeente bewijs zien dat alle banden met een voor witwassen veroordeeld persoon zijn verbroken. 'Ik doe ook een oproep aan de leden om afstand te nemen van de voorzitter en samen met ons en elkaar te werken aan een schone club waar het fijn voetballen is.' Politieonderzoek loopt nog Of de club ook echt iets te maken heeft met criminele activiteiten, is niet bewezen. Daar doet de politie onderzoek naar, meldt een woordvoerder van de gemeente. Volgens NH Nieuws staan voor het sportcomplex meerdere politiewagens. Niemand mag het terrein nog op. De club was niet bereikbaar voor commentaar.
17/01 13u30  Burgemeester Oostzaan sluit voetbalclub om gevaar openbare ordeDe gemeente Oostzaan sluit per direct een voetbalclub omdat volgens de burgemeester de orde en veiligheid niet kunnen worden gewaarborgd. Bezoekers van de voetbalclub en omwonenden zouden zich niet veilig voelen. Volgens de burgemeester komt dat onder meer door recente publicaties over 'een mogelijke link tussen OFC, aangetroffen handgranaten, schietpartijen, een veroordeling wegens witwassen en een ontbrekende transparantie over de geldstromen van de club'. De problemen spelen al langer. De FIOD deed in 2016 een inval en nam onder meer papieren en harddrugs in beslag. De twijfels spitsten zich toe op de rol van de voorzitter, die de club zou gebruiken om crimineel geld wit te wassen. Deze verdenkingen zijn nooit bewezen. Onacceptabel De gemeente is sinds juni vorig jaar met het bestuur van de club in gesprek om transparantie te geven over de financiën. De gemeente noemt het onacceptabel dat er criminele activiteiten op het terrein van de club zouden plaatsvinden of dat de club ermee in verband wordt gebracht. De gemeente had de club een ultimatum gesteld. Als er voor morgen geen openheid gegeven zou zijn over het geld, zou de gemeente de club sluiten. De burgemeester is nu dus al tot sluiting overgegaan, vooral vanwege het onveilige gevoel dat veel mensen hebben. De komende vier weken blijft de club gesloten, zegt burgemeester Meerhof. 'De termijn van vier weken geeft ons de tijd om samen met de vereniging en inwoners tot een schone club te komen. Er is een groot maatschappelijk belang bij deze club waar jong en oud kan samenkomen om te voetballen.' Naast financiële transparantie wil de gemeente bewijs zien dat alle banden met een voor witwassen veroordeeld persoon zijn verbroken. 'Ik doe ook een oproep aan de leden om afstand te nemen van de voorzitter en samen met ons en elkaar te werken aan een schone club waar het fijn voetballen is.' Politieonderzoek loopt nog Of de club ook echt iets te maken heeft met criminele activiteiten, is niet bewezen. Daar doet de politie onderzoek naar, meldt een woordvoerder van de gemeente. Volgens NH Nieuws staan voor het sportcomplex meerdere politiewagens. Niemand mag het terrein nog op. De club was niet bereikbaar voor commentaar.
17/01 13u15  Oekraïense premier biedt ontslag aan na gelekte audiotapesDe Oekraïense premier Honcharuk heeft zijn ontslag aangeboden in een brief aan president Zelensky, zegt hij in een Facebookpost. De ontslagbrief komt daags nadat de premier op audiotapes gezegd zou hebben dat de president niets van economie snapt. Honcharuk zei later dat de tapes een 'kunstmatig' beeld schetsen en bestaan uit verschillende fragmenten die aan elkaar zijn geplakt. Hij zei niet of het daadwerkelijk zijn stem is op de tapes. In zijn ontslagbrief schrijft de premier dat de president 'een model van eerlijkheid' is. 'Om elke twijfel over respect en vertrouwen in de president weg te nemen, heb ik een ontslagbrief geschreven.' Nog niet geaccepteerd In een gesprek met Reuters houdt Honcharuk nog wel een slag om de arm. Op de vraag of hij zich opmaakt om te vertrekken, antwoordt hij: 'Niet te snel conclusies trekken.' President Zelensky moet nu een beslissing nemen over zijn premier. Hij neemt het ontslag in overweging, zei hij tegen Reuters. Ook moet het parlement officieel instemmen met het ontslag. Maar de partij van Zelensky, die een absolute meerderheid heeft in het parlement, zegt dat het ontslag wordt geaccepteerd als de president ermee instemt. Honcharuk en Zelensky traden in april vorig jaar aan. De televisiekomiek Zelensky versloeg zonder politieke ervaring ruimschoots de zittende president Porosjenko.
17/01 12u45  Ruinerwold-kinderen boos over 'schadelijk en kwetsend' boekNegen kinderen van Gerrit Jan van D. hebben verontwaardigd gereageerd op een boek dat vandaag over hun vader verschijnt. De man wordt ervan verdacht zes van zijn kinderen jarenlang te hebben afgezonderd en te hebben mishandeld op een boerderij bij Ruinerwold. Twee van zijn oudere kinderen zou hij seksueel hebben misbruikt. In het boek, dat is geschreven door twee journalisten van De Telegraaf, wordt ingegaan op de beweegredenen van de vader en staan details over de mishandelingen waarvan hij wordt beschuldigd. De informatie is gebaseerd op persoonlijke documenten van Van D. en delen van het strafdossier. 'Hard geraakt' Een boze reactie van de negen kinderen op het boek werd gisteren voorgelezen in talkshow Op1: 'We zijn hard geraakt door de manier waarop er met onze informatie wordt omgegaan en in een boek terecht is gekomen', schrijven ze. 'Het schaadt ons extra in deze moeilijke situatie, terwijl we veel van wat we lezen niets met de waarheid te maken heeft. Het kwetst ons dat er in de titel wordt gesproken van een 'duister gezin', waardoor het lijkt alsof wij iets verkeerd hebben gedaan.' Bekijk hier hoe gisteren de verklaring werd voorgelezen en de reactie van de journalisten: De kinderen schrijven in de verklaring dat hun nooit is gevraagd om een reactie op het boek. De auteurs, Silvan Schoonhoven en Marcel Vink, spreken tegen dat ze geen wederhoor hebben gepleegd. 'Wij hebben veel moeite gedaan om met de kinderen in contact te komen. Rondom het boek hebben wij ze benaderd maar daar is geen enkele reactie op gekomen', zei Vink vanochtend in het NPO Radio-2-programma Jan-Willem Start op. Volgens de journalist reageren de kinderen nu op publicaties over het boek zonder dat ze het zelf hebben gelezen. Onderzoek naar verbod Robert Snorn, de advocaat van Gerrit Jan van D., is niet te spreken over het boek. Tegen de NOS zegt dat hij 'samen met andere belanghebbende partijen' heeft laten onderzoeken of publicatie van het boek voorkomen kon worden. Of de kinderen daarbij betrokken waren, wilde hij niet zeggen. Het boek is inmiddels te koop. Het Openbaar Ministerie reageerde eerder al geschokt dat delen uit het strafdossier in handen zijn gekomen van De Telegraaf. Naar het lek wordt onderzoek gedaan. Dinsdag is de eerste pro-formazitting tegen Gerrit Jan van D. en Josef B., de huurder van de boerderij in Ruinerwold.
17/01 12u30  Khamenei: vliegramp mag dood Soleimani niet overschaduwenDe feitelijke machthebber van Iran, ayatollah Ali Khamenei, heeft tijdens het vrijdaggebed opnieuw zijn spijt betuigd over het neerhalen van een Oekraïens vliegtuig bij Teheran. Maar hij zei ook dat deze gebeurtenis niet de dood van generaal Soleimani mag overschaduwen. Verder noemde hij de Amerikaanse president Trump een clown. In het eerste door hem geleide vrijdagmiddaggebed in acht jaar zei hij dat de VS in Iran probeert onrust te stoken. Soleimani werd onlangs gedood bij een gerichte Amerikaanse raketaanval in Irak. Dat er op de uitvaartplechtigheid 'miljoenen mensen' afkwamen laat volgens Khamenei zien dat het Iraanse volk de islamitische republiek steunt. Boze demonstranten Demonstranten in Iran zijn boos over het neerhalen van het Oekraïense passagiersvliegtuig, waarbij ruim een week geleden alle 176 inzittenden omkwamen. De meeste slachtoffers waren Iraniërs of mensen van Iraanse afkomst. Iran sprak aanvankelijk van een ongeluk. Pas onder druk van foto's en video's op sociale media en bewijsmateriaal dat door buitenlandse inlichtingendiensten was verzameld, sprak de regering van 'een menselijke fout'. Duizenden mensen zijn de afgelopen dagen de straat op gegaan, voornamelijk studenten. Ze zijn boos dat de autoriteiten eerst dagenlang over de ware oorzaak van de ramp hebben gelogen. Ayatollah Khamenei leidt het vrijdaggebed alleen bij bijzondere gelegenheden. De laatste keer dat hij in gebed voorging was in 2012 tijdens de viering van de 33ste verjaardag van de islamitische revolutie.
17/01 12u15  Jongens bekogelen trein met stenen, moeder en kind onder het glasTwee jongens hebben gisteren in Heerhugowaard stenen gegooid naar een rijdende trein. Daarbij sneuvelde een raam. Een vrouw en haar kind, die in de trein zaten, kwamen onder het glas te zitten. Hoe het met hen gaat is niet duidelijk. De politie heeft ze nog niet gesproken, maar wil dat nog wel graag doen. Er zijn twee jongens aangehouden. Ze liepen op het spoor, schrijft NH Nieuws. Woensdag werd er ook al met stenen gegooid in Heerhugowaard. De politie heeft toen een groepje jongeren staande gehouden, maar er werd niemand gearresteerd. De politie zoekt getuigen van beide incidenten.
17/01 12u15  Khamenei; vliegramp mag dood Soleimani niet overschaduwenDe feitelijke machthebber van Iran, ayatollah Ali Khamenei, heeft tijdens het vrijdaggebed opnieuw zijn spijt betuigd over het neerhalen van een Oekraïens vliegtuig bij Teheran. Maar hij zei ook dat deze gebeurtenis niet de dood van generaal Soleimani mag overschaduwen. Verder noemde hij de Amerikaanse president Trump een clown. In het eerste door hem geleide vrijdagmiddaggebed in acht jaar zei hij dat de VS in Iran probeert onrust te stoken. Soleimani werd onlangs gedood bij een gerichte Amerikaanse raketaanval in Irak. Dat er op de uitvaartplechtigheid 'miljoenen mensen' afkwamen laat volgens Khamenei zien dat het Iraanse volk de islamitische republiek steunt. Boze demonstranten Demonstranten in Iran zijn boos over het neerhalen van het Oekraïense passagiersvliegtuig, waarbij ruim een week geleden alle 176 inzittenden omkwamen. De meeste slachtoffers waren Iraniërs of mensen van Iraanse afkomst. Iran sprak aanvankelijk van een ongeluk. Pas onder druk van foto's en video's op sociale media en bewijsmateriaal dat door buitenlandse inlichtingendiensten was verzameld, sprak de regering van 'een menselijke fout'. Duizenden mensen zijn de afgelopen dagen de straat op gegaan, voornamelijk studenten. Ze zijn boos dat de autoriteiten eerst dagenlang over de ware oorzaak van de ramp hebben gelogen. Ayatollah Khamenei leidt het vrijdaggebed alleen bij bijzondere gelegenheden. De laatste keer dat hij in gebed voorging was in 2012 tijdens de viering van de 33ste verjaardag van de islamitische revolutie.
17/01 11u30  Tv-actie voor hulp aan bedreigde dieren AustraliëJeugdzender NPO Zapp en het Wereld Natuur Fonds (WNF) komen volgende week zaterdag met een tv-actie voor de bedreigde dieren in Australië. De voortdurende bosbranden hebben aan tientallen mensen en duizenden koala's en andere dieren het leven gekost. In een speciale live-uitzending van NPO Zapp-programma Zapp Your Planet wordt zaterdag 25 januari aandacht gevraagd voor de dieren. De uitzending begint om 09.00 uur en is getiteld SOS Koala. Kinderen mogen naar de studio in Hilversum komen om persoonlijk een donatie te doen. Presentatoren Klaas van Kruistum, Saskia Weerstand en Anne-Mar Zwart roepen kinderen en scholen op de komende week geld in te zamelen voor medicijnen, voedsel en water voor de gewonde en uitgedroogde koala's en voor het herstellen van hun leefgebied. Het WNF heeft met een andere actie inmiddels al ruim 1,2 miljoen euro opgehaald voor de dieren. Het Nederlandse Rode Kruis kreeg op giro 5125 ook inmiddels 1,2 miljoen euro binnen voor noodhulp en psychosociale ondersteuning aan getroffenen.
17/01 11u30  Amsterdam, Rotterdam en andere gemeenten schakelen Citrix-servers uitGemeenten door heel Nederland, waaronder Amsterdam en Rotterdam, hebben het Citrix-netwerk afgesloten vanwege veiligheidsrisico's. Ze doen dat naar aanleiding van een advies van het Nationaal Cyber Security Centrum van het ministerie van Justitie en Veiligheid. Eerder deze week zijn er hackpogingen gedaan op vergelijkbare systemen van het Medisch Centrum Leeuwarden en de gemeente Zutphen. Citrix-software wordt gebruikt om op afstand in te loggen op bedrijfssystemen, bijvoorbeeld door mensen die vanuit huis werken. Vorige maand bleek dat er een lek zit in de beveiliging en dat hackers dat kunnen gebruiken om bedrijfsnetwerken binnen te komen en te infecteren. Bezwaarschriften en geboorteaangifte Door het stilleggen van de Citrix-servers kunnen op een aantal externe locaties mensen niet meer inloggen op het netwerk van de gemeenten. Hoeveel ambtenaren er in Amsterdam en Rotterdam nu niet kunnen werken vanaf een externe locatie is onduidelijk. Op de gemeentelijke kantoren kan gewoon gewerkt worden. Ook de Friese gemeenten Achtkarspelen en Tietjerksteradeel hebben hun Citrix-server uitgeschakeld. Maandag staat er in Achtkarspelen en Tietjerksteradeel een update gepland, die de kwetsbaarheden in de server moet oplossen, schrijft Omrop Fryslân. Mensen kunnen tot die tijd niet thuiswerken en bezwaarschriften kunnen nu niet behandeld worden. In Rotterdam is het volgens een woordvoerder niet mogelijk om geboorteaangifte te doen. De Vereniging Nederlandse Gemeenten zegt dat zo'n 200 gemeenten werken met Citrix.
17/01 11u15  Amsterdam en twee Friese gemeenten schakelen Citrix-servers uitDe gemeente Amsterdam sluit het Citrix-netwerk toch af vanwege veiligheidsrisico's. Dat bevestigt de gemeente na een bericht van AT5. Ze doet dat naar aanleiding van een advies van het Nationaal Cyber Security Centrum van het ministerie van Justitie en Veiligheid. Eerder deze week liet de gemeente Amsterdam nog weten niet bezorgd te zijn over de veiligheid van het netwerk. Ook de Friese gemeenten Achtkarspelen en Tietjerksteradeel hebben hun Citrix-server uitgeschakeld. Eerder deze week zijn er hackpogingen gedaan op vergelijkbare systemen van het Medisch Centrum Leeuwarden en de gemeente Zutphen. Citrix-software wordt gebruikt om op afstand in te loggen op bedrijfssystemen, bijvoorbeeld door mensen die vanuit huis werken. Vorige maand bleek dat er een lek zit in de beveiliging en dat hackers dat kunnen gebruiken om bedrijfsnetwerken binnen te komen en te infecteren. Door het stilleggen van de Citrix-servers kunnen op een aantal externe locaties mensen niet meer inloggen op het netwerk van de gemeenten. Hoeveel ambtenaren in Amsterdam nu niet kunnen werken vanaf een externe locatie is onduidelijk. Op de gemeentelijke kantoren en op de gemeentehuizen in Amsterdam en Friesland kan gewoon gewerkt worden. Maandag staat er in Achtkarspelen en Tietjerksteradeel een update gepland, die de kwetsbaarheden in de server moet oplossen, schrijft Omrop Fryslân. Of dat ook geldt voor de hoofdstad is onduidelijk.
17/01 11u00  Man uit Arnhem opgepakt voor aanbieden 12 miljard inlognamenDe politie heeft een 22-jarige man uit Arnhem opgepakt op verdenking van het aanbieden van zo'n 12 miljard inlognamen en gestolen wachtwoorden. Gebruikers konden deze tegen betaling inzien en downloaden. De aanhouding is het resultaat van een samenwerking tussen de Nederlandse politie, de National Crime Agency in het Verenigd Koninkrijk, de FBI en het Duitse Bundeskriminalamt.
17/01 10u45  Oekraïnse premier biedt ontslag aan na gelekte audiotapesDe Oekraïense premier Honcharuk heeft zijn ontslag aangeboden in een brief aan president Zelensky, zegt hij in een Facebookpost. De ontslagbrief komt daags nadat Honcharuk op gelekte audiotapes had gezegd dat de president niets van economie snapt. In zijn brief schrijft de premier dat de president 'een model van eerlijkheid' is. 'Om elke twijfel over respect en vertrouwen in de president weg te nemen, heb ik een ontslagbrief geschreven.' Zelensky neemt het ontslag in overweging, zegt hij tegen persbureau Reuters. Het parlement moet instemmen met het ontslag. Honcharuk en Zelensky traden in april vorig jaar aan. De televisiekomiek Zelensky versloeg zonder politieke ervaring ruimschoots de zittende president Porosjenko.
17/01 10u30  Motoragent rijdt trap metrostation Amsterdam op en komt net niet bovenOmstanders hebben een motoragent gefilmd die probeert om een trap van een metrostation in Amsterdam op te rijden. Wanneer de beelden zijn gemaakt is niet duidelijk, maar sinds gisteren circuleren de beelden op sociale media, schrijft NH Nieuws. Bij AT5 is te zien hoe de agent eerst naar beneden rijdt van de trap van het Noord-Zuidlijn-station Rokin. Even later probeert hij weer omhoog te gaan. Bijna boven slipt het achterwiel en valt de motor naar rechts. De agent springt van de motor af en de getuigen joelen. Een politiewoordvoerder kan nog niet zeggen waarom de agent de trap probeert op te rijden. 'Het kan in situaties nodig zijn om snel zo'n trap op of af te moeten rijden.' Bij het uitoefenen van hun werk zijn motoragenten in sommige gevallen vrijgesteld van de verkeersregels. Het is niet duidelijk of er hier zo'n aanleiding was.
17/01 10u15  Ambassadeur VS verzet zich tegen export ASML-chipmachinesHet internationale touwtrekken rond waardevolle chipmachines van de Nederlandse fabrikant ASML wordt heviger. Voor het eerst verkondigen de Verenigde Staten openlijk dat de machines niet naar China mogen. In een interview met Het Financieele Dagblad zegt de Amerikaanse ambassadeur Pete Hoekstra: 'Wij hebben het aan de Nederlanders vrij duidelijk gemaakt: wij geloven dat dit bijzonder gevoelige technologie is, die niet thuishoort op bepaalde plaatsen.' Hoewel hij het land daarbij niet expliciet noemt, doelt hij volgens de krant op China. Eerder meldde het persbureau Reuters op basis van anonieme bronnen dat de Amerikaanse regering de Nederlandse regering onder druk heeft gezet om de verkoop van de chipmachines aan een Chinese fabrikant te voorkomen. Waardevolle, geavanceerde technologie De apparaten waar het om draait zijn zogeheten extreem ultraviolet (euv) machines. Ze kosten 120 miljoen euro per stuk en zijn essentieel om de komende jaren de meest geavanceerde chips te kunnen maken. ASML is de enige maker ter wereld van deze machines. Ze staan ook op de lijst van goederen die onder het Wassenaar Arrangement vallen, een verdrag dat toeziet op de export van goederen die ook militair ingezet kunnen worden. Voor het uitvoeren is daarom een vergunning nodig van het Nederlandse ministerie van Buitenlandse Zaken. Volgens de Verenigde Staten zijn er veiligheidsrisico's als de machines naar China gaan, maar wat die risico's precies zijn, zegt Hoekstra niet in het interview. Hij zegt alleen: 'Ik ben geen technologie-expert. Creatieve mensen kunnen interessante toepassingen bedenken voor euv (...) En de Nederlandse regering is zich ook heel goed bewust van de gevaren.' Politieke druk ASML heeft op dit moment geen exportvergunning van de Nederlandse overheid. De vraag is in hoeverre dat komt door politieke druk van de VS. ASML zelf was nog niet bereikbaar voor een reactie. Eerder deze week sprak het FD met de Chinese ambassadeur in Nederland. Die zei zich zorgen te maken dat Nederland de handelsrelatie laat 'politiseren' onder Amerikaanse druk. Het touwtrekken rond de machines van ASML speelt tegen de achtergrond van de langlopende handelsoorlog tussen de VS en China. Eerder deze week tekenden de twee landen een eerste akkoord, en zetten daarmee een stap richting beëindiging van het handelsconflict. Los van dat akkoord zijn de handelsbelangen rond chiptechnologie heel erg groot, het is een miljardenindustrie. De VS hebben eigen chipbedrijven, en China hoopt de eigen industrie verder te kunnen opbouwen. Minister Kaag zei vanochtend in een reactie op de uitlatingen van de Chinese en de Amsrikaanse ambassadeur dat het kabinet nog in overleg is over een eventuale exportvergiunningv over de ASML-machines, ook met het bedrijf zelf. 'het is heel interesaant om de ambassedeur van China de ene dag te horen en dan de ambassadeur
17/01 10u00  Opperste leider Iran leidt vrijdaggebed voor het eerst in jarenDe feitelijke machthebber van Iran ayatollah Ali Khamenei leidt voor het eerst in acht jaar het vrijdaggebed in Teheran. Dat doet hij in een periode van protesten over het neerhalen van een Oekraïense passagiersvliegtuig bij Teheran, waarbij ruim een week geleden alle 176 inzittenden omkwamen. Iran sprak aanvankelijk van een ongeluk, maar toen de bewijzen zich opstapelden erkende de regering dat het toestel uit de lucht was geschoten. Khamenei leidt het gebed alleen bij bijzondere gelegenheden. De laatste keer dat hij in gebed voorging was in 2012 tijdens de viering van de 33ste verjaardag van de islamitische revolutie. Iran-deskundigen zeggen dat Khamenei vandaag zal proberen de gemoederen te kalmeren. Duizenden mensen zijn de afgelopen dagen de straat op gegaan, voornamelijk studenten. Ze zijn boos dat de autoriteiten eerst dagenlang hebben gelogen. Pas onder druk van foto's en video's op sociale media en bewijsmateriaal dat door buitenlandse inlichtingendiensten was verzameld, sprak de regering van 'een menselijke fout'. Op beelden van de demonstraties die zijn gedeeld is te zien dat ordetroepen kogels en traangas op demonstranten afvuren. De autoriteiten spreken tegen dat er geweld is gebruikt.
17/01 10u00  Wereldberoemd Frans restaurant verliest na 55 jaar driesterrenstatusL'Auberge du Pont-de-Collonges, het restaurant van de in 2018 overleden wereldberoemde chef-kok Paul Bocuse, is na ruim een halve eeuw zijn driesterrenstatus kwijt. Franse media spreken van een 'aardbeving in de culinaire wereld'. Het restaurant, in Collonges-au-Mont-d'Or ten noorden van Lyon, kreeg zijn derde Michelinster in 1965 en was het oudste driesterrenrestaurant ter wereld. Het restaurant wordt gezien als een van de grondleggers van de huidige manier van koken. In de Michelingids 2020 heeft het restaurant nog twee sterren. Critici zeggen dat het restaurant de drie sterren al jaren niet meer verdiende. Rapporteurs zouden kritische noten achterwege hebben gelaten vanwege de status van het restaurant en de reputatie van chef-kok Bocuse. In zijn memoires Het heilige vuur (2005) definieerde Bocuse zichzelf als 'een volgeling van de traditionele keuken'. 'Ik hou van boter, room en wijn, niet van erwten in vieren.' Bocuse d'Or Naar Paul Bocuse werd een prestigieuze internationale kookwedstrijd vernoemd, de Bocuse d'Or. De prijs wordt sinds 1987 om het jaar uitgereikt en de wedstrijd staat bekend als de Olympische Spelen voor topchefs. Paul Bocuse overleed in 2018 op 91-jarige leeftijd. Hij stierf in dezelfde kamer boven het restaurant waar hij in 1926 werd geboren. Op zijn begrafenis in de kathedraal van Lyon bewezen meer dan 1500 chef-koks uit heel de wereld, gekleed in wit kokskostuum, hem de laatste eer.
17/01 10u00  Nieuwe kalender met 52 coldcases ook verspreid in tbs-instellingenDe politie heeft voor het vierde jaar op rij een coldcasekalender uitgebracht. Die wordt verspreid onder gevangenen om 52 oude zaken onder de aandacht te brengen. Voor het eerst wordt de kalender ook naar tbs-instellingen gestuurd. Volgens de politie is het voor nabestaanden belangrijk dat er nog altijd aandacht is voor zaken die vaak al tien of twintig jaar niet zijn opgelost. 'Wij hadden gisteravond een bijeenkomst met de nabestaanden verbonden aan de coldcasekalender. Ze hopen natuurlijk dat we hun zaak oplossen, maar wat ze het belangrijkst vinden is dat we ze niet vergeten', zegt Aart Garssen, leider van het cold case-team in het NOS Radio1 Journaal. Vorig jaar kreeg de politie 202 tips naar aanleiding van de coldcasekalender. Twee zaken zijn toen heropend naar aanleiding van de binnengekomen informatie. 'Er lopen in Nederland 800 mensen rond met kennis van die zaken en die roepen we op: kom met die informatie en help de nabestaanden uit de onzekerheid', zegt Aart Garssen. Renée van Utrecht Een van de zaken die er op staan is die van Renée van Utrecht. Dat is de naam die de gemeente Utrecht heeft gegeven aan de dode baby die op 30 oktober 2006 werd gevonden. Het meisje werd aangetroffen op de sorteerband van een afvalverwerker. 'We konden al snel vaststellen dat het afval uit een heel groot deel van Nederland afkomstig kon zijn. Het lichaampje is toen uitgebreid door ons onderzocht', vertelt Rob Boon van Coldcase Team Midden-Nederland aan RTV Utrecht. Een dna-verwantschapsonderzoek en een isotopenonderzoek leverde geen resultaat op. De coldcasekalender is de laatste poging om de zaak op te lossen. 'Ergens moet er een moeder huilen om het lot van dit kindje. Wij trekken ons het lot van dit kindje aan', zegt Boon. De politie maakte een video met nabestaanden over een aantal zaken van de coldcasekalender 2020. Kevin America Een ander dossier is die van Kevin America. Hij werd in 2012 op 36-jarige leeftijd doodgeschoten op een parkeerplaats bij zijn woning in Nijmegen. Het is duidelijk dat hij betrokken was bij criminaliteit, maar na acht maanden onderzoek had de politie geen aanknopingspunten meer. Zijn familie kende hem vooral als goede vader voor zijn drie kinderen en iemand die in zijn bouwbedrijf kansarme jongen aan het werk hielp. 'We hebben vaak de indruk gehad dat de politie heel dichtbij was. Maar dan zeiden ze tegen ons: aan een vermoeden hebben we niet genoeg. We moeten echt bewijs hebben. En dat kan alleen als er mensen zijn die hun kennis willen delen', zegt een van zijn zussen tegen Omroep Gelderland. 'De zaak moet worden opgelost. Pas dan hebben we rust.'
17/01 09u30  Restaurant wereldberoemde Franse kok verliest na 55 jaar driesterrenstatusL'Auberge du Pont-de-Collonges, het restaurant van de in 2018 overleden wereldberoemde chef-kok Paul Bocuse, is na ruim een halve eeuw zijn driesterrenstatus kwijt. Franse media spreken van een 'aardbeving in de culinaire wereld'. Het restaurant, in Collonges-au-Mont-d'Or ten noorden van Lyon, kreeg zijn derde Michelinster in 1965 en was het oudste driesterrenrestaurant ter wereld. Het restaurant wordt gezien als een van de grondleggers van de huidige manier van koken. In de Michelingids 2020 heeft het restaurant nog twee sterren. Critici zeggen dat het restaurant de drie sterren al jaren niet meer verdiende. Rapporteurs zouden kritische noten achterwege hebben gelaten vanwege de status van het restaurant en de reputatie van chef-kok Bocuse. Paul Bocuse overleed in 2018 op 91-jarige leeftijd. Hij stierf in dezelfde kamer boven het restaurant waar hij in 1926 werd geboren.
17/01 09u15  Varkens nog steeds levend gekookt in slachthuizen, 'toezicht faalt'Misstanden in varkensslachterijen houden aan. Varkens worden bij bewustzijn geslacht, terwijl dat tegen de wet is. Dat blijkt uit openbaar gemaakte inspectierapporten van de NVWA, die de organisatie Varkens in Nood opvroeg bij de overheid. De details in de verslagen van de NVWA-inspecteurs 'gaan door merg en been', zegt Varkens in Nood. Zo valt te lezen dat de dieren schreeuwend van de pijn in hun eigen uitwerpselen liggen en spartelend verdrinken in gloeiend heet water in een zogeheten 'broeibak'. Het toezicht in de slachthuizen faalt en de overheid weigert in te grijpen, zegt de dierenorganisatie. De NVWA komt later met een reactie. Hevig spartelen 'Tijdens mijn inspectie', schrijft een van de inspecteurs, 'bevond ik mij in de ruimte waar de bedwelmde varkens hangend worden getransporteerd naar de broeibak. In dit stadium zijn de varkens verdoofd en gestoken om te verbloeden. Ze moeten in dit stadium dood zijn.' De inspecteur zag dat sommige varkens nog leefden. Een daarvan ging levend de 'broeibak' in. 'Ik zag dat het dier heel heftig reageerde door hevig te spartelen. Het varken ging levend in de broeibak met water van 60 graden. Het water spatte nog uit de broeibak tot het varken helemaal ondergedompeld was. Dit dier werd zeker ernstig vermijdbaar lijden toegebracht.' Hoe ziet het leven van het gros van de Nederlandse varkens eruit, die wél volgens de regels worden gehouden en geslacht? Hieronder een uitleg, zodat je weet welke route jouw vlees aflegt. In de inspectierapporten staan zes gevallen van varkens die levend een broeibak ingaan. Volgens Varkens in Nood blijft het daar niet bij. 'Voorvallen worden soms bewust niet gerapporteerd', zegt de organisatie. 'Bovendien kan een NVWA-inspecteur niet altijd overal aanwezig zijn. Het is zo goed als zeker dat er in Nederlandse slachthuizen veel meer incidenten plaatsvinden dan uit de rapporten naar voren komt.' 'Niet genoeg toezicht' Misstanden bij varkensslachterijen zijn al langer bekend, onder meer door onthullingen van RTL Nieuws vorig jaar. Volgens de dierenorganisatie blijven ze bestaan omdat er niet genoeg toezicht is en omdat de boetes niet hoog genoeg zijn. De Partij voor de Dieren kwam gisteren met een voorstel om het aantal inspecteurs in slachterijen te verhogen. Er zijn 350 inspecteurs, en dat is veel te weinig voor de 642 miljoen dieren die per jaar worden geslacht, zegt de partij. Varkens in Nood is het daarmee eens, bovendien zouden de inspecteurs onafhankelijker moeten zijn dan nu. Minister Bruins voor Medische Zorg zegt dat er geen inspecteurs bijkomen. Een andere oplossing zou volgens de dierenorganisatie beter cameratoezicht zijn. 'Er hangen nu vaak al camera's, maar de beelden daarvan blijven eigendom van de slachterij', zegt Frederieke Schouten, dierenarts bij Varkens in Nood. 'De inspecteurs mogen ze alleen daar op de slachterij kijken.' 'Wat ons betreft komt er een livestream waardoor iedereen de slachterijen kan controleren, maar de overheid moet het sowieso gewoon kunnen zien', zegt Schouten. 'Dan zijn dit soort praktijken snel voorbij.'
17/01 09u15  Twee Friese gemeenten schakelen Citrix-servers uitDe Friese gemeenten Achtkarspelen en Tietjerksteradeel hebben hun Citrix-server uitgeschakeld. Ze doen dat uit voorzorg nadat eerder deze week hackpogingen zijn gedaan op vergelijkbare systemen van het Medisch Centrum Leeuwarden en de gemeente Zutphen. Het Nationaal Cyber Security Centrum van het ministerie van Justitie en Veiligheid adviseerde gisteren om de servers uit te zetten. Citrix-software wordt gebruikt om op afstand in te loggen op bedrijfssystemen, bijvoorbeeld door mensen die vanuit huis werken. Vorige maand bleek dat er een lek zit in de beveiliging en dat hackers dat kunnen gebruiken om bedrijfsnetwerken binnen te komen en te infecteren. Door het stilleggen van de Citrix-servers kunnen op een aantal externe locaties mensen niet meer inloggen op het netwerk van de gemeenten. Op de gemeentehuizen, bij de buitendienst en in de zwembaden kan dat nog wel. Maandag staat er een update gepland, die de kwetsbaarheden in de server moet oplossen, schrijft Omrop Fryslân.
17/01 09u00  Chinese coronavirus niet in Europa, maar Erasmus MC is er toch druk meeHet nieuwe coronavirus uit China, dat inmiddels bij ruim veertig mensen is vastgesteld, is ineens de belangrijkste bezigheid van virus-onderzoekers in het Rotterdamse Erasmus MC. Inmiddels is een tweede persoon overleden aan het virus en is er na Thailand ook een geval opgedoken in Japan. China heeft bij het onderzoek naar het virus de hulp ingeroepen van experts over de hele wereld, waaronder dus ook die van het Erasmus MC. 'We vergaren informatie, overleggen en ontwikkelen dan tests om het virus te kunnen detecteren', zegt viroloog Bart Haagmans. Het Erasmus MC is een van de wereldwijde 'referentielaboratoria'. Mochten mensen in Nederland klachten hebben die mogelijk op het coronavirus wijzen, dan kunnen ze daar gediagnosticeerd worden. Via de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) praat Haagmans in teleconferenties vrijwel dagelijks met collega's uit andere Europese landen, Amerika en China over wat hun volgende stappen worden. Volgens het Europese gezondheidsinstituut ECDC is het risico dat het coronavirus ook in Europa opduikt laag. Vooralsnog lijkt de uitbraak redelijk onder controle, zegt Haagmans. Anders dan bij de SARS-uitbraak ondernemen de Chinezen nu sneller actie, worden patiënten geïsoleerd of in quarantaine geplaatst. Zo wordt de kans verkleind dat het virus van mens op mens wordt overgedragen. 'Er zijn vooralsnog gelukkig geen voorbeelden bekend van ziekenhuispersoneel dat werd geïnfecteerd door een patiënt', zegt Haagmans. 'Dat was een probleem toen de SARS- en MERS-virussen uitbraken.' Markt De meeste patiënten liepen het nieuwe coronavirus op op een markt in de miljoenenstad Wuhan in Oost-China. Daar werden waarschijnlijk ook vleermuizen en andere dieren verkocht. Maar zowel de patiënt in Thailand als de Japanse patiënt waren niet op die bewuste markt geweest. Zij bezochten wel een andere markt. De Chinezen onderzoeken dan ook of er nog andere bronnen zijn. 'Als de besmetting komt van een plek met handelswaar die op meerdere markten wordt verkocht, dan heb je natuurlijk een probleem', zegt Haagmans. Een van de overleden patiënten, een 61-jarige man, had overigens al andere aandoeningen: tumoren in zijn buik en een chronische leveraandoening. Het tweede slachtoffer, een man van 69, was op 4 januari opgenomen met een hartspierinfectie en tuberculose. In de Chinese staatsmedia wordt bericht over het virus, en dat op zich is al nieuws, zegt correspondent Sjoerd den Daas in het NOS Radio 1 Journaal. 'Er is openheid en dat is anders dan bij de SARS-uitbraak een paar jaar geleden. Men is hier niet zo goed in het brengen van slecht nieuws. De autoriteiten hoopten toen dat ze het SARS-virus snel onder controle zouden krijgen, maar het werd een enorme pandemie met ruim 800 doden.' Deze keer lijkt de ziekte zich niet zo snel te verspreiden. Toch is er wel angst onder de bevolking, zegt Den Daas. 'Maar dat wordt aardig gemanaged in staatsmedia. Ook door het te bagatelliseren. Door heel duidelijk te stellen dat dit - met de informatie van nu - niet makkelijk van mens tot mens wordt overgedragen. Natuurlijk zijn mensen bang. Mensen maken zich hier sowieso gauw zorgen over de voedselveiligheid.' Die zorgen zijn nog groter in miljoenenstad en handelscentrum Hongkong. 'Daar zie je nu al dat de treinen en vliegtuigen uit Wuhan extra gecontroleerd worden, en iedereen die klachten heeft die lijken op een longontsteking wordt opgeroepen zich direct te melden bij een ziekenhuis.' Dat de aanpak van het virus heeft de hoogste prioriteit heeft in China heeft ook te maken met het Chinees nieuwjaar, eind deze maand. 'De komende dagen gaat de grote exodus weer beginnen. Honderden miljoenen mensen gaan op reis met het vliegtuig, de trein en de auto. Men wil echt zeker weten dat dat in elk geval het virus niet verder vooruit zal helpen.'
17/01 09u00  Tot nu toe 2,4 miljoen euro binnen voor hulp aan AustraliëBij het Nederlandse Rode Kruis is tot nu toe 1,2 miljoen euro binnengekomen voor de hulpverlening bij de bosbranden in Australië. Met het geld worden lokale teams van het Rode Kruis gesteund, die noodhulp geven aan getroffenen en ook psychosociale hulp bieden. Het Rode Kruis opende elf dagen geleden giro 5125. Na twee dagen was daarop 454.000 euro gestort; inmiddels is dat opgelopen tot 1.197.911 euro. Het Wereld Natuur Fonds zamelt geld in voor noodhulp aan dieren die door de branden zijn getroffen. Bij de laatste tussenstand stond de teller daar ook op ruim een miljoen euro. Regen Australië kampt al maanden met zware bosbranden, met name in het zuidoosten. Door de bosbranden is een gebied twee keer zo groot als Nederland verbrand. Het is deze week wel begonnen met regenen. De brandweer verwacht niet dat de brandhaarden daardoor helemaal uitgaan, maar wel dat het veel beter zal lukken om ze onder controle te krijgen. Veel mensen in Australië zijn opgelucht dat er eindelijk regen valt:
17/01 08u45  Ambassadeur VS verzet zich tegen export ASML-chipsmachinesHet internationale touwtrekken rond waardevolle chipmachines van de Nederlandse fabrikant ASML wordt heviger. Voor het eerst verkondigen de Verenigde Staten openlijk dat geavanceerde chipmachines van de Nederlandse chipmachinefabrikant ASML niet 'op bepaalde plaatsen thuishoren', daarmee doelend op China. In een interview met Het Financieele Dagblad zegt de Amerikaanse ambassadeur Pete Hoekstra: 'Wij hebben het aan de Nederlanders vrij duidelijk gemaakt: wij geloven dat dit bijzonder gevoelige technologie is, die niet thuishoort op bepaalde plaatsen.' Hoewel hij het land daarbij niet expliciet noemt, doelt hij volgens de krant op China. Eerder meldde het persbureau Reuters op basis van anonieme bronnen dat de Amerikaanse regering de Nederlandse regering onder druk heeft gezet om de verkoop van de chipmachines aan een Chinese fabrikant te voorkomen. Waardevolle, geavanceerde technologie De apparaten waar het om draait zijn zogeheten extreem ultraviolet (euv) machines. Ze kosten 120 miljoen euro per stuk en zijn essentieel om de komende jaren de meest geavanceerde chips te kunnen maken. ASML is de enige maker ter wereld van deze machines. Ze staan ook op de lijst van goederen die onder het Wassenaar Arrangement vallen, een verdrag dat toeziet op de export van goederen die ook militair ingezet kunnen worden. Voor het uitvoeren is daarom een vergunning nodig van het Nederlandse ministerie van Buitenlandse Zaken. Volgens de Verenigde Staten zijn er veiligheidsrisico's als de machines naar China gaan, maar wat die risico's precies zijn, zegt Hoekstra niet in het interview. Hij zegt alleen: 'Ik ben geen technologie-expert. Creatieve mensen kunnen interessante toepassingen bedenken voor euv (...) En de Nederlandse regering is zich ook heel goed bewust van de gevaren.' Politieke druk ASML heeft op dit moment geen exportvergunning van de Nederlandse overheid. De vraag is in hoeverre dat komt politieke druk van de VS. ASML zelf was nog niet bereikbaar voor een reactie. Eerder deze week sprak het FD met de Chinese ambassadeur in Nederland. Die zei zich zorgen te maken dat Nederland de handelsrelatie laat 'politiseren' onder Amerikaanse druk. Het touwtrekken rond de machines van ASML speelt tegen de achtergrond van de langlopende handelsoorlog tussen de VS en China. Eerder deze week tekenden de twee landen een eerste akkoord, en zetten daarmee een stap richting beëindiging van het handelsconflict. Los van dat akkoord zijn de handelsbelangen rond chiptechnologie heel erg groot, het is een miljardenindustrie. De VS hebben eigen chipbedrijven, en China hoopt de eigen industrie verder te kunnen opbouwen.
17/01 08u45  Nieuwe coldcasekalender van politie ook verspreid in tbs-instellingenDe politie heeft voor het vierde jaar op rij een coldcasekalender uitgebracht. Die wordt verspreid onder gevangenen om 52 oude zaken onder de aandacht te brengen. Voor het eerst wordt de kalender ook naar tbs-instellingen gestuurd. Een van de zaken die er op staan is die van Renée van Utrecht. Dat is de naam die de gemeente Utrecht heeft gegeven aan een dode baby die op 30 oktober 2006 werd gevonden. Het kindje werd aangetroffen op de sorteerband van een afvalverwerker. 'We konden al snel vaststellen dat het afval uit een heel groot deel van Nederland afkomstig kon zijn. Het lichaampje is toen uitgebreid door ons onderzocht', vertelt Rob Boon van Coldcase Team Midden-Nederland aan RTV Utrecht. Een dna-verwantschapsonderzoek en een isotopenonderzoek leverde geen resultaat op. De coldcasekalender is de laatste poging om de zaak op te lossen. 'Ergens moet er een moeder huilen om het lot van dit kindje. Wij trekken ons het lot van dit kindje aan', zegt Boon. Vorig jaar kreeg de politie 202 tips naar aanleiding van de coldcasekalender. Twee zaken zijn toen heropend naar aanleiding van de binnengekomen informatie. De politie maakte een video met nabestaanden over een aantal zaken van de coldcasekalender 2020.
17/01 08u45  A4 bij Leidschendam richting Amsterdam twee uur dicht na ongelukDoor een ongeluk bij Leidschendam is de A4 in de richting van Amsterdam zo'n twee uur dicht geweest. Rond 06.00 uur botsten meerdere auto's op elkaar tussen het knooppunt Prins Clausplein en Leidschendam. Het ongeluk leidde tot een kilometerslange file. Verkeer kon omrijden via de parallelbaan of de A44 via Wassenaar. Over gewonden kan de politie niets zeggen.
17/01 08u30  60 mensen willen vergoeding van Staat om aanval HawijaZestig mensen hebben zich gemeld bij advocaat Liesbeth Zegveld omdat ze een schadevergoeding willen van de Nederlandse Staat wegens het bombardement op Hawija in Irak. Volgens de advocaat kan dat aantal nog oplopen. Zegveld bereidt namens de slachtoffers een schadeclaim voor. In oktober onthulden NOS en NRC dat in 2015 bij een aanval van een Nederlandse F-16 in Irak zeker zeventig burgers zijn gedood. Door het bombardement op een autobommenfabriek van IS en de daarop volgende explosies werd een wijk in Hawija verwoest. Het was een van de bloedigste aanvallen van de internationale coalitie in de strijd tegen IS. Sinds het nieuws over het bombardement bekend werd heeft de Tweede Kamer meerdere keren over de kwestie gedebatteerd. Daarbij ging het over de vraag of er doelbewust informatie is achtergehouden na het Nederlandse bombardement. Premier Rutte zei in een debat eind november dat er geen sprake is van een doofpot. Wel erkende hij dat er in een brief over de luchtaanval een fout stond. Er werd gesuggereerd dat er geen burgerdoden waren, terwijl er zo'n 70 slachtoffers bleken te zijn.
17/01 08u30  Politie doet laatste poging om identiteit dode baby te achterhalenDe politie heeft voor het vierde jaar op rij een coldcasekalender uitgebracht. Die wordt verspreid onder gevangenen om 52 oude zaken onder de aandacht te brengen. Voor het eerst wordt de kalender ook naar tbs-instellingen gestuurd. Een van de zaken die er op staan is die van Renée van Utrecht. Dat is de naam die de gemeente Utrecht heeft gegeven aan een dode baby die op 30 oktober 2006 werd gevonden. Het kindje werd aangetroffen op de sorteerband van een afvalverwerker. 'We konden al snel vaststellen dat het afval uit een heel groot deel van Nederland afkomstig kon zijn. Het lichaampje is toen uitgebreid door ons onderzocht', vertelt Rob Boon van Coldcase Team Midden-Nederland aan RTV Utrecht. Een dna-verwantschapsonderzoek en een isotopenonderzoek leverde geen resultaat op. De coldcasekalender is de laatste poging om de zaak op te lossen. 'Ergens moet er een moeder huilen om het lot van dit kindje. Wij trekken ons het lot van dit kindje aan', zegt Boon. Vorig jaar kreeg de politie 202 tips naar aanleiding van de coldcasekalender. Twee zaken zijn toen heropend naar aanleiding van de binnengekomen informatie.
17/01 07u45  Genève vervangt helft van mannelijke borden bij zebrapadWaarom zie je eigenlijk bijna altijd mannen op verkeersborden? Dat vroeg de gemeente Genève zich ook af. De Zwitserse stad heeft nu de helft van alle borden bij zebra's vervangen door exemplaren met vrouwen en stelletjes erop. Er zijn zes varianten, ook met zwangere en oudere vrouwen. Dit zijn ze: De gemeente zegt de zichtbaarheid van vrouwen in de openbare ruimte te willen vergroten. 'De alomtegenwoordigheid van mannen versterkt het idee dat sommige mensen, vooral vrouwen maar ook minderheden, minder in het openbaar thuishoren', zegt burgemeester Sandrine Salerno. 250 van de 500 borden bij oversteekplaatsen zijn aangepast. Genève is ook bezig met de 'feminisering' van straatnamen. Vrouwen op verkeersborden en -lichten zijn nog altijd een uitzondering. Enkele Nederlandse steden hebben wel de vrouwelijke figuur Sofie in verkeerslichten. Ook zijn er in sommige gemeenten speciale lichten en borden voor de LHBTI-gemeenschap.
17/01 07u30  Kabinet wil alcohol- en drugstest ook in de chemische industrieOp je werk een drugstest doen of urine afgeven? Het kan binnenkort in meer bedrijven realiteit worden. Piloten, machinisten en politieagenten worden al getest op alcohol en drugs door hun werkgever, maar bij andere beroepsgroepen mag dat niet zomaar. In maar een paar sectoren is het wettelijk geregeld. Als het aan het kabinet ligt gaat dat ook gelden voor de chemische industrie. Staatssecretaris van Ark vindt dat veilig werken in bedrijven met chemische stoffen meer prioriteit moet krijgen- en dus beter wettelijk geregeld moet worden. 'Werknemers die binnen een organisatie werkzaam zijn onder invloed van alcohol of drugs leveren een veiligheidsrisico op voor zichzelf, voor hun collega's en voor hun omgeving. Dit gedrag hoort niet thuis op de werkvloer. Ik vind het belangrijk dat hiertegen kan worden opgetreden, omdat iedereen veilig moet kunnen werken. Ik wil daarom het afnemen van testen op alcohol en drugs op de werkplek in specifieke risicovolle situaties mogelijk maken.' Van Ark zegt er niet aan 'te moeten denken dat er een ongeluk gebeurt, tot een grootschalige ramp aan toe, omdat iemand onder invloed van alcohol, drugs of medicijnen is'. Privacy Dat het niet wettelijk is toegestaan, betekent niet dat er niet al getest wordt op de werkvloer. Minstens tientallen bedrijven doen het -ook zonder wettelijke regels- al wel. Zo kwam autobedrijf VDL Nedcar in november 2018 in het nieuws met het bericht dat daar regelmatig testen op de werkvloer plaatsvinden. Directeur Paul van Vuuren zei destijds dat voor hem de veiligheid voorop staat. 'Iedere collega waarbij een verhoogde waarde is aangetroffen, en zichzelf én zijn collega's op de werkplek in gevaar brengt, is er één te veel'. Maar het bedrijf riskeerde wel boetes omdat een wettelijk kader voor de testen ontbrak. VNO-NCW stelde daarop dat wetgeving hard nodig is om te kunnen controleren of werknemers onder invloed zijn, zeker sinds de nieuwe privacywet is ingevoerd. Naast het invoeren van testen wil het kabinet de preventie, voorlichting en begeleiding van werknemers verbeteren.
17/01 07u15  Wekdienst 17/1: Sesamstraat-marathon en Iraans protest in Den HaagGoedemorgen! De rechter doet uitspraak in de zaak die de Tweede Kamer heeft aangespannen tegen de al-Fitrah-moskee. En Aart Staartjes wordt in besloten kring begraven. De dag begint met regen, die trekt van west naar oost over het land. Vanmiddag is het even droog, maar daarna weer regen. Het wordt 9 of 10 graden. Ga je op pad? Hier vind je het overzicht van de werkzaamheden en files en de situatie op het spoor. Wat kun je vandaag verwachten? De rechter doet uitspraak in de zaak die de Tweede Kamer heeft aangespannen tegen de islamitische al-Fitrah-stichting: moet die stichting financiële stukken overdragen of niet? De Kamer wil die stukken hebben voor een onderzoek naar de financiering van salafistische moskeeën, maar al-Fitrah zegt ze niet meer te hebben. In Den Haag demonstreert een groep Iraanse vluchtelingen tegen het Iraanse regime, dat zij omschrijven als 'wrede nietsontziende ayatollahs'. De Iraniërs gaan de straat op uit solidariteit met de demonstranten in Iran zelf. Ook willen ze bloemen neerleggen bij de ambassades van Canada en Oekraïne, als eerbetoon aan de slachtoffers van de vliegramp vorige week. Aart Staartjes wordt vandaag in besloten kring begraven in zijn woonplaats Dronrijp in Friesland. Hij overleed zondag op 81-jarige leeftijd. Als eerbetoon aan de acteur zendt de NTR vanmiddag vanaf 17.00 uur een Sesamstraat-marathon uit op NPO Zappelin. Wat heb je gemist? Je kerstkaart misschien wel! De bezorging van kerstkaarten ging dit jaar niet helemaal vlekkeloos. Bij een derde van de deelnemers aan een onderzoek, vielen de kerstkaarten pas na Kerstmis of zelfs na Oud en Nieuw pas op de mat. In de Sinterklaas-periode presteerden webwinkels en pakketbezorgers beter, procentueel gezien. 3,5 procent van de pakketjes kwam te laat. Een jaar eerder was dat nog 5,5 procent. Volgens onderzoeksbureau Q&A heeft een reclamecampagne in november geholpen. Daarin werden consumenten opgeroepen cadeautjes op tijd te bestellen. Ander nieuws uit de nacht: De Nederlandse landbouwexport is opnieuw gestegen. Met 94,5 miljard euro is dit de hoogste exportwaarde ooit. Nederland blijft, na de VS, de grootste landbouwexporteur ter wereld. De Chinese economie groeit juist een stuk minder. Vorig jaar was de groei het laagst in bijna dertig jaar tijd. De regering zegt dat de economie last heeft van 'neerwaartse druk' en dat er meer internationale 'bronnen van instabiliteit' zijn. Het olympische park in Rio de Janeiro moet op slot van de rechter. Het complex staat sinds de Spelen van 2016 grotendeels leeg. Onderhoud staat op een laag pitje en het is er niet meer brandveilig. Organisaties die Citrix-software gebruiken, moeten overwegen om de software helemaal uit te schakelen. Dat adviseert het Nationaal Cyber Security Centrum. De maatregelen die Citrix hun klanten geeft na het lek, werken namelijk soms niet. En dan nog even dit: De gemeente Genève wil de zichtbaarheid van vrouwen in de openbare ruimte vergroten. En daarom zijn de helft van alle borden bij zebrapaden vervangen. In plaats van een overstekende man, staan er pictogrammen van vrouwen en stelletjes. Er zijn zes varianten, ook met zwangere en oudere vrouwen. Genève is ook bezig met de 'feminisering' van straatnamen. Fijne dag!
17/01 07u00  A4 bij Leidschendam richting Amsterdam dicht na ongelukDoor een ongeluk bij Leidschendam is de A4 in de richting van Amsterdam dicht. Rond 06.00 uur botsten meerdere auto's op elkaar tussen het knooppunt Prins Clausplein en Leidschendam. Rijkswaterstaat verwacht dat de weg tot na de ochtendspits dichtblijft. Verkeer kan omrijden via de parallelbaan of de A44 via Wassenaar. Over gewonden kan de politie nog niets zeggen. Er is een traumahelikopter opgeroepen.
17/01 06u45  Exportrecord voor Nederlandse landbouw: vooral veel bloemen en vleesDe landbouwexport is opnieuw gestegen. In 2019 werd er voor 94,5 miljard euro geëxporteerd naar het buitenland. Dat is 4,6 procent meer dan in 2018 en de hoogste exportwaarde ooit. De cijfers komen uit een raming van Wageningen Economic Research en het Centraal Bureau voor de Statistiek. De landbouwexport stijgt al jaren. Met deze nieuwe raming blijft Nederland de op een na grootste landbouwexporteur van de wereld, na de Verenigde Staten. Vlees werd dit jaar een stuk meer geëxporteerd dan in 2018; in totaal ging er voor 600 miljoen euro meer vlees naar het buitenland. 'Een grote oorzaak daarvan is de varkenspest in Azië', zegt Krijn Poppe, onderzoeker van Wageningen Economic Research. Varkensboeren hebben daardoor veel meer naar China geëxporteerd, 22 procent meer dan in 2018. Ook voor de export van bloemen, planten en bloembollen was 2019 een goed jaar. Net als het jaar daarvoor was sierteelt de grootste productgroep die naar het buitenland ging, met een waarde 9,5 miljard euro. Dat de exportwaarde is gestegen komt voor een derde deel doordat er méér is geëxporteerd, en voor twee derde doordat de prijzen zijn gestegen. De cijfers over de landbouwexport gaan ook over bijvoorbeeld bier, sterke dranken en chocola. 'In het geval van chocola worden cacaobonen geïmporteerd uit West-Afrika', vertelt Poppe. 'Hier in de Zaanstreek worden die verwerkt tot chocoladeproducten, en die worden weer geëxporteerd naar Zwitserland, België en Frankrijk.' De export en import van cacao en chocola steeg vorig jaar met 6 procent. Blauwe bessen Verder zit in de cijfers fruit dat eerst uit het buitenland werd gehaald, zoals avocado's uit Zuid-Afrika en Peru, en blauwe bessen uit Spanje. Dat fruit wordt vervolgens door handelaren geëxporteerd in pakketten met ook producten die in Nederland zijn geteeld, staat in het onderzoek. Dit soort export van producten die niet of nauwelijks in Nederland zijn bewerkt, had een waarde van 26 miljard euro. Het grootste deel van de export bestaat uit producten die grotendeels hier zijn gemaakt of bewerkt, zoals bijvoorbeeld bloemen of kaas (68,5 miljard euro). Onder meer door de stikstofcrisis is er discussie over de toekomst van de agrarische sector in Nederland. In het rapport wordt de vraag opgeworpen hoe logisch het is dat een klein land als Nederland de tweede exporteur van landbouwproducten ter wereld is. 'We exporteren al jaren veel', zegt Poppe. 'Dat heeft ook te maken met de ligging van ons land aan zee, met een groot Europees achterland. Maar daar hangt wel milieuvervuiling aan vast, bijvoorbeeld door stikstof'. Volgens Poppe heeft de export ook veel voordelen, in de vorm van inkomen voor boeren en transporteurs. Daarnaast zorgt het ervoor dat het landschap beheerd wordt, wat voordelen heeft voor de biodiversiteit. Echte prijs 'Maar je kunt je wel afvragen of die laatste 10 of 20 procent aan export de extra milieuvervuiling waard is', zegt Poppe. Daar wordt niet altijd even veel aan verdiend en het kan wel milieuvervuiling schelen. In het rapport wordt besproken of de milieukosten, bijvoorbeeld de schade door stikstof, kunnen worden doorberekend in de prijzen. 'Dan worden de producten wat duurder en zal de export iets teruglopen', zegt Poppe. 'In zijn algemeenheid bevelen wij als economen aan: betaal de echte prijs, en dan moet je milieu-effecten meenemen', zegt hij.
17/01 06u30  Toch Amerikaanse gewonden bij Iraanse vergeldingsactieBij de Iraanse raketaanvallen van vorige week op Amerikaanse doelen in Irak zijn wel degelijk militairen gewond geraakt. President Trump zei na de acties dat er geen Amerikaanse gewonden waren, maar een woordvoerder van de legerleiding zegt nu dat elf militairen een hersenschudding hebben opgelopen. Iran vuurde vorige week raketten af op de Iraakse Ain al-Asad-luchtmachtbasis, waar ook veel Amerikanen zitten. Ook werd een basis in het Koerdische noorden van Irak bestookt. De aanvallen waren een vergelding voor de liquidatie van de Iraanse generaal Qassem Soleimani door de VS, op 3 januari in Bagdad. Trump zei na de vergeldingsactie dat er 'geen Amerikaanse doden of gewonden' waren gevallen. Een defensiewoordvoerder zegt dat er dus wel elf militairen een hersenschudding hebben. Een aantal van hen is uit voorzorg naar militaire ziekenhuizen in Koeweit en Duitsland gebracht. Zo reageerde Trump vorige week op de Iraanse aanval: De militairen waren allemaal gelegerd op de Ain al-Asad-basis. Zodra ze zijn hersteld hervatten ze daar hun dienst, aldus defensie.
17/01 06u15  Bijna 1,2 miljoen op giro 5125 voor hulp aan AustraliëBij het Nederlandse Rode Kruis is tot gisteren bijna 1,2 miljoen euro binnengekomen voor de hulpverlening bij de bosbranden in Australië. Met het geld worden lokale teams van het Rode Kruis gesteund, die noodhulp geven aan getroffenen en ook psychosociale hulp bieden. Het Rode Kruis opende elf dagen geleden giro 5125. Na twee dagen was daarop 454.000 euro gestort; inmiddels is dat opgelopen tot 1.197.911 euro. Het Wereld Natuur Fonds zamelt geld in voor noodhulp aan dieren die door de branden zijn getroffen. Bij de laatste tussenstand, een week geleden, stond de teller daar ook op ruim een miljoen euro. Regen Australië kampt al maanden met zware bosbranden, met name in het zuidoosten. Door de bosbranden is een gebied twee keer zo groot als Nederland verbrand. Het is deze week wel begonnen met regenen. De brandweer verwacht niet dat de brandhaarden daardoor helemaal uitgaan, maar wel dat het veel beter zal lukken om ze onder controle te krijgen. Dit zijn beelden van woensdag, toen na weken de eerste buien vielen:
17/01 06u15  Kunstdetective Brand doet nieuwe ontdekking: eeuwenoude Iraanse dichtbundelHet is kunstdetective Arthur Brand opnieuw gelukt een bijzonder kunstobject dat was gestolen, terug te vinden. Dit keer gaat het om een eeuwenoude dichtbundel uit de Iraanse literatuur, die jarenlang vermist was. De bundel bevat verzen uit de veertiende eeuw van de beroemde Perzische dichter Hafiz, die zijn gedichten zelf nooit opschreef maar alleen voordroeg. Volgens Brand is het een van de eerste boeken die na de dood van Hafiz zijn verschenen en daarom van groot belang: 'Honderden miljoenen mensen lezen hem nog altijd en willen precies weten wat van hem is en wat niet. Als je dan teruggaat naar een van de eerste boeken na zijn dood, kom je het dichtst bij zijn echte woorden'. Het manuscript was in 2007 gestolen in Duitsland. Na een tip dat de bundel ergens in Engeland moest zijn, ging Brand zelf rondvragen. De bezitter wist niet dat het was gestolen en heeft het boek teruggegeven. Het gaat nu naar de Duitse politie en daarna naar de rechtmatige eigenaar. Kunstdetective Brand wist in het verleden meerdere gestolen kunstwerken terug te vinden, zoals een schilderij van Salvador Dalí dat in 2009 uit het Scheringa Museum in Spanbroek was gestolen en een ring van de beroemde schrijver Oscar Wilde.
17/01 05u45  Minder pakketjes te laat in december, wel 'bizar veel' klachten over kerstpostWebwinkels en pakketbezorgers hebben in december - procentueel gezien - minder pakketjes te laat bezorgd dan andere jaren. Vooral in de Sinterklaas-periode waren de prestaties een stuk beter dan in 2018. Afgelopen 5 december kwam 3,5 procent te laat, in 2018 was dat nog 5,5 procent. Wat minder goed ging, was de bezorging van de kerstkaarten door PostNL. Een derde van de deelnemers aan een onderzoek van Q&A meldt dat kerstkaarten pas na Kerstmis, of zelfs na Oud en Nieuw, op de deurmat vielen. Volgens onderzoeker Frank Quix van Q&A heeft een reclamecampagne van de webshops en pakketbezorgers goed gewerkt. 'Daarin werd consumenten vanaf begin november al opgeroepen cadeautjes op tijd te bestellen en niet te wachten tot het laatste moment. Dat heeft zijn vruchten afgeworpen. Wat ook hielp is dat de impact van Black Friday enorm groeide afgelopen jaar, en dat was een week voor Sinterklaas. Mensen hadden dus een hele week de tijd om te bestellen.' Wat er met de kerstpost aan de hand was, weet Quix niet. 'Het is in ieder geval geen beste prestatie als 36 procent van de mensen zegt dat er kaarten te laat zijn gekomen. 36 procent is echt bizar veel.' 'Veel kaarten op tijd' In het NOS Radio 1 Journaal zegt PostNL zich niet te herkennen in de resultaten van het Q&A-onderzoek. 'Er is heel veel goed gegaan', zegt woordvoerder Tahira Limon. 'Een klein deel is vertraagd en dat vinden we vervelend. Dat gebeurt elk jaar. Op een normale dag brengen we in het land 7 miljoen brieven rond, in de kersttijd is dat het dubbele.' Ze spreekt tegen dat PostNL de zaakjes niet op orde had. 'Heel veel collega's hebben extra gewerkt. Op maandag voor Kerst, normaal geen bezorgdag, is er ook gewerkt.' PostNL bezorgt naar eigen zeggen nog 'tientallen miljoenen' kerstkaarten per jaar. Eind vorige eeuw waren dat er nog 200 miljoen. Het postbedrijf wil geen eigen cijfers geven over het aantal te laat bezorgde kerstwensen. 'Wij rapporteren elk kwartaal onze prestaties. De laatste keren is steeds 95 procent op tijd aangekomen. Daar streven we nog steeds naar. In februari zullen we rapporteren over het afgelopen kwartaal.'
17/01 04u45  Genève wil meer diversiteit, op helft verkeersborden staat nu een vrouwWaarom zie je eigenlijk bijna altijd mannen op verkeersborden? Dat vroeg de gemeente Genève zich ook af. De Zwitserse stad heeft nu de helft van alle borden bij zebra's vervangen door exemplaren met vrouwen en stelletjes erop. Er zijn zes varianten, ook met zwangere en oudere vrouwen. Dit zijn ze: De gemeente zegt de zichtbaarheid van vrouwen in de openbare ruimte te willen vergroten. 'De alomtegenwoordigheid van mannen versterkt het idee dat sommige mensen, vooral vrouwen maar ook minderheden, minder in het openbaar thuishoren', zegt burgemeester Sandrine Salerno. 250 van de 500 borden bij oversteekplaatsen zijn aangepast. Genève is ook bezig met de 'feminisering' van straatnamen. Vrouwen op verkeersborden en -lichten zijn nog altijd een uitzondering. Enkele Nederlandse steden hebben wel de vrouwelijke figuur Sofie in verkeerslichten. Ook zijn er in sommige gemeenten speciale lichten en borden voor de LHBTI-gemeenschap.
17/01 04u00  Chinese economie met 'slechts' 6,1 procent gegroeidDe Chinese economie is vorig jaar gegroeid met 6,1 procent, het laagste percentage in bijna dertig jaar. In 2018 was de groei nog 6,6 procent. Dat was ook al het laagste groeipercentage sinds 1990. Het voor Chinese begrippen lage groeicijfer is een gevolg van de handelsoorlog met de Verenigde Staten en de afvlakkende binnenlandse bestedingen. De regering in Peking had voor afgelopen jaar gemikt op een groei tussen 6 en 6,5 procent. In een verklaring zegt de regering dat de economie kampt met een 'neerwaartse druk'. Ook zijn er volgens Peking meer internationale 'bronnen van instabiliteit'. Woensdag zetten China en de Verenigde Staten een eerste stapje richting beëindiging van de al bijna twee jaar durende handelsoorlog. Vice-premier Liu he en president Trump tekenden toen een eerste handelsakkoord tussen de grootste economieën ter wereld. Laagste geboortecijfer ooit De Chinese overheid heeft ook nieuwe geboortecijfers gepubliceerd; die waren sinds de oprichting van de Volksrepubliek in 1949 niet zo laag. Het aantal geboren baby's kwam uit op 10,5 per 1000 Chinezen. Dat is een iets hoger cijfer dan Nederland (9,8 per 1000). China heeft in 2015 de eenkindpolitiek afgeschaft, als maatregel tegen de vergrijzing. Toch stijgt het geboortecijfer dus niet.
17/01 03u00  Olympisch park Rio dicht om 'tragedies' te voorkomenNog geen vier jaar na de Olympische Spelen in Rio de Janeiro heeft een rechter het olympische park om veiligheidsredenen laten sluiten. Het zou niet langer verantwoord zijn om er evenementen te houden. Die kunnen eindigen in tragedies, zo staat in het besluit. Volgens de rechter mist onder meer een brandveiligheidsrapportage. Totdat er grondige inspecties zijn geweest zijn evenementen daarom verboden. In het olympische park van Rio staan een tenniscentrum, een wielerbaan, een zwembad en meerdere sporthallen. Na de Spelen van augustus 2016 zijn er geregeld concerten en festivals gehouden, al stond het complex de meeste tijd leeg. De instantie die verantwoordelijk was voor het onderhoud is vorig jaar opgedoekt. Volgens Braziliaanse media is er van alles mis op het park. Er zouden onder meer stroomkabels zijn gestolen. Ook is de bestrating op sommige plekken kapot. Critici zeggen al langer dat de autoriteiten in Rio de olympische sportlocaties verwaarlozen.
17/01 02u00  Moederbedrijf Google door grens 1000 miljard op beursGoogles moederbedrijf Alphabet is het vierde Amerikaanse techbedrijf dat op de beurs meer dan 1000 miljard dollar waard is. Dat is zo'n 898 miljard euro. Eerder bereikten Apple, Microsoft en Amazon de grens van 1 biljoen dollar, al is de beurswaarde van Amazon nu weer lager. In 2015 is Google opgegaan en de toen opgerichte holding Alphabet, waar meerdere verder vooral kleine bedrijven onder vallen. De omzet van het moederbedrijf komt nog altijd vrijwel geheel van Google en was in 2018 omgerekend 122 miljard euro. Het grootste deel komt van de verkoop van advertenties. 'Dit laat zien dat beleggers extra geïnteresseerd zijn in techbedrijven', zegt beursanalist Corné van Zeijl van Actiam over de prestaties van de techgiganten. 'Ze hebben het veel beter gedaan dan andere bedrijven.' Volgens Van Zeijl zijn daarvoor twee oorzaken aan te wijzen: de bedrijven zijn populair en de winsten stijgen hard. 1 biljoen-club Het doorbreken van de 1 biljoen-grens geeft geen garantie dat deze waarde ook zo blijft. Zo bereikte Amazon in september 2018 heel even dat punt, maar viel vervolgens weer terug. Met een actuele beurswaarde van 931 miljard dollar blijft het concern van Jeff Bezos wel een kandidaat voor de '1 biljoen-club'. Apple is van de vier nog altijd het meest waardevol volgens beleggers. Het bedrijf staat op 1380 miljard. Het bedrijf moest vorige maand wel de titel waardevolste bedrijf ter wereld afstaan; dat is nu het Saudische staatsoliebedrijf Saudi Aramco. Dat overschreed kort na de beursgang in december zelfs even de grens van 2 biljoen dollar. De enorme waardes van techbedrijven, die alleen maar verder lijken te stijgen, komen in een periode waarin er vanuit overheid steeds kritischer naar hun macht wordt gekeken. Zo lopen er in de VS meerdere onderzoeken tegen Google, Apple en Amazon, onder meer naar hun marktmacht. Ook in Europa liggen de bedrijven onder de loep. Daarnaast heeft Google de afgelopen jaren al drie boetes, in totaal voor meer dan 8 miljard euro, opgelegd gekregen van de Europese Commissie. Tegen al die boetes is de internetreus overigens in beroep gegaan. Miljardenboetes 'peanuts' Volgens Van Zeijl maakt dit beleggers niet zo uit. Zeker voor de Europese onderzoeken geldt dat ze hier niet op letten, zegt hij. 'De tweede factor die meespeelt is dat de boetes vanuit Europa, ondanks dat het gaat om enorme bedrijven, toch peanuts zijn op de miljarden die ze hebben.' Daarnaast is er discussie over de vraag of de bedrijven inmiddels niet zo groot en machtig zijn geworden, dat ze moeten worden opgebroken. Een onderwerp dat door onder meer de Amerikaanse Democratische presidentskandidaat Elizabeth Warren is aangesneden. Of het ooit zover komt, is de vraag, zegt Van Zeijl. 'Als Trump in november herkozen wordt, hebben de bedrijven - los van Amazon - weinig te vrezen. Als een harde Democratische kandidaat, Warren of Bernie Sanders, wordt gekozen, hebben ze wel een probleem.'
17/01 00u45  Ministerie waarschuwt: maatregelen tegen Citrix-lek werken niet altijdDe maatregelen die softwarebedrijf Citrix aan klanten heeft geadviseerd nadat een lek was aangetroffen, werken soms niet. Daarvoor waarschuwt het Nationaal Cyber Security Centrum van het ministerie van Justitie en Veiligheid. Organisaties zouden moeten overwegen om de software voorlopig helemaal uit te schakelen, adviseert het NCSC. Citrix-software wordt gebruikt om in te loggen op bedrijfssystemen, bijvoorbeeld door mensen die vanuit huis werken. Vorige maand bleek dat er een lek zit in de beveiliging en dat hackers dat kunnen gebruiken om bedrijfsnetwerken binnen te komen en te infecteren. Citrix werkt nog een aan definitieve fix van het lek, maar had alvast voorlopige maatregelen geadviseerd om de kans op een hack te verkleinen. Die blijken bij sommige versies van Citrix niet te werken, zegt het NCSC nu. 'Actief misbruik' Woensdag kwam naar buiten dat hackers het hadden gemunt op de systemen van het Medisch Centrum Leeuwarden en van de gemeente Zutphen. Waarschijnlijk zijn er veel meer aanvallen geweest; beveiligingsbedrijf Fox-IT zei woensdag een 'gigantische piek in aanvallen' te zien. Ook volgens het NCSC is 'momenteel sprake van actief misbruik van de gevonden kwetsbaarheden'.
17/01 00u15  Nederlandse landbouwexport nooit eerder zo hoogDe landbouwexport is opnieuw gestegen. In 2019 werd er voor 94,5 miljard euro geëxporteerd naar het buitenland. Dat is 4,6 procent meer dan in 2018 en de hoogste exportwaarde ooit. De cijfers komen uit een raming van Wageningen Economic Research en het Centraal Bureau voor de Statistiek. De landbouwexport stijgt al jaren. Met deze nieuwe raming blijft Nederland de op een na grootste landbouwexporteur van de wereld, na de Verenigde Staten. Vlees werd dit jaar een stuk meer geëxporteerd dan in 2018; in totaal ging er voor 600 miljoen euro meer vlees naar het buitenland. 'Een grote oorzaak daarvan is de varkenspest in Azië', zegt Krijn Poppe, onderzoeker van Wageningen Economic Research. Varkensboeren hebben daardoor veel meer naar China geëxporteerd, 22 procent meer dan in 2018. Ook voor de export van bloemen, planten en bloembollen was 2019 een goed jaar. Net als het jaar daarvoor was sierteelt de grootste productgroep die naar het buitenland ging, met een waarde 9,5 miljard euro. Dat de exportwaarde is gestegen komt voor een derde deel doordat er méér is geëxporteerd, en voor twee derde doordat de prijzen zijn gestegen. De cijfers over de landbouwexport gaan ook over bijvoorbeeld bier, sterke dranken en chocola. 'In het geval van chocola worden cacaobonen geïmporteerd uit West-Afrika', vertelt Poppe. 'Hier in de Zaanstreek worden die verwerkt tot chocoladeproducten, en die worden weer geëxporteerd naar Zwitserland, België en Frankrijk.' De export en import van cacao en chocola steeg vorig jaar met 6 procent. Blauwe bessen Verder zit in de cijfers fruit dat eerst uit het buitenland werd gehaald, zoals avocado's uit Zuid-Afrika en Peru, en blauwe bessen uit Spanje. Dat fruit wordt vervolgens door handelaren geëxporteerd in pakketten met ook producten die in Nederland zijn geteeld, staat in het onderzoek. Dit soort export van producten die niet of nauwelijks in Nederland zijn bewerkt, had een waarde van 26 miljard euro. Het grootste deel van de export bestaat uit producten die grotendeels hier zijn gemaakt of bewerkt, zoals bijvoorbeeld bloemen of kaas (68,5 miljard euro). Onder meer door de stikstofcrisis is er discussie over de toekomst van de agrarische sector in Nederland. In het rapport wordt de vraag opgeworpen hoe logisch het is dat een klein land als Nederland de tweede exporteur van landbouwproducten ter wereld is. 'We exporteren al jaren veel', zegt Poppe. 'Dat heeft ook te maken met de ligging van ons land aan zee, met een groot Europees achterland. Maar daar hangt wel milieuvervuiling aan vast, bijvoorbeeld door stikstof'. Volgens Poppe heeft de export ook veel voordelen, in de vorm van inkomen voor boeren en transporteurs. Daarnaast zorgt het ervoor dat het landschap beheerd wordt, wat voordelen heeft voor de biodiversiteit. Echte prijs 'Maar je kunt je wel afvragen of die laatste 10 of 20 procent aan export de extra milieuvervuiling waard is', zegt Poppe. Daar wordt niet altijd even veel aan verdiend en het kan wel milieuvervuiling schelen. In het rapport wordt besproken of de milieukosten, bijvoorbeeld de schade door stikstof, kunnen worden doorberekend in de prijzen. 'Dan worden de producten wat duurder en zal de export iets teruglopen', zegt Poppe. 'In zijn algemeenheid bevelen wij als economen aan: betaal de echte prijs, en dan moet je milieu-effecten meenemen', zegt hij.
16/01 22u45  Graven van Molukse KNIL-militairen krijgen in Wierden speciale statusDe gemeente Wierden gaat een lijst opstellen met bijzondere graven die behouden moeten worden. Het gaat onder andere om graven van Molukse veteranen van het Koninklijk Nederlandsch-Indisch Leger (KNIL). De gemeente gaat de lijst samenstellen met stichting Maluku4Maluku en de Historische Kring Wierden. Het zal voor het eerst zijn dat in Nederland graven van Molukse veteranen de status van bijzonder graf krijgen, schrijft RTV Oost. Over dat soort graven hoeven geen grafrechten meer betaald te worden. Ook kunnen ze niet worden geruimd. Ook de graven van andere oorlogsveteranen komen in Wierden in aanmerking voor de status. Leo Reawaruw van de stichting Maluku4Maluku is blij met deze ontwikkeling. 'In Wierden gaat het om tachtig tot honderd graven. De veteranen werden geboren onder de klapperboom in de tropen, zij wilden onder dezelfde klapperboom begraven worden', zegt hij. 'Dit is hen ontnomen door dienstbevelen en valse beloften. Nu liggen ze in de koude grond. Nederland moet de nabestaanden uit oogpunt van redelijkheid en billijkheid ontslaan van de grafkosten.' Reawaruw gaat na Wierden nu ook de gemeenten Almelo, Rijssen en Hellendoorn benaderen. 'Project van de gemeenschap' Om te bepalen welke graven er op de lijst komen, gaat de gemeente samen met Maluku4Maluku en de Historische Kring Wierden criteria opstellen. Als de lijst klaar is, wordt deze voorgelegd aan de gemeenteraad. De graven zullen worden onderhouden door vrijwilligers. 'We vinden het belangrijk dat het een project van de gemeenschap is, en niet van de gemeente', zegt wethouder Johan Coes. Er wordt gezamenlijk gekeken naar de verhalen achter de graven en welke daarvan behouden moeten worden voor de toekomst. 'Op deze manier kunnen we graven van mensen uit onze gemeente die iets bijzonders hebben betekend voor onze samenleving behouden. Door de graven in ere te houden, blijft de geschiedenis bewaard.'
16/01 22u30  Senatoren leggen eed af voor afzettingsprocedure tegen president TrumpIn de Amerikaanse Senaat is het afzettingsproces tegen president Trump begonnen met de beëdiging van de senatoren. Allereerst werd opperrechter John Roberts van het Hooggerechtshof beëdigd, die het proces ceremonieel gaat leiden. Hij vroeg senatoren daarop hun rechterhand omhoog te houden en te zweren hun taak onpartijdig uit te voeren. Die eed bekrachtigden ze door hun handtekening te zetten in een boek. De beëdigde senatoren treden op als juryleden in het proces, de derde impeachment-procedure in de geschiedenis van de Verenigde Staten. Om Trump te veroordelen en af te zetten moet twee derde van de Senaat daarvoor stemmen. De kans dat die meerderheid wordt gehaald is heel klein, omdat de Republikeinse partij de meerderheid heeft in de Senaat. President Trump is ontboden door de Senaat en hij heeft tot maandag de tijd om schriftelijk te reageren op de aanklachten. Na de beëdigingsceremonie is het proces verdaagd tot dinsdagmiddag. Dan moet overigens nog één laatste senator worden beëdigd. De Republikein Inhofe uit Oklahoma kon vandaag niet in Washington zijn, omdat hij voor een ziek familielid moest zorgen. Machtsmisbruik en tegenwerking Eerder werden de aanklachten tegen Trump goedgekeurd door het Huis van Afgevaardigden, waar de Democraten de meerderheid hebben. Zij beschuldigen de president naar aanleiding van zijn verzoek aan Oekraïne om een onderzoek te beginnen naar zijn politieke rivaal Joe Biden en diens zoon van twee misdrijven: machtsmisbruik en het tegenwerken van het Congres. Trump zelf ontkent stellig en spreekt al tijden van een heksenjacht. Hij zei vandaag in het Witte Huis tegen journalisten dat hij geen lang proces verwacht. 'Ik denk dat het erg snel zal gaan. Het is een hoax. Iedereen weet dat', zei Trump, die zijn telefoongesprek met de Oekraïnse president Zelensky omschreef als 'perfect'. De 'rechtbankfase', zoals de procedure in de Senaat wordt uitgelegd, kent strikte protocollen. Zo moeten alle senatoren op hun plek zitten en mogen ze terwijl er wordt gesproken niet met elkaar overleggen, 'op straffe van gevangenisstraf'. Verder mogen ze gedurende het proces geen telefoons of andere elektronische communicatiemiddelen gebruiken in de ruimte. Benieuwd hoe de afzettingsprocedure precies werkt? We zijn inmiddels bij de derde fase aanbeland:
16/01 21u45  Waarom zijn 'De zeven zussen' (of zes) zo populair?De lijst van best verkochte boeken in Nederland breekt dit jaar maar liefst drie records. Voor het eerst wordt de halve top-10 bezet door één auteur, die ook nog eens voor het tweede jaar op rij met hetzelfde boek op nummer 1 staat. En van de honderd best verkochte boeken waren er vorig jaar elf van haar hand. We hebben het over de Ierse schrijver Lucinda Riley, die met haar boekenserie De zeven zussen ongekend populair is in Nederland. Vorig jaar werden hier van het eerste deel meer dan 230.000 exemplaren verkocht, zo bleek vandaag. Ter vergelijking: het tweede best verkochte boek ging vorig jaar 145.000 keer over de toonbank: Grand Hotel Europa van Ilja Leonard Pfeiffer. Zeven Zussen-café Wat maakt de boeken over de zeven zussen - eigenlijk zijn het er maar zes, want over de zevende is niets bekend - zo populair? 'Het is de perfecte combinatie van geschiedenis, mysterie, liefde, vriendschap en familie', zegt Lore van Dun, die zich op de boekenwebsite Hebban 'kroegbazin' noemt van een interactief 'Zeven Zussen-café' waar fans hun ervaring delen. 'Ik houd niet zo van hypes, dus eerst was ik wat terughoudend', vertelt Van Dun. 'Maar toen ik in deel 1 begon, was ik er meteen aan verknocht. Het is niet zomaar een liefdesverhaal of een verhaal waarin geschiedenis een rol speelt. De zussen krijgen ieder hun eigen verhaal, zodat je hen een voor een heel goed leert kennen.' De boekenserie draait om zes zussen die na de mysterieuze dood van hun adoptievader op zoek gaan naar hun roots. Voor iedere zus heeft hij daarvoor een aanwijzing achtergelaten. Er wordt ook gesproken over een zevende zus, maar over haar is niets bekend. In de serie zijn inmiddels vijf delen verschenen, in elk deel staat één zus centraal. Deze fans - allemaal vrouwen - konden 'bijna niet ophouden' met lezen. Een mannelijke klant van de boekhandel heeft iets minder interesse in de zeven zussen: Diana Mom, die samen met Lore van Dun 'kroegbazin' is van het online fancafé van De Zeven Zussen, prijst vooral de combinatie tussen heden en verleden in de boeken. 'Riley weet die perfect met elkaar te verweven', zegt ze. 'In het eerste deel gaat de hoofdpersoon bijvoorbeeld naar Rio de Janeiro. Je leert van alles over het Jezusbeeld dat daar staat, want de geschiedenis van dat beeld houdt in het boek verband met de geschiedenis van de hoofdpersoon.' Voor Mom is dat ook wat de De Zeven Zussen-serie onderscheidt van andere boeken. 'Het biedt verdieping in de geschiedenis, je steekt er echt iets van op. De romantiek is een leuke bijkomstigheid, maar speelt niet de hoofdrol. En de serie is ook spannend: al vanaf deel 1 wil je weten wat er met de vader is gebeurd.' En dat willen blijkbaar meer lezers, want ook de vier andere delen van de zussenserie staan in de top-10 van best verkochte boeken. In korte tijd - het eerste deel van de zussenserie verscheen in juni 2018 in het Nederlands - wist Riley hier een schare trouwe fans aan zich te binden. Zelf vond Riley één signeersessie heel bijzonder, zegt ze tegen de NOS. Vijf generaties van een familie kwamen langs voor een handtekening: Volgens Eelco Eskens, inkoper bij boekhandel De Kler, is het bijzondere aan De Zeven Zussen dat de boeken vooral door mond-tot-mondreclame populair zijn geworden. 'De boeken werden nauwelijks gerecenseerd en de auteur zat ook niet bij De Wereld Draait Door. Toch is de serie heel succesvol. Dat is wel opmerkelijk.' Struikelen Eskens hoort van klanten dat ze via-via op de boekenserie zijn gewezen. 'En de uitgever heeft het ook slim aangepakt, door bijvoorbeeld het eerste deel tegen een lagere prijs in de markt te zetten. Voor 12,50 durven mensen wel een onbekende auteur uit te proberen.' Volgende maand verschijnt het zesde deel van de zussenserie in Nederland. 'Daar gaan we in onze winkels weer een flinke stapel van optuigen', zegt Eskens. 'Iedereen die de vorige delen heeft gelezen, moet er bij binnenkomst bij wijze van spreken over struikelen.' En de zevende zus? 'De serie komt tot een natuurlijke conclusie', zegt Riley daar vandaag over. 'De ontbrekende zus, nummer zeven, daar ben ik vorige week aan begonnen. Dus hopelijk komt dat boek volgend jaar rond deze tijd uit.'
16/01 21u45  503 varkensboeren melden zich voor stopsubsidieEr hebben zich 503 varkenshouders gemeld voor de uitkoopregeling voor boeren. Dat zijn er zo'n tweehonderd meer dan gedacht. De boeren kunnen een subsidie krijgen om te stoppen met hun bedrijf. De regeling, waar tot nu toe 180 miljoen euro voor is vrijgemaakt, is bedacht om een einde te maken aan de stankoverlast in de buurt van varkenshouderijen, maar is door de stikstofproblematiek meer in de belangstelling komen te staan. Het is de bedoeling dat de aanmelders binnen 13 weken horen of zij in aanmerking komen voor de subsidie. Varkenshouders die de meeste stankoverlast veroorzaken, krijgen voorrang. Het ministerie streeft ernaar om zoveel mogelijk aanvragen te honoreren. De boeren die subsidie krijgen, kunnen in het tweede kwartaal van 2020 beginnen met de afbouw van hun bedrijf. De eerste resultaten van het verminderen van de geuroverlast moeten dan volgend jaar merkbaar worden.
16/01 21u30  CDA en D66 willen opheldering over doorvliegen boven IranRegeringspartijen CDA en D66 willen opheldering van het kabinet over het doorvliegen boven Iran door KLM ondanks de Iraanse raketaanvallen op een militaire basis in Irak. De aanvallen vonden plaats in de nacht van 7 op 8 januari. KLM besloot pas woensdagochtend 8 januari om niet meer boven Irak en Iran te vliegen. Dat was na de ramp waarbij de Iraanse luchtafweer bij vergissing een Oekraïens passagiersvliegtuig bij Teheran neerhaalde. CDA en D66 vragen zich af of KLM de aanbevelingen van de Onderzoeksraad voor Veiligheid (OVV) heeft opgevolgd. In het rapport na de ramp met de MH17 heeft de OVV elf aanbevelingen gedaan. De partijen betwijfelen of deze aanbevelingen zijn opgevolgd. Zij willen dat minister van Nieuwenhuizen dit nader onderzoekt. Bittere lessen D66- Kamerlid Sjoerdsma: 'MH17 heeft ons bittere lessen geleerd over vliegveiligheid. Nu is er wéér een passagiersvliegtuig door een raket neergehaald. We verwachten dat het kabinet alles op alles zet om de vliegveiligheid te verbeteren'. D66 pleitte er eerder al voor dat Europees wordt aangestuurd waar wel en niet veilig gevlogen kan worden: dat zou de Europese luchtvaartorganisatie EASA voortaan moeten bepalen. Sjoerdsma: 'Het moet niet uitmaken of je als passagier in een KLM-toestel stapt, bij Delta-airlines of ergens anders'.
16/01 21u15  Waarom zijn de boeken over De Zeven Zussen (of zes) zo populair?De lijst van best verkochte boeken in Nederland breekt dit jaar maar liefst drie records. Voor het eerst wordt de halve top-10 bezet door één auteur, die ook nog eens voor het tweede jaar op rij met hetzelfde boek op nummer 1 staat. En van de honderd best verkochte boeken waren er vorig jaar elf van haar hand. We hebben het over de Ierse schrijver Lucinda Riley, die met haar boekenserie De zeven zussen ongekend populair is in Nederland. Vorig jaar werden hier van het eerste deel meer dan 230.000 exemplaren verkocht, zo bleek vandaag. Ter vergelijking: het tweede best verkochte boek ging vorig jaar 145.000 keer over de toonbank: Grand Hotel Europa van Ilja Leonard Pfeiffer. Zeven Zussen-café Wat maakt de boeken over de zeven zussen - eigenlijk zijn het er maar zes, want over de zevende is niets bekend - zo populair? 'Het is de perfecte combinatie van geschiedenis, mysterie, liefde, vriendschap en familie', zegt Lore van Dun, die zich op de boekenwebsite Hebban 'kroegbazin' noemt van een interactief 'Zeven Zussen-café' waar fans hun ervaring delen. 'Ik houd niet zo van hypes, dus eerst was ik wat terughoudend', vertelt Van Dun. 'Maar toen ik in deel 1 begon, was ik er meteen aan verknocht. Het is niet zomaar een liefdesverhaal of een verhaal waarin geschiedenis een rol speelt. De zussen krijgen ieder hun eigen verhaal, zodat je hen een voor een heel goed leert kennen.' De boekenserie draait om zes zussen die na de mysterieuze dood van hun adoptievader op zoek gaan naar hun roots. Voor iedere zus heeft hij daarvoor een aanwijzing achtergelaten. Er wordt ook gesproken over een zevende zus, maar over haar is niets bekend. In de serie zijn inmiddels vijf delen verschenen, in elk deel staat één zus centraal. Deze fans - allemaal vrouwen - konden 'bijna niet ophouden' met lezen. Een mannelijke klant van de boekhandel heeft iets minder interesse in de zeven zussen: Diana Mom, die samen met Lore van Dun 'kroegbazin' is van het online fancafé van De Zeven Zussen, prijst vooral de combinatie tussen heden en verleden in de boeken. 'Riley weet die perfect met elkaar te verweven', zegt ze. 'In het eerste deel gaat de hoofdpersoon bijvoorbeeld naar Rio de Janeiro. Je leert van alles over het Jezusbeeld dat daar staat, want de geschiedenis van dat beeld houdt in het boek verband met de geschiedenis van de hoofdpersoon.' Voor Mom is dat ook wat de De Zeven Zussen-serie onderscheidt van andere boeken. 'Het biedt verdieping in de geschiedenis, je steekt er echt iets van op. De romantiek is een leuke bijkomstigheid, maar speelt niet de hoofdrol. En de serie is ook spannend: al vanaf deel 1 wil je weten wat er met de vader is gebeurd.' En dat willen blijkbaar meer lezers, want ook de vier andere delen van de zussenserie staan in de top-10 van best verkochte boeken. In korte tijd - het eerste deel van de zussenserie verscheen in juni 2018 in het Nederlands - wist Riley hier een schare trouwe fans aan zich te binden. Zelf vond Riley één signeersessie heel bijzonder, zegt ze tegen de NOS. Vijf generaties van een familie kwamen langs voor een handtekening: Volgens Eelco Eskens, inkoper bij boekhandel De Kler, is het bijzondere aan De Zeven Zussen dat de boeken vooral door mond-tot-mondreclame populair zijn geworden. 'De boeken werden nauwelijks gerecenseerd en de auteur zat ook niet bij De Wereld Draait Door. Toch is de serie heel succesvol. Dat is wel opmerkelijk.' Struikelen Eskens hoort van klanten dat ze via-via op de boekenserie zijn gewezen. 'En de uitgever heeft het ook slim aangepakt, door bijvoorbeeld het eerste deel tegen een lagere prijs in de markt te zetten. Voor 12,50 durven mensen wel een onbekende auteur uit te proberen.' Volgende maand verschijnt het zesde deel van de zussenserie in Nederland. 'Daar gaan we in onze winkels weer een flinke stapel van optuigen', zegt Eskens. 'Iedereen die de vorige delen heeft gelezen, moet er bij binnenkomst bij wijze van spreken over struikelen.' En de zevende zus? 'De serie komt tot een natuurlijke conclusie', zegt Riley daar vandaag over. 'De ontbrekende zus, nummer zeven, daar ben ik vorige week aan begonnen. Dus hopelijk komt dat boek volgend jaar rond deze tijd uit.'
16/01 20u30  'Bonafide' handelsplatform voor honden moet illegale fok remmenEr moet een einde komen aan de illegale fok en handel in pups. Dat vinden dierenartsen, de Dierenbescherming en hondenfokkers. Ze hebben het platform FairDog opgericht, dat een betrouwbaar aanbod moet garanderen. Over twee jaar moeten potentiële kopers daar terechtkunnen. Malafide handel in honden is volgens de sector een groot probleem. Jaarlijks worden er in Nederland zo'n 150.000 gekocht. Een groot deel daarvan is goedkoop, afkomstig uit Oost-Europa en ziek. 'Gezond en sociaal' Ook in Nederland zitten fokkers die de markt letterlijk verzieken. De consument moet op FairDog met een gerust hart een gezonde pup kunnen vinden. Fokkers kunnen bij FairDog terecht voor hulp en advies. 'Als je een hond neemt dan wil je gewoon een leuke hond hebben en daar zorgeloos van kunnen genieten', zegt Piko Fieggen van de Dierenbescherming. 'Het doel is dat we in Nederland straks alleen nog maar gezonde en sociale honden hebben.' Baasjes in spe weten volgens Fieggen vaak niet waar je een goede hond kunt halen. Ga je voor een rashond of juist een buitenlandse zwerfhond? En waar moet je dan op letten? Hondenkopers zien door de bomen al snel het bos niet meer. Daarom komt er een keurmerk met kwaliteitscriteria voor honden die straks op FairDog worden aangeboden. Daarbij wordt onder meer gekeken naar gezondheid, gedrag en fokmethode. Honden uit het buitenland worden extra gecontroleerd op bijvoorbeeld infectieziekten. Socialisatie Dierenarts Mijntje de Beer ziet in haar praktijk in Boxtel een aantal keer per week fokhonden met problemen. 'Het zijn toch vaak de hondjes uit het Oostblok die gewoon niet gezond zijn, die parasieten bij zich dragen of bepaalde bacteriën en virussen.' Ze zijn vaak goedkoop in aanschaf, maar kosten al snel een vermogen bij de dierenarts. Ook socialiseren zieke dieren een stuk moeilijker, zegt De Beer. 'Je gaat niet met een pup die aan de diarree is naar een puppycursus. Je gaat niet met een hoestende pup lekker wandelen. Zo raken ze al snel achter in hun ontwikkeling.' Ook hondenfokker Linda Wouters is voor een keurmerk. 'Er moet een screening komen die zoden aan de dijk zet', zegt ze. 'De Franse bulldog bijvoorbeeld is een ras waar zo veel problemen in zitten. Er wordt heel vaak maar wat gedaan; er wordt vermeerderd in plaats van dat men probeert om het ras te verbeteren.' Zelf fokt ze Franse bulldogs. Allemaal hebben ze onder meer problemen met ademhaling en met de wervelkolom: 'Maar', benadrukt Piko Fieggen van de Dierenbescherming nog wel: 'Ook al voldoet een hond straks aan al die criteria, het blijven levende dieren en die kunnen nou eenmaal ziek worden en doodgaan. Wij willen in ieder geval proberen de start van de hond zo goed mogelijk te maken.'
16/01 20u30  Kabinet wil alcohol en drugstest ook in de chemische industrieOp je werk een drugstest doen of urine afgeven? Het kan binnenkort in meer bedrijven realiteit worden. Piloten, machinisten en politieagenten worden al getest op alcohol en drugs door hun werkgever, maar bij andere beroepsgroepen mag dat niet zomaar. In maar een paar sectoren is het wettelijk geregeld. Als het aan het kabinet ligt gaat dat ook gelden voor de chemische industrie. Staatssecretaris van Ark vindt dat veilig werken in bedrijven met chemische stoffen meer prioriteit moet krijgen- en dus beter wettelijk geregeld moet worden. 'Werknemers die binnen een organisatie werkzaam zijn onder invloed van alcohol of drugs leveren een veiligheidsrisico op voor zichzelf, voor hun collega's en voor hun omgeving. Dit gedrag hoort niet thuis op de werkvloer. Ik vind het belangrijk dat hiertegen kan worden opgetreden, omdat iedereen veilig moet kunnen werken. Ik wil daarom het afnemen van testen op alcohol en drugs op de werkplek in specifieke risicovolle situaties mogelijk maken.' Van Ark zegt er niet aan 'te moeten denken dat er een ongeluk gebeurt, tot een grootschalige ramp aan toe, omdat iemand onder invloed van alcohol, drugs of medicijnen is'. Privacy Dat het niet wettelijk is toegestaan, betekent niet dat er niet al getest wordt op de werkvloer. Sommige bedrijven doen het-ook zonder wettelijke regels- al wel. Zo kwam autobedrijf VDL Nedcar in november 2018 in het nieuws met het bericht dat daar regelmatig testen op de werkvloer plaatsvinden. Directeur Paul van Vuuren zei destijds dat voor hem de veiligheid voorop staat. 'Iedere collega waarbij een verhoogde waarde is aangetroffen, en zichzelf én zijn collega's op de werkplek in gevaar brengt, is er één te veel'. Maar het bedrijf riskeerde wel boetes omdat een wettelijk kader voor de testen ontbrak. VNO-NCW stelde daarop dat wetgeving hard nodig is om te kunnen controleren of werknemers onder invloed zijn, zeker sinds de nieuwe privacywet is ingevoerd. Naast het invoeren van testen wil het kabinet de preventie, voorlichting en begeleiding van werknemers verbeteren.
16/01 20u15  Christopher Tolkien, zoon die Midden-Aarde uitbreidde, overledenChristopher Tolkien, de zoon van In de Ban van de Ring-schrijver J.R.R. Tolkien, is op 95-jarige leeftijd overleden. Dat meldt de internationale fanclub Tolkien Society. Hij woonde de laatste jaren van zijn leven in Frankrijk. Christopher Tolkien ontfermde zich na de dood van zijn vader J.J.R. Tolkien in 1973 over de In de Ban van de Ring-reeks. Hij redigeerde materiaal van J.R.R. dat nooit was uitgebracht, wat leidde tot de publicatie van De Silmarillion (1977) en de twaalf delen van De Geschiedenis van Midden-Aarde (1983-1996). Vaak ging het om aantekeningen die met de hand op stukjes papier waren geschreven en die Christopher moest proberen te ontcijferen. Ook tekende hij de kaart van Midden-Aarde, de fictionele wereld uit de boeken. Fans kwamen door het werk van Christopher Tolkien veel meer te weten over Midden-Aarde. Voordat hij aan het werk ging, hadden ze slechts de vier boeken van J.R.R. Tolkien: De Hobbit en de In de Ban van de Ring-trilogie.
16/01 20u00  FNV: eerst betere lonen en arbeidsomstandigheden, dan pas groei SchipholAls het aan vakbond FNV ligt, mag Schiphol pas groeien als de lonen voor werknemers omhoog gaan en de werkomstandigheden verbeteren. Dat schrijft de bond in een brief aan minister van Nieuwenhuizen die is ingezien door de NOS. 'We vragen u om het belang van de werkers op Schiphol goed in ogenschouw te nemen', staat in de brief. 'Wat de FNV betreft is een discussie over de groei van de luchtvaart voorbarig zolang de sociale en maatschappelijke problemen in de huidige situatie niet zijn opgelost', schrijft de vakbond. 'Sociale vestigingsvereisten voor bedrijven op de luchthaven, waardoor de arbeidsomstandigheden en daarmee de vliegveiligheid verbeteren, zijn wat ons betreft onontbeerlijk.' De kwaliteit van werk op Schiphol is volgens FNV de afgelopen decennia ernstig verslechterd. 'Achter de 68.000 banen op Schiphol zitten 68.000 mensen, waarvan een groot deel werkt in de afhandeling, beveiliging, schoonmaak en catering. Er is veel aan te merken op hun arbeidsomstandigheden.' 'Meer incidenten' De lonen, die volgens de bond vaak rond het minimumloon liggen, noemt FNV 'onleefbaar' voor mensen die in de regio Amsterdam wonen. Ook hekelt de bond dat de werknemers vaak flexibele contracten hebben. Volgens FNV groeit het aantal passagiers dat over Schiphol reist veel harder dan het aantal banen. De omstandigheden zouden negatieve gevolgen hebben voor de veiligheid. 'Het aantal veiligheidsincidenten op de grond neemt significant toe, terwijl de meldingsbereidheid afneemt', staat in de brief. De bond wijt de problemen aan 'doorgeslagen efficiencybeleid' bij de aanbesteding van diensten en de afhandeling van passagiers en vracht. Bij luchthaven London Heathrow zouden voordat werd besloten tot uitbreiding eerst loonsverhogingen en andere betere arbeidsvoorwaarden zijn aangekondigd. De vakbond roept de minister en Schiphol op dat voorbeeld te volgen.
16/01 19u45  Bewoners Gronings dorp nemen heft in eigen hand tegen leegloopWat is er mis met wonen in een dorp? Niets, zeggen de inwoners van het Groningse Sauwerd. Zij zijn samen de strijd aangegaan tegen de leegloop van hun dorp. Om krimp tegen te gaan werden honderden inwoners mede-eigenaar van de enig overgebleven supermarkt in het dorp. Ellie van den Bos, een van de initiatiefnemers achter de corporatie, zegt dat het idee uit nood is geboren. 'Zonder een supermarkt verdwijnt de laatste mogelijkheid om hier boodschappen te doen en daarmee ook de leefbaarheid van het dorp.' Uit recente cijfers van het CBS blijkt dat onder meer in het uiterste noorden en zuiden mensen nog altijd wegtrekken uit dorpen. Naar aanleiding daarvan vraagt presentator Winfried Baijens zich in een nieuwe aflevering van de YouTube-serie Achter de headlines zich af wat er mis is met het leven in een dorp? Baijens zet de voordelen van het leven in een dorp als Sauwerd tegenover bestaande vooroordelen. Hij duikt in het natuurschoon en 'vangt' een vogel met 'wilsterflapper' Menno Zijlstra, bezoekt mevrouw Netta Berghuis, die al 89 jaar in Sauwerd woont en het dorp erg heeft zien veranderen en schuift aan bij het gezamenlijke diner voor dorpsgenoten in 'hun' buurtwinkel.
16/01 19u30  Praten over zelfmoordgedachten is belangrijk, maar hoe doe je dat?Praten over zelfdoding is belangrijk, zo blijkt uit onderzoek. Ook nabestaanden geven dat advies als iemand aan zelfmoord denkt. Maar: hoe praat je daarover? Iris Zuidweg en Stijn Loeffen zijn allebei trainer bij 113 Zelfmoordpreventie. Zij geven antwoord op een aantal veelgestelde vragen, die ook bij de NOS binnenkwamen. Hoe begin je een gesprek over zelfmoordgedachten? Praten over zelfdoding kan best spannend zijn, zeggen de trainers. Zuidweg: 'Je kan bang zijn dat je het verkeerde zegt, of dat je het misschien erger kan maken. Maar ik raad aan toch het gesprek aan te gaan. Begin met benoemen van wat je ziet bij de ander. Bijvoorbeeld: het valt me op dat je vaak zegt dat je het leven te zwaar vindt. Of: het valt me op dat je je terugtrekt.' Loeffen: 'Een gesprek hierover kan je ook langzaam opbouwen, door goed door te vragen. Belangrijk is wel dat je jouw zorgen heel concreet benoemt. Niet eromheen draaien. Duidelijk vragen, zoals: denk je wel eens aan zelfmoord? Dat voelt misschien gek, maar helpt wel om de ander te laten merken dat je er graag met diegene over wil praten.' Wat moet je in ieder geval doen of zeggen? Zuidweg: 'Als iemand geen antwoord wil geven, leg dan uit waarom je die vraag stelt. Dat je dit met goede intenties doet. Vraag waarom iemand het lastig vindt om erover te praten. En als iemand zegt zelfmoordgedachten te hebben, zorg dan dat je die goed onderzoekt. Op wat voor momenten heb je die gedachten? Hoe vaak? Wat maakt dat je daaraan denkt?' 'Mensen die dit soort gedachten hebben, voelen zich vaak klem zitten, alsof ze geen kant op kunnen. Laat iemand zijn verhaal vertellen. Vraag of iemand concrete plannen heeft, onderzoek de wanhoop goed. Vraag ook: wat vind jij dat we nu moeten doen? Hoe kunnen we samen hulp zoeken?' Wat moet je in ieder geval niet doen of zeggen? 'Meteen oplossingen of adviezen geven is geen goed idee', zegt Loeffen. 'Laat iemand eerst helemaal zijn verhaal vertellen. Luister. Dat is het allerbelangrijkste.' Zuidweg: 'Wees heel duidelijk over wat je wil weten en wat je daarmee gaat doen. Beloof niet dat je het niemand zult vertellen, wees daar eerlijk en duidelijk in. Maar zeg ook: als ik er met iemand over praat, dan doe ik dat niet zonder jou te vertellen wat er besproken wordt. Het is belangrijk voor jezelf en de veiligheid van de ander om niet alleen rond te lopen met deze informatie.' Hoe zoek je samen hulp? Stap één is meestal de huisarts, zegt Zuidweg. Of contact met een behandelaar. 'Je kunt ook voorstellen om samen naar de huisarts te gaan. Bel samen, of vraag wanneer de afspraak is en kom er de volgende dag op terug. Je kunt ook zelf de huisarts bellen met zorgen. Maar wat je ook doet: laat het niet los, hou contact met iemand.' Waar kan je terecht voor meer hulp of advies? Er zijn verschillende organisaties die kunnen helpen. Zo heeft 113 Zelfmoordpreventie een gratis online training ontwikkeld, deze staat op www.vraagmaar.nl/online-training. In deze training leer je hoe je zelfmoordgedachten kunt herkennen en hoe je het gesprek kunt beginnen. Heb jij hulp nodig? Zie 113.nl, de luisterlijn.nl of bel 0900-0113.
16/01 19u15  Poetin schudt de kaarten, maar welk spel speelt hij?Niemand zag het aankomen. President Poetin kondigde gisteren tijdens zijn jaarlijkse toespraak het vertrek van de voltallige Russische regering aan. In de Russische samenleving veroorzaakt het nauwelijks een rimpeling: niemand de straat de op, geen protesten, niets. Daarna ging het snel: het parlement, de Doema, stemde vanochtend in met de benoeming van de nieuwe premier: Michail Misjoestin. Voor veel Russen een onbekende, tot vandaag was hij hoofd van de belastingdienst. Poetin lijkt de kaarten hiermee flink aan het schudden. Is het een strategie om aan de macht te blijven? Een nieuwe baan voor Medvedev Het vertrek van de voltallige Russische regering in een tijd van economische tegenslagen heeft in de Russische samenleving nauwelijks een rimpeling veroorzaakt. Volgens de pas afgetreden premier Medvedev was het vertrek nodig, zodat president Poetin ruim baan heeft voor het realiseren van zijn gisteren voorgestelde grondwetswijzigingen. Poetin wil onder meer dat de premier voortaan door het parlement wordt gekozen en niet, zoals nu, door de president wordt aangewezen. Ook wil hij strengere eisen stellen aan presidentskandidaten. Waarom de regering precies op moest stappen, is niet duidelijk. Die logica moet dus ergens anders te vinden zijn, misschien wel in de nieuwe positie die speciaal voor Medvedev wordt gecreëerd. Medvedev wordt namelijk de nieuwe vice-voorzitter van de nationale veiligheidsraad. Voorzitter van dat invloedrijke orgaan is Poetin zelf. De veiligheidsraad wordt onder meer gevormd door de bestuurders van de zogeheten 'machtsministeries', zoals Defensie, Binnenlandse Zaken en de veiligheidsdiensten, en de regionale vertegenwoordigers van de president. Een nieuwe rol voor de veiligheidsraad De veiligheidsraad roept associaties op met het Politbureau, het collectieve leiderschap dat jaren geleden de Sovjet-Unie bestuurde. Het is denkbaar dat juist de veiligheidsraad het vehikel wordt waarmee Poetin ook na afloop van zijn presidentschap in 2024 aan - of in ieder geval vlakbij - het roer kan blijven. Iets soortgelijks zien we in buurland Kazachstan, waar de vroegere communistenleider Noersoeltan Nazarbajev bijna drie decennia lang de scepter zwaaide. Inmiddels tegen de tachtig, trad Nazarbajev vorig jaar terug om plaats te maken voor een nieuwe president, een vertrouweling. Nazarbajev is wel nog altijd, zoals Poetin, voorzitter van de nationale veiligheidsraad en leider van de regeringspartij. Bovendien bezit hij voor het leven de eretitel 'leider van de natie'. Hij blijft dus in het zadel, maar kan de dagelijkse beslommeringen overlaten aan president en regering. Een scenario dat Poetin wellicht ook aanspreekt. Een nieuwe rol voor de staatsraad Een andere optie voor Poetin is de staatsraad nieuw leven in te blazen. Tot dusverre is dat een tamelijk kleurloze instelling, waarbinnen de president en de leiders van de Russische regio's een paar maal per jaar gezamenlijk overleg voeren. Poetin wil de staatsraad opnemen in de grondwet, en daarmee een grotere rol geven in het landsbestuur. Wat voor rol precies weet nog niemand, misschien ook Poetin zelf nog niet. Maar het kan altijd van pas komen. Wat wel duidelijk lijkt, is dat de beoogde grondwetswijzigingen leiden tot een decentralisatie van de macht. De twee kamers van het Russische parlement krijgen meer invloed, de regering moet iets inleveren, de ongebreidelde macht die de zittende president nu heeft wordt ingeperkt. Een nieuwe Poetin komt er dus niet meer. De president kan bijvoorbeeld niet langer dan twee termijnen in het zadel zitten. In zo'n nieuw politiek bestel kan Poetin, bijvoorbeeld binnen die veiligheidsraad of staatsraad, een afzonderlijke functie bekleden, die hem boven alle partijen verheft en waarmee hij politieke onschendbaarheid behoudt. Daarmee behoudt Poetin zijn macht, vanuit een andere rol. Kan dit allemaal zomaar? Grote vraag blijft wat de Russische samenleving van dit alles vindt, en of dat iets uitmaakt voor de realisering van de plannen. Poetin heeft een grote commissie met bekende namen gevormd, die de hervorming moet voorbereiden, en een volksraadpleging voorgesteld, maar het is onduidelijk welke wettige basis er is voor zo'n volksstemming. Het gaat in ieder geval niet om een bindend referendum, en dus heeft de Russische kiezer hierin niet het laatste woord. Hoe Poetin dit spel precies speelt, is niet helemaal duidelijk. Maar het behouden van macht lijkt voor hem het belangrijkste. Hij wil in elk geval uitwijkmogelijkheden hebben in de toekomst. Op die manier krijgt Poetin nieuwe opties om (als premier, of in de Staatsraad) veel macht te behouden - zelfs als hij geen president kan zijn.
16/01 18u45  Rotterdam bruist van activiteiten rond SongfestivalIn Rotterdam zijn er rond het Songfestival activiteiten in alle hoeken van de stad. Dat verwacht projectmanager Dave Geensen. 'Wij hebben een oproep gedaan aan Rotterdammers om hun eigen plannen in te sturen. We hebben 260 plannen binnengekregen van inwoners die hun eigen feest willen geven tijdens het Songfestival. Een overweldigend aantal', zegt Geensen tegen regionale omroep Rijnmond. Rotterdammers konden tot 15 december hun plannen indienen. De organisatie heeft een paar weken tijd nodig om ze te beoordelen. Groot enthousiasme Reinier Weers, coördinator van het stadsprogramma, heeft alle plannen gelezen. 'Het enthousiasme in de stad is voelbaar en wij worden hier ook erg enthousiast van. We hadden dit eigenlijk ook wel verwacht want er zit veel organisatorisch talent in Rotterdam.' 'Er is de hele week lang pop-up programmering in de stad. In het centrum is een European Village waar van alles te doen is, met avondvullende shows. Het is een feest van iedereen voor iedereen en zeker ook voor de Rotterdammer.' De plannen gaan van karaoke tot op grote schermen met elkaar naar de shows kijken. 'Er is voor ieder wat wils. Voor ouderen, scholieren en de lhgtbi-community. Ik geloof dat er in april al een dragshow is waar mensen naartoe kunnen gaan.' Weers kan nog niet in detail treden omdat de mensen nog geen reactie op hun plannen hebben gekregen. 'Maar we voelen de swing enorm. We hadden zelfs commissieleden die op hun stoel aan het dansen waren bij de beoordeling.' 'Douze points voor Rotterdam' Koning Willem-Alexander verwees naar alle voorbereidingen op het Songfestival in zijn nieuwjaarstoespraak. 'Nederland is een land van praten, maar gelukkig ook een land van doen. De stad waar ze dat bij uitstek in de praktijk brengen is Rotterdam, waar ze zich voorbereiden op het Eurovisie Songfestival', zei de koning. 'Er wordt keihard gewerkt en ik weet zeker dat het een prachtig resultaat gaat opleveren. Douze points voor Rotterdam! Iedereen die erbij betrokken is: heel veel succes.'
16/01 18u45  Waarom Gambiaanse taxi's reclame maken voor een restaurant in HeerhugowaardIn de Gambiaanse hoofdstad Banjul kun je ze zomaar tegenkomen: Taxi's of bussen met naam van pannenkoekenrestaurant De Bolle Buik. Een beetje vreemd, want dit restaurant is te vinden in Heerhugowaard. Het is geen campagne om een tweede pannenkoekenrestaurant in Gambia te openen, zegt eigenaar Marvin Vader. Hij legt uit dat het een gevolg is van een actie van de vorige eigenaar. 'Ik heb dit restaurant zes jaar geleden overgenomen. De vorige eigenaren hebben vijftien jaar geleden een taxi naar Gambia gebracht', vertelt hij aan NH Nieuws. 'De taxi was een soort microkrediet voor een Gambiaanse jongen, zodat hij daarmee een taxibedrijf kon beginnen.' Taxibedrijf Die jongen heet Lamin en sinds 2005 runt hij in de hoofdstad Banjul taxibedrijf De Bolle Buik. 'Inmiddels rijden er acht auto's rond', vertelt voormalig eigenaar van het restaurant Gerrit van der Meer. 'En al die chauffeurs onderhouden zo hun familie.' Behalve zes taxi's rijden er ook twee schoolbussen van De Bolle Buik door Banjul. De wagens komen bijna allemaal uit Nederland. 'Voordat ze weggaan worden ze hier in de garage gekeurd, daarna gaan ze per schip naar Dakar', vertelt Van der Meer. 'Vanaf daar rijden ze over de weg verder naar Gambia.' Eenmaal aangekomen in Banjul worden de wagens overgespoten in de bedrijfskleuren. Van der Meer en zijn vrouw reizen een paar keer per jaar naar Gambia om te zien hoe het met Lamin en zijn taxibedrijf gaat. 'En hij komt regelmatig naar Nederland', vertelt Van der Meer. Als huidige uitbater vindt Vader het geen probleem dat de vorige eigenaren van zijn restaurant de naam aan Lamin hebben uitgeleend. 'Als restaurant hebben we hem anderhalf jaar geleden ook nog financieel gesteund.' Als eigenaar van het Gambiaanse taxibedrijf De Bolle Buik is Lamin uiteraard ook langs geweest bij het gelijknamige restaurant in Heerhugowaard, aldus Vader.
16/01 18u45  Van Laarhoven geland, 'te ziek om naar gevangenis te gaan'De verdediging van Johan van Laarhoven spant een kort geding aan tegen de staat om af te dwingen dat hij na terugkeer voor behandeling naar een ziekenhuis gaat. De voor witwassen veroordeelde voormalige coffeeshophouder landde na vijf jaar cel in Thailand vanavond op Schiphol. Hij mag de rest van zijn straf in Nederland uitzitten. Minister Grapperhaus heeft in een brief aan de Tweede Kamer geschreven dat Van Laarhoven naar een gevangenis wordt overgebracht, waar bij bezocht kan worden door familie en vrienden. Grapperhaus reisde in 2019 zelf naar Thailand af om Van Laarhoven naar Nederland te halen. De Nederlander zou in Thailand onder erbarmelijke omstandigheden hebben vastgezeten. Volgens advocaat Geert-Jan Knoops gaat Van Laarhoven naar de gevangenis in Vught. Daar wordt hij binnen 24 uur medisch onderzocht, waarna besloten wordt waar hij heen moet. Onacceptabel 'Dat is voor ons niet acceptabel. Hij is niet te behandelen in de gevangenis. Voor de aandoeningen die hij heeft, is een team van specialisten nodig. Los van het menselijke aspect dat hij eerst even op adem zou moeten kunnen komen,' zegt Knoops. Ook het penitentiair ziekenhuis in Scheveningen voldoet volgens Knoops niet. 'Ik heb heel slechte ervaringen met het gevangenisziekenhuis.' Knoops zegt dat Van Laarhoven door zijn jarenlange verblijf in een Thaise cel te ziek en te verzwakt is om hier weer direct naar de gevangenis te gaan. Het kort geding dient morgenmiddag om 14.00 uur bij de rechtbank in Den Haag. Van Laarhoven moet nog minstens 19 maanden uitzitten in Nederland. Zijn advocaten hebben daarvoor een gratieverzoek ingediend.
16/01 18u30  Ruim 500 varkensboeren melden zich voor stopsubsidieEr hebben zich 503 varkenshouders gemeld voor de uitkoopregeling voor boeren. Dat zijn er zo'n tweehonderd meer dan gedacht. De boeren kunnen een subsidie krijgen om te stoppen met hun bedrijf. De regeling, waar tot nu toe 180 miljoen euro voor is vrijgemaakt, is bedacht om een einde te maken aan de stankoverlast in de buurt van varkenshouderijen, maar is door de stikstofproblematiek meer in de belangstelling komen te staan. Het is de bedoeling dat de aanmelders binnen 13 weken te horen of zij in aanmerking komen voor de subsidie. Varkenshouders die de meeste stankoverlast veroorzaken, krijgen voorrang. Het ministerie streeft ernaar om zoveel aanvragen te honoreren. De boeren die subsidie krijgen, kunnen in het tweede kwartaal van 2020 beginnen met de afbouw van hun bedrijf. De eerste resultaten van het verminderen van de geuroverlast moeten dan volgend jaar merkbaar worden.
16/01 18u30  Appende Kamerleden wekken ergernis, 'het wekt geen echt geïnteresseerde indruk'Steeds meer mensen ergeren zich aan het smartphonegebruik van Kamerleden tijdens debatten. Dat merkt Kamervoorzitter Arib door het toenemend aantal klachten van burgers dat ze hierover ontvangt. De voorzitter begrijpt dat de smartphone van deze tijd is, maar wil ook dat Kamerleden zich ervan bewust zijn welk beeld door veelvuldig geapp tijdens debatten kan ontstaan. Soms- zoals tijdens de Algemene Beschouwingen- wijst ze Kamerleden daar ook op. Tijdens debatten zit bijna veertig procent van de Kamerleden op de mobiel, zo becijferde het Burgerinitiatief 'Fractie van Aandacht'. Tijdens 21 vergaderingen hielden waarnemers bij hoeveel politici in de zaal op dat moment op hun smartphone zaten te kijken. Arib: 'Het gaat volgens mij niet zozeer om de vraag hoe vaak Kamerleden en bewindspersonen op hun telefoon kijken, maar of ze het debat volgen, naar elkaar luisteren, elkaar in de ogen kijken. Als Kamer hebben we daarin een voorbeeldfunctie'. Geen geïnteresseerde indruk Het burgerinitiatief wil dat het bestuur van de Kamer de regels aanscherpt, maar het is nog de vraag of dat gaat gebeuren. Arib begrijpt dat alle informatie voor Kamerleden via de telefoon binnenkomt. 'Stukken, moties, nieuws, noem maar op. Vooral tijdens de lange debatten is het een belangrijk middel om op de hoogte te blijven van wat er buiten de plenaire zaal gebeurt'. Ze is dan ook niet voor een telefoonverbod, en heeft het idee dat Kamerleden zich er al bewuster van worden. Maar ze moeten wel blijven opletten, aldus de voorzitter, want een 'echt geïnteresseerde indruk wekt het niet'. Vorig jaar november klaagde een Kamerlid overigens over het mobiel gedrag van een bewindspersoon in de Kamer: Esther Ouwehand van de Partij voor de Dieren vond dat premier Rutte tijdens het stikstofdebat wel erg veel met zijn telefoon in de weer was. Rutte erkende later dat dat 'niet zo handig' was geweest.
16/01 18u15  NPO wil met streamingdiensten samenwerken voor 'hoogstaand drama'De Nederlandse Publieke Omroep staat open voor samenwerking met internationale mediapartijen om Nederlandse dramaseries van hoge kwaliteit te maken. Dat zei NPO-voorzitter Shula Rijxman in haar nieuwjaarstoespraak. Het zou voor het eerst zijn dat de publieke omroep de samenwerking zoekt met commerciële partijen die eigen distributiemogelijkheden hebben. 'We willen een experiment beginnen waarbij tot en met 2021 in totaal vijf producties mogelijk zijn. Partijen die zich hiervoor kunnen aanmelden zijn mediadiensten met een eigen platform, zoals bijvoorbeeld Netflix, Videoland, Disney Plus en Amazon', zei Rijxman. Ze noemt meer budget voor de Nederlandse creatieve industrie en meer zichtbaarheid als belangrijke voordelen. 'Met een experiment kunnen we een goed beeld krijgen van alle voor- en nadelen', zei Rijxman. De NPO zegt dat een 'uiterst zorgvuldige aanpak' nodig is, omdat dit soort samenwerkingen met commerciële partijen volgens de wet niet de 'publieke taakopdracht' van de omroep mag ondermijnen. Details over bijvoorbeeld aanmelding, financiering en uitzendrechten volgen later. Investeringen in dramaseries Het kabinet zei eerder te willen dat streamingdiensten en bioscopen een deel van hun omzet gaan investeren in Nederlandse films en series. Los van het samenwerkingsexperiment wil de NPO de komende jaren zelf ook blijven investeren in Nederlands drama, dat volgens Rijxman populair is onder kijkers. 'Ons publieke Nederlandse product is het waard om gezien en gehoord te worden in het overvolle medialandschap.' Rijxman kondigde verder aan dat ze een convenant wil sluiten met omroepen over diversiteit. Ook wordt er een actieplan ontwikkeld om jongeren beter te bereiken en jong talent meer ruimte te geven om zich bij de NPO te ontwikkelen. 'Heroverweeg plannen Ster' Ze riep de politiek op om de plannen over minder Ster-reclame te heroverwegen. 'Zorg ervoor dat de maatregelen niet ten koste gaan van de programma's waar ons publiek zo van geniet', zei ze. Rijxman haalde verder onder meer aan dat NPO 1 vorig jaar de best bekeken zender van het land was en dat in de top 25 van populairste programma's 19 programma's van de NPO stonden.
16/01 18u15  De zeven zussen domineren top-10 van best verkochte boeken van 2019De zeven zussen van de Ierse schrijfster Lucinda Riley is voor het tweede opeenvolgende jaar het best verkochte boek van Nederland geworden. Dat is door geen enkele auteur ooit eerder gepresteerd. Nog opmerkelijker is dat vier andere delen uit De zeven zussen-serie ook in de top-10 staan: op de vierde, vijfde, zevende en tiende plaats. Daarnaast staan er nog zes boeken van Riley in de top-100 van boekenstichting CPNB. Van het eerste deel van De zeven zussen (2014) zijn nu meer dan 350.000 boeken verkocht. Riley kreeg daarom vandaag bij de bekendmaking van de top-100 van 2019 een platina boek uitgereikt. Op zoek naar hun roots De zeven zussen gaat over zeven vrouwen die als kind zijn geadopteerd door een welgestelde man uit Genève. Bij zijn dood laat hij voor elke vrouw een brief na met aanwijzingen over haar afkomst. Dat is het vertrekpunt voor de zoektochten naar hun roots. Het levert verhalen vol spanning, liefde, verdriet en avontuur op. 'Dit zijn typische winkelboeken', zei de Nederlandse uitgever Sander Knol in 2018 in de Volkskrant over De zeven zussen-reeks. 'Dat wil zeggen: het gaat lopen dankzij het advies van een verkoper, door mond-tot-mondreclame, persoonlijk contact. Maar niet door een lovende recensie in de krant.' De boeken van Riley trokken voor het eerst Knols aandacht toen hij 'enorme stapels' in een boekhandel in Oslo zag liggen. Toen hij twee jaar later ook in Milaan stapels tegenkwam, zocht hij contact met Riley's agent om de boeken in Nederland te mogen uitgeven. Het best verkochte Nederlandse boek, Grand Hotel Europa van Ilja Leonard Pfeijffer, staat op de tweede plaats, De meeste mensen deugen van historicus Rutger Bregman neemt de derde plaats in. Ook de andere boeken in de top-10 zijn van Nederlandse auteurs: Façade van Esther Verhoef (op 6), Rinkeldekink van Martine Bijl (7) en Otmars zonen van Peter Buwalda (9). Uitgeleende boeken De top-10 van de meest uitgeleende boeken wordt gedomineerd door twee jeugdboekenseries: De waanzinnige boomhut-serie van Andy Griffiths en Terry Denton (op 1, 2, 4, 9 en 10) en de reeks Het leven van een loser van Jeff Kinney (op 5, 6, 7 en 8). Het eerste deel van De zeven zussen-serie bezet de derde plaats.
16/01 17u45  Excuses Amerikaanse presentatrice voor beschimpen litteken Joker-acteurDe Amerikaanse televisiepresentatrice Wendy Williams heeft haar excuses aangeboden aan mensen met een hazenlip nadat ze acteur Joaquin Phoenix belachelijk had gemaakt. Haar opmerkingen in haar veelbekeken entertainmentnieuwsshow vielen erg slecht bij mensen met schisis. Williams behandelde in haar programma de speelfilm Joker, waarvoor Phoenix een Oscarnominatie kreeg en in de prijzen viel bij de Golden Globes. Daarbij zei ze dat ze hem 'op een vreemde manier aantrekkelijk' vond. 'Als hij zijn snor scheert, heeft hij een haarlijnbreuk. Hij heeft zo'n, hoe noem je dat, hazenlip. Een gespleten gehemelte', zei Williams, terwijl ze met haar vinger haar bovenlip omhoogtrok en zo enige tijd doorpraatte. Phoenix vertelt zelden over zijn litteken, maar aangenomen wordt dat het een milde vorm van een hazenlip is. In reactie op de woede over haar televisieoptreden biedt ze nu via Twitter haar excuses aan. Daarbij liet ze weten dat ze een donatie doet aan een goed doel en een belangenvereniging voor mensen met schisis. 'En we moedigen Wendy-kijkers aan om meer te leren over mensen met een hazenlip en ze te ondersteunen.' De Amerikaanse vereniging voor mensen met een hazenlip of gespleten gehemelte wil dat de presentatrice ook in haar tv-programma excuses maakt, omdat ze daarmee een miljoenenpubliek heeft. 'Een verontschuldiging via Twitter is echt niet genoeg.' Een woordvoerder van de vereniging voegt daar tegenover de BBC aan toe dat iedereen met schisis ooit te maken heeft gehad met pestkoppen die hun lip omhoogtrekken om een hazenlip te imiteren. 'Met het sarcasme en de manier waarop ze verder over hem sprak, is het echt overduidelijk dat ze hem belachelijk wilde maken.' Vaker controversieel 'Het is niet voor het eerst dat Wendy Williams onder vuur ligt vanwege onhandige uitspraken in haar show. Ze praat gewoon zonder enig filter of blad voor de mond. Dat maakt haar entertaining, maar het brengt haar ook soms in de problemen', zegt vaste kijker Felicia van der Graaf. Eerder zei Williams onder meer dat ze de MeToo-beweging beu was en hekelde ze de Amerikaanse burgerrechtenbeweging NAACP en zwarte universiteiten omdat 'er geen wit alternatief is voor die organisaties'.
16/01 17u45  Tweede Kamer worstelt met veelvuldig smartphonegebruik tijdens debattenSteeds meer mensen storen zich aan het smartphonegebruik van Kamerleden tijdens debatten. Dat merkt Kamervoorzitter Arib door het toenemend aantal klachten van burgers dat ze hierover ontvangt. De voorzitter begrijpt dat de smartphone van deze tijd is, maar wil ook dat Kamerleden zich ervan bewust zijn welk beeld door veelvuldig geapp tijdens debatten kan ontstaan. Soms- zoals tijdens de Algemene Beschouwingen- wijst ze Kamerleden daar ook op. Tijdens debatten zit bijna veertig procent van de Kamerleden op hun mobiel, zo becijferde het Burgerinitiatief 'Fractie van Aandacht'. Tijdens 21 vergaderingen hielden waarnemers bij hoeveel politici in de zaal op dat moment op hun smartphone zaten te kijken. Arib: 'Het gaat volgens mij niet zozeer om de vraag hoe vaak Kamerleden en bewindspersonen op hun telefoon kijken, maar of ze het debat volgen, naar elkaar luisteren, elkaar in de ogen kijken. Als Kamer hebben we daarin een voorbeeldfunctie'. Geen geïnteresseerde indruk Het burgerinitiatief wil dat het bestuur van de Kamer de regels aanscherpt, maar het is nog de vraag of dat gaat gebeuren. Arib begrijpt dat alle informatie voor Kamerleden via de telefoon binnenkomt. 'Stukken, moties, nieuws, noem maar op. Vooral tijdens de lange debatten is het een belangrijk middel om op de hoogte te blijven van wat er buiten de plenaire zaal gebeurt'. Ze is dan ook niet voor een telefoonverbod, en heeft het idee dat Kamerleden zich er al bewuster van worden. Maar ze moeten wel blijven opletten, aldus de voorzitter, want een 'echt geïnteresseerde indruk wekt het niet'. Vorig jaar november klaagde een Kamerlid overigens over het mobiel gedrag van een bewindspersoon in de Kamer: Esther Ouwehand van de Partij voor de Dieren vond dat premier Rutte tijdens het stikstofdebat wel erg veel met zijn telefoon in de weer was. Rutte erkende later dat dat 'niet zo handig' was geweest.
16/01 17u30  Schouten: nog geen ophokplicht voor pluimveeIn Nederland komt nog geen ophokplicht voor pluimvee. In Oost-Europa is de vogelgriep uitgebroken en de Nederlandse pluimveesector is bang dat de besmettelijke dierenziekte naar Nederland komt. Minister Schouten vindt een ophokplicht nog niet nodig. Deskundigen houden de situatie nauwlettend in de gaten, zegt zij. Maandag wordt opnieuw bekeken hoe het ervoor staat. De minister noemt de manier waarop het vogelgriepvirus zich verspreidt in Europa wel 'zorgelijk'. Meldingen Pluimveeorganisaties vragen vandaag gezamenlijk in een brief aan minister Schouten om een ophokplicht. Rond de jaarwisseling kwamen meldingen van de vogelgriep uit Polen. Sindsdien is het virus ook opgedoken in Hongarije, Slowakije en Roemenië. 'Het probleem is al behoorlijk groot', zegt Gert-Jan Oplaat, voorzitter van de Vereniging van de Nederlandse Pluimveeverwerkende Industrie (Nepluvi). 'Het virus breidt zich in Polen uit richting de Duitse grens. Dus het komt onze kant op. Inmiddels is het virus ook vastgesteld bij een wilde vogel en die laat zich niet tegenhouden door de maatregelen die we kunnen nemen', zegt hij tegen RTV Oost. Daarmee doelt Oplaat op het extra reinigen en ontsmetten van bijvoorbeeld vrachtwagens. Dat gebeurt al, maar dat vind hij niet genoeg. Daarom moet het pluimvee dat buiten loopt wat hem betreft direct worden opgehokt. 'De tijd begint te dringen. Ik maak me grote zorgen.' Sneeuw Het ministerie benadrukt dat de najaarstrek van de vogels volgens deskundigen voorbij is. 'De vogels blijven nu op de plek waar zij zijn, tenzij ze door de strenge vorst of sneeuw verder moeten trekken omdat voedsel onbereikbaar wordt', laat het ministerie weten. Hennie de Haan, voorzitter van de Nederlandse Vakbond Pluimveehouders (NVP), zegt dat boeren op hun hoede zijn. 'Zeker nu er volgende week een koudefront is voorspeld in het oosten. Dan heb je kans dat wilde vogels naar Nederland trekken. Ze kunnen het virus met zich meedragen. Het virus is erg actief en het verspreidingsgebied groot.'
16/01 17u15  Minister De Jonge lobbyt tegen verplichte Europese aanbestedingen in de zorgMinister De Jonge van Volksgezondheid wil snel af van de Europese regel die gemeenten verplicht om zorgtaken Europees aan te besteden. Hij heeft daar vandaag in Straatsburg met Europarlementariërs uit verschillende landen over gepraat. De Jonge wijst erop dat de zorg geen markt is, 'laat staan een Europese markt'. De Jonge vindt de gedachte achter de Europese aanbestedingsregel begrijpelijk voor marktactiviteiten: bedrijven moeten dezelfde kansen krijgen om een opdracht binnen te halen. Maar volgens hem botst het 'met zaken die in de jeugdzorg en de thuiszorg gewoon belangrijker zijn: samenwerking en partnerschap in de wijk bijvoorbeeld'. Hij vindt het niet logisch om te denken dat mensen vanuit Portugal of Litouwen in de Nederlandse jeugdzorg aan de slag gaan. 'Dat gebeurt niet.' De Jonge wil 'hoe sneller, hoe beter' af van de Europese regelgeving voor de zorg, 'want het zorgt voor procedures die veel tijd en geld kosten, en dat komt de zorg niet ten goede'.
16/01 17u15  Advocaat: Van Laarhoven te ziek om naar gevangenis te gaanDe verdediging van Johan van Laarhoven spant een kort geding aan tegen de staat om af te dwingen dat hij direct voor behandeling naar een ziekenhuis gaat. Minister Grapperhaus heeft in een brief aan de Tweede Kamer geschreven dat Van Laarhoven na aankomst in Nederland naar een gevangenis wordt overgebracht, waar bij bezocht kan worden door familie en vrienden. De voormalige coffeeshophouder is nu onderweg van Thailand naar Nederland met een lijnvlucht van KLM. Volgens advocaat Geert-Jan Knoops, die zich ervoor heeft ingezet dat Van Laarhoven de rest van zijn straf in Nederland mag uitzitten, gaat hij naar de gevangenis in Vught. Daar wordt hij binnen 24 uur medisch onderzocht, waarna besloten wordt waar hij heen moet. Onacceptabel 'Dat is voor ons niet acceptabel. Hij is niet te behandelen in de gevangenis. Voor de aandoeningen die hij heeft, is een team van specialisten nodig. Los van het menselijke aspect dat hij eerst even op adem zou moeten kunnen komen,' zegt Knoops. Ook het penitentiair ziekenhuis in Scheveningen voldoet niet, volgens Knoops. 'Ik heb heel slechte ervaringen met het gevangenisziekenhuis.' Van Laarhoven zat jaren in de cel in Thailand. Zijn advocaat vindt dat hij daardoor te ziek en te verzwakt is. Het kort geding dient morgenmiddag om 14.00 uur bij de rechtbank in Den Haag. Van Laarhoven is veroordeeld tot een gevangenisstraf wegens witwassen. Hij moet nog minstens 19 maanden uitzitten in Nederland. Zijn advocaten hebben daarvoor een gratieverzoek ingediend.
16/01 17u00  Duitsland trekt miljarden uit voor compensatie sluiting kolencentralesDuitsland reserveert ruim 4 miljard euro om energiebedrijven te compenseren die getroffen gaan worden door de sluiting van kolencentrales. Dat heeft de Duitse minister van Financiën Olaf Scholz vandaag aangekondigd. Bijna een jaar geleden adviseerde een commissie dat Duitsland binnen twintig jaar moet stoppen met het gebruik van kolen om stroom op te wekken. Volgens dat advies zou uiterlijk in 2038 de laatste Duitse kolencentrale dicht moeten. Vandaag maakte de Duitse regering meer details bekend over de weg naar die Kohleausstieg. Onder meer dus over de compensatie voor de kolenbedrijven, waar gisteren tot diep in de avond over is onderhandeld met de bedrijven. De toegezegde miljarden staan los van de ruim 40 miljard euro die vorig jaar werden beloofd aan gebieden die sterk afhankelijk zijn van de kolenmijnen. Met het geld kunnen de regio's hun economie omvormen. In die regio's is er verdeeldheid en zijn veel zorgen, onder meer over de werkgelegenheid: Volgens energieminister Peter Altmaier onderstrepen de miljarden dat Duitsland klimaatbescherming serieus neemt. Als het aan Altmaier ligt, stemt het parlement eind deze maand al over de compensatie-afspraken. Milieuorganisaties reageren lauw op het nieuws uit Duitsland, omdat er in de tussentijd nog wel een nieuwe kolencentrale wordt geopend in Datteln, in de deelstaat Noordrijn-Westfalen. 'De bossen van Australië staan in brand en miljoenen mensen gaan de straat op tegen klimaatverandering, maar de Duitse overheid maakt de weg vrij voor een nieuwe kolencentrale', zegt Martin Kaiser, directeur van de Duitse afdeling van Greenpeace. Volgens Kaiser heeft bondskanselier Merkel een kans gemist om met een gedegen reactie op de klimaatcrisis te komen.
16/01 17u00  Geuzenpenning naar Saudische mensenrechtenorganisatieDe Saudische mensenrechtenorganisatie ACPRA krijgt de Geuzenpenning voor 2020. Volgens de organisatie die de penning uitreikt, probeert ACPRA met 'veel moed' en tegen 'een zeer zware prijs' de mensenrechtensituatie in Saudi-Arabië te verbeteren. ACPRA is de in 2009 opgerichte Saudi Civil and Political Rights Association, ook bekend als 'Hasm'. Het is een van de weinige mensenrechtenorganisaties in het land die onafhankelijk opereren. ACPRA probeert Saudiërs bewust te maken van mensenrechten, zoals de vrijheid van meningsuiting. De Saudische overheid probeert de organisatie monddood te maken. Sinds 2011 worden er regelmatig leden gearresteerd. In 2013 heeft een Saudische rechtbank de organisatie verboden. Volgens de rechter heeft ACPRA de rechtspraak beledigd en is de organisatie schadelijk voor de reputatie van Saudi-Arabië. Grote hervormingen Het Saudische regime zet ook de anti-terrorismewet in tegen ACPRA. Met die wet uit 2014 kan het ministerie van Binnenlandse Zaken Saudiërs te pas en te onpas arresteren en opsluiten. Volgens Amnesty International wordt de wet gebruikt tegen bijna iedereen die kritiek heeft op de staat. Toch blijft ACPRA zich in Saudi-Arabië inzetten voor grote hervormingen, zoals een democratisch gekozen parlement, onafhankelijke rechtspraak en een scheiding van de machten. ACPRA heeft bij de koning geklaagd over de behandeling van gevangenen en helpt families van mensen die vastzitten met juridische bijstand. Op 13 maart wordt de Geuzenpenning uitgereikt in de Grote Kerk in Vlaardingen. Oprichter Yahya Assiri neemt de onderscheiding voor hedendaagse vrijheidsstrijders en mensenrechtenactivisten in ontvangst.
16/01 16u45  Weggevoerde slachtoffers Holocaust herdacht in lichtmonumentAan. Uit. Als een soort hartslag licht een stapel stenen constant op. Het is een van de opstellingen van Levenslicht, een nieuw werk van Daan Roosegaarde dat vandaag wordt onthuld. 'Overdag is het een steen, niets bijzonders. Maar 's avonds worden ze onder een speciaal uv-licht lichtgevend en 'ademen ze' in het licht', vertelt de kunstenaar. Er zijn 104.000 stenen gemaakt, voor elk Nederlands Holocaustslachtoffer één. 'Vanavond gaan we het kunstwerk openen in Rotterdam en daarna verspreiden al die stenen zich naar de gemeenten met een Holocaustverleden. Het is dus een moment en een monument.' Het is 27 januari 75 jaar geleden dat vernietigingskamp Auschwitz werd bevrijd. Roosegaarde kreeg van het Nationaal Comité 4 en 5 mei de opdracht om voor die gelegenheid een speciaal werk te maken. 'De vraag was om iets te maken wat door heel Nederland te zien is, om te laten zien dat het ook in heel Nederland is gebeurd', vertelt Roosegaarde in het NOS Radio 1 Journaal. Joodse traditie 'Ik ben veertig, ik heb de oorlog niet meegemaakt, dus ik ging mijn huiswerk doen. Inlezen, prototypes maken. Ik ging naar Auschwitz en Westerbork. Ik had dit als scholier allemaal al eens gehoord, maar het was belangrijk om het de afgelopen anderhalf jaar nog eens te zien.' Wat de meeste indruk maakte, waren de gesprekken die Roosegaarde voerde met familie van nabestaanden. 'De oorlog leeft nog steeds, zij refereren er nog vaak aan. Aan de ene kant wil je er een nieuwe ervaring of invulling aan geven en aan de andere kant wil je dat doen met respect voor het verleden.' Het idee om iets met stenen te doen, keek Roosegaarde af van de Joodse traditie om stenen op een graf te leggen. 'Ik vond dat een mooie traditie. Je maakt het persoonlijk en je bouwt op bestaande monumenten. Eigenlijk is Levenslicht ook een soort platform waar mensen hun eigen invulling aan geven. En ik vind het heel bijzonder om te zien dat dat ook echt gebeurt.' Ook in Delfzijl ligt een stapel stenen van Roosegaarde. 'Wij hebben het werk in het station gezet, omdat dit gebouw het laatste is dat de slachtoffers hebben gezien', vertelt Elex Kappen van het lokale herdenkingscomité, terwijl hij knielt bij een stapeltje van Roosegaardes stenen. 'Delfzijl is een van de eerste plaatsen waar de Joodse bevolking is weggehaald. Het is een beladen plek en daarom vonden we het belangrijk om dit hier te plaatsen.' 'Jullie moeten weg' Op 11 maart 1942 werden Joden in Delfzijl gedwongen om te vertrekken naar Amsterdam. Dat gebeurde in een vrij vroeg stadium van de oorlog omdat de bezetter dacht dat Joden in havenplaatsen anders zouden ontsnappen naar Scandinavië of Engeland. Na de oorlog keerde slechts een enkeling terug naar Delfzijl, de 300 jaar oude Joodse gemeente van de stad is sindsdien verdwenen. 'Tegen zoveel onschuldige mensen is gezegd: wij willen jullie niet meer hebben in onze samenleving, jullie moeten weg. Dit monument helpt misschien om daar toch eens over na te denken', zegt Kappen. 'Dat je beseft hoe erg het is om dat te horen. En dat dit ook weer terug kan komen.' Roosegaarde merkte dat ook in de gesprekken die hij had met nabestaanden. 'De vrijheid van vandaag heeft een soort kwetsbaarheid. Oorlog kan zo weer gebeuren, het thema is nog steeds heel actueel. Dat vind ik heel indrukwekkend. Dit kunstwerk gaat over de Joodse traditie, over het belang van vrijheid, maar ook over de toekomst. Dat je ernaar kunt kijken en kunt denken: wat betekent die vrijheid voor mij eigenlijk?'
16/01 16u30  Elektrische, ultramoderne Urker viskotter voor de eerste keer op zeeHendrik Kramer uit Urk heeft een van de meest moderne viskotters ter wereld. Het schip heet 'Metanoia', wat verandering van denken betekent. Het schip wordt elektrisch aangedreven en verbruikt vergeleken met een gewone kotter 80 procent minder brandstof. Het schip is net terug van de eerste zeereis. 'Het ging eigenlijk bijzonder goed voor de eerste keer. We hebben alle weertypes gehad en het schip vaart prima. De visopbrengst viel nog tegen maar de nieuwe netten moeten nog soepeler worden. Komt goed', zegt schipper en eigenaar Hendrik Kramer tegen Omroep Flevoland. Het schip is gebouwd door de Urker Stichting Masterplan Duurzame Visserij. De stichting wil met innovaties de visserij in de toekomst rendabel houden en duurzamer maken. De Metanoia is uitgebreid gekeurd, maar toch was het een spannende dag. 'Het voor de eerste keer netten uitgooien is bijzonder. De zee ging flink tekeer. We moesten laten zien hoe wendbaar het schip is en hoe snel een noodstop gaat bij de kotter. Gelukkig werkt alles', zegt een opgeluchte Kramer. 'Het is een modern schip en klaar voor de visserij van de toekomst', zegt Pim Visser van de belangenorganisatie VisNed. Het elektrische schip is onderdeel van een plan om de Noordzeevisserij te verduurzamen. 'Het uiteindelijke doel is een zogenoemde zero-impactkotter.' Deze zero-impactkotter bestaat nu alleen nog op de tekentafel van onder andere TNO, de TU Delft en de Universiteit Utrecht. Volgens VisNed mag dit schip geen impact hebben op het milieu en de zeebodem. Wanneer zo'n kotter de zee op gaat is nog niet duidelijk. Volgens Visser is het een groot project dat nog jaren gaat duren. Schipper Kramer vindt een verandering van denken echt nodig in de visserij. 'Allereerst omdat de brandstofprijzen omhoog gaan en het steeds minder rendabel wordt om te vissen. Een kotter gebruikt tienduizenden liters brandstof per week. Daarnaast is het ook nog eens slecht voor het milieu.' 'Dat is toch geen kotter?!' De Metanoia heeft een andere vorm en glijdt beter door het water. 'Dat is fijn, want ik heb snel last van zeeziekte', aldus Kramer. Op Urk valt het gevaarte nogal op. 'Wat nu aan de kade ligt hier is toch geen kotter, wat een raar schip! Ik ben deze opmerking inmiddels wel gewend', zegt Kramer. Zijn elektrische kotter krijgt volop navolging. 'Veel bouwers zijn ons na gaan doen. Ook vanuit Frankrijk is bijvoorbeeld interesse. Ik moet altijd wel grinniken omdat we eerst een beetje uitgelachen werden met ons schip. Nu we bewezen hebben dat je heel veel geld kunt besparen met deze manier van vissen worden we wel serieus genomen.'
16/01 16u15  Nieuw investeringsfonds voor innovatieve en groene bedrijven van startHet investeringsfonds Invest-NL gaat vandaag van start. Met 1,7 miljard euro in kas gaat het geld lenen aan bedrijven die zich bezighouden met innovatie of de energietransitie. Het fonds staat onder leiding van oud-minister en oud-PvdA-leider Wouter Bos. Volgens Bos is het fonds vooral geïnteresseerd in investeringen die voor de markt te riskant zijn. 'Als je denkt aan nieuwe technologieën die gefinancierd moeten worden om de energietransitie een beetje op het goede spoor te krijgen, dan vinden veel banken dat te risicovol. En dat zijn dan typisch de gevallen waarvan wij zeggen: 'Nou als jullie dat niet durven of niet in je eentje durven, dan doen wij mee.' Publiek geld Het geld voor de investeringen is publiek geld, beschikbaar gesteld door de overheid. Maar verder heeft het fonds weinig met het Rijk te maken. Het moet zichzelf bedruipen en mag daarom alleen investeringen doen die zichzelf op termijn kunnen terugverdienen. Daarbij gaat het vaak om nieuwe technologieën en projecten die in de ontwikkelfase al succesvol zijn gebleken. De eerste horde is dan al genomen, maar er is nog extra geld nodig voor verbeteringen of om het bedrijf verder uit te bouwen. In die risicovolle fase laat rendement vaak lang op zich wachten, waardoor banken en particuliere investeerders afhaken. Maximaal de helft Invest-NL wil in dat gat springen. Het fonds rekent erop dat investeringen vaak pas na een periode van zeven tot twintig jaar worden terugverdiend. Het fonds een investeringsdrempel: de minimale investering is vijf miljoen euro. Daarbij geldt ook dat de investering maximaal de helft mag zijn van het benodigde bedrag. Idee is dat het fonds daarmee een voortrekkersrol vervult en andere bedrijven en investeerders meekrijgt om de andere helft van het bedrag bij te leggen. Bos zegt dat het fonds niet wil concurreren met marktpartijen maar juist een welkome aanvulling wil zijn op wat banken en andere verschaffers van risicokapitaal nu al doen. Ook zegt hij dat financiering uit het fonds geen staatssteun is en dat bedrijf er een marktconform rendement mee moeten halen. 'Als je veel risico neemt, dan moet daar een prijs voor betaald worden. We zoeken wel rendement, alleen het grote verschil is dat wij dat steeds weer opnieuw doen, in heel risicovolle projecten.' Lange termijn Invest-NL richt zich dus allereerst met financiële steun op innovatieve, snelgroeiende bedrijven en bedrijven die werken aan de energietransitie. Op de lange termijn is het daar niet toe beperkt en komen ook andere projecten in aanmerking. Werkgeversorganisatie VNO-NCW laat weten blij te zijn dat het fonds nu van start gaat. 'Wij hebben sinds 2015 actief gewezen op het belang van een investeringsfonds als dit', zegt een woordvoerder. 'Het is essentieel voor het aanjagen van investeringen, om de economie te vergroenen en om complexe projecten op de lange termijn te financieren.'
16/01 16u15  Kamercommissie en imam steggelen voor rechter over 'verdwenen' documentenDe islamitische Stichting alFitrah heeft wel degelijk de documenten in bezit die door de Tweede Kamer worden opgeëist. Dat zei advocaat Van Uden van de parlementaire ondervragingscommissie vanochtend bij een zitting bij de rechtbank in Den Haag. De Tweede Kamer wil de stukken hebben voor het onderzoek van een Kamercommissie naar de financiering van salafistische moskeeën. Omdat de Utrechtse stichting weigert stukken over te dragen, is de commissie naar de rechter gestapt. De Utrechtse imam Suhayb Salam zegt de stukken niet meer te hebben, omdat die 3,5 jaar geleden in beslag zijn genomen door de FIOD en het OM. Dat gebeurde bij een inval in zijn islamitisch centrum in de Utrechtse wijk Overvecht. Maar volgens de advocaat van de Kamercommissie heeft hij die stukken inmiddels weer terug. Bovendien wil de commissie ook de stukken van daarna. De Kamer vermoedt onder meer dat de stichting geld uit het buitenland heeft gekregen, waarmee religieus fundamentalisme wordt gestimuleerd en de integratie in de Nederlandse samenleving wordt tegengewerkt. Onder de stichting vallen een moskee en andere organisaties waarvan Salam de leiding heeft. Verhoren Op 10 februari beginnen in de Tweede Kamer de verhoren waarmee het parlement meer zicht probeert te krijgen op 'ongewenste beïnvloeding van maatschappelijke en religieuze organisaties in Nederland, zoals moskeeën, uit onvrije landen'. Voor die eerste verhoren zijn al mensen uitgenodigd, maar niet de salafistische prediker Salam. Toch eist de commissie wel dat hij alle stukken aanlevert over een periode van 10 jaar. Geen parlementaire enquête Volgens de advocaat van Salam, Boumanjal. gaat de commissie zijn boekje te buiten. Hij wees er vandaag op dat de ondervragingscommissie niet de status heeft van een parlementaire enquête. De commissie zou geen nieuw onderzoek mogen doen, maar enkel mogen putten uit al bestaande onderzoeken, zoals die van de FIOD en wetenschappelijke studies. Advocaat van Uden van de Tweede Kamercommissie wierp tegen dat de verzoeken om informatie te krijgen van alFitrah wel degelijk passen bij een parlementaire ondervraging. Imam Salam zei tijdens de zitting dat er geen stukken van na de inval van 2016 meer zijn. Allereerst omdat er geen notulen meer worden gemaakt. En ook omdat alFitrah en stichtingen die daaraan zijn verbonden nauwelijks nog actief zijn. De advocaat zei wel dat er in het verleden geld is geaccepteerd uit Koeweit. Dat ging volgens hem om 'liefdadigheidsgeld'. Er kwam geen geld uit Turkije en Saudi-Arabië, benadrukte hij. Onveilige landen Tijdens de zitting was er veel discussie over een lijst met 'onveilige landen' en 'deels onveilige landen'. De Kamercommissie wil weten of er geldstromen uit die landen gaan naar islamitische organisaties. Advocaat Boumanjal vindt het slordig dat er geen duidelijke definitie is van die deels onveilige landen. 'Want welke landen vallen daaronder?', zo vroeg hij zich hardop af. 'Is Polen ook een onvrij land omdat rechters daar hun werk niet vrijelijk kunnen doen?'. Niet duidelijk werd tijdens de zitting of andere islamitische organisaties gevraagde documenten wel hebben gegeven aan de Kamercommissie. In het belang van het onderzoek wilde de advocaat van de commissie niet laten weten wie er verder wordt onderzocht. De rechter doet vrijdag uitspraak.
16/01 16u00  Weggevoerde slachtoffers Holocaust keren terug in lichtmonumentAan. Uit. Als een soort hartslag licht een stapel stenen constant op. Het is een van de opstellingen van Levenslicht, een nieuw werk van Daan Roosegaarde dat vandaag wordt onthuld. 'Overdag is het een steen, niets bijzonders. Maar 's avonds worden ze onder een speciaal uv-licht lichtgevend en 'ademen ze' in het licht', vertelt de kunstenaar. Er zijn 104.000 stenen gemaakt, voor elk Nederlands Holocaustslachtoffer één. 'Vanavond gaan we het kunstwerk openen in Rotterdam en daarna verspreiden al die stenen zich naar de gemeenten met een Holocaustverleden. Het is dus een moment en een monument.' Het is 27 januari 75 jaar geleden dat vernietigingskamp Auschwitz werd bevrijd. Roosegaarde kreeg van het Nationaal Comité 4 en 5 mei de opdracht om voor die gelegenheid een speciaal werk te maken. 'De vraag was om iets te maken wat door heel Nederland te zien is, om te laten zien dat het ook in heel Nederland is gebeurd', vertelt Roosegaarde in het NOS Radio 1 Journaal. Joodse traditie 'Ik ben veertig, ik heb de oorlog niet meegemaakt, dus ik ging mijn huiswerk doen. Inlezen, prototypes maken. Ik ging naar Auschwitz en Westerbork. Ik had dit als scholier allemaal al eens gehoord, maar het was belangrijk om het de afgelopen anderhalf jaar nog eens te zien.' Wat de meeste indruk maakte, waren de gesprekken die Roosegaarde voerde met familie van nabestaanden. 'De oorlog leeft nog steeds, zij refereren er nog vaak aan. Aan de ene kant wil je er een nieuwe ervaring of invulling aan geven en aan de andere kant wil je dat doen met respect voor het verleden.' Het idee om iets met stenen te doen, keek Roosegaarde af van de Joodse traditie om stenen op een graf te leggen. 'Ik vond dat een mooie traditie. Je maakt het persoonlijk en je bouwt op bestaande monumenten. Eigenlijk is Levenslicht ook een soort platform waar mensen hun eigen invulling aan geven. En ik vind het heel bijzonder om te zien dat dat ook echt gebeurt.' Ook in Delfzijl ligt een stapel stenen van Roosegaarde. 'Wij hebben het werk in het station gezet, omdat dit gebouw het laatste is dat de slachtoffers hebben gezien', vertelt Elex Kappen van het lokale herdenkingscomité, terwijl hij knielt bij een stapeltje van Roosegaardes stenen. 'Delfzijl is een van de eerste plaatsen waar de Joodse bevolking is weggehaald. Het is een beladen plek en daarom vonden we het belangrijk om dit hier te plaatsen.' 'Jullie moeten weg' Op 11 maart 1942 werden Joden in Delfzijl gedwongen om te vertrekken naar Amsterdam. Dat gebeurde in een vrij vroeg stadium van de oorlog omdat de bezetter dacht dat Joden in havenplaatsen anders zouden ontsnappen naar Scandinavië of Engeland. Na de oorlog keerde slechts een enkeling terug naar Delfzijl, de 300 jaar oude Joodse gemeente van de stad is sindsdien verdwenen. 'Tegen zoveel onschuldige mensen is gezegd: wij willen jullie niet meer hebben in onze samenleving, jullie moeten weg. Dit monument helpt misschien om daar toch eens over na te denken', zegt Kappen. 'Dat je beseft hoe erg het is om dat te horen. En dat dit ook weer terug kan komen.' Roosegaarde merkte dat ook in de gesprekken die hij had met nabestaanden. 'De vrijheid van vandaag heeft een soort kwetsbaarheid. Oorlog kan zo weer gebeuren, het thema is nog steeds heel actueel. Dat vind ik heel indrukwekkend. Dit kunstwerk gaat over de Joodse traditie, over het belang van vrijheid, maar ook over de toekomst. Dat je ernaar kunt kijken en kunt denken: wat betekent die vrijheid voor mij eigenlijk?'
16/01 15u15  PvdD: 350 inspecteurs voor twintig slachtingen per seconde is te weinigDe Partij voor de Dieren wil dat er fors meer inspecteurs komen voor de slacht. Kamerlid Wassenberg zegt dat er 642 miljoen dieren per jaar worden geslacht en dat daar 350 inspecteurs tegenover staan, die voor een deel parttime werken. Hij stelt dat er sinds 2007 zeker honderd doden zijn gevallen door bacteriën die van dier op mens worden overgedragen. Wassenberg gaat uit van de meest recente cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek, uit 2018. '642 Miljoen geslachte dieren per jaar, dat zijn gemiddeld twintig slachtingen per seconde', zei hij in de Tweede Kamer. 'Dat betekent dat er in de drie uur die voor dit debat is uitgetrokken 220.000 dieren worden geslacht.' De Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit heeft volgens hem 290 voltijdsbanen voor inspecteurs die zich alleen met de slacht bezighouden. 'Uitgaande van een 40-urige werkweek en 46 werkweken, kom ik op een gemiddelde van 1200 slachtingen per uur die door één inspecteur zouden moeten worden gecontroleerd. Dat lukt niet en daarom zie je vrij veel besmettingen door het eten van besmet vlees.' Q-koorts en listeria Het Kamerlid van de Partij voor de Dieren wijst erop dat er sinds de uitbraak van Q-koorts in 2007 zeker honderd doden zijn gevallen. Bij de Q-koorts ging het overigens niet om geslachte dieren. Recentelijk nog werd bekend dat drie mensen zijn overleden door listeria in vleeswaren. Minister Bruins voor Medische Zorg zegt dat er geen inspecteurs bijkomen. Volgens hem zijn de slachtbedrijven in de eerste plaats zelf verantwoordelijk voor de kwaliteit van hun producten. 'Als je ervan uit gaat dat alles door de handen van de controleurs moet gaan, dan zitten we op het verkeerde spoor.' Hij zegt dat er gerichte controles plaatsvinden.
16/01 15u15  Vraagtekens bij rol minister in verbieden motorbendesIn de Tweede Kamer is veel steun voor een plan om het makkelijker te maken om criminele motorbendes te verbieden, maar Kamerleden hebben ook veel kritische kanttekeningen. De Kamer behandelde vandaag een initiatiefwet daarover van de regeringspartijen VVD, CDA en ChristenUnie en de oppositiepartijen PvdA en SGP. Kern van dat voorstel is dat de minister voor Rechtsbescherming zelf de bevoegdheid krijgt 'organisaties die een cultuur van wetteloosheid creëren' met onmiddellijke ingang te verbieden. De indieners denken dat dat veel sneller en effectiever gaat dan de huidige praktijk van alleen een rechterlijk verbod. Bij de behandeling in de Kamer sprak behalve de vijf indieners ook 50Plus zijn steun uit. De partijen vinden dat een paar organisaties in Nederland zich zozeer buiten de rechtsorde plaatsen en daarmee de veiligheid bedreigen dat hun zonder veel rompslomp het functioneren onmogelijk moet kunnen worden gemaakt. In die gevallen moet de minister kunnen ingrijpen. Politieke passanten Regeringspartij D66 en de oppositiepartijen PVV, SP en GroenLinks onderschrijven allemaal dat er hard moet worden opgetreden tegen ondermijnende organisaties, maar ze zijn zeer kritisch over een rol voor de minister. Ze wijzen erop dat ministers 'passanten' zijn en misschien wel in de verleiding kunnen komen om onwelgevallige organisaties om politieke redenen te verbieden. Voorstanders van de wet benadrukken dat dat helemaal niet de bedoeling is: politieke partijen, vakbonden en kerkgenootschappen worden in de initiatiefwet uitgezonderd van een mogelijk verbod door de minister. Alleen straf als geen beroep meer mogelijk is Critici zeggen ook dat er misschien wel andere middelen zijn om een verbod te versnellen ten opzichte van de huidige praktijk. Nu is het alleen maar strafbaar om mee te werken aan een organisatie als die 'onherroepelijk' door de rechter is verboden. Dat betekent dus dat iemand pas een straf kan krijgen als er geen hoger beroep tegen het verbod meer kan worden ingesteld. D66 en een deel van de oppositie vragen zich af of het woordje 'onherroepelijk' niet uit de wet kan worden geschrapt. De behandeling van de initiatiefwet door de Kamer gaat later verder. Dan zal minister Dekker ook zeggen wat hij ervan vindt. Hij moet dan ook ingaan op de vraag hoe het voorstel zich verhoudt tot plannen die het kabinet zelf ook al heeft om een verbod in te stellen op 'Outlaw Motorcycle Gangs'. Dat voornemen staat in het regeerakkoord.
16/01 15u00  Onderzoeksraad start uitgebreid onderzoek naar flatbrand ArnhemDe Onderzoeksraad voor Veiligheid (OVV) is een officieel onderzoek begonnen naar de flatbrand in Arnhem op nieuwjaarsnacht. Kort na de brand deed de Onderzoeksraad al een verkennend onderzoek, waarbij OVV-onderzoekers op 2 januari al de flat bezochten. Nu is dus besloten een officieel onderzoek te starten. Zo zag de flat er na de brand van binnen uit: Bij de brand kwamen een 39-jarige man en zijn 4-jarige zoontje om het leven. Ze werden in de lift gevonden met de moeder (36) van het gezin en de dochter van 8 jaar. Zij raakten zwaargewond. Het vuur in het pand ontstond rond 01.00 uur toen door vuurwerk een bankstel in de hal vlam vatte, is te zien op camerabeelden. Door de brand viel de elektriciteit uit. Het gezin stond op dat moment in de lift; ze raakten buiten bewustzijn. Na de brand werden twee jongens van 12 en 13 jaar opgepakt. Drie aspecten De OVV gaat de flatbrand op drie aspecten doorlichten. Er wordt gekeken naar het ontwerp van de flat, en dan met name naar het gebruik van de hal en vluchtwegen. Ook zal het gebruik van liften bij brand worden onderzocht en de inzet van de brandweer. De verwachting is dat het OVV-onderzoek ongeveer een jaar zal duren.
16/01 15u00  Erdogan stuurt meer troepen naar Libië als 'signaal voor onderhandelingen'Turkije stuurt meer troepen naar Libië om de regering van premier Sarraj te ondersteunen. President Erdogan zond eerder al 35 militairen om het Libische regeringsleger te ondersteunen. De troepen van Sarraj voeren een felle strijd om de macht met de troepen van krijgsheer Haftar, die het grootste deel van het land in handen heeft en recent onder meer de stad Sirte in handen kreeg. Correspondent Melvyn Ingleby denkt dat Erdogan met de extra troepen een signaal wil afgeven voor de vredestop over Libië, die komende zondag in Berlijn wordt georganiseerd. 'Hiermee kan hij aan de betrokken partijen een waarschuwing afgeven.' Afgelopen maandag ging een aangekondigd staakt-het-vuren niet door, nadat Haftar het overleg had verlaten omdat hij niet wil dat Turkije deelneemt aan de gesprekken. Risico's Met deze nieuwe stap hoopt Erdogan hem opnieuw aan de onderhandelingstafel te krijgen, denkt Ingleby. 'Het feit dat Turkije niet zegt hoeveel troepen het stuurt, onderstreept dat dit eerder een algemene waarschuwing is dan de voorbereiding van een offensief.' Tripoli heeft tijdens de opmars van Haftar meerdere landen om militaire steun gevraagd. Alleen Ankara zegde dat toe. Zowel de Europese Unie als de Verenigde Staten noemde die steun 'een roekeloze vorm van buitenlandse inmenging'. Tot dusver hielden Turkse militairen zich alleen bezig met het coördineren en trainen van regeringstroepen. Volgens The Guardian wordt het vechten overgelaten aan Syrische milities, die door Turkije zijn getraind. De correspondent wijst erop dat de militaire operatie veel risico's voor Erdogan meebrengt. 'Turkije heeft geen vliegdekschip, waardoor het alleen vanuit Turkse bases luchtsteun kan bieden.' Daarnaast klinkt er vanuit eigen land kritiek op de impopulaire interventie. Belang voor Erdogan Toch is het voor Erdogan van groot belang om Libië uit handen van Haftar te houden. De oud-generaal geniet steun van landen die Turkije niet goedgezind zijn, zoals Egypte en de Verenigde Arabische Emiraten. Ook heeft Turkije veel investeringen in Libië uitstaan. Onlangs heeft Turkije met de regering in Tripoli een maritiem akkoord gesloten, waarbij de wateren van beide landen met elkaar werden verbonden, zodat Ankara aanspraak kan maken op olie en gas in de Middellandse Zee. Vandaag voegde Erdogan daar aan toe dat landen geen olie voor de Libische kust mogen winnen zonder goedkeuring van Ankara en Tripoli. Vredestop in Berlijn De Duitse minister van Buitenlandse Zaken, Heiko Maas. is vandaag in Libië om te overleggen met Haftar, ter voorbereiding op de Libië-conferentie van komende zondag. Volgens Maas is de top 'de beste kans om iets te bereiken in het vredesproces.' Vandaag zegde Frankrijk en het Verenigd Koninkrijk toe naar de top te komen, die wordt geleid door Bondskanselier Merkel. Ook de Libische regering in Tripoli, Turkije, Rusland, de Verenigde Staten, China en Italië zullen vertegenwoordigd zijn. Volgens een bron van de Turkse staatsomroep zal ook Haftar zijn opwachting maken. Hoe heeft het zover kunnen komen? In deze video leggen we het uit:
16/01 14u45  'Schuif gezellig aan': Sesamstraat-marathon voor Aart StaartjesAls eerbetoon aan Aart Staartjes zendt de NTR vrijdag een Sesamstraat-marathon uit. Die is te zien van 17.00 tot 20.00 uur op het themakanaal Zappelin. De NTR heeft gekozen voor afleveringen waarin de acteur een belangrijke rol speelt. Ook worden er liedjes uitgezonden die door Staartjes worden gezongen. Deze hele week herdenkt de NTR de zondag overleden Staartjes. Na elke uitzending van zowel Sesamstraat als Het Klokhuis op NPO 3 komt een foto van Staartjes in beeld, met daarbij de tekst 'Dag Aart.' Zondag wordt ook op themakanaal NPO 1 Extra stilgestaan bij het overlijden van Staartjes. Vanaf 14.00 uur worden onder meer afleveringen van De Stratemakeropzeeshow, J. J. de Bom voorheen de Kindervriend en De Film van Ome Willem herhaald. Ook zendt het kanaal interviews met Staartjes uit. Staartjes wordt vrijdag in besloten kring begraven in zijn woonplaats Dronryp in Friesland.
16/01 14u15  Steun en kritiek op rol minister bij verbieden motorbendesIn de Tweede Kamer is veel steun voor een plan om het makkelijker te maken om criminele motorbendes te verbieden, maar Kamerleden hebben ook veel kritische kanttekeningen. De Kamer behandelde vandaag een initiatiefwet daarover van de regeringspartijen VVD, CDA en ChristenUnie en de oppositiepartijen PvdA en SGP. Kern van dat voorstel is dat de minister voor Rechtsbescherming zelf de bevoegdheid krijgt 'organisaties die een cultuur van wetteloosheid creëren' met onmiddellijke ingang te verbieden. De indieners denken dat dat veel sneller en effectiever gaat dan de huidige praktijk van alleen een rechterlijk verbod. Bij de behandeling in de Kamer sprak behalve de vijf indieners ook 50Plus zijn steun uit. De partijen vinden dat een paar organisaties in Nederland zich zozeer buiten de rechtsorde plaatsen en daarmee de veiligheid bedreigen dat hun zonder veel rompslomp het functioneren onmogelijk moet kunnen worden gemaakt. In die gevallen moet de minister kunnen ingrijpen. Politieke passanten Regeringspartij D66 en de oppositiepartijen PVV, SP en GroenLinks onderschrijven allemaal dat er hard moet worden opgetreden tegen ondermijnende organisaties, maar ze zijn zeer kritisch over een rol voor de minister. Ze wijzen erop dat ministers 'passanten' zijn en misschien wel in de verleiding kunnen komen om onwelgevallige organisaties om politieke redenen te verbieden. Voorstanders van de wet benadrukken dat dat helemaal niet de bedoeling is: politieke partijen, vakbonden en kerkgenootschappen worden in de initiatiefwet uitgezonderd van een mogelijk verbod door de minister. Alleen straf als geen beroep meer mogelijk is Critici zeggen ook dat er misschien wel andere middelen zijn om een verbod te versnellen ten opzichte van de huidige praktijk. Nu is het alleen maar strafbaar om mee te werken aan een organisatie als die 'onherroepelijk' door de rechter is verboden. Dat betekent dus dat iemand pas een straf kan krijgen als er geen hoger beroep tegen het verbod meer kan worden ingesteld. D66 en een deel van de oppositie vragen zich af of het woordje 'onherroepelijk' niet uit de wet kan worden geschrapt. De behandeling van de initiatiefwet door de Kamer gaat later verder. Dan zal minister Dekker ook zeggen wat hij ervan vindt. Hij moet dan ook ingaan op de vraag hoe het voorstel zich verhoudt tot plannen die het kabinet zelf ook al heeft om een verbod in te stellen op 'Outlaw Motorcycle Gangs'. Dat voornemen staat in het regeerakkoord.
16/01 13u45  Qatar schrapt omstreden 'vertrektoestemming' voor arbeidsmigrantenQatar heeft een regel geschrapt, waardoor op papier alle buitenlandse arbeiders nu zonder toestemming van hun werkgever het land kunnen verlaten. De Internationale Arbeidsorganisatie ILO van de Verenigde Naties noemt het besluit een 'essentiële stap' als het gaat om de hervormingen van de arbeidswetgeving in het land. Qatar ligt al jaren onder vuur vanwege de behandeling van in het bijzonder migrantenarbeiders. Over twee jaar organiseert de dwergstaat het WK voetbal. Bij de bouw van de stadions voor dat toernooi zouden honderden arbeiders uit landen als Nepal, India en de Filipijnen zijn omgekomen als gevolg van de hitte en erbarmelijke arbeidsomstandigheden, meldde de Britse krant The Guardian recent nog. Volgens mensenrechtenorganisatie Amnesty International worden migrantenarbeiders in Qatar uitgebuit. Zo zouden de bouwers van de WK-stadions in vieze en kleine onderkomens hebben gebivakkeerd, kregen ze minder salaris dan beloofd en namen werkgevers hun paspoorten in. Vertrektoestemming Daarnaast hadden ze dus 'vertrektoestemming' in hun visa nodig van hun werkgevers als ze het olieland wilden verlaten, waardoor ze in de praktijk niet vrij waren om te vertrekken. Dat Qatar nu een einde maakt aan die eis, noemt Houtan Homayounpour, hoofd van de ILO in Qatar, een 'belangrijke mijlpaal'. Mensenrechtenorganisatie Human Rights Watch blijft wel kritisch. De organisatie benadrukt dat de kern van het omstreden Kafala-systeem, waarbij de buitenlandse werknemer een soort sponsor heeft die onder meer het visum moet betalen, wel overeind blijft. Het Kafala-systeem schept een afhankelijkheidsrelatie die door mensenrechtenorganisaties wordt omschreven als moderne slavernij. Het systeem ligt volgens de organisaties ten grondslag aan de uitbuiting. Ook in andere landen in het Midden-Oosten, zoals de Verenigde Arabische Emiraten, Oman en Saudi-Arabië, werken arbeidsmigranten op deze manier. Zowel Ajax als PSV ging eerder deze maand tijdens de winterstop naar Qatar. Dat kwam de clubs op flinke kritiek te staan. Hadden ze moeten wegblijven?
16/01 13u45  Van Laarhoven pionier in Brabantse wietwereld, maar ook witwasverdachteVijf jaar lang zat Johan van Laarhoven vast in Thailand. De oud-coffeeshophouder vindt zelf dat hij niets verkeerd heeft gedaan. Daarom vecht hij al jaren voor gerechtigheid. 'Ik heb mijn geld legaal verdiend in Nederland en heb alle belastingen betaald', schreef hij in augustus vanuit zijn Thaise cel. Van Laarhoven is nu op weg naar Nederland, waar het Openbaar Ministerie hem gaat vervolgen. De 59-jarige Tilburger begint in de vroege jaren 80 met coffeeshop Ochtendgloren in Tilburg, nadat hij een jaar of wat vanuit de kelder van een koffiezaak heeft geëxperimenteerd met de verkoop van marihuana. Naar eigen zeggen is Ochtendgloren de eerste cannabiszaak buiten de Randstad. Geen voorzichtige bedoening, maar een winkel voor iedereen. Het bedrijf organiseert zelfs open dagen waarvoor het de hele buurt uitnodigt. Hamburgers en biefstukken Met zijn broer Frans bouwt Van Laarhoven het bedrijf uit tot keten The Grass Company, met vier coffeeshops in Tilburg en Den Bosch. Geen schimmige zaakjes waar alleen hasj en wiet zijn te krijgen, maar grote en lichte etablissementen waar bezoekers een hele middag of avond kunnen doorbrengen. Zo hanteert een van de vestigingen een uitgebreide menukaart met hamburgers, steaks en lasagne. In 2008 verhuist Van Laarhoven naar Thailand, met zijn vrouw Tukta en hun twee kinderen. Drie jaar later verkoopt hij zijn aandeel in The Grass Company. In 2014 wordt hij opgepakt door de Thaise politie, na een Nederlands rechtshulpverzoek. Een jaar daarop krijgt hij een gevangenisstraf van 103 jaar, waarvan hij er 20 moet uitzitten, voor het witwassen van geld dat is verdiend met softdrugshandel. Zijn vrouw krijgt 20 jaar. Grapperhaus naar Thailand voor Van Laarhoven Ook de definitieve vonnissen van augustus vorig jaar resulteren in jarenlange celstraffen. Enkele dagen voor die uitspraak is minister Grapperhaus van Justitie en Veiligheid in Bangkok om met zijn Thaise ambtgenoot en met de premier over de zaak-Van Laarhoven te spreken. Dat zijn 'bemoedigende gesprekken'. De Tweede Kamer heeft de minister opgeroepen zich met zaak te bemoeien. Aanleiding is een kritisch rapport van de Nationale ombudsman. Die vindt dat het Openbaar Ministerie (OM), het ministerie van Justitie en Veiligheid en de politie onzorgvuldig waren toen zij de Thaise autoriteiten in 2014 om hulp vroegen. In het rechtshulpverzoek aan Thailand worden Van Laarhoven en zijn vrouw genoemd als verdachten. Volgens de ombudsman is dat de aanleiding voor Thais onderzoek naar het stel, dat uiteindelijk leidt tot hun lange celstraffen. OM: miljoenen witgewassen In Nederland loopt sinds 2011 een onderzoek naar Van Laarhoven vanwege het witwassen van drugsgeld, belastingontduiking en lidmaatschap van een criminele organisatie. Van Laarhoven en zijn medeverdachten hielden volgens het OM de inkomsten uit hun vier coffeeshops buiten de boeken. Dat zouden ze jarenlang hebben gedaan, tussen 2002 en 2014. Met ingewikkelde constructies via een trustkantoor in Luxemburg hebben ze meer dan 20 miljoen witgewassen, zegt het OM. Ook zouden ze belastingfraude hebben gepleegd door te sjoemelen met de administratie en jaarstukken. Zo wisten de broers Van Laarhoven het geld in eigen zak te houden, stelt het OM. Zij belegden dat in het buitenland, bijvoorbeeld meer dan 10 miljoen euro in Thailand. Sinds 2018 ligt de zaak tegen Van Laarhoven en de andere verdachten stil, omdat de rechter vindt dat Van Laarhoven zelf bij de zittingen moet zijn. Nu hij naar Nederland komt, wil het OM verder met de zaak. Binnenkort zal de ex-coffeeshophouder als hoofdverdachte worden verhoord, zegt justitie. Er ligt een verzoek bij de rechtbank om nieuwe zittingen in te plannen.
16/01 13u45  Van Laarhoven terug naar Nederland, deel celstraf nog overeindVoormalig coffeeshophouder Johan van Laarhoven, die jaren vastzat in een Thaise cel, is op weg naar Nederland. Dat bevestigen zijn advocaat en het ministerie van Justitie en Veiligheid. Van Laarhoven kwam vast te zitten nadat de Nederlandse justitie informatie over hem had gevraagd aan Thailand. Na brede kritiek op de handelwijze van het Openbaar Ministerie heeft minister Grapperhaus van Justitie zich ingespannen voor zijn vrijlating. 'Na vijf jaar gevangenschap in mensonterende omstandigheden is Van Laarhoven ernstig ziek en verzwakt', schrijft zijn advocaat in een persbericht. 'Hij moet daarom direct voor behandeling naar het ziekenhuis.' Grapperhaus schrijft aan de Tweede Kamer dat Van Laarhoven na aankomst in Nederland naar een gevangenis wordt overgebracht, waar bij bezocht kan worden door familie en vrienden. De Thaise vrouw van Van Laarhoven zit wel nog vast. 'Ook zij is slachtoffer van het Nederlandse Openbaar Ministerie', zegt Van Laarhovens broer, Frans. 'Grapperhaus heeft toegezegd zich ook voor haar in te zetten, dus we hopen dat ook zij snel naar Nederland komt.' 'Ik ben blij dat Johan de hel van Bangkok heeft kunnen verlaten', zegt Frans van Laarhoven in deze video: Van Laarhoven wordt uitgeleverd op grond van de Wet overdracht tenuitvoerlegging strafvonnissen (WOTS). Hij moet hier nog de straf uitzitten die volgens de Nederlandse strafmaat overblijft. 100 jaar cel Grapperhaus schrijft aan de Kamer dat Van Laarhovens vrouw de Thaise nationaliteit heeft en daarom is uitlevering op grond van de WOTS niet mogelijk. 'Nederland blijft zich waar passend en mogelijk inzetten voor haar situatie in Thailand.' Van Laarhoven werd in Thailand veroordeeld tot meer dan 100 jaar cel voor witwassen, waarvan hij er 20 moest uitzitten. Het hof in Arnhem oordeelde in november dat bij uitlevering de straf omgezet moet worden naar het Nederlandse maximum: 10 jaar en 8 maanden. Rekening houdend met zijn tijd in de Thaise cel (66 maanden) en de gebruikelijke vervroegde, voorwaardelijke vrijlating op twee derde van de celstraf (min 43 maanden), blijven er naar schatting 19 maanden celstraf over. Als Van Laarhoven in aanmerking komt voor zogeheten detentiefasering, waarbij veroordeelden in het einde van de gevangenisstraf steeds meer vrijheden krijgen, komt hij mogelijk nog eerder vrij. Zijn advocaten hebben voor de overgebleven tijd bovendien gratieverzoek ingediend. Ook loopt er een civiele zaak tegen de Nederlandse staat, waarin de overheid ook aansprakelijk kan worden gesteld. Van Laarhoven, zijn broer en tientallen anderen worden nog steeds verdacht van het witwassen van 20 miljoen euro en belastingfraude. Minister Sander Dekker voor Rechtsbescherming zegt dat Van Laarhoven vanavond in elk geval naar een gevangenis gaat. Naar het gratieverzoek kijkt Dekker 'zoals naar ieder gratieverzoek. Van Laarhoven is nu een gewone Nederlandse gevangene.' De oud-coffeeshophouder werd in Thailand vervolgd omdat de Nederlandse justitie Thailand om hulp had gevraagd bij het strafrechtelijk onderzoek naar hem. Ook zijn vrouw werd daarin als verdachte aangemerkt, terwijl er geen Nederlands onderzoek naar haar liep. Daarop besloot de Thaise justitie beiden te vervolgen. Bemoedigend gesprek De Nationale Ombudsman oordeelde vorig jaar dat de Nederlandse justitie onzorgvuldig had gehandeld en zo heeft bijgedragen aan de veroordeling van Van Laarhoven. Het Nederlandse OM was volgens de Ombudsman 'goed op de hoogte van de risico's van een aan drugs gerelateerd strafrechtelijk onderzoek in Thailand'. Ook de Tweede Kamer was bijzonder kritisch over de gang van zaken, en vroeg minister Grapperhaus zich in te zetten voor de zaak. Die reisde in augustus af naar Bangkok, waar hij een 'bemoedigend gesprek' voerde met de Thaise premier.
16/01 13u30  Van Laarhoven naar Nederland: 'Blij dat hij de hel van Bangkok heeft verlaten'Voormalig coffeeshophouder Johan van Laarhoven, die jaren vastzat in een Thaise cel, is op weg naar Nederland. Dat bevestigen zijn advocaat en het ministerie van Justitie en Veiligheid. Van Laarhoven kwam vast te zitten nadat de Nederlandse justitie informatie over hem had gevraagd aan Thailand. Na brede kritiek op de handelwijze van het Openbaar Ministerie heeft minister Grapperhaus van Justitie zich ingespannen voor zijn vrijlating. 'Na vijf jaar gevangenschap in mensonterende omstandigheden is Van Laarhoven ernstig ziek en verzwakt', schrijft zijn advocaat in een persbericht. 'Hij moet daarom direct voor behandeling naar het ziekenhuis.' Grapperhaus schrijft aan de Tweede Kamer dat Van Laarhoven na aankomst in Nederland naar een gevangenis wordt overgebracht, waar bij bezocht kan worden door familie en vrienden. De Thaise vrouw van Van Laarhoven zit wel nog vast. 'Ook zij is slachtoffer van het Nederlandse Openbaar Ministerie', zegt Van Laarhovens broer, Frans. 'Grapperhaus heeft toegezegd zich ook voor haar in te zetten, dus we hopen dat ook zij snel naar Nederland komt.' 'Ik ben blij dat Johan de hel van Bangkok heeft kunnen verlaten', zegt Frans van Laarhoven in deze video: Van Laarhoven wordt uitgeleverd op grond van de Wet overdracht tenuitvoerlegging strafvonnissen (WOTS). Hij moet hier nog de straf uitzitten die volgens de Nederlandse strafmaat overblijft. 100 jaar cel Grapperhaus schrijft aan de Kamer dat Van Laarhovens vrouw de Thaise nationaliteit heeft en daarom is uitlevering op grond van de WOTS niet mogelijk. 'Nederland blijft zich waar passend en mogelijk inzetten voor haar situatie in Thailand.' Van Laarhoven werd in Thailand veroordeeld tot meer dan 100 jaar cel voor witwassen, waarvan hij er 20 moest uitzitten. Het hof in Arnhem oordeelde in november dat bij uitlevering de straf omgezet moet worden naar het Nederlandse maximum: 10 jaar en 8 maanden. Rekening houdend met zijn tijd in de Thaise cel (66 maanden) en de gebruikelijke vervroegde, voorwaardelijke vrijlating op twee derde van de celstraf (min 43 maanden), blijven er naar schatting 19 maanden celstraf over. Als Van Laarhoven in aanmerking komt voor zogeheten detentiefasering, waarbij veroordeelden in het einde van de gevangenisstraf steeds meer vrijheden krijgen, komt hij mogelijk nog eerder vrij. Zijn advocaten hebben voor de overgebleven tijd bovendien gratieverzoek ingediend. Ook loopt er een civiele zaak tegen de Nederlandse staat, waarin de overheid ook aansprakelijk kan worden gesteld. Van Laarhoven, zijn broer en tientallen anderen worden nog steeds verdacht van het witwassen van 20 miljoen euro en belastingfraude. Minister Sander Dekker voor Rechtsbescherming zegt dat Van Laarhoven vanavond in elk geval naar een gevangenis gaat. Naar het gratieverzoek kijkt Dekker 'zoals naar ieder gratieverzoek. Van Laarhoven is nu een gewone Nederlandse gevangene.' De oud-coffeeshophouder werd in Thailand vervolgd omdat de Nederlandse justitie Thailand om hulp had gevraagd bij het strafrechtelijk onderzoek naar hem. Ook zijn vrouw werd daarin als verdachte aangemerkt, terwijl er geen Nederlands onderzoek naar haar liep. Daarop besloot de Thaise justitie hem zelf te vervolgen. Bemoedigend gesprek De Nationale Ombudsman oordeelde vorig jaar dat de Nederlandse justitie onzorgvuldig had gehandeld en zo heeft bijgedragen aan de veroordeling van Van Laarhoven. Het Nederlandse OM was volgens de Ombudsman 'goed op de hoogte van de risico's van een aan drugs gerelateerd strafrechtelijk onderzoek in Thailand'. Ook de Tweede Kamer was bijzonder kritisch over de gang van zaken, en vroeg minister Grapperhaus zich in te zetten voor de zaak. Die reisde in augustus af naar Bangkok, waar hij een 'bemoedigend gesprek' voerde met de Thaise premier.
16/01 13u00  'Kleine kans dat Badr Hari naar Olympische Spelen gaat'De kans is niet groot dat Badr Hari dit jaar voor Nederland gaat boksen op de Olympische Spelen in Tokio. Vanochtend kwam berichtgeving in De Telegraaf naar buiten dat de Nederlandse Boksbond (NBB) in gesprek is met de kickbokser. Zijn trainer Mike Passenier bevestigde dit tegenover de NOS. Maar volgens Boris van der Vorst, voorzitter van de bond, is de kans dat het lukt klein. Daarvoor moeten verschillende partijen instemmen en meerdere hobbels worden genomen. Ook de bijkomende media-aandacht is volgens hem 'niet handig'. De boksbond zegt dat er met meerdere kickboksers is gesproken over Olympische deelname. 'We zijn druk aan het oriënteren, dus we hebben niet alleen naar Hari gekeken.' Het verzoek kwam volgens Hari's trainer als een verrassing. 'We moeten eerst uitzoeken of het in zijn carrière past en of kickboksorganisatie Glory er blij mee is.' Bovendien wijst hij erop dat Hari nog moet herstellen van een enkelblessure, die hij opliep in het gevecht om de wereldtitel in het zwaargewicht tegen Rico Verhoeven. Stemt Glory in? Hari staat op dit moment onder contract bij Glory, die hem een paar maanden uit handen moet geven voor deelname aan de Spelen. De organisatie laat weten het nieuws via de krant te hebben vernomen en komt later vandaag met een reactie. Passenier schat de kans dat Glory instemt laag in. Dat het nieuws nu op straat ligt, zal daar volgens hem niet bij helpen. Het is niet het enige vraagteken rond een mogelijke olympische deelname van Hari. De kwalificatie voor het toernooi verschilt namelijk aanzienlijk met voorgaande Spelen vanwege de schorsing van de internationale boksbond AIBA. De AIBA is geschorst omdat de boksbond al lange tijd financiële problemen heeft en in 2018 de omstreden Oezbeek Gafoer Rachimov benoemde als voorzitter. Vanwege de schorsing organiseert het Internationaal Olympisch Comité (IOC) zelf de boksevenementen op de Spelen, net als de olympische kwalificatietoernooien later dit voorjaar. Het is nog onduidelijk of Hari daar zomaar aan kan deelnemen. Morgen verloopt de deadline voor aanmelding van die toernooien. Strafblad geen belemmering Het zou overigens niet de eerste keer zijn dat de kickbokser een olympisch boksavontuur overweegt. In aanloop naar de Spelen van Londen in 2012 overwoog Hari namens Marokko mee te doen. Destijds bedankte hij voor deelname, omdat hij 'een hoger doel' na wilde streven. Hoewel Hari als kickbokser voor Marokko uitkomt, kan hij als bokser ook voor Nederland uitkomen, zegt de voorzitter van de boksbond. Het feit dat Hari een strafblad heeft, is geen belemmering voor een eventuele deelname. Hij werd een aantal jaar geleden veroordeeld voor mishandelingen in het Amsterdamse uitgaansleven. Desondanks mogen sporters dan meedoen aan de Olympische Spelen, laat sportkoepel NOC*NSF weten. Volgens bondsvoorzitter Van der Vorst verdient iedereen 'een tweede kans'.
16/01 12u30  Van Laarhoven vraagt al jaren om gerechtigheid: 'Heb niets verkeerd gedaan'Vijf jaar lang zat Johan van Laarhoven vast in Thailand. De oud-coffeeshophouder vindt zelf dat hij niets verkeerd heeft gedaan. Daarom vecht hij al jaren voor gerechtigheid. 'Ik heb mijn geld legaal verdiend in Nederland en heb alle belastingen betaald', schreef hij in augustus vanuit zijn Thaise cel. Van Laarhoven is nu op weg naar Nederland. De 59-jarige Tilburger begint in de vroege jaren 80 met coffeeshop Ochtendgloren in Tilburg, nadat hij een jaar of wat vanuit de kelder van een koffiezaak heeft geëxperimenteerd met de verkoop van marihuana. Naar eigen zeggen is Ochtendgloren de eerste cannabiszaak buiten de Randstad. Geen voorzichtige bedoening, maar een winkel voor iedereen. Het bedrijf organiseert zelfs open dagen waarvoor het de hele buurt uitnodigt. Hamburgers en biefstukken Met zijn broer Frans bouwt Van Laarhoven het bedrijf uit tot keten The Grass Company, met vier coffeeshops in Tilburg en Den Bosch. Geen schimmige zaakjes waar alleen hasj en wiet zijn te krijgen, maar grote en lichte etablissementen waar bezoekers een hele middag of avond kunnen doorbrengen. Zo hanteert een van de vestigingen een uitgebreide menukaart met hamburgers, steaks en lasagne. In 2008 verhuist Van Laarhoven naar Thailand, met zijn vrouw Tukta en hun twee kinderen. Drie jaar later verkoopt hij zijn aandeel in The Grass Company. In 2014 wordt hij opgepakt door de Thaise politie, na een Nederlands rechtshulpverzoek. Een jaar daarop krijgt hij een gevangenisstraf van 103 jaar, waarvan hij er 20 moet uitzitten, voor het witwassen van geld dat is verdiend met softdrugshandel. Zijn vrouw krijgt 20 jaar. Grapperhaus naar Thailand voor Van Laarhoven Ook de definitieve vonnissen van augustus vorig jaar resulteren in jarenlange celstraffen. Enkele dagen voor die uitspraak is minister Grapperhaus van Justitie en Veiligheid in Bangkok om met zijn Thaise ambtgenoot en met de premier over de zaak-Van Laarhoven te spreken. Dat zijn 'bemoedigende gesprekken'. De Tweede Kamer heeft de minister opgeroepen zich met zaak te bemoeien. Aanleiding is een kritisch rapport van de Nationale ombudsman. Die vindt dat het Openbaar Ministerie, het ministerie van Justitie en Veiligheid en de politie onzorgvuldig waren toen zij de Thaise autoriteiten in 2014 om hulp vroegen. In Nederland loopt sinds 2011 een onderzoek naar Van Laarhoven vanwege het witwassen van drugsgeld, belastingontduiking en lidmaatschap van een criminele organisatie. In het rechtshulpverzoek aan Thailand worden Van Laarhoven en zijn vrouw genoemd als verdachten. Volgens de ombudsman is dat de aanleiding voor Thais onderzoek naar het stel, dat uiteindelijk leidt tot hun lange celstraffen.
16/01 12u15  Zorgen om vogelgriep, pluimveesector wil ophokplichtPluimveeorganisaties sturen vandaag gezamenlijk een brief aan minister Schouten waarin ze vragen een ophokplicht in te stellen. Ze zijn bang dat de vogelgriep, die nu in Oost-Europa heerst, naar Nederland komt. Rond de jaarwisseling kwamen meldingen van de vogelgroep uit Polen. Inmiddels is het virus ook opgedoken in Hongarije, Slowakije en Roemenië. 'Het probleem is al behoorlijk groot', zegt Gert-Jan Oplaat, voorzitter van de Vereniging van Nederlandse Pluimveeverwerkende Industrie (Nepluvi). 'Het virus breidt zich in Polen uit richting de Duitse grens. Dus het komt onze kant op. Inmiddels is het virus ook vastgesteld bij een wilde vogel en die laat zich niet tegenhouden door de maatregelen die we kunnen nemen', zegt hij tegen RTV Oost. Daarmee doelt Oplaat op extra reinigen en ontsmetten. Boeren worden nu al verzocht zich daaraan te houden. Maar dat is dus niet genoeg, vindt hij. Daarom moet het pluimvee dat buiten loopt wat hem betreft direct worden opgehokt. 'De tijd begint te dringen. Ik maak me grote zorgen.' Hij is niet de enige die er zo over denkt. De brief die wordt verstuurd naar minister Schouten is ook ondertekend door onder meer de Nederlandse Vakbond Pluimveehouders (NVP), LTO en de Centrale Organisatie Broedeieren en Kuikens. Virus is erg actief Hennie de Haan, voorzitter van de NVP, zegt dat boeren op hun hoede zijn. 'Zeker nu er volgende week een koudefront is voorspeld in het oosten. Dan heb je kans dat wilde vogels, die daar nu nog zitten omdat er geen echte vorst is geweest, naar Nederland trekken. Ze kunnen het virus met zich meedragen. Het virus is erg actief en het verspreidingsgebied groot.'
16/01 11u45  Hennepplantage gevonden in holle ruimte onder Belgische brugIn België is een hennepplantage met 250 wietplanten gevonden in een brug over de rivier de Leie, nabij de Vlaamse plaats Wielsbeke. De plantage werd ontdekt, omdat iemand zwarte rook uit de brug zag komen. Door kortsluiting was er brand ontstaan in de kwekerij. De brandweer trof vervolgens de plantage aan in het holle gedeelte van de zogenoemde kokerbrug. De politie heeft nog geen verdachten aangehouden. 'Dit hebben we nog nooit eerder gezien in ons land', zeggen verbaasde rechercheurs tegen VRT Nieuws. In Nederland is het minder bijzonder dat bruggen worden gebruikt voor wietplantages. Zo vond de politie in 2016 al eens 450 hennepplanten in een technische ruimte van een brug in Nieuwegein en vorig jaar werd een wietkwekerij ontdekt in de pijler van een Utrechtse brug.
16/01 11u45  Staakt-het-vuren Idlib mislukt, tientallen doden gemeldBij zware gevechten in de Syrische provincie Idlib zijn zeker 39 mensen om het leven gekomen. Dat meldt het Syrische Observatorium voor de Mensenrechten, dat vanuit Engeland een netwerk van Syrische bronnen raadpleegt. De strijd tussen jihadistische milities en pro-regeringsstrijders is de afgelopen dagen opgelopen. Het regeringsleger probeert al lange tijd de regio te heroveren. Afgelopen nacht slaagden troepen van president Assad erin om twee plaatsen te veroveren in de buurt van de strategisch gelegen stad Maaret al-Numan. Daarbij vonden verschillende bombardementen plaats. Zondag sloten Rusland en Turkije, die beide tegengestelde partijen steunen, een akkoord over een wapenstilstand. Dat staakt-het-vuren lijkt met de nieuwe gevechten definitief mislukt. Volgens de Turkse minister van Defensie Hulusi Akar zette het Syrische regeringsleger de strijd voort. Bufferzone De minister zei gisteren dat Turkije met Rusland overlegt over het instellen van een 'veiligheidszone' binnen de provincie Idlib. Daar zouden de mogelijk honderdduizenden vluchtelingen gedurende de winter onderdak moeten krijgen. In oktober viel Turkije het noordoosten van Syrië binnen om Koerdische milities uit het gebied te verdrijven. Ook daar wil de Turkse president Erdogan een bufferzone instellen om vluchtelingen te vestigen. Turkije vangt op dit moment zo'n 3,6 miljoen vluchtelingen op.
16/01 11u30  Huizen staan nog, maar afgebrande hekken zijn probleem voor Australische boerenIn de bosrijke gebieden van Australië staan huizen soms nog overeind, maar is alles daaromheen verwoest. Als boeren hun vee veilig wisten te stellen, kampen ze nu met een nieuw probleem: hoe houden zij hun beesten bij elkaar en wilde dieren buiten de deur? Door de bosbranden is een gebied twee keer zo groot als Nederland verbrand. De financiële schade loopt in de miljarden dollars. Een acuut probleem voor boeren als er een brand over hun grond is geraasd, is dat hun land niet meer is afgebakend. De kilometers lange hekken die de honderden hectares land normaal gesproken begrenzen, zijn nu gesmolten of weggebrand. Die hekken op eigen gelegenheid repareren duurt maanden en een aannemer inhuren kost tienduizenden dollars. Kangoeroes buiten houden Ben Lans woont in Braidwood, op drie uur rijden ten zuiden van Sydney en bezit 40 hectare grond. Samen met zijn drie volwassen kinderen en zijn vrouw verdedigde hij zijn huis urenlang tegen de muur van vlammen die was opgerukt tot aan de voordeur. Hoewel de bosbrand is afgewend, zijn de gevolgen daarvan dat allerminst. Lans' land was afgezet met hekken. 'Om dieren binnen te houden en kangoeroes en andere dieren buiten. Maar van die hekjes is niets over.' En dus moet Lans aan de slag om zijn vee te beschermen: Het is een veelvoorkomend probleem in het uitgestrekte Australië én de reden dat vrijwilligersorganisatie BlazeAid werd opgericht in 2009. Dat jaar vormde de meest dodelijke bosbrandcrisis in de recente geschiedenis van het land. 'Wij helpen bij de wederopbouw van hekken na natuurrampen, zoals bosbranden en overstromingen', zegt coördinator Dennis McGrath. De regering heeft een noodhulpfonds van ruim 1 miljard euro beschikbaar gemaakt om getroffen Australiërs te helpen de schade te herstellen. Daarvan wordt ongeveer 60 miljoen euro vrijgemaakt voor direct getroffen boeren. Het is nog niet duidelijk onder welke omstandigheden zij in aanmerking komen. In de tussentijd komen de vrijwilligers als een welkome helpende hand. Lans vertelt dat hij niet zou weten waar hij moest beginnen zonder BlazeAid. Hij denkt dat het hem misschien wel een half jaar had gekost om de hekken zelf te herstellen. 'Nu is het grootste gedeelte in een paar dagen hersteld dankzij een team van ongeveer twintig mensen. Ik vind het ongelofelijk dat deze mensen hun vrije tijd opgeven om mij belangeloos te komen helpen. Een mooier cadeau had ik niet kunnen krijgen.' Vrijwilligster Sarah hoorde via haar ouders over de organisatie. De studente heeft zomervakantie en wilde zich nuttig maken. Zelf heeft Sarah geluk gehad, vertelt ze. 'Wij wonen net in een gebied dat tot op heden wist te ontsnappen aan de bosbranden. Wij zijn ontkomen aan de vlammen. Maar dat is voor een heleboel andere mensen niet zo. Juist daarom wil ik graag iets doen.' BlazeAid heeft kampen op tien verschillende plekken in Australië om zo de gebieden die zwaar getroffen zijn door de bosbranden te helpen. Vandaag is ook een uitvalsbasis geopend op Kangaroo Island, waar inmiddels al 160.000 hectare land is verbrand.
16/01 11u00  Vrijwilligers helpen Australische boeren: 'Mooier cadeau had niet gekund'In de bosrijke gebieden van Australië staan huizen soms nog overeind, maar is alles daaromheen verwoest. Als boeren hun vee veilig wisten te stellen, kampen ze nu met een nieuw probleem: hoe houden zij hun beesten bij elkaar en wilde dieren buiten de deur? Door de bosbranden is een gebied twee keer zo groot als Nederland verbrand. De financiële schade loopt in de miljarden dollars. Een acuut probleem voor boeren als er een brand over hun grond is geraasd, is dat hun land niet meer is afgebakend. De kilometers lange hekken die de honderden hectares land normaal gesproken begrenzen, zijn nu gesmolten of weggebrand. Die hekken op eigen gelegenheid repareren duurt maanden en een aannemer inhuren kost tienduizenden dollars. Kangoeroes buiten houden Ben Lans woont in Braidwood, op drie uur rijden ten zuiden van Sydney en bezit 40 hectare grond. Samen met zijn drie volwassen kinderen en zijn vrouw verdedigde hij zijn huis urenlang tegen de muur van vlammen die was opgerukt tot aan de voordeur. Hoewel de bosbrand is afgewend, zijn de gevolgen daarvan dat allerminst. Lans' land was afgezet met hekken. 'Om dieren binnen te houden en kangoeroes en andere dieren buiten. Maar van die hekjes is niets over.' En dus moet Lans aan de slag om zijn vee te beschermen: Het is een veelvoorkomend probleem in het uitgestrekte Australië én de reden dat vrijwilligersorganisatie BlazeAid werd opgericht in 2009. Dat jaar vormde de meest dodelijke bosbrandcrisis in de recente geschiedenis van het land. 'Wij helpen bij de wederopbouw van hekken na natuurrampen, zoals bosbranden en overstromingen', zegt coördinator Dennis McGrath. De regering heeft een noodhulpfonds van ruim 1 miljard euro beschikbaar gemaakt om getroffen Australiërs te helpen de schade te herstellen. Daarvan wordt ongeveer 60 miljoen euro vrijgemaakt voor direct getroffen boeren. Het is nog niet duidelijk onder welke omstandigheden zij in aanmerking komen. In de tussentijd komen de vrijwilligers als een welkome helpende hand. Lans vertelt dat hij niet zou weten waar hij moest beginnen zonder BlazeAid. Hij denkt dat het hem misschien wel een half jaar had gekost om de hekken zelf te herstellen. 'Nu is het grootste gedeelte in een paar dagen hersteld dankzij een team van ongeveer twintig mensen. Ik vind het ongelofelijk dat deze mensen hun vrije tijd opgeven om mij belangeloos te komen helpen. Een mooier cadeau had ik niet kunnen krijgen.' Vrijwilligster Sarah hoorde via haar ouders over de organisatie. De studente heeft zomervakantie en wilde zich nuttig maken. Zelf heeft Sarah geluk gehad, vertelt ze. 'Wij wonen net in een gebied dat tot op heden wist te ontsnappen aan de bosbranden. Wij zijn ontkomen aan de vlammen. Maar dat is voor een heleboel andere mensen niet zo. Juist daarom wil ik graag iets doen.' BlazeAid heeft kampen op tien verschillende plekken in Australië om zo de gebieden die zwaar getroffen zijn door de bosbranden te helpen. Vandaag is ook een uitvalsbasis geopend op Kangaroo Island, waar inmiddels al 160.000 hectare land is verbrand.
16/01 10u45  Hoofdrolspeler in Oekraïne-affaire: Trump wist precies wat er gaande wasPresident Trump was volledig op de hoogte van het plan om Oekraïne onder druk te zetten om een onderzoek te beginnen tegen de zoon van de Democratische presidentskandidaat Joe Biden. Het doel was om Biden te beschadigen. Dat zegt de Oekraïens-Amerikaanse zakenman Lev Parnas, een naaste medewerker van Trumps persoonlijke advocaat Rudy Giuliani in interviews met Amerikaanse media. Het Oekraïne-plan staat centraal in de impeachment-zaak die het Huis van Afgevaardigden vannacht bij de Senaat heeft aangebracht. In die zaak draait het om de vraag of de president zijn macht heeft misbruikt. Heeft hij de regering van Oekraïne onder druk gezet om een corruptieonderzoek tegen Hunter Biden te beginnen? De start van zo'n onderzoek zou Joe Biden flinke schade berokkenen in de strijd om het Amerikaanse presidentschap. Groen licht van no. 1 Volgens Lev Parnas is Oekraïne onder druk gezet en gebeurde dat met instemming van Trump, die ook voortdurend op de hoogte werd gehouden. 'Ik durf mijn leven te verwedden dat Trump precies wist wat er aan de hand was en wat Rudy Giuliani in Oekraïne aan het doen was', zei Lev Parnas tegen The New York Times. Hij leidt dat onder andere af uit sms'jes die Giuliani heeft verstuurd. Een van die sms'jes gaat over het verkrijgen van een visum voor een Oekraïense ambtenaar die betrokken was bij het formuleren van de aanklacht tegen Hunter Biden. 'Het gaat lukken, ik heb no. 1 mee', schreef Giuliani. Met 'no. 1' zou Trump zijn bedoeld. In een interview met het tv-station MSNBC zei Parnas dat hij als persoonlijk boodschapper van de president naar Oekraïne reisde. Ontmoetingen vorig jaar tussen de Oekraïense president Zelensky en Trump, en ontmoetingen tussen Zelensky en vicepresident Pence, werden afgezegd omdat het corruptieonderzoek tegen Hunter Biden nog niet was begonnen. Parnas sprak nooit zelf met Trump over deze zaak, maar kreeg van Giuliani te horen dat de president van alles op de hoogte werd gehouden. Giuliani zegt in een reactie dat Parnas liegt. 'Ik heb medelijden met hem', zegt hij tegen persbureau AP. 'Ik dacht dat hij eerlijk was. Ik had het mis.' Strafzaak De plotselinge bekentenissen van Parnas houden verband met zijn vervolging voor het schenden van de wet op campagnefinanciering. Hij zegt onschuldig te zijn. De aanklagers in deze zaak willen het onderzoek uitbreiden naar de bemoeienissen van Parnas met de Oekraïne-affaire. 'Wij willen heel graag een verklaring afleggen', zegt Parnas advocaat in The New York Times. Democraten uit het Huis van Afgevaardigden brengen de impeachment-aanklachten naar de Senaat:
16/01 10u30  Opnieuw grote cocaïnevondst in bananen VlissingenIn de haven van Vlissingen is door de douane 921 kilo cocaïne onderschept. De drugs zaten verstopt in een container met bananen. De container kwam uit Ecuador. De drugs werden ontdekt met behulp van een mobiele scan. De cocaïne is inmiddels vernietigd, meldt de politie Zeeland. Er zijn nog geen mensen aangehouden. De afgelopen maanden zijn meerdere drugsvondsten gedaan in de haven van Vlissingen, meldt Omroep Zeeland. Half december werd er 1200 kilo gevonden, eind november nog 750 kilo en begin november ook ruim 700 kilo. Alle keren zaten de drugs verstopt tussen bananen.
16/01 10u15  Van Laarhoven vraagt al jarenlang om gerechtigheid, nu komt hij terugVijf jaar lang zat Johan van Laarhoven vast in Thailand. De oud-coffeeshophouder vindt zelf dat hij niets verkeerd heeft gedaan. Daarom vecht hij al jaren voor gerechtigheid. 'Ik heb mijn geld legaal verdiend in Nederland en heb alle belastingen betaald', schreef hij in augustus vanuit zijn Thaise cel. Van Laarhoven is nu op weg naar Nederland. De 59-jarige Tilburger begon in de vroege jaren 80 met coffeeshop Ochtendgloren in Tilburg. Hij bouwde het bedrijf uit tot keten The Grass Company, met vier grote coffeeshops in Tilburg en Den Bosch. In 2008 verhuisde hij naar Thailand, met zijn vrouw Tukta. Drie jaar later verkocht hij zijn aandeel in The Grass Company. In 2014 werd hij opgepakt door de Thaise politie, na een Nederlands rechtshulpverzoek. Een jaar daarop kreeg hij een gevangenisstraf van 103 jaar, waarvan hij er 20 moest uitzitten, voor het witwassen van geld dat is verdiend met softdrugshandel. Zijn vrouw kreeg 20 jaar. Grapperhaus naar Thailand voor Van Laarhoven Ook de definitieve vonnissen van augustus vorig jaar resulteerden in jarenlange celstraffen. Enkele dagen voor die uitspraak was minister Grapperhaus van Justitie en Veiligheid naar Bangkok gereisd om met zijn Thaise ambtgenoot en met de premier over de zaak-Van Laarhoven te spreken. Dat waren 'bemoedigende gesprekken'. De Tweede Kamer had de minister opgeroepen zich met zaak te bemoeien. Aanleiding was een kritisch rapport van de Nationale ombudsman. Die vond dat het Openbaar Ministerie, het ministerie van Justitie en Veiligheid en de politie onzorgvuldig waren toen zij de Thaise autoriteiten in 2014 om hulp vroegen. In Nederland loopt sinds 2011 een onderzoek naar Van Laarhoven vanwege het witwassen van drugsgeld, belastingontduiking en lidmaatschap van een criminele organisatie. In het rechtshulpverzoek aan Thailand werden Van Laarhoven en zijn vrouw genoemd als verdachten. Volgens de ombudsman was dat de aanleiding voor Thais onderzoek naar het stel, dat uiteindelijk leidde tot hun lange celstraffen.
16/01 10u15  Nieuwste Star Wars is zevende Disney-film uit 2019 die miljard oplevertDe nieuwste Star Wars-film The Rise of Skywalker heeft wereldwijd meer dan een miljard dollar opgebracht. De film is daarmee de zevende productie van Disney uit 2019 die door de magische grens van een miljard breekt. Ook recente Disney-films als Frozen 2, Captain Marvel en The Lion King haalden vorig jaar meer dan een miljard op. In totaal verdiende het Amerikaanse bedrijf vorig jaar een recordbedrag van meer dan 11 miljard dollar met films. Daarmee kende Disney het succesvolste jaar ooit voor een productiebedrijf in de filmindustrie. Sterker: acht van de tien films die in 2019 het meeste geld opleverden, waren van Disney. Star Wars-succes In 2012 kocht Disney de rechten van Star Wars voor ruim 4 miljard dollar. Die investering blijkt achteraf een schot in de roos. The Rise of Skywalker had 28 dagen nodig om meer dan een miljard dollar op te leveren. Dat is overigens wel minder snel dan de vorige Star Wars-delen van Disney, The Force Awakens (2015) en The Last Jedi (2017), die daar respectievelijk 11 en 19 dagen voor nodig hadden. Nieuwe films De komende jaren moet Disney het even zonder Star Wars-films doen. The Rise of Skywalker is het laatste deel in de originele verhaallijn van het populaire sciencefiction-universum, die over in totaal negen films tussen 1977 en 2019 werd verteld. Momenteel wordt er druk gewerkt aan een nieuwe verhaallijn. De eerste film uit die reeks moet in 2022 verschijnen.
16/01 09u15  Badr Hari mogelijk als bokser naar de Olympische SpelenEr is een kans dat Badr Hari Nederland dit jaar vertegenwoordigt op de Olympische Spelen in Tokio. Zijn trainer Mike Passenier bevestigt tegenover de NOS na berichtgeving in De Telegraaf dat de Nederlandse Boksbond (NBB) in gesprek is met de kickbokser. De boksbond wilde het gerucht vanochtend 'bevestigen noch ontkennen'. De bond is momenteel 'breder aan het oriënteren' of er onder kickboksers voldoende potentie is voor olympische deelname, zei voorzitter Boris van der Vorst in het NOS Radio 1 Journaal. 'In dat kader vinden er veel gesprekken plaats.' Het verzoek kwam volgens Hari's trainer als een verrassing. 'We moeten eerst uitzoeken of het in zijn carrière past en of kickboksorganisatie Glory er blij mee is.' Bovendien wijst hij erop dat Hari nog moet herstellen van een enkelblessure, die hij opliep in het gevecht om de wereldtitel in het zwaargewicht tegen Rico Verhoeven. Stemt Glory in? Hari staat op dit moment onder contract bij Glory, die hem een paar maanden uit handen moet geven voor deelname aan de Spelen. Daarover moet nog worden onderhandeld. Passenier schat de kans dat Glory instemt laag in. Dat het nieuws nu op straat ligt, zal daar volgens hem niet bij helpen. Het zou niet de eerste keer zijn dat de kickbokser een olympisch boksavontuur overweegt. In aanloop naar de Spelen van Londen in 2012 overwoog Hari namens Marokko mee te doen. Destijds bedankte hij voor de strijd om een gouden medaille, omdat hij 'een hoger doel' na wilde streven. Hoewel Hari als kickbokser voor Marokko uitkomt, kan hij als bokser ook voor Nederland uitkomen, zegt de voorzitter van de boksbond. Strafblad geen belemmering Als alle partijen instemmen met een olympisch avontuur, is het nog maar de vraag of het Hari lukt een ticket naar Tokio binnen te slepen. Het kwalificatietoernooi, dat in maart begint, zal dat moeten uitwijzen. Het feit dat Hari een strafblad heeft, is geen belemmering voor een eventuele deelname. Hij werd een aantal jaar geleden veroordeeld voor mishandelingen in het Amsterdamse uitgaansleven. Desondanks mogen sporters dan meedoen aan de Olympische Spelen, laat sportkoepel NOC*NSF weten.
16/01 09u00  Oud-coffeeshophouder Van Laarhoven vanuit Thaise cel op weg naar NederlandVoormalig coffeeshophouder Johan van Laarhoven, die jaren vastzat in een Thaise cel, is op weg naar Nederland, heeft zijn advocaat bevestigd. 'Na vijf jaar gevangenschap in mensonterende omstandigheden is Van Laarhoven ernstig ziek en verzwakt', schrijft zijn advocaat in een persbericht. 'Hij moet daarom direct voor behandeling naar het ziekenhuis.' Van Laarhoven wordt overgeleverd op grond van de Wet overdracht tenuitvoerlegging strafvonnissen (WOTS). Hij moet hier de rest van zijn straf uitzitten, die hij volgens de Nederlandse strafmaat zou krijgen. Hij is in Thailand veroordeeld voor meer dan 100 jaar cel voor witwassen, waarvan hij er 20 moest uitzitten. Het Nederlandse strafmaximum is 10 jaar en 8 maanden. De coffeeshophouder werd in Thailand vervolgd omdat de Nederlandse justitie Thailand om hulp had gevraagd bij een strafrechtelijk onderzoek naar hem. Daarop besloot de Thaise justitie hem zelf te vervolgen. Bemoedigend gesprek De Nationale Ombudsman oordeelde vorig jaar dat de Nederlandse overheid onzorgvuldig had gehandeld en zo heeft bijgedragen aan de veroordeling van Van Laarhoven. Ook de Tweede Kamer was bijzonder kritisch op de gang van zaken, en vroeg minister Grapperhaus zich in te zetten voor de zaak. Die reisde in augustus af naar Bangkok, waar hij een 'bemoedigend gesprek' voerde met de Thaise premier. De Thaise vrouw van Van Laarhoven zit wel nog vast. 'Ook zij is slachtoffer van het Nederlandse Openbaar Ministerie', zegt Van Laarhovens broer. 'Grapperhaus heeft toegezegd zich ook voor haar in te zetten, dus we hopen dat ook zij snel naar Nederland komt.'
16/01 08u45  Brandweerlieden wassen auto's om Australische collega's te steunenMedewerkers van de brandweer in Amsterdam wassen vandaag auto's. Het geld dat ze daarmee verdienen, gaat naar vrijwillige brandweerlieden in Australië. Die proberen al maandenlang de vele bosbranden te bestrijden. 'Wij zijn ons ervan bewust dat zich een tragedie afspeelt in Australië, een catastrofe voor de dieren, planten, ecosystemen en de getroffen bevolking', schrijft de brandweer in een bericht op Facebook. Niet zoveel water als in Nederland In de tekst benadrukt de brandweer ook dat in Australië veel minder water beschikbaar is om te blussen dan in Nederland. 'Wij kunnen ons water niet die kant op verschepen, maar bij brandweer Amsterdam-Amstelland willen we op een andere manier ons water gebruiken om zoveel mogelijk financiële hulp naar de Australische collega's te sturen.' Van 13.00 uur tot 16.00 uur kunnen Amsterdammers terecht bij in totaal acht kazernes. Een wasbeurt kost 7,50 euro, maar meer geven mag ook, meldt NH Nieuws.
16/01 08u30  Gaat Badr Hari naar de Olympische Spelen?Er is een kans dat Badr Hari Nederland dit jaar vertegenwoordigt op de Olympische Spelen in Tokio. De Nederlandse Boksbond (NBB) is in gesprek met de kickbokser over Olympische deelname, meldt De Telegraaf. De bond wil dat 'bevestigen noch ontkennen'. De bond is momenteel 'breder aan het oriënteren' of er onder kickboksers voldoende potentie is voor Olympische deelname, zei voorzitter Boris van der Vorst in het NOS Radio 1 Journaal. 'In dat kader vinden er veel gesprekken plaats.' Hari staat op dit moment onder contract bij kickboksorganisatie Glory, die hem een paar maanden uit handen moet geven voor deelname aan de Spelen. Daarover wordt volgens De Telegraaf nog onderhandeld. Enkelblessure Het zou niet de eerste keer zijn dat de kickbokser een Olympisch boksavontuur overweegt. In aanloop naar de Spelen van Londen in 2012 overwoog Hari namens Marokko mee te doen. Destijds bedankte hij voor de strijd om een gouden medaille, omdat hij 'een hoger doel' na wilde streven. Momenteel herstelt Hari van een enkelblessure, die hij opliep in het gevecht om de wereldtitel in het zwaargewicht tegen Rico Verhoeven. Als alle partijen instemmen met een Olympisch avontuur, is het nog maar de vraag of het Hari lukt een ticket naar Tokio binnen te slepen. Het kwalificatietoernooi, dat in maart begint, zal dat moeten uitwijzen.
16/01 08u15  Jongeren die in 2017 zelfmoord pleegden vaak verstrikt in web van zorgDe problemen in de zorg speelden in 2017 relatief vaak een rol bij de zelfdoding van jongeren tussen 10 en 20 jaar. Ook hadden deze jongeren vaak problemen met hoge verwachtingen en pesten, blijkt uit een groot onderzoek naar suïcide onder tieners. In 2017 was er een verdubbeling van het aantal zelfdodingen onder tieners. Stichting 113 Zelfmoordpreventie deed daarom in opdracht van het ministerie van VWS een onderzoek. In 2018 daalde het aantal suïcides weer naar het niveau van de jaren ervoor. Voor het onderzoek hield 113 ruim honderd interviews met nabestaanden van 35 overleden kinderen. Het ging om ouders, broers, zussen, leerkrachten en hulpverleners van jongeren die in 2017 een einde aan hun leven maakten. De stichting concludeert dat elke zelfdoding weliswaar uniek is, maar dat er ook patronen te ontdekken zijn. Vaak hadden de jongeren moeite om passende zorg te krijgen. Meer dan 60 procent had een of meerdere psychiatrische diagnoses en meer dan de helft deed eerder een suïcidepoging. De vaak complexe diagnoses vragen om een specialistische behandeling, maar juist door de complexiteit van hun problematiek werden veel jongeren op verschillende plekken in de jeugdzorg geweigerd, omdat er geen passende behandeling geboden kon worden. Uit de interviews met ouders blijkt dat hun kinderen vaak verstrikt raakten in een web van aanmeldingen, wachtlijsten, diagnostiek, afwijzingen en verwijzingen. Ook had de overgang naar psychiatrie voor volwassenen zodra ze 18 werden vaak een negatieve impact en vonden ouders dat ze niet goed betrokken werden bij behandeling. Een van de aanbevelingen is dan ook de zorg te verbeteren en beter op elkaar te laten aansluiten. 'Hoelang het ook duurt, hoe zwaar ze het ook hebben, laat ze niet los', stelt Saskia Mérelle, die het onderzoek mede uitvoerde. De overgang van jeugdzorg naar volwassenenpsychiatrie moet van 18 naar 21 of in sommige gevallen naar 23 jaar verhoogd worden. Dan kunnen de jongeren meer maatwerk krijgen, denken de onderzoekers. Ook moeten de ouders beter betrokken worden bij de behandeling. 'Neem het serieus als ze zeggen dat het niet goed gaat met hun kind.' Het is volgens Mérelle belangrijk dat elke professional getraind wordt in suïcidepreventie. Dat is nu nog niet het geval. En om de kwaliteit en continuïteit van zorg te verbeteren, moeten instellingen op regionaal niveau beter samenwerken. Stichting 113 wijst erop dat iedereen op zijn eigen gebied zijn best doet, maar dat er geen gezamenlijk systeem is voor zelfmoordpreventie. Binnenkort komen verschillende zorginstellingen, scholen, ggd's en andere belanghebbenden bij elkaar om te praten over een totaalprogramma voor preventie. Pesten Er waren ook verschillende patronen bij jongens en bij meisjes. Zo speelde bij jongens relatief vaak mee dat ze problemen hadden op school, bijvoorbeeld door autisme of adhd. Zij vonden weinig aansluiting met leeftijdsgenoten en leraren en moesten naar het speciaal onderwijs. Bij meisjes bleken hoge verwachtingen en een perfectionistische instelling een factor van betekenis. Bij ongeveer de helft van alle jongeren was sprake van pesten. Opvallend was dat het grootste deel havo of vwo deed. Niet in beeld De onderzoekers benadrukken dat preventie niet alleen een taak van de zorg is, want een deel van de jongeren was niet in beeld bij jeugdzorg. Daarom hebben ook scholen een belangrijke rol in het voorkomen van suïcides. Zij kunnen meer doen om zelfmoordsignalen te herkennen en ook nazorg bieden als een leerling is overleden door zelfdoding. Er moet een totaalprogramma komen voor suïcidepreventie, zeggen de onderzoekers. Maar, 'de belangrijkste aanbeveling wat ons betreft is om in verbinding te blijven met jongeren. Iedereen kan er wat aan doen: van de leerkracht, tot de huisarts, de sportcoach', zegt Saskia Mérelle. Heb jij hulp nodig? Dan kun je contact opnemen met Stichting 113 Zelfmoordpreventie via 0900 0113 (24/7 bereikbaar) en 113.nl.
16/01 07u30  Voor het eerst meer dan 9 miljoen werkendenHet aantal mensen met betaald werk was nog nooit zo hoog. De afgelopen drie maanden steeg het aantal werkenden voor het eerst boven de 9 miljoen personen. Het aantal werklozen is de afgelopen drie maanden met 21.000 gedaald naar 302.000 in december, meldt het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS). Het rekent iemand als werkloze als die geen betaalde baan heeft, recent werk heeft gezocht en direct beschikbaar is. Nog eens 3,7 miljoen mensen in de leeftijden tussen 15 en 75 jaar werken niet. Omdat zij om uiteenlopende redenen ook niet zoeken naar een baan, worden zij door het CBS niet tot de beroepsbevolking gerekend. Ook deze groep is de afgelopen tijd iets kleiner geworden. Het aantal werklozen is na een lichte stijging weer terug op het niveau van het tweede kwartaal in 2019. Maar doordat de beroepsbevolking is gegroeid, is het werkloosheidspercentage nu lager. Werk vinden gaat makkelijker Van de werklozen hebben 223.000 mensen een WW-uitkering van het UWV. Dat is 15 procent minder dan in 2018. In alle sectoren nam het aantal WW-uitkeringen af, maar het meest in de agrarische sector, zorg- en welzijnsberoepen en pedagogische beroepen. Ook het aantal 50-plussers met WW is sterk afgenomen. Enerzijds is het makkelijker om werk te vinden, anderzijds is de maximale duur van de WW afgebouwd naar 24 maanden. Welk deel van de mensen met een WW-uitkering is doorgestroomd naar de bijstand, meldt het CBS niet. Het aantal mensen met een bijstandsuitkering is wel afgenomen van 414.000 in januari vorig jaar, tot 399.000 in november.
16/01 07u15  Wekdienst 16/1: AlFitrah-moskee voor de rechter en nieuwe staking FrankrijkGoedemorgen! De Utrechtse alFitrah-moskee staat voor de rechter. Een Tweede Kamer-onderzoekcommissie eist financiële stukken van de salafistische moskee. Ook is er in Frankrijk weer een grote stakingsdag. Vandaag zijn er perioden met zon en blijft het droog. Het wordt 8 tot 11 graden, bij een matige tot vrij krachtige wind uit het zuiden. Morgen wordt opnieuw regen verwacht. Ga je op pad? Hier vind je het overzicht van de werkzaamheden en files en de situatie op het spoor. Wat kun je vandaag verwachten? Opnieuw een grote stakingsdag in Frankrijk. Demonstranten komen in actie tegen de pensioenplannen van de regering; die wil de pensioenleeftijd verhogen naar 64 jaar. In dit artikel leggen we uit waarom dit bij veel Fransen verkeerd valt. De salafistische al-Fitrah-moskee in Utrecht staat voor de rechter. De moskee weigert financiële stukken aan een Tweede Kamer-onderzoekscommissie te geven. Die spande daarom een zaak aan. Nieuwsuur en NRC onthulden eerder dat islamitische organisaties in Nederland miljoenen krijgen van Golfstaten. En het monument Levenslicht van Daan Roosegaarde wordt vandaag in Rotterdam gepresenteerd. Met het lichtmonument wordt stilgestaan bij de Nederlandse Holocaust-slachtoffers. Het is deze maand 75 jaar geleden dat het nazi-vernietigingskamp Auschwitz werd bevrijd. Wat heb je gemist? Democraten uit het Huis van Afgevaardigden hebben de twee impeachment-aanklachten tegen president Trump naar de Senaat gebracht. Later vandaag wordt de Senaat getransformeerd tot rechtszaal en dan wordt waarschijnlijk de aanklacht officieel voorgelezen. De afzettingsprocedure tegen Trump begint waarschijnlijk volgende week dinsdag. Trump ontkent stellig en noemde ook ditmaal de afzettingsprocedure een grote hoax. De kans dat hij daadwerkelijk wordt afgezet is klein, want de Republikeinen hebben de meerderheid in de Senaat. Zo ging die wandeling in stilte in zijn werk: Ander nieuws uit de nacht: Nieuw virus ook in Japan vastgesteld, patiënt maakt het goed: Een 30-jarige Japanner heeft het nieuwe coronavirus in China opgelopen. Volgens de autoriteiten is hij al grotendeels hersteld en uit het ziekenhuis ontslagen. De man was vorige maand in de Chinese miljoenenstad Wuhan. Eerder deze week dook het virus op in Thailand. 'Ook OM-topman wil hogere maximumcelstraf voor doodslag': De maximale celstraf voor doodslag moet omhoog, vindt OM-topman Gerrit van der Burg. In Trouw zegt hij dat het verschil met de strafmaat voor moord nu te groot is. Op doodslag staat maximaal vijftien jaar cel en op moord maximaal levenslang of dertig jaar cel. Ruim 82 kilo cocaïne in vliegtuig, drie Nederlanders vast in Argentinië: Zeven mensen zijn opgepakt in Buenos Aires, nadat er 82 kilo cocaïne was gevonden in een Nederlands vrachtvliegtuig, melden Argentijnse media. Het ministerie van Buitenlandse Zaken in Den Haag bevestigt dat er drie Nederlanders zijn gearresteerd. En dan nog even dit: De albinozeehond Snow White, die in oktober ziek op Texel werd gevonden, is uitgezet in zee. 'Snow White is in heel goede conditie en is op goed gewicht. Dat komt echt in orde', zegt zijn verzorger. Wel zijn ze bij Natuurcentrum Ecomare nieuwsgierig hoe Snow White zich gaat gedragen ten opzichte van andere zeehonden en waar hij naartoe zal gaan. Dankzij een zendertje op zijn rug kan hij worden gevolgd. Fijne dag!
16/01 07u00  Ook OM-topman wil hogere maximumcelstraf voor doodslagOM-topman Gerrit van der Burg pleit in Trouw voor het verhogen van de maximale celstraf voor doodslag. Hij vindt het verschil met de strafmaat voor moord nu te groot. Op doodslag staat maximaal vijftien jaar cel en op moord, sinds een verhoging in 2006, maximaal levenslang of dertig jaar cel. Moord betekent juridisch dat de dader van plan was om iemand om te brengen en dus bedenktijd heeft gehad. Bij doodslag is ook sprake van opzet, maar handelde de dader in een opwelling. 'Het zou goed zijn als het verschil wat meer wordt rechtgetrokken', zegt Van der Burg tegen de krant. 'Want impulsdaden kunnen ook een sluitstuk zijn van een kwalijk patroon.' De krant benadrukt dat er sinds 2012 striktere eisen gelden voor het bewijzen van voorbedachten rade en dus moord. Bekir E. Eerder riep de rechtbank Rotterdam al op tot het verkleinen van het verschil in strafmaat tussen moord en doodslag. De aanleiding was het vonnis in de zaak-Hümeyra. De Rotterdammer Bekir E. werd veroordeeld tot veertien jaar cel en tbs, wegens doodslag. De rechtbank zag onvoldoende bewijs dat E. een vooropgezet plan had om Hümeyra dood te schieten, tot woede van de nabestaanden. Trouw schrijft dat er tussen 2006 en 2018 in totaal 345 veroordelingen waren voor moord en 688 wegens doodslag.
16/01 06u45  Weer stakingsdag Parijs, veel Fransen verzetten zich nog tegen pensioen bij 64In Frankrijk is dag 43 van de stakingen aangebroken. Sinds 5 december gaan Fransen de straat op om te protesteren tegen de verhoging van de pensioenleeftijd naar 64 jaar. De actiedag van vandaag lijkt cruciaal te worden voor de toekomst van het pensioenplan. Eerst even terug naar december. Toen kwam na anderhalf jaar overleg tussen de regering en vakbonden een nieuw voorstel op tafel. De officiële pensioenleeftijd zou 62 jaar blijven, maar voor een volledig pensioen zouden werknemers tot hun 64ste moeten doorwerken. Spoorpersoneel dat nu soms al op 52-jarige leeftijd kan stoppen, verliest dat privilege. De pensioenleeftijd moet omhoog omdat het huidige systeem volgens de politiek niet langer houdbaar is. Een ander belangrijk aandachtspunt van de regering was het versimpelen van het pensioenstelsel. Nu zijn er 42 verschillende regelingen, allemaal met hun eigen regels. Dat systeem moet op de schop, vindt president Macron. Voor de gemiddelde Nederlander klinkt met pensioen gaan op je 64ste wellicht schappelijk. Hier is de AOW-leeftijd inmiddels 66 jaar en 4 maanden, en die loopt verder op. In Frankrijk viel het voorstel anders: alle vakbonden waren tegen, volgens hen was het een regeringsplan. 'Het protest was groot, omdat Fransen denken dat ze er allemaal op achteruitgaan', zegt correspondent Frank Renout. Niet in het rood De afgelopen jaren heeft iedere president geprobeerd om het pensioenstelsel aan te passen, maar niemand kreeg het erdoor. Nu houdt Macron voet bij stuk. 'Nu zijn er nog nauwelijks tekorten, maar hij wil voorkomen dat de hele pensioenkas straks in het rood staat', zegt Renout. Experts staan aan zijn kant. Met de huidige vergrijzing kan het zo niet langer door, klinkt het. Dat komt niet alleen door de pensioenleeftijd, die met 62 jaar tot een van de laagste van de westerse wereld hoort. Het heeft ook te maken met de pijlers waar het pensioen uit is opgebouwd, zegt econoom Koen Caminada van de Universiteit Leiden. 'Je hebt er drie: de AOW-achtige onderdelen, dat is het basispensioen voor iedereen. De tweede is wat werkgevers en werknemers onderling regelen. Sparen voor de oude dag dus. De derde is je eigen spaargeld.' 'In landen als Frankrijk, Duitsland en Italië loopt het leeuwendeel deel via de eerste pijler, het zogenaamde omslagstelsel. Daar ligt het probleem', legt Caminida uit. 'Als je dat met Nederland vergelijkt: hier is dat ongeveer 50/50. Hier wordt het voor een groot deel gedragen door pensioenfondsen.' Binnen het omslagstelsel betaalt wie nu werkt dus voor degene die nu met pensioen gaat, maar door de vergrijzing loopt de verhouding scheef. Er zijn te weinig werkenden voor het grote aantal mensen dat met pensioen gaat. Caminida: 'De bevolking wordt bovendien ouder en in Frankrijk wordt er een te hoog pensioen uitgekeerd. Hierdoor wordt het systeem gewoon onbetaalbaar.' De verhoging van de pensioenleeftijd is binnen dit systeem een effectieve maatregel. 'Het mes snijdt dan aan twee kanten. Als je verhoogt, betalen mensen langer en krijgen ze minder lang een uitkering. Dat is dubbel winst.' Maar dat is iets wat klaarblijkelijk gevoelig ligt. 'Als je aan een Fransman vraagt: 'Weet je dat ze in Nederland nog veel later met pensioen gaan?', dan antwoordt hij dat zij zich niet hoeven aan te passen aan de slechte voorwaarden in andere landen', zegt correspondent Renout. Eerste acties sinds toezegging Toch neemt de intensiteit van de protesten in het land af. Door de toezegging van premier Philippe om eventueel af te zien van de verhoging naar 64 jaar, is er meer ruimte gekomen. De vakbonden hebben van hem tot april de tijd gekregen om met een beter voorstel te komen. De grootste, meest gematigde bond, stemde daarmee in; overige bonden houden vast aan hun acties. Vandaag is dus de eerste landelijke actiedag sinds de toezegging van de regering. 'Dit is een belangrijke dag', zegt Renout. 'Als er nu veel minder animo is voor de staking, wint de regering aan macht wanneer ze weer met de bonden aan tafel gaan.'
16/01 05u45  Nieuw virus ook in Japan vastgesteld, patiënt maakt het goedNa Thailand heeft nu ook in Japan iemand het nieuwe virus uit China opgelopen. De 30-jarige man is volgens de Japanse autoriteiten al grotendeels hersteld en uit het ziekenhuis ontslagen. De nieuwe variant van het coronavirus kan tot longontsteking leiden en heeft in China minstens een leven geëist. Tientallen mensen in de miljoenenstad Wuhan raakten er ziek door. De Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) had al gewaarschuwd dat het virus zich wereldwijd kan verspreiden. De Japanner was vorige maand in Wuhan en heeft het virus daar waarschijnlijk opgelopen. Hij kwam terug in Japan op 6 januari en werd op 10 januari opgenomen in het ziekenhuis, meldt The Japan Times. Voor zover bekend heeft geen enkele andere Japanner het virus. Eerder deze week dook het virus wel op in Thailand. Dierenmarkt Er is nog veel onduidelijk over het virus. De vroege symptomen komen overeen met verkoudheid. De mensen die het virus eerder opliepen, werkten op een markt in Wuhan waar vissen, vogels en andere dieren werden verkocht. Sindsdien is de markt dicht en wordt er onderzoek gedaan.
16/01 04u45  Impeachment-aanklachten zwijgzaam naar Senaat gebracht voor 'rechtbankfase'De twee impeachment-aanklachten tegen president Trump zijn op ceremoniële wijze door het Huis van Afgevaardigden overhandigd aan de Senaat. Een kleine groep Democraten liep zwijgzaam vanuit het Huis van Afgevaardigden met de zogeheten articles of impeachment door de hallen van het Capitool naar de Senaat, die verderop in het gebouw zit. Later vandaag wordt de Amerikaanse Senaat getransformeerd tot rechtszaal en dan wordt waarschijnlijk de aanklacht officieel voorgelezen. De documenten waren ondertekend door voorzitter Nancy Pelosi van het Huis. 'Deze president moet verantwoording afleggen', zei ze terwijl ze pennen uitdeelde om het moment te markeren. De afzettingsprocedure tegen Trump begint waarschijnlijk volgende week dinsdag. De Senaat moet eerst nog besluiten hoe het proces er precies uit gaat zien, of er bijvoorbeeld getuigen worden opgeroepen. De stemming in het Huis eerder op de dag verliep zoals verwacht bijna geheel volgens de partijlijnen. 228 afgevaardigden stemden voor overhandiging en 193 tegen. Daarmee beschuldigen de Democraten de president officieel van machtsmisbruik en tegenwerking van het Congres. Trump ontkent stellig en noemde ook ditmaal de afzettingsprocedure een grote hoax. De kans dat hij daadwerkelijk wordt afgezet is klein, want de Republikeinen hebben de meerderheid in de Senaat. Die bepaalt in de rechtbankfase of de president schuldig is, maar moet dat wel doen met tweederdemeerderheid. Benieuwd hoe de afzettingsprocedure precies werkt? We zijn inmiddels bij de derde fase aanbeland:
16/01 02u30  'Ook OM-topman wil hogere maximumcelstraf voor doodslag'OM-topman Gerrit van der Burg pleit in Trouw voor het verhogen van de maximale celstraf voor doodslag. Hij vindt het verschil met de strafmaat voor moord nu te groot. Op doodslag staat maximaal vijftien jaar cel en op moord, sinds een verhoging in 2006, maximaal levenslang of dertig jaar cel. Moord betekent juridisch dat de dader van plan was om iemand om te brengen en dus bedenktijd heeft gehad. Bij doodslag is ook sprake van opzet, maar handelde de dader in een opwelling. 'Het zou goed zijn als het verschil wat meer wordt rechtgetrokken', zegt Van der Burg tegen de krant. 'Want impulsdaden kunnen ook een sluitstuk zijn van een kwalijk patroon.' De krant benadrukt dat er sinds 2012 striktere eisen gelden voor het bewijzen van voorbedachte rade en dus moord. Bekir E. Eerder riep de rechtbank Rotterdam al op tot het verkleinen van het verschil in strafmaat tussen moord en doodslag. De aanleiding was het vonnis in de zaak-Hümeyra. De Rotterdammer Bekir E. werd veroordeeld tot veertien jaar cel en tbs, wegens doodslag. De rechtbank zag onvoldoende bewijs dat E. een vooropgezet plan had om Hümeyra dood te schieten, tot woede van de nabestaanden. Trouw schrijft dat er tussen 2006 en 2018 in totaal 345 veroordelingen waren voor moord en 688 wegens doodslag.
16/01 01u45  Tweede Kamer probeert via rechter Salam-imperium te ontrafelenWie wil kan bij de Utrechtse imam Suhayb Salam terecht voor een cursus 'Hoe kan ik emotie de baas zijn'. Het is een nieuwe cursus 'wegens succes van onze eerste cursus'. Ook meiden zijn welkom op gezellige knutselmiddagen, waarbij 'we op een leuke manier gaan leren over de islam'. De fel bekritiseerde salafistische prediker lijkt lak te hebben aan zijn eerdere faillissement, een kritisch rapport van het Verwey-Jonker Instituut en nu ook een parlementair onderzoek. Meer dan dat: Salam bouwt zijn imperium alleen maar verder uit. Verschillende politici in de Tweede Kamer zien dat met lede ogen aan. Op 10 februari beginnen in de Tweede Kamer unieke verhoren waarmee het parlement probeert meer zicht te krijgen op 'ongewenste beïnvloeding van maatschappelijke en religieuze organisaties in Nederland, zoals moskeeën, uit onvrije landen'. De pijlen van de onderzoekscommissie lijken vooral gericht op de stichtingen van Suhayb Salam. Daarop vooruitlopend eist de Kamercommissie vandaag bij de rechtbank in Den Haag dat Salam de documenten aanlevert waar hem om is gevraagd. Invallen door FIOD Een recent onderzoek van het Verwey-Jonker instituut concludeerde dat hij negatieve invloed heeft op gelovigen. Op zijn Facebook-pagina zegt Salam dat het rapport 'gebaseerd is op onjuistheden, onwaarheden, valse verklaringen, schendingen van afspraken en politiek gestuurde belangen'. Dat zal ook de strekking zijn van zijn verweer bij de rechtbank vandaag. Zijn advocaat wil van te voren niet op de zaak ingaan, maar zegt dat Salam de gevraagde papieren niet kan leveren, omdat ze door de FIOD bij invallen in de moskee en stichtingen in beslag zijn genomen. Die invallen volgden na jaren onderzoek van de FIOD en het Openbaar Ministerie, naar de financiën van alFitrah en andere organisaties van de familie Salam. Centraal daarin staan imam Suhayb Salam, zijn broer Ammar van de SOS-stichting en vader Ahmed Salam, die aan het hoofd staat van de As-Sunnah-moskee in Tilburg. Maar al veel langer is er kritiek op het imperium van de Salam's, met hun moskeeën, stichtingen en opleidingsinstituut. Vader Salam veroorzaakte in 2004 ophef toen hij de hand van toenmalig minister Rita Verdonk weigerde te schudden. Hij ondervond in Tilburg meer weerstand dan zijn zoon in Utrecht. Ahmad Salam werd regelmatig op het matje geroepen door toenmalig burgemeester Vreeman, herinnert wethouder en oud-VVD-raadslid Roel Lauwerier zich. Lauwerier stelde regelmatig kritische vragen over de Tilburgse imam. Zo eiste hij opheldering over de uitnodiging van de imam voor een bijeenkomst van de gemeente over de aanpak van radicalisering en jihadisme. 'Dat terwijl de gemeente nota bene aangifte had gedaan tegen hem vanwege mishandeling', herinnert Lauwerier zich. 'Niet werken in supermarkten' Onderzoeksjournalist Patrick Pouw volgde in 2008 een jaar lang lessen van Suhayb Salam en schreef er een boek over. Daaruit blijkt dat het bekeren van mensen tot de 'pure islam' zoals die door de profeet Mohammed werd beschreven, een belangrijke missie is van de imam. Pouw zag dat leerlingen werden aangespoord om zoveel mogelijk koranlessen te volgen. Moslima's werd verteld niet in supermarkten te werken waar drank en varkensvlees wordt verkocht. Er zijn overigens geen aanwijzingen dat de Salam's moslims opriepen om te gaan strijden aan de zijde van IS. Suhayb Salam heeft juist in het verleden gezegd dat moslims uit Nederland daar niets te zoeken hebben. Populaire koranlessen In de wijk Overvecht geeft Suhayb Salam koranlessen die goed worden bezocht door kinderen uit de wijk. Veel ouders uit Overvecht kiezen voor die lessen, omdat ze goedkoop zijn en goed georganiseerd. Zijn populariteit was ook de reden waarom een katholieke basisschool in Overvecht hem in 2015 uitnodigde om de gemoederen te komen bedaren na de aanslag in Parijs op Charlie Hebdo. De kinderen stonden die dagen lijnrecht tegenover de 'witte' leraren op de wijkschool. Imam Suhayb Salam werd uitgenodigd, samen met de plaatselijke pastor. Hij vertelde hen over een vreedzame Mohammed die niet voor geweld koos toen hij werd uitgescholden. De toenmalige directeur had geen aanwijzingen gekregen dat de imam een slechte invloed zou hebben. De rechter doet mogelijk vandaag al gelijk uitspraak over de documenten die door de Tweede Kamer worden opgevraagd.
16/01 01u30  Ruim 82 kilo cocaïne in vliegtuig, drie Nederlanders vast in ArgentiniëZeven mensen zijn opgepakt in Buenos Aires, nadat er cocaïne was gevonden in een Nederlands vrachtvliegtuig, melden Argentijnse media. In het ruim van het toestel op de internationale luchthaven lag ruim 82 kilo cocaïne verborgen. Het ministerie van Buitenlandse Zaken bevestigt dat er drie Nederlanders zijn gearresteerd, maar kan niet zeggen of zij iets te maken hebben met het vliegtuig of de cocaïnevondst. Volgens lokale media zijn de andere arrestanten vier Argentijnen. Het vliegtuig is een cargovlucht van Martinair Holland, dat tegenwoordig deel uitmaakt van Air France-KLM. De drugs werden dinsdag gevonden kort voordat het toestel via Ecuador naar Amsterdam zou vliegen. De Argentijnse douane kreeg hulp van ruim vijftig agenten en vijf speurhonden, schrijft de krant Clarín. Eerder was het vrachtvliegtuig vanuit São Paulo in Brazilië naar Argentinië gevlogen. De Argentijnse autoriteiten onderzoeken waar de drugs aan boord zijn gekomen.
15/01 23u30  Cocaïne in vliegtuig onderschept, drie Nederlanders vast in ArgentiniëArgentijnse media schrijven dat er zeven verdachten zijn gearresteerd bij een Nederlands vliegtuig op het internationale vliegveld van Buenos Aires. In het toestel was cocaïne verborgen. Het ministerie van Buitenlandse Zaken zegt dat er drie Nederlanders zijn gearresteerd, maar kan niet zeggen of zij iets te maken hebben met het vliegtuig of de cocaïnevondst. Het vliegtuig is een cargovlucht van Martinair Holland, dat onder Air France-KLM valt. In het ruim werd gisteren 86 kilo cocaïne gevonden door de Argentijnse douane, vlak voordat het toestel zou vertrekken via Ecuador naar Amsterdam.
15/01 23u00  Zeldzame albinozeehond hersteld en bij Texel uitgezet in zeeDe albinozeehond Snow White, die in oktober ziek en verzwakt in Texel werd gevonden, is vandaag uitgezet in zee. Hij is voorzien van een kleine zender, zodat hij gevolgd kan worden. De zeehond was sterk vermagerd en had een longworminfectie toen hij door Natuurcentrum Ecomare werd opgevangen. Maar nu is hij gezond verklaard en is hij voldoende aangesterkt. 'Zeehonden hebben altijd zin om weer de natuur in te gaan. Het was onstuimig afgelopen nacht maar de zee is nu best kalm', vertelt verzorger Mariette Smit aan NH Nieuws. 'Snow White is in heel goede conditie en is op goed gewicht. Dat komt echt in orde.' Op het noordelijkste puntje van Texel koos Snow White voor het ruime sop: Bij paal 28, aan de kant van Vlieland werd de zeehond vrijgelaten. 'We hebben voor deze plek gekozen omdat het een hele rustige plek is. Ook liggen er tussen Texel en Vlieland goede zandbanken waar zeehonden kunnen rusten', legt Smit uit. 'En er is hier veel vis in zee zodat hij niet ver hoeft te gaan voor zijn voedsel.' Op zijn rug draagt de zeehond een klein zendertje. 'We vinden het interessant om te kijken hoe zeehonden die uit de opvang komen zich gedragen ten opzichte van andere zeehonden', vertelt Smit. 'Omdat Snow White zo'n bijzonder dier is zijn we natuurlijk extra nieuwsgierig hoe hij zich de komende tijd gaat gedragen en waar hij heen zal gaan.' Snow White was met zijn lichte vacht en rode ogen een unicum bij Ecomare. Het was de eerste keer dat het centrum een albinozeehond opving. Bij Ecomare trok hij veel aandacht van het publiek.
15/01 22u30  Maagdeneilanden willen privé-eilanden Epstein in beslag nemenDe Amerikaanse Maagdeneilanden willen twee privé-eilanden die behoren tot het landgoed van Jeffrey Epstein in beslag nemen. De steenrijke Amerikaan, die zelfmoord pleegde terwijl hij in voorarrest zat, zou er jarenlang jonge vrouwen hebben misbruikt en tegen hun wil hebben vastgehouden. Epstein zou in de loop der jaren honderden meisjes en jonge vrouwen naar zijn privé-eilanden in het Caribisch gebied hebben gebracht. Sommigen zouden 11 of 12 jaar oud zijn. Een meisje van 15 zou tevergeefs hebben proberen te ontsnappen door weg te zwemmen nadat ze was misbruikt, maar Epstein liet haar oppakken en nam haar paspoort in. De Maagdeneilanden willen dat Epsteins privé-eilanden ter waarde van ruim 75 miljoen euro verbeurd worden verklaard. De in beslag genomen bezittingen kunnen volgens de aanklager van de eilandengroep gebruikt worden om Epsteins slachtoffers te compenseren.
15/01 22u30  Invallen in Enschede vanwege drugshandel: vier aanhoudingenBij een politieactie tegen de handel in verdovende middelen in Enschede zijn vier mannen aangehouden. Op zeker acht locaties zijn gisteren invallen gedaan. De verdachten komen uit Enschede en Rijssen en zijn tussen de 22 en 33 jaar oud. Ze werden gisteren gearresteerd bij de invallen. Daarnaast heeft de politie beslag gelegd op tientallen kilo's verdovende middelen, ruim elfduizend euro aan contant geld en vier auto's. Ook werd er beslag gelegd op een woning, schrijft RTV Oost. De politie in Twente was al lange tijd bezig met een grootschalig onderzoek naar de handel in verdovende middelen. Drugshandel in winkel 'Het onderzoek toonde aan dat er een winkel uitsprong waar de verdachten grote hoeveelheden verdovende middelen verkochten aan voornamelijk Duitse bezoekers', aldus de politie. Daarop besloot de politie om op diverse locaties binnen te vallen. Bij de acties waren ongeveer honderd agenten van diverse politieteams betrokken. De politie onderzoekt de zaak verder en sluit meer aanhoudingen niet uit.
15/01 21u45  Station Zandvoort krijgt twee extra perrons voor Formule 1Op station Zandvoort bouwt ProRail twee extra perrons om meer mensen naar de Formule 1 te kunnen laten reizen. Met de nieuwe perrons hoopt de spoorbeheerder de duizenden extra treinreizigers in goede banen te leiden. Nu is er alleen nog een middenperron met een beide zijden een spoor. Er rijden twee treinen per uur tussen Zandvoort en Haarlem en in de zomer vier. Tijdens het driedaagse evenement in mei moeten dat er twaalf zijn. 'Hier gaan straks 40.000 mensen per dag met de trein. Dat betekent dat ongeveer elke vijf minuten een trein moet vertrekken en dan heb je geen tijd om alle mensen uit te laten stappen en aan dezelfde kant weer in te laten stappen', vertelt Kees Rutten, regiodirecteur Randstad Noord, aan NH Nieuws. 'Dus daarom gaat het uitstappen aan de buitenkant en het instappen aan de binnenkant of andersom.' Het station krijgt er twee perrons aan de zijkanten bij: Ook de stroomvoorziening wordt aangepast omdat de huidige voorziening op het traject is berekend op hooguit vier treinen per uur. Maar dat is niet genoeg voor het treinverkeer dat tijdens de Formule 1 wordt verwacht. 'We moeten dikkere kabels aanleggen en zorgen dat er meer stroom komt.' De extra perrons worden niet alleen voor de Formule 1 aangelegd. Het station heeft volgens Rutten straks ook voldoende capaciteit om in de zomer alle strandgasten aan te kunnen. Hij heeft er alle vertrouwen in dat het op tijd af is. 'Normaal doen we een vergelijkbaar project in drie jaar en nu dus in een paar maanden. Dus we zijn er de komende weken zeker nog druk mee bezig.'
15/01 21u30  3 miljoen euro gemelde schade door nepadvertenties met BN'ersMeer dan 300 mensen zijn gedupeerd door oplichting waarbij rijkdom wordt beloofd aan mensen die geld steken in bitcoins. Samen hebben ze 3 miljoen euro schade geleden, bevestigt de Fraudehelpdesk na een bericht van Shownieuws. Fraudeurs plaatsten advertenties op Facebook met foto's van BN'ers, zoals John de Mol, Jort Kelder en Humberto Tan. In de advertenties werd mensen beloofd dat ze 'net als deze BN'ers' rijk konden worden met bitcoins. Ze moesten geld overmaken, maar zagen daar niets van terug. Het bedrag van 3 miljoen euro is de gemelde schade van meer dan 300 gedupeerden, zegt een woordvoerder van de Fraudehelpdesk. 'Waarschijnlijk is de werkelijke schade nog veel hoger. Normaal gesproken meldt ongeveer 10 procent van de slachtoffers zich bij ons.' John de Mol sleepte vorig jaar Facebook voor de rechter. Hij eiste dat het sociale medium de advertenties zou weren. De rechtbank stelde hem in het gelijk, maar Facebook ging in hoger beroep. Het hof moet nog uitspraak doen.
15/01 21u00  Russische regering onverwacht weg, Poetin wil meer macht parlementPremier Medvedev heeft het aftreden van zichzelf en zijn ploeg aangekondigd. Daarmee wil hij president Poetin de ruimte geven om een nieuwe regering samen te stellen en de grondwet aan te passen. Medvedev wordt de tweede man van de Russische nationale veiligheidsraad. De nieuwe premier is ook al voorgedragen. Het wordt Michail Misjoestin, die tot nu toe de baas was van de Russische belastingdienst. De onverwachte boodschap volgde kort op Poetins jaarlijkse toespraak tot het parlement, waarin hij voorstelt om de Russische premier voortaan door het parlement te laten kiezen. De premier wordt nu nog aangewezen door de president, die zelf rechtstreeks wordt gekozen. Volgens Poetin is het de hoogste tijd voor een grondwetswijziging: Poetin wil een referendum houden over een wijziging van de grondwet. De bevoegdheden van het parlement zouden vergroot moeten worden, met behoud van een sterk presidentieel systeem. Poetin wil ook strengere eisen stellen aan presidentskandidaten. Zo zouden mensen die ooit in een ander land een verblijfsvergunning hebben gehad, niet meer in aanmerking kunnen komen. 'Volslagen verrassing' Volgens correspondent David Jan Godfroid is het aftreden van premier Medvedev en alle ministers een volslagen verrassing en is niet duidelijk wat de achterliggende motieven zijn. Ook is niet duidelijk wat Poetin beoogt met zijn voorstellen. In buitenlandse media wordt gespeculeerd dat de voorgestelde hervormingen te maken hebben met de periode na 2024, als Poetins termijn als president afloopt. Hij mag volgens de grondwet niet nog een keer meedoen aan verkiezingen. De BBC zegt dat weliswaar niet duidelijk is of en hoe Poetin na 2024 verder wil, maar dat hij zo meerdere opties openhoudt. Het Duitse blad Der Spiegel schrijft onder de kop Operatie machtsbehoud dat Poetin met de voorstellen eerste piketpalen slaat. Tandem Poetin-Medvedev Poetin leidt Rusland sinds 2000. Hij was eerst acht jaar president en liet zich daarna in die functie opvolgen door Medvedev, die Poetin vervolgens benoemde tot premier. In 2012 nam Poetin het stokje weer over en werd Medvedev minister-president. Dat bleef hij tot vandaag. Medvedev is nog wel leider van de regeringspartij Verenigd Rusland.
15/01 20u30  Spotify komt met playlists voor honden en katten (en hamsters en iguana's)Muziekstreamingdienst Spotify heeft een nieuwe doelgroep op het oog: huisdieren. Het Zweedse bedrijf biedt vanaf vandaag speciale playlists en een podcast aan waarnaar honden en katten kunnen luisteren als hun baasjes de deur uit zijn. Het idee is niet nieuw. Al in 1909 kwam platenlabel His Masters Voice met het logo van een hond die schijnbaar de stem van zijn baasje uit de grammofoon hoort komen. Spotify geeft er nu een eigentijdse draai aan, nadat uit een enquête was gebleken dat 74 procent van de Britse hondenbezitters wel eens muziek afspeelt voor hun huisdier. Waar kunnen de dieren naar luisteren? De Pet Playlists - niet alleen voor honden en katten, maar ook voor hamsters, vogels en iguana's - werken met algoritmes. Nadat je hebt aangegeven of je dier energiek is, of juist relaxed, verlegen of sociaal, nieuwsgierig of juist niet, wordt er een playlist gegenereerd (mede gebaseerd op de muzieksmaak van het baasje). De speciale hondenpodcast (My Dog's Favourite Podcast) gaat nog verder. Die bevat naast rustgevende muziek ook liefdevolle boodschappen en complimentjes voor de hond, ingesproken door acteurs. Dat alles moet leiden tot minder stress bij de dieren. Sommige honden kampen met verlatingsangst als ze alleen worden gelaten. Hondenkenner Martin Gaus gelooft niet zo in de heilzame werking van muziek en sussende woordjes uit een luidspreker, tenminste niet als het erom gaat angstige honden te kalmeren. 'Honden zijn heel sociaal en als de baas weggaat is de roedel niet compleet. Dan kunnen ze gaan blaffen en worden de buren boos.' Sommige honden hebben dan wel baat bij een muziekje, zegt Gaus, maar alleen als dat al langer aanstond. 'Wat mensen vaak doen: als de muziek al de hele dag aanstaat, laten ze die aanstaan als ze weggaan. Maar het moet geen heavy metal zijn. Ik denk niet dat dat werkt.' Speciale hennepolie of kalmerende tabletten en sprays hebben volgens Gaus meer effect dan muziek. 'Er zijn dieren die erop reageren, maar meestal zijn het sprookjes.' Harp kalmeert Toch is uit Brits onderzoek wel gebleken dat honden wel verschil horen tussen verschillende soorten muziek, weet Karen Hartog van de Nederlandse Vereniging van Gedragstherapeuten voor Honden. 'Van metal worden ze onrustig, van harpmuziek juist kalm.' Of het genoeg is om een hond in paniek te kalmeren is de vraag. 'Vaak is er een combinatie nodig van verschillende dingen: gedragstherapie, ondersteunende medicatie en muziek kunnen daar zeker bij helpen. Maar het is geen wondermiddel.'
15/01 20u15  'Netflix sluist via Nederland honderden miljoenen weg om belasting te ontwijken'Netflix wordt beschuldigd van belastingontwijking via ons land. Volgens de Britse denktank Taxwatch sluist de streamingdienst via Nederland, waar het Europese hoofdkwartier van Netflix ligt, door naar andere landen met lage belastingen. Het gaat om het abonneegeld van klanten buiten de Verenigde Staten. 'Dat geld wordt via Netflix International BV in Nederland doorgesluisd naar andere landen', zegt George Turner, de directeur van Taxwatch. 'Maar waar het geld precies naartoe gaat, is een mysterie.' De denktank doet de beschuldiging op basis van eigen onderzoek, genaamd 'No tax and chill'. Netflix zou in 2018 tussen 328 en 430 miljoen dollar (tussen 294 en 385 miljoen euro) aan winst hebben verplaatst via Nederland. De wereldwijde winst van het bedrijf lag dat jaar op zo'n 1,2 miljard dollar. Ingewikkelde constructie In 2018 betaalde het bedrijf 4 miljoen euro belasting in Nederland, in 2017 werd helemaal geen belasting betaald in Nederland. De streamingdienst maakt gebruik van een ingewikkelde constructie met verschillende bedrijven die eigendom zijn van andere bedrijven. 'Een soortgelijke structuur als andere bekende digitale bedrijven die belasting ontwijken', zegt Turner. In oktober vorig jaar startte Italië een onderzoek naar de belastingontduiking van de streamingigant, schreef persbureau Reuters. Hoewel Netflix niet gevestigd is in Italië, vindt het Openbaar Ministerie daar dat het belasting moet betalen vanwege het gebruik van digitale infrastructuur. Netflix was niet bereikbaar voor commentaar.
15/01 20u15  Nog steeds geen oplossing voor lawaaiige AWACS in LimburgEr is voorlopig geen oplossing voor de geluidshinder die militaire AWACS-vliegtuigen veroorzaken in de Limburgse gemeenten Beekdalen en Brunssum. Staatssecretaris van Defensie Visser was vandaag op bezoek in Schinveld, een dorp dat bij Beekdaelen hoort, maar ze had geen geld bij zich om woningen te isoleren of andere maatregelen te nemen. 'Tweehonderd miljoen heb ik niet in mijn zakken zitten. Ik zou willen dat ik dagelijks tweehonderd miljoen had', aldus de staatssecretaris bij 1Limburg. AWACS staat voor Airborne Warning And Control System - een verkenningsvliegtuig dat bol staat van de radarapparatuur. De AWACS die in Limburg overlast veroorzaken, komen van een NAVO-basis in Geilenkirchen, net over de grens in Duitsland, Het protest tegen de vliegtuigen is niet van vandaag of gisteren. In 2006 werd ondanks fel protest van omwonenden en de actiegroep Groen Front zes hectare bos gekapt aan de Nederlandse kant van de grens. Defensie wilde van de bomen af omdat de vliegtuigen erdoor gehinderd zouden worden bij de start en landing. In 2008 bleek uit belevingsonderzoek van het RIVM dat 41.000 inwoners in de Nederlandse regio rond de NAVO-vliegbasis Geilenkirchen ernstige geluidshinder ondervonden van de vliegtuigen. Bovendien waren veel mensen bezorgd over gezondheids- en veiligheidsrisico's. Lawaaidemonstratie De gegevens uit dat onderzoek zijn nog steeds actueel. Enkele tientallen bewoners wachtten staatssecretaris Visser op met een 'lawaaidemonstratie' en riepen om sluiting van de basis. De twee betrokken gemeentes eisen 200 miljoen euro voor een leefbaarheidsfonds, onder meer om woningen te isoleren. Maar de staatssecretaris deed geen enkele toezegging, behalve dat ze binnen het kabinet overleg zal voeren. Mogelijk kan bij de 'verduurzaming van de woningvoorraad ook de leefbaarheid worden meegenomen', zei ze. Herhaling van zetten Ook sluiting van de basis of de invoering van minder luidruchtige motoren lijkt Visser onmogelijk. Wethouder Jeanette Quadvlieg van de gemeente Beekdaelen reageerde teleurgesteld. 'Het is inmiddels een rituele dans aan het worden. De staatssecretaris zegt wel over het leefbaarheidsfonds te willen praten, maar komt niet met iets concreets. Ze zegt in gesprek te willen blijven, maar het is opnieuw een herhaling van zetten.'
15/01 20u15  Kabinet wil militairen in Irak houden, 'geen Iraaks beleid om ze weg te sturen'Het kabinet wil de Nederlandse missie in Irak voortzetten. 'De Iraakse premier heeft Nederland niet benaderd om weg te gaan', zei minister Blok van Buitenlandse Zaken in de Tweede Kamer. Zo'n vijftig Nederlandse militairen zitten in Noord-Irak om hun Iraakse collega's te trainen en enkele andere militairen zijn uitgezonden naar de hoofdstad Bagdad. Het Iraakse parlement wil dat de buitenlandse troepen uit het land vertrekken. Aanleiding is de Amerikaanse luchtaanval op 10 januari waarbij de Iraanse generaal Soleimani werd gedood. Vanwege de opgelopen spanningen is de missie voorlopig stilgelegd. De militairen verblijven nu op een veilige plek, zei minister Bijleveld van Defensie onlangs. Het kabinet wacht de ontwikkelingen af en hoopt dat de Nederlandse militairen binnenkort weer aan het werk kunnen. Na de Amerikaanse aanval nam het Iraakse parlement een niet-bindende resolutie aan om de buitenlandse troepen te laten vertrekken. 'Het was een politiek signaal', zegt minister Blok. 'Het is niet omgezet in beleid.'
15/01 20u00  Na 991 dagen kunnen Turken weer op WikipediaTurkse internetgebruikers kunnen in principe weer terecht op Wikipedia. De site was meer dan tweeënhalf jaar niet te bereiken, doordat de regering in Ankara de toegang blokkeerde. Het constitutionele hof stelt nu dat die blokkade een schending is van de vrijheid van meningsuiting. Het besluit om Wikipedia weer vrij te geven past in een trend van meer openheid in Turkije, zegt Alp Toker, oprichter van internetwaakhond NetBlocks, die de vrijheid van het web in de gaten houdt. 'Er bestaat nog wel een rechtsstaat in Turkije. De vrije meningsuiting is beperkt, maar de situatie verandert. Er zijn instituties en politieke spelers die druk uitoefenen om die vrijheid te vergroten.' 'Bovendien dringt het door in Ankara dat het blokkeren van Wikipedia een hele slechte zet was', voegt Toker toe. 'Want het betekende dat niemand in Turkije een bijdrage kon leveren aan de inhoud van de site. Daarmee gaf het land alle controle uit handen over hoe Turkije wordt beschreven.' Turkije kon bijvoorbeeld geen invloed meer hebben op de inhoud van de Wikipedia-pagina over Turkije. 'Nu Turkije weer toegang krijgt, gaan we op de site een strijd zien tussen pro-Turkse redacteuren en kritische stemmen', zegt Toker. 'Vroeger waren de Wikipedia-pagina's over Turkije geen politiek speelveld. Dat gaat nu veranderen.' De Turkse blokkade van Wikipedia staat niet op zichzelf. Sinds de mislukte coup van juli 2016 staat de vrijheid van meningsuiting onder druk. Er zijn journalisten gearresteerd en meer dan 150 mediaorganisaties zijn verboden. Een paar kritische nieuwsorganisaties bleven overeind. Reacties op het besluit zijn voorzichtig positief: Grootgebruiker van Wikipedia Turkije was voor de blokkade een 'grootgebruiker' van Wikipedia, zegt Toker. 'Het verbod heeft 991 dagen geduurd en de Turken er al die tijd dagelijks aan herinnerd dat hun vrijheid beperkt is.' Wikipedia is in meer landen geblokkeerd, maar het verbod van Turkije was wereldwijd het meest omvangrijk. Geen enkele taleneditie van de site was toegankelijk. Dat is nergens anders het geval, zelfs niet in China, stelt Toker. Nu het verbod wordt opgeheven, kan Turkije het eigen imago oppoetsen, vindt de internetactivist. 'Het is symbolisch belangrijk dat Wikipedia niet meer geblokkeerd zal zijn. Turkije wil graag een oase van vrijheid zijn in een regio met veel censuur. De nationale trots kan nu enigszins worden hersteld.' Volgens de eerste berichten zijn er nu nog maar weinig mensen die de online-encyclopedie vanuit Turkije kunnen bezoeken. 'Maar dat is normaal', zegt Toker. 'De toegang zal stukje bij beetje worden hersteld, want elke provider moet zelf gehoor geven aan het rechterlijk besluit.'
15/01 19u45  Paus Franciscus benoemt eerste vrouw in hoge functiePaus Franciscus heeft voor het eerst een vrouw benoemd op een belangrijke positie in het Vaticaan. De 66-jarige Italiaanse Francesca di Giovanni wordt onder-secretaris op de afdeling Buitenlandse Zaken. Daarmee wordt ze feitelijk een van de twee vice-ministers van Buitenlandse Zaken. Di Giovanni is een specialist in internationaal recht en mensenrechten en werkt al 27 jaar als ambtenaar bij het Staatssecretariaat. 'De Heilige Vader heeft een ongekende beslissing genomen', zegt Di Giovanni op de website van het Vaticaan. 'Maar de positie hangt samen met het werk, en niet met het feit dat ik een vrouw ben.' Vrouwelijke raadsleden Vrouwenorganisaties vragen al langer om meer benoemingen van vrouwen op hoge posities. Meer dan de helft van de 1,3 miljard katholieken wereldwijd is vrouw, maar mannen maken de dienst uit in de kerk en vrouwen mogen geen priester worden. Binnen het Vaticaan werken zo'n zes vrouwen in een belangrijke functie onder wie Barbara Jatta, die aan het hoofd staat van het museum van het Vaticaan, en Christiane Murray, plaatsvervangend hoofd van de persdienst. Vorig jaar benoemde paus Franciscus ook voor het eerst vier vrouwelijke raadsleden voor de Synode van Bisschoppen.
15/01 19u45  VS en China zetten handtekening onder handelsakkoordPresident Trump en de Chinese vice-premier Liu He hebben een eerste handelsakkoord ondertekend. In het Witte Huis zetten ze in het bijzijn van meer dan 200 gasten uit het bedrijfsleven, politiek en diplomatie hun handtekening onder Fase 1, een 86 pagina's dik document met handelsafspraken. Het is een eerste stapje richting beëindiging van de al bijna twee jaar durende handelsoorlog tussen de twee grootste economieën ter wereld. In het handelsakkoord zegt China toe de komende twee jaar voor 200 miljard dollar uit de VS aan te kopen. Daarbij gaat het om landbouwproducten, energie, machines, auto's en vliegtuigen. Daarmee verkleint China de handelskloof. China verkoopt jaarlijks voor ruim 500 miljard dollar aan de VS, de VS verkoopt slechts voor ruim 100 miljard aan China. Met dit eerste akkoord zijn de voorgenomen tariefsverhogingen voor Chinese smartphones, speelgoed en laptops van de baan. De importheffingen van 7,5 procent op onder meer flatscreens, draadloze koptelefoons en schoenen ter waarde van 120 miljard dollar worden gehalveerd. De importheffing van 25 procent op een breed pakket Chinese goederen ter waarde van 250 miljard dollar blijft. De VS wil daarmee druk houden op China. Smullen President Trump tamboereerde eind december al op de ondertekening van Fase 1 en beschouwt het als een belangrijk wapenfeit van zijn handelspolitiek, 'a big beautiful monster'. Op een verkiezingsbijeenkomst vorige week in Toledo in Ohio zei Trump: 'Onze boeren zullen er van smullen. Ik zeg: koop grotere tractors, koop grotere tractors.' Naast opluchting is er ook veel scepsis. Het is nog maar het schuchter begin, de beide kemphanen houden de handelswapens nog in de aanslag en het heeft vooralsnog meer weg van een gewapende vrede. Volgens Rabobank-econoom Hugo Erken is het ook de vraag of China zich aan de gemaakte afspraken zal houden. 'We zijn een stuk pessimistischer dan de financiële markten, zullen we maar zeggen.' Ook beursanalist en strateeg Corné van Zeijl van vermogensbeheerder Actiam is niet onder de indruk: 'Zelfs tekenen hoeft niks te betekenen' De handelsoorlog barstte in 2018 los met wederzijdse tariefsverhogingen op tal van goederen en diensten ter waarde van honderden miljarden dollars. Economen van de Rabobank hebben becijferd dat de oorlog China zo'n 50 miljard dollar heeft gekost en de VS 40 miljard dollar. In de jaren 2018-2020 kostte het 0,25 procentpunt groei. Ook Europa lijdt onder de handelsoorlog. Nederland is met zijn open economie inmiddels 1,8 miljard euro misgelopen. De Rabobank rekent voor dit jaar met een escalatiescenario . De VS en China worstelen met een paar structurele problemen waar ze niet uit zullen komen. Daarbij moet gedacht worden aan de schending van intellectueel eigendom, grootschalige subsidies door de Chinese overheid aan (staats)bedrijven en de verplichte overdracht van technologie door buitenlandse partijen. Gezien de omvang van de twee economische grootmachten lijken de effecten vooralsnog beperkt, maar volgens econoom Hugo Erken duurt het even voordat de negatieve gevolgen volledig uitgegroeid zijn. 'De economische schade loopt de komende tien jaar flink op naar 1200 miljard dollar voor China en voor de VS naar 250 miljard dollar.' Voor Nederland zal de economische schade bij een escalatie oplopen naar 6,5 miljard euro volgend jaar.
15/01 19u15  VS en China zetten handtekening onder handelakkoordPresident Trump en de Chinese vice-premier Liu He hebben een eerste handelsakkoord ondertekend. In het Witte Huis zetten ze in het bijzijn van meer dan 200 gasten uit het bedrijfsleven, politiek en diplomatie hun handtekening onder Fase 1, een 86 pagina's dik document met handelsafspraken. Het is een eerste stapje richting beëindiging van de al bijna twee jaar durende handelsoorlog tussen de twee grootste economieën ter wereld. In het handelsakkoord zegt China toe de komende twee jaar voor 200 miljard dollar uit de VS aan te kopen. Daarbij gaat het om landbouwproducten, energie, machines, auto's en vliegtuigen. Daarmee verkleint China de handelskloof. China verkoopt jaarlijks voor ruim 500 miljard dollar aan de VS, de VS verkoopt slechts voor ruim 100 miljard aan China. Met dit eerste akkoord zijn de voorgenomen tariefsverhogingen voor Chinese smartphones, speelgoed en laptops van de baan. De importheffingen van 7,5 procent op onder meer flatscreens, draadloze koptelefoons en schoenen ter waarde van 120 miljard dollar worden gehalveerd. De importheffing van 25 procent op een breed pakket Chinese goederen ter waarde van 250 miljard dollar blijft. De VS wil daarmee druk houden op China. Smullen President Trump tamboereerde eind december al op de ondertekening van Fase 1 en beschouwt het als een belangrijk wapenfeit van zijn handelspolitiek, 'a big beautiful monster'. Op een verkiezingsbijeenkomst vorige week in Toledo in Ohio zei Trump: 'Onze boeren zullen er van smullen. Ik zeg: koop grotere tractors, koop grotere tractors.' Naast opluchting is er ook veel scepsis. Het is nog maar het schuchter begin, de beide kemphanen houden de handelswapens nog in de aanslag en het heeft vooralsnog meer weg van een gewapende vrede. Volgens Rabobank-econoom Hugo Erken is het ook de vraag of China zich aan de gemaakte afspraken zal houden. 'We zijn een stuk pessimistischer dan de financiële markten, zullen we maar zeggen.' Ook beursanalist en strateeg Corné van Zeijl van vermogensbeheerder Actiam is niet onder de indruk: 'Zelfs tekenen hoeft niks te betekenen' De handelsoorlog barstte in 2018 los met wederzijdse tariefsverhogingen op tal van goederen en diensten ter waarde van honderden miljarden dollars. Economen van de Rabobank hebben becijferd dat de oorlog China zo'n 50 miljard dollar heeft gekost en de VS 40 miljard dollar. In de jaren 2018-2020 kostte het 0,25 procentpunt groei. Ook Europa lijdt onder de handelsoorlog. Nederland is met zijn open economie inmiddels 1,8 miljard euro misgelopen. De Rabobank rekent voor dit jaar met een escalatiescenario . De VS en China worstelen met een paar structurele problemen waar ze niet uit zullen komen. Daarbij moet gedacht worden aan de schending van intellectueel eigendom, grootschalige subsidies door de Chinese overheid aan (staats)bedrijven en de verplichte overdracht van technologie door buitenlandse partijen. Gezien de omvang van de twee economische grootmachten lijken de effecten vooralsnog beperkt, maar volgens econoom Hugo Erken duurt het even voordat de negatieve gevolgen volledig uitgegroeid zijn. 'De economische schade loopt de komende tien jaar flink op naar 1200 miljard dollar voor China en voor de VS naar 250 miljard dollar.' Voor Nederland zal de economische schade bij een escalatie oplopen naar 6,5 miljard euro volgend jaar.
15/01 19u15  Lelystad kan nog steeds open, maar dan moeten de boeren helpenLelystad Airport kan nog steeds opengaan. Dat zegt Johan Remkes bij de presentatie van het rapport over de luchtvaart. Hij reageert daarmee op Kamerleden die stellen dat de opening de luchthaven door zijn rapport van de baan is. 'Dat staat helemaal niet in het rapport. Iedereen interpreteert dit in het eigen straatje.' Volgens stikstofhoogleraar Jan Willem Erisman heeft Remkes in theorie gelijk, maar wordt het wel heel lastig. Op dit moment produceert het vliegveld van Lelystad met zijn kleine luchtvaart vrijwel geen stikstof. Dat verandert als er in de toekomst grote passagiersvliegtuigen landen, taxiën en weer opstijgen. Die extra productie van stikstof is relatief weinig, maar moet wel worden gecompenseerd voor elk Natura 2000-gebied waar de stikstof van Lelystad Airport terechtkomt. Dat zijn er ongeveer twintig, waaronder de Oostvaardersplassen, de Veluwe, de Weerribben en andere gebieden in Gelderland, Overijssel, Drenthe en Zuid-Oost Friesland. Anders dan bij Schiphol kan de uitstoot niet gecompenseerd worden op de luchthaven zelf: er valt nog weinig te compenseren omdat er nog niet op grote schaal gevlogen wordt. Dus moet er gekeken worden naar andere sectoren. Volgens Jan Willem Erisman kan de aangekondigde verlaging van de maximumsnelheid op snelwegen voor een deel gebruikt worden om de uitstoot van Lelystad Airport te compenseren. Dat gaat gebruikt worden voor de bouw van woningen en nieuwe wegen, maar laat ook een beetje ruime over. 'Maar dat is niet genoeg', berekende Erisman. 'Er zijn niet veel andere mogelijkheden dan dat je dan naar de landbouw gaat kijken in de omgeving van die natuurgebieden.' Boeren De boeren zelf zitten er helemaal niet op wachten, zegt Aalt Dijkhuizen van het Landbouwcollectief. Hij wil niet dat de veesector krimpt ten gunste van de luchtvaart. Bovendien is het volgens hem niet nodig. 'Met alle landbouwmaatregelen die wij hebben voorgesteld is er in principe genoeg ruimte om Lelystad mogelijk te maken. Daarvoor hoef je geen veehouder uit te kopen.' Namens alle boerenbelangenbehartigers maakt hij afspraken over stikstofbeperkende maatregelen, zoals het aanpassen van het veevoer en het vaker weiden van koeien. Die maatregelen zijn echter nog niet doorgevoerd en de stikstofwinst is ook nog niet volledig doorgerekend. Bovendien wil hij veel liever dat die maatregelen gebruikt gaan worden om groei in de landbouw mogelijk te maken. Bouwen of vliegen 'In principe is het met het uitkopen van boeren mogelijk om de stikstofuitstoot van Lelystad te compenseren', denkt ook Leon Adegeest. Hij is het gezicht geworden van het verzet tegen luchthaven Lelystad, en rekende de voorspelde stikstofuitstoot van de luchthaven opnieuw door. Een aantal van zijn adviezen zijn overgenomen door de commissie-Remkes. Toch lijkt ook hem het uitkopen van boeren hem zeer onwenselijk. 'Ik denk dat de woningnood veel groter is dan de vliegnood', aldus Adegeest. 'Als je dan toch moet gaan kiezen, ga je dan boeren uitkopen om Lelystad te laten vliegen, of ga je Lelystad dichthouden en proberen om meer woningen te bouwen?' Ook Erisman denkt dat het uitkopen van boeren ten behoeve van de luchtvaart ingewikkeld gaat zijn. Hij denkt dat het daarom heel lastig gaat worden om snel een oplossing te vinden. 'Dit is nog geen gelopen race.'
15/01 19u15  Heidebrand Drents-Friese Wold levert zeldzame paddenstoelen opIn Nationaal Park Drents-Friese Wold zijn zeldzame paddenstoelensoorten ontdekt. Het natuurgebied had in 2018 te maken met een grote brand waarbij 75 hectare in de as werd gelegd. Die brand leverde ook nieuwe natuur op. Anderhalf jaar lang werd op heidegebied Dolsummerveld onderzoek gedaan naar brandplekpaddenstoelen. Dat zijn paddenstoelen die alleen groeien op een verkoolde bodem en dus afhankelijk zijn van brand. Het onderzoek leverde verschillende zeldzame soorten op, zoals de violette brandplekbekerzwam, het spinragkuddeschijfje en de brandplekbundelzwam. Ook werd een soort ontdekt, die twee weken eerder ook al werd gevonden in Enschede. Het gaat om de myrmaecium rubricosum. Die paddenstoel heeft nog geen Nederlandse naam. Volgens het Drentse Landschap is het niet specifiek een brandplekpaddenstoel. 'Het is een soort die gedijt in de door de brand gecreëerde omstandigheden.' Snel herstel Het Dolsummerveld herstelt zich volgens Het Drentse Landschap verrassend snel van de brand. 'Het is amper te zien waar het vuur heeft gewoed. De hoop is dat de heide in het gebied ook weer zal terugkeren', schrijft de stichting. Het duurt nog wel een paar jaar voordat de slangen- en vlinderpopulatie weer op peil is, schrijft RTV Drenthe. Bij de brand gingen veel dieren dood, zoals ringslangen, adders en hazelwormen.
15/01 19u00  Heidebrand Drents-Friese Wold levert nieuwe paddenstoelen opIn Nationaal Park Drents-Friese Wold zijn nieuwe paddenstoelensoorten ontdekt. Het natuurgebied had in 2018 te maken met een grote brand waarbij 75 hectare in de as werd gelegd. Die brand leverde ook nieuwe natuur op. Anderhalf jaar lang werd op heidegebied Dolsummerveld onderzoek gedaan naar brandplekpaddenstoelen. Dat zijn paddenstoelen die alleen groeien op een verkoolde bodem en dus afhankelijk zijn van brand. Het onderzoek leverde verschillende zeldzame soorten op, zoals de violette brandplekbekerzwam, het spinragkuddeschijfje en de brandplekbundelzwam. Ook werd een nieuwe soort ontdekt, die twee weken eerder ook al werd gevonden in Enschede. Het gaat om de myrmaecium rubricosum. Die paddenstoel heeft nog geen Nederlandse naam. Volgens het Drentse Landschap is het niet specifiek een brandplekpaddenstoel. 'Het is een soort die gedijt in de door de brand gecreëerde omstandigheden.' Snel herstel Het Dolsummerveld herstelt zich volgens Het Drentse Landschap verrassend snel van de brand. 'Het is amper te zien waar het vuur heeft gewoed. De hoop is dat de heide in het gebied ook weer zal terugkeren', schrijft de stichting. Het duurt nog wel een paar jaar voordat de slangen- en vlinderpopulatie weer op peil is, schrijft RTV Drenthe. Bij de brand gingen veel dieren dood, zoals ringslangen, adders en hazelwormen.
15/01 18u30  Heidebrand Wateren levert nieuwe paddenstoelen opIn Nationaal Park Drents-Friese Wold zijn nieuwe paddenstoelensoorten ontdekt. Het natuurgebied had in 2018 te maken met een grote brand waarbij 75 hectare in de as werd gelegd. Die brand leverde ook nieuwe natuur op. Anderhalf jaar lang werd op heidegebied Dolsummerveld onderzoek gedaan naar brandplekpaddenstoelen. Dat zijn paddenstoelen die alleen groeien op een verkoolde bodem en dus afhankelijk zijn van brand. Het onderzoek leverde verschillende zeldzame soorten op, zoals de violette brandplekbekerzwam, het spinragkuddeschijfje en de brandplekbundelzwam. Ook werd een nieuwe soort ontdekt, die twee weken eerder ook al werd gevonden in Enschede. Het gaat om de myrmaecium rubricosum. Die paddenstoel heeft nog geen Nederlandse naam. Volgens het Drentse Landschap is het niet specifiek een brandplekpaddenstoel. 'Het is een soort die gedijt in de door de brand gecreëerde omstandigheden.' Snel herstel Het Dolsummerveld herstelt zich volgens Het Drentse Landschap verrassend snel van de brand. 'Het is amper te zien waar het vuur heeft gewoed. De hoop is dat de heide in het gebied ook weer zal terugkeren', schrijft de stichting. Het duurt nog wel een paar jaar voordat de slangen- en vlinderpopulatie weer op peil is, schrijft RTV Drenthe. Bij de brand gingen veel dieren dood, zoals ringslangen, adders en hazelwormen.
15/01 18u15  Roep om keurmerk crowdfundplatforms na fraude, maar inhoud onduidelijkEen groep crowdfundingplatforms werkt aan een keurmerk dat de betrouwbaarheid van zulke platforms moet verbeteren. Ze willen zo voorkomen dat bij inzamelacties geld in de zak van een frauduleuze initiatiefnemer eindigt. Hoe zo'n keurmerk eruit moet zien en waar het aan moet voldoen, is nog onduidelijk. Crowdfunding komt in twee varianten voor. In de meeste gevallen willen bedrijven geld ophalen om in een nieuw product te kunnen investeren. Maar ook initiatieven van persoonlijke aard zijn in opkomst. Juist daar gaat het de laatste tijd wel eens fout: er zijn de afgelopen tijd meerdere initiatieven gelanceerd die achteraf nep bleken te zijn. Integer Vorige week werd er bijvoorbeeld geld ingezameld voor de nabestaanden van de vrouw die overleed nadat ze op haar bakfiets in botsing kwam met een NS-bus. Maar het is onduidelijk waar dat geld naartoe is gegaan. In Arnhem speelt mogelijk iets vergelijkbaars bij een inzamelactie voor nabestaanden van de slachtoffers van de flatbrand in de nieuwjaarsnacht. Vorig jaar ontstond er onrust rond crowdfundingplatform Dream or Donate. De site ging plotseling offline, en veel mensen waren bang dat zij hun geld kwijt waren. Uiteindelijk stortte de eigenaar het gedoneerde bedrag terug. Zulke situaties moeten worden voorkomen, zegt crowdfundingexpert Gijsbert Koren. 'Dat is nu het doel van de sector. Want je kunt je afvragen of het voor donateurs duidelijk is of de initiatiefnemer integer is.' Een keurmerk zou platforms in ieder geval kunnen verplichten om duidelijk aan bezoekers te vertellen dat het platform niet kan instaan voor het initiatief, en dat het aan de donateur zelf is om kritisch te zijn. Ook zouden platforms met een keurmerk kunnen eisen dat initiatiefnemers hun facebookprofiel bij het crowdfundingproject zetten. Mogelijkheden 'Het is belangrijk dat er controle is op crowdfundingwebsites', zegt ook Harmienke Kloeze, directeur-bestuurder van het CBF, de toezichthouder op goede doelen. 'Naar aanleiding van het schandaal rondom Dream or Donate zijn wij in gesprek gegaan met grote crowdfundingplatforms om te kijken wat mogelijk is.' Ze geeft aan dat de plannen nog in de kinderschoenen staan. 'Maar we zijn wel aan het kijken wat er mogelijk is rond een keurmerk. Dat zou betekenen dat we deze websites beoordelen op verschillende zaken. Wat gebeurt er bijvoorbeeld met het geld als het misgaat? Wie zit er achter een platform?' Websites die volgens het CBF nu meepraten over een keurmerk zijn onder andere geef.nl, voorjebuurt.nl en voordekunst.nl. Media-aandacht De politie ziet dat er soms problemen ontstaan bij donaties via crowdfundingwebsites, maar niet overmatig veel. 'Zoiets wordt vooral waargenomen bij zaken die veel media-aandacht krijgen, zoals het ongeluk in Bussum', zegt een woordvoerder. 'Het is in dat soort gevallen lastig om te achterhalen waar het geld blijft. Wie zich slachtoffer voelt, kan aangifte doen.'
15/01 18u15  Reactordeksel vliegt drie kilometer ver door explosie fabriek en doodt manDe explosie in de petrochemische fabriek in Tarragona gisteren heeft een 'onwaarschijnlijk' slachtoffer gemaakt, zegt de burgemeester van de Catalaanse stad tegenover Spaanse media. Het gaat om de 59-jarige Sergio Millán, die thuis op bijna drie kilometer afstand van de explosie overleed. Een deksel van een reactor van zo'n 1000 kilo werd afgevuurd door de ontploffing, vloog door een raam van het appartementencomplex van Millán, waardoor een vloer instortte en op de man terechtkwam. 'Net een bom' 'Een vuurbal', noemen buurtbewoners van Millán de deksel die ze door de lucht zagen vliegen, tegenover de Spaanse krant El Pais. 'Het was net een bom', zei Antonio Mora, een buurvrouw die op de eerste verdieping van het gebouw woonde. Ze rende de straat op omdat ze dacht dat het om een gasexplosie ging. Het moment van de explosie: Millán was niet het enige slachtoffer van de explosie in de petrochemische fabriek. Een man die gisteren was vermist, is inmiddels overleden verklaard. Hij was een werknemer van het bedrijf. Verder raakten acht mensen gewond door de ontploffing.
15/01 18u00  Afdelingshoofd gevangenis Zaanstad bedreigd, politie start onderzoekEen afdelingsmanager van het Justitieel Complex Zaanstad heeft aangifte gedaan van bedreiging, meldt de politie-eenheid Noord-Holland na berichtgeving van De Telegraaf. De recherche is een onderzoek begonnen. Het zou bedreigingen tegen meerdere gevangenismedewerkers betreffen, die zijn samengevoegd in één aangifte. Volgens De Telegraaf gaat het om verschillende afdelingshoofden, maar dat kan de politie niet bevestigen. De krant schrijft dat de bedreigingen mogelijk te maken hebben met een affaire tussen een bewaakster en een gedetineerde. Ook daar wil de politie niets over kwijt. De Dienst Justitiële Inrichtingen bevestigt de zaak ook. 'Maar we doen daar verder geen uitspraken over, in verband met lopend politie-onderzoek', zegt een woordvoerder. Eind vorig jaar kwam de gevangenis in Zaanstad ook al in het nieuws. De inrichting beëindigde toen de stage van een 19-jarige vrouw omdat ze een affaire had met een gedetineerde, meldde de Telegraaf toen op basis van twee bronnen.
15/01 17u45  2019 op één na warmste jaar; oceanen warmer dan ooitHet jaar 2019 was het op één na warmste jaar ooit gemeten en de afgelopen vijf jaar behoren alle vijf tot de top 5 van warmste jaren sinds de metingen begonnen, meldt de Wereld Meteorologische Organisatie (WMO). Voor oceanen geldt dat vorig jaar het warmste ooit was, sinds onderzoekers de temperatuur in oceanen zijn gaan meten. Volgens de WMO is elk decennium sinds 1980 warmer dan het vorige. Deze trend zal zich doorzetten, verwacht de WMO, vanwege de nog altijd stijgende uitstoot van broeikasgassen. De gemiddelde temperatuur op aarde is nu 1,1 graad hoger dan het gemiddelde in de periode 1850-1900. Het warmste jaar blijft 2016. In dat jaar was het natuurverschijnsel El Nino bijzonder krachtig. 'Het jaar 2020 is begonnen waar 2019 is geëindigd', zegt Petteri Taalas, secretaris-generaal van de WMO. 'Met weer- en klimaatgerelateerde gebeurtenissen die grote impact hebben. Australië had in 2019 zijn heetste en droogste jaar ooit gemeten en vormde het toneel van enorme bosbranden die verwoestend waren voor mensen en eigendommen, wilde dieren, ecosystemen en het milieu', aldus Taalas. 53 graden warmer Het grootste deel van de wereldwijde opwarming verdwijnt in de oceanen. Meer dan negentig procent wordt in het zeewater opgeslagen, blijkt uit gegevens van onder meer het Amerikaanse instituut NOAA (National Oceanic and Atmospheric Administration). Volgens Femke de Jong van het Koninklijk Nederlands Instituut voor Onderzoek der Zee (NIOZ) komt dat doordat water zo veel warmte kan opnemen. 'De bovenste twee meter van de oceaan kan evenveel warmte opslaan als de hele atmosfeer.' De Jong heeft uitgerekend hoeveel warmer het nu op aarde was geweest, als de warmte niet de oceanen in was gegaan. 'Als dezelfde warmte in de atmosfeer terecht was gekomen, dan was het nu 53 graden warmer geweest in de lucht. Dus de oceanen houden letterlijk ons hoofd koel.' In het zeewater leidt de opwarming tot veel minder temperatuurstijging; gemiddeld tot 0,05 graad. 'Als je het zou middelen over de hele oceaan, dan gaat het om vijfhonderdste van een graad.' Het lijkt een minieme opwarming, maar dat is het niet, zegt De Jong. 'Dat komt door het enorme volume van de oceaan. De oceaan is gemiddeld ongeveer 4,5 kilometer diep. En heeft ongeveer duizend keer zoveel warmte-opslag als de hele atmosfeer bij elkaar.' Kleinere vissen Zelfs zo'n kleine temperatuurstijging in het water heeft grote gevolgen, vertelt De Jong. 'Het heeft heel veel consequenties. Voor het zeeleven, zoals de koralen die verbleken, voor de verzuring, en er komen steeds meer hittegolven in de zeeën voor, die ook gevolgen hebben voor het leven in de oceaan.' Daarnaast zet water uit als het warmer wordt, en daardoor stijgt de zeespiegel. Ook zijn er gevolgen voor vissen. 'Er zijn studies die aantonen dat vissen zich aanpassen aan de hogere temperatuur. En vooral dat ze steeds kleiner worden, en dat merkt de visserij.' Ook in Nederland was 2019 een warm jaar. Eerder maakte het KNMI bekend dat alleen de maanden november en mei kouder waren dan normaal, de rest van het jaar was het warmer:
15/01 17u30  Geen basisinkomen, maar basisbaan: 'Goed voor zekerheid en eigenwaarde'De Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid (WRR) komt vandaag met een dik rapport over de kwaliteit van onze banen. Daarbij is de groep mensen die al lang werkloos is en weinig kans heeft op de arbeidsmarkt niet vergeten. Voor deze mensen zou er een 'basisbaan' moeten komen. De manier waarop we werken is volgens de WRR aan het veranderen. Door toenemende flexibilisering en inzet van technologie wordt de arbeidsmarkt onzekerder en veeleisender. 'Daardoor is er een groep die geen baan gaat vinden', vertelt onderzoeker en bijzonder hoogleraar actief burgerschap Monique Kremer. Er bestaan veel re-integratietrajecten waarbij mensen die een uitkering ontvangen, worden geholpen om een baan te vinden. Maar die trajecten leveren volgens de raad te weinig op. 'Werklozen krijgen nu steeds een tijdelijk traject. Maar de hulp zou structureel moeten zijn. Geef deze mensen permanent werk', zegt Kremer. Daarom adviseert de WRR 'basisbanen' met minimumloon voor mensen die weinig kans maken op een reguliere baan. Die fulltime of parttime basisbaan komt in plaats van een uitkering. Het gaat bijvoorbeeld om werk als schoolconciërge, buurthuisbeheerder of ondersteunende kracht in een verpleeghuis. Werk dat anders niet of te weinig gebeurt. Grip op werk 'Als werk psychologisch en sociaal zo belangrijk is, kunnen we mensen niet 'afschepen' met een uitkering', staat in het rapport. Geen basisinkomen, maar basisbanen dus. Kremer: 'Je geeft mensen hiermee grip op werk, en daarmee zekerheid. Het is enorm goed voor hun eigenwaarde. In dat opzicht is het beter dan vrijwilligerswerk - het voelt nu eenmaal goed om een salaris te ontvangen.' In Amsterdam, Den Haag en Heerlen wordt al geëxperimenteerd met zulke banen. De nadruk ligt daar op eenvoudig werk als opstapje naar een reguliere baan. Charise Weij (36) doet in Amsterdam mee aan de Werkbrigade: een project met gesubsidieerde banen, lijkend op basisbanen. Weij was barista in een koffiezaak, maar raakte werkloos. Nu werkt ze al een jaar in het groenbeheer. 'Het is fijn om lekker bezig te zijn, want ik kan niet stilzitten. Ik ben graag onder de mensen en buiten werken blijk ik heerlijk te vinden.' Ze is blij met het project, want aan de slag gaan, is niet altijd makkelijk als je al een tijdje uit de running bent. 'Vroeg opstaan is bijvoorbeeld even wennen. Maar mijn collega's en ik zitten in hetzelfde schuitje en we weten elkaar te motiveren.' Volgens de regels van de gemeente mag Weij nog een jaar blijven. Ze volgt intussen al een opleiding tot assistent hovenier en wil doorgroeien tot hovenier. Toch is het faciliteren van een opstapje, zoals de Werkbrigade doet, expliciet niet wat de WRR adviseert. 'Basisbanen zijn niet bedoeld om door te stromen naar regulier werk, al mag en kan dit soms gebeuren', schrijven de onderzoekers. Basisbanen vs. Melkertbanen Dat maakt de basisbanen in theorie anders dan de vroegere Melkertbanen en id-banen (instroom- en doorstroombanen). Zulke banen werden in 1994 geïntroduceerd door toenmalig minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid Ad Melkert. Doorstroom naar regulier werk was het doel. Maar dat doorstromen gebeurde niet genoeg. Bovendien konden en wilden gemeenten de kosten niet meer opbrengen. In 2003 werden de Melkertbanen daarom afgeschaft. Volgens de WRR zijn de basisbanen ook geen tegenprestatie voor het ontvangen van een uitkering. Het kabinet wil dat zo'n tegenprestatie voor bijstandsgerechtigden in alle gemeenten verplicht wordt. Maar dat levert de maatschappij en de bijstandsgerechtigden weinig op, zegt de raad. 'Bij mensen die ver van de arbeidsmarkt af staan heeft dwang of verplichten geen zin. Een klein beetje dwang mag, maar deze groep moet vooral geholpen worden. Geef mensen die dat willen een basisbaan. Die biedt ze bescherming tegen de onzekerheid van de arbeidsmarkt', aldus Kremer. Grote investeringen Blijft de vraag of gemeenten de kosten van basisbanen langdurig op zich willen nemen. Het gaat om grote investeringen: de gemeente Amsterdam trekt jaarlijks 11 miljoen euro uit om maximaal 500 mensen deel te laten nemen aan de 'Werkbrigade'. Daar staat tegenover dat de opbrengst van basisbanen groter kan zijn dan de kosten. Dat blijkt uit een onderzoek van de Hanzehogeschool Groningen. Zo zouden zorgkosten onder deelnemers kunnen dalen en hoeven gemeenten waarschijnlijk minder aan onderhoud uit te geven.
15/01 17u00  Minister Oostenrijk krijgt politiebeveiliging na stroom aan online haatberichtenScheldkanonnades, haatberichten en zelfs doodsbedreigingen. Alma Zadic is net iets meer dan een week minister van Justitie van Oostenrijk, maar wordt nu al beveiligd door de elite Cobra-eenheid van de Oostenrijkse politie wegens online bedreigingen. Sinds wanneer Zadic wordt beveiligd, wil de Oostenrijkse regering niet zeggen. 'Maar het is niet gemakkelijk om ermee om te gaan', zei ze in een radio-interview over de naar verluidt drie agenten die haar 24 uur per dag bewaken. 'Ik blijf sterk.' Eerste minister met migratieachtergrond De 35-jarige Zadic, die lid is van de Groenen, werd vorige week beëdigd als de eerste bewindspersoon in Oostenrijk met een migratieachtergrond. Sindsdien wordt ze op internet belaagd uit rechts-extremistische hoek. Correspondent Peter Münch van de Duitse krant Süddeutsche Zeitung schrijft in een artikel dat Zadic Oostenrijk een spiegel voorhoudt. Veel kritiek op haar komt van de rechts-populistische FPÖ, die tussen 2017 en 2019 nog in de regering zat. 'Ze wordt opnieuw geconfronteerd met een realiteit waarvan ze dacht dat ze eraan was ontsnapt', schrijft Münch, doelend op de levenswandel van Zadic. Ze vluchtte als kind met haar ouders uit Bosnië naar Oostenrijk en maakte carrière als mensenrechtenadvocaat. Ze studeerde onder meer in Milaan en New York, liep stage bij het Internationaal Strafhof in Den Haag en werkte als advocaat bij een internationaal advocatenkantoor. Steun van bondskanselier In 2017 kwam Zadic in het Oostenrijkse parlement. Sindsdien wordt ze met name vanuit de rechts-populistische en conservatieve hoek vijandig bejegend. Zo riep een lid van de conservatie ÖVP tijdens een toespraak van Zadic over veiligheid eens naar haar dat ze niet moest denken dat ze in Bosnië was. Bondskanselier Kurz sprak vorige week via Twitter al zijn steun uit aan het adres van zijn minister. Hij noemde online haat en discriminatie 'een walgelijk fenomeen van onze tijd'. Kurz benadrukte verder dat er consequent opgetreden zal worden tegen soortgelijke berichten, uit welke hoek dan ook. Integratieminister Raab schreef op Facebook dat er 'voor haat geen plek is in Oostenrijk'.
15/01 17u00  Geen basisinkomen maar basisbaan: 'Goed voor zekerheid en eigenwaarde'De Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid (WRR) komt vandaag met een dik rapport over de kwaliteit van onze banen. Daarbij is de groep mensen die al lang werkloos is en weinig kans heeft op de arbeidsmarkt niet vergeten. Voor deze mensen zou er een 'basisbaan' moeten komen. De manier waarop we werken is volgens de WRR aan het veranderen. Door toenemende flexibilisering en inzet van technologie wordt de arbeidsmarkt onzekerder en veeleisender. 'Daardoor is er een groep die geen baan gaat vinden', vertelt onderzoeker en bijzonder hoogleraar actief burgerschap Monique Kremer. Er bestaan veel re-integratietrajecten waarbij mensen die een uitkering ontvangen, worden geholpen om een baan te vinden. Maar die trajecten leveren volgens de raad te weinig op. 'Werklozen krijgen nu steeds een tijdelijk traject. Maar de hulp zou structureel moeten zijn. Geef deze mensen permanent werk', zegt Kremer. Daarom adviseert de WRR 'basisbanen' met minimumloon voor mensen die weinig kans maken op een reguliere baan. Die fulltime of parttime basisbaan komt in plaats van een uitkering. Het gaat bijvoorbeeld om werk als schoolconciërge, buurthuisbeheerder of ondersteunende kracht in een verpleeghuis. Werk dat anders niet of te weinig gebeurt. Grip op werk 'Als werk psychologisch en sociaal zo belangrijk is, kunnen we mensen niet 'afschepen' met een uitkering', staat in het rapport. Geen basisinkomen, maar basisbanen dus. Kremer: 'Je geeft mensen hiermee grip op werk, en daarmee zekerheid. Het is enorm goed voor hun eigenwaarde. In dat opzicht is het beter dan vrijwilligerswerk - het voelt nu eenmaal goed om een salaris te ontvangen.' In Amsterdam, Den Haag en Heerlen wordt al geëxperimenteerd met zulke banen. De nadruk ligt daar op eenvoudig werk als opstapje naar een reguliere baan. Charise Weij (36) doet in Amsterdam mee aan de Werkbrigade: een project met gesubsidieerde banen, lijkend op basisbanen. Weij was barista in een koffiezaak, maar raakte werkloos. Nu werkt ze al een jaar in het groenbeheer. 'Het is fijn om lekker bezig te zijn, want ik kan niet stilzitten. Ik ben graag onder de mensen en buiten werken blijk ik heerlijk te vinden.' Ze is blij met het project, want aan de slag gaan, is niet altijd makkelijk als je al een tijdje uit de running bent. 'Vroeg opstaan is bijvoorbeeld even wennen. Maar mijn collega's en ik zitten in hetzelfde schuitje en we weten elkaar te motiveren.' Volgens de regels van de gemeente mag Weij nog een jaar blijven. Daarna wil ze een opleiding gaan doen. 'Ik vind het werk zo leuk dat ik hovenier wil worden. Uiteindelijk zou ik mijn eigen bedrijf willen hebben.' Toch is het faciliteren van een opstapje, zoals de Werkbrigade doet, expliciet niet wat de WRR adviseert. 'Basisbanen zijn niet bedoeld om door te stromen naar regulier werk, al mag en kan dit soms gebeuren', schrijven de onderzoekers. Basisbanen vs. Melkertbanen Dat maakt de basisbanen in theorie anders dan de vroegere Melkertbanen en id-banen (instroom- en doorstroombanen). Zulke banen werden in 1994 geïntroduceerd door toenmalig minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid Ad Melkert. Doorstroom naar regulier werk was het doel. Maar dat doorstromen gebeurde niet genoeg. Bovendien konden en wilden gemeenten de kosten niet meer opbrengen. In 2003 werden de Melkertbanen daarom afgeschaft. Volgens de WRR zijn de basisbanen ook geen tegenprestatie voor het ontvangen van een uitkering. Het kabinet wil dat zo'n tegenprestatie voor bijstandsgerechtigden in alle gemeenten verplicht wordt. Maar dat levert de maatschappij en de bijstandsgerechtigden weinig op, zegt de raad. 'Bij mensen die ver van de arbeidsmarkt af staan heeft dwang of verplichten geen zin. Een klein beetje dwang mag, maar deze groep moet vooral geholpen worden. Geef mensen die dat willen een basisbaan. Die biedt ze bescherming tegen de onzekerheid van de arbeidsmarkt', aldus Kremer. Grote investeringen Blijft de vraag of gemeenten de kosten van basisbanen langdurig op zich willen nemen. Het gaat om grote investeringen: de gemeente Amsterdam trekt jaarlijks 11 miljoen euro uit om maximaal 500 mensen deel te laten nemen aan de 'Werkbrigade'. Daar staat tegenover dat de opbrengst van basisbanen groter kan zijn dan de kosten. Dat blijkt uit een onderzoek van de Hanzehogeschool Groningen. Zo zouden zorgkosten onder deelnemers kunnen dalen en hoeven gemeenten waarschijnlijk minder aan onderhoud uit te geven.
15/01 16u45  Ook gemeente Zutphen heeft last van hackaanval door Citrix-lekHackers hebben ook geprobeerd om binnen te komen in het netwerk van de gemeente Zutphen via het lek in Citrix. Eerder vandaag werd bekend dat dit het lek misbruikt is om binnen te komen bij het Medisch Centrum Leeuwarden. In beide gevallen is de impact nog onduidelijk. Volgens de gemeente is er 'geen signaal' dat er ook daadwerkelijk toegang is verkregen tot systemen of dat er gegevens zijn gestolen. Zekerheid hierover is er nog niet, de gemeente laat dit onderzoeken. Zutphen schrijft verder in het persbericht dat het afgelopen maandag de kwetsbaarheid in Citrix heeft gerepareerd en dat een dag later de poging tot hacken is ontdekt.
15/01 16u45  Eis: tbs voor poging tot doodslag op baby's Amersfoortse vrouwVoor het Gerechtshof in Den Bosch heeft het Openbaar Ministerie vandaag tbs met voorwaarden geëist tegen een moeder uit Amersfoort. Zij wordt verdacht van doodslag. Twee van haar baby's werden ruim vijf jaar geleden dood aangetroffen in haar huis. RTV Utrecht meldt dat het OM ook een jaar (deels voorwaardelijke) gevangenisstraf heeft geëist. De kans is klein dat de vrouw terug de cel in moet omdat ze al 231 dagen in voorarrest heeft gezeten. Het is de derde keer dat de moeder (40) van de twee kinderen terechtstaat. Eerder werd ze door de rechtbank in Utrecht en het hof in Arnhem vrijgesproken wegens gebrek aan bewijs. Maar de Hoge Raad verwees de zaak terug naar het hof in Den Bosch. De raad vindt dat duidelijk moet worden of het handelen van de vrouw de dood van de baby's tot gevolg had. In plastic gewikkeld De moeder meldde zich in 2014 zelf bij de politie. In haar huis trof de politie de overleden kinderen aan. De lijkjes waren in plastic gewikkeld en zaten in een beautycase en een koektrommel. De baby's zouden in 2002 en in 2004 geboren zijn. Destijds rookte de moeder veel. Ook gebruikte ze cocaïne en was ze psychiatrisch patiënt. Zelf verklaarde de vrouw dat haar eerste baby na de geboorte niet bewoog en koud aanvoelde. Een gynaecoloog zei vandaag bij het gerechtshof dat de kans dat de baby destijds dood ter wereld ter wereld kwam 'minimaal twee keer zo groot is' als dat het kind levend zou zijn geboren. Ook bij de tweede bevalling denkt de deskundige dat de baby dood ter wereld kwam. 'Mijn antwoord is precies hetzelfde als bij de andere baby: ook hier acht ik de kans aannemelijk dat het kind doodgeboren is.' De advocaat-generaal trekt de verklaring van de deskundige in twijfel. Wat hem betreft hoeft de vrouw niet terug de gevangenis maar moet ze zich wel laten behandelen. Het is nog niet bekend wanneer het hof uitspraak doet.
15/01 16u30  Advies: veel meer bouwen voor ouderenEr moeten veel meer woningen gebouwd worden waar ouderen zelfstandig kunnen wonen. En bestaande woningen moeten worden aangepast aan de behoeften van deze groep. Dat zijn de belangrijkste aanbevelingen van een commissie onder leiding van oud-minister Wouter Bos. Het rapport is aangeboden aan minister De Jonge van Volksgezondheid. We moeten af van het motto dat ouderen vooral zolang mogelijk thuis moeten blijven wonen, staat in het advies. 'Veel 75-plussers denken dan begrijpelijkerwijs aan het huis waar zij nú wonen,' Maar die woning is vaak helemaal niet geschikt om betaalbare en veilige zorg te leveren, schrijft Bos. In veel gevallen is het veel beter als ouderen verhuizen naar een aangepaste woning. In 2015 woonde slechts 20 procent van de 65-plussers in een huis dat min of meer aangepast was. Met het oog op de vergrijzing is de belangrijkste aanbeveling van Bos dan ook: begin met (ver)bouwen! Nieuwe woonvormen zouden het gat moeten vullen tussen de oude woning en het verpleeghuis. Kangoeroewoningen Voorbeelden van zulke woonvormen zijn woongroepen waar ouderen bij elkaar wonen en kangoeroewoningen, waarbij twee woningen via een tussendeur met elkaar verbonden zijn. Vaak wonen opa en oma dan in het ene huis, en woont het gezin van een van de kinderen in het andere. 'Op dit moment wordt er voor ouderen echter veel te weinig gebouwd en verbouwd', concludeert de commissie. 'Met als gevolg niet alleen een ontoereikend woningaanbod voor ouderen, maar ook een belemmering van de doorstroming op de woningmarkt.' Vandaag bleek dat er de laatste jaren ook veel te weinig nieuwe verpleeghuizen zijn gebouwd. Mede daardoor zijn de wachtlijsten voor een plek in zo'n instelling fors gestegen. Digitaal wordt de norm De commissie denkt dat er in de toekomst ook veel meer gebruik moet worden gemaakt van digitale technieken om het leven van ouderen gemakkelijker te maken. Niet alleen voor zorgaanbieders, maar ook voor ouderen zelf moet digitaal 'het nieuwe normaal' worden. 'Inzetten op digitaal als norm leidt tot meer doelmatigheid en meer regie bij de ouderen die ermee om kunnen gaan.' Er hoeft dan niet altijd iemand te komen en die capaciteit kan weer ingezet worden bij kwetsbare ouderen, denkt de commissie.
15/01 16u15  Rusland ontkent opnieuw betrokkenheid bij MH17Rusland heeft gereageerd op de klachtenprocedure die nabestaanden van vlucht MH17 bij het Europees Hof voor de Rechten van de Mens in Straatsburg hebben aangespannen. Het land heeft laten weten dat de nabestaanden bij Rusland aan het verkeerde adres zijn, omdat het naar eigen zeggen geen effectieve controle had over Oost-Oekraïne, het gebied waar de MH17 in juli 2014 is neergeschoten. Om dezelfde reden kan ook niet van Rusland verlangd worden onderzoek te doen naar de ramp. De klacht tegen Rusland is in 2018 namens enkele honderden nabestaanden uit veertien landen ingediend bij het Europees Hof voor de Rechten van de Mens. De klagers willen dat Rusland door het Hof veroordeeld wordt voor het neerhalen van het passagiersvliegtuig en het frustreren van het onderzoek naar de ramp. Zoals steeds wijst Rusland ook nu alle verantwoordelijkheid voor de ramp af. Toch gaat het land in een document van negentig pagina's uitvoerig in op de zaak zelf. Volgens Rusland is de verdenking gebaseerd op vervalst bewijs en slecht onderzoek. Videobeelden Zo beweert Rusland dat verschillende video's waarop de Buk-installatie te zien is, vervalst zijn. Het zou gaan om beelden waarop de Buk-raket gefilmd is als hij onderweg is naar de lanceerplek en als hij een dag later wordt teruggebracht naar Rusland. Ook de door het Joint Investigation Team vrijgegeven telefoongesprekken tussen verschillende Russische militairen en separatisten zouden zijn vervalst. Daarnaast herhaalt Rusland een eerder gebruikte lezing dat MH17 niet door Rusland kan zijn neergehaald omdat het Russische leger een ander type Buk-raketten zou gebruiken. Ten slotte wordt gesteld dat Rusland vaker slachtoffer is van een internationale lastercampagne door NGO's. In dat verband beschuldigt Rusland onderzoekscollectief Bellingcat van het verspreiden van nepnieuws. Iran Piet Ploeg, voorzitter van de Stichting Vliegramp MH17, zegt dat de Russische reactie hem niet verbaast, maar wel weer teleurstelt. 'Kijk eens naar de vliegramp in Iran. Daar is tenminste toegegeven dat het vliegtuig is neergeschoten door afweergeschut. Voor nabestaanden is het heel belangrijk dat schuld wordt erkend'. De advocaten van de nabestaanden hebben tot eind maart om hun reactie te formuleren op het Russische document. Vervolgens moet het Europees Hof een beslissing nemen over de voortgang van de zaak. De procedure in Straatsburg staat los van de strafrechtszaak die in maart begint in de rechtbank op Schiphol. Die richt zich concreet op de vervolging van de daders. Vooralsnog zijn drie Russen en een Oekraïner aangemerkt als verdachten. Het is uiterst onwaarschijnlijk dat zij bij die zaak aanwezig zullen zijn.
15/01 16u00  Medvedev en zijn regering weg na hervormingsvoorstel PoetinPremier Medvedev heeft het aftreden van zichzelf en zijn ploeg aangekondigd. Daarmee wil hij president Poetin de ruimte geven om een nieuwe regering samen te stellen en de grondwet aan te passen. Medvedev wordt de tweede man van de Russische nationale veiligheidsraad. De huidige regering blijft aan tot er een nieuwe is samengesteld, zegt Poetin. De onverwachte boodschap volgde kort op Poetins jaarlijkse toespraak tot het parlement waarin hij voorstelt om de Russische premier voortaan door het parlement te laten kiezen. De premier wordt nu nog aangewezen door de president, die zelf rechtstreeks wordt gekozen. Poetin wil een referendum houden over een wijziging van de Russische grondwet. De bevoegdheden van het parlement zouden vergroot moeten worden met behoud van een sterk presidentieel systeem. Hervormen Medvedev en Poetin vormen al jaren een duo. Poetin was vanaf 2000 president en liet zich in 2008 opvolgen door Medvedev om zelf premier te worden. In 2012 wisselden ze van functie en werd Medvedev premier en Poetin weer president. Poetins termijn loopt nog tot 2024 en in de grondwet staat dat hij dan niet meer herkozen kan worden. Wat de gedachte achter de grondwetswijziging is, is niet duidelijk. Volgens critici zoekt Poetin een manier om het politieke systeem te hervormen zodat hij toch aan de macht kan blijven in Rusland.
15/01 15u45  Wereldwijd minder moorden op christenenHet afgelopen jaar zijn over de hele wereld bijna 3000 christenen om het leven gebracht vanwege hun geloof. Dat zijn er minder dan in 2018, toen meer dan 4000 christenen werden vermoord. De cijfers komen van stichting Open Doors, die jaarlijks een ranglijst opstelt over christenvervolging. In Nigeria werden de meeste christenen gedood, ondanks een sterke daling. Vorig jaar werden daar 1350 christenen om het leven gebracht, tegen 3700 in het jaar ervoor. Het aantal aanvallen op kerken en andere christelijke gebouwen steeg in 2019 met zo'n 7500 naar bijna 9500. Volgens Open Doors komt dat door acties van de Chinese overheid tegen kerken in dat land. Afgelopen jaar werden in China ruim 5500 kerken gesloten, vernield of verwoest. Aanslagen in Sri Lanka De top 10 van de ranglijst van christenvervolging verandert dit jaar nauwelijks. Noord-Korea voert de lijst voor de negentiende keer op rij aan, voor Afghanistan en Somalië. Een van de grootste stijgers is Sri Lanka, door de aanslagen op kerken en hotels Paaszondag vorig jaar, waarbij meer dan 250 doden vielen. Burkina Faso stond vorig jaar niet in de top 50, maar komt nu binnen op plaats 28. Het geweld in het Afrikaanse land is het afgelopen jaar explosief toegenomen. Mensen die zich hebben bekeerd tot het christendom hebben volgens Open Doors te maken met verstoting door familie en anderen in hun omgeving. In onder meer Turkije en Indonesië was er in 2019 minder geweld tegen christenen.
15/01 15u45  Poetin wil premier laten kiezen door parlement en kondigt referendum aanDe Russische president Poetin wil het parlement de bevoegdheid geven om de Russische premier te kiezen. Dat zei hij in zijn jaarlijkse toespraak tot het parlement. De premier wordt nu nog aangewezen door de president, die zelf rechtstreeks wordt gekozen. Poetin wil een referendum houden over een wijziging van de Russische grondwet. De bevoegdheden van het parlement zouden vergroot moeten worden met behoud van een sterk presidentieel systeem. Premier Medvedev heeft het aftreden van zichzelf en zijn ploeg aangekondigd. Daarmee wil hij Poetin de ruimte geven om een nieuwe regering samen te stellen en veranderingen door te voeren. Medvedev wordt de tweede man van de Russische nationale veiligheidsraad. De huidige regering blijft aan tot er een nieuwe is samengesteld, zegt Poetin. Hervormen Medvedev en Poetin vormen al jaren een duo. Poetin was vanaf 2000 president en liet zich in 2008 opvolgen door Medvedev om zelf premier te worden. In 2012 wisselden ze van functie en werd Medvedev premier en Poetin weer president. Poetins termijn loopt nog tot 2024 en in de grondwet staat dat hij dan niet meer herkozen kan worden. Volgens critici zoekt hij nu een manier om het politieke systeem te hervormen zodat hij toch aan de macht kan blijven in Rusland.
15/01 15u30  Verdachte moord Wiersum blijft langer vastzitten, 'wilde vluchten na moord'Giërmo B., die samen met anderen verdacht wordt van de moord op advocaat Derk Wiersum, blijft langer vastzitten. De rechter vindt de verdenkingen tegen B. sterk genoeg om zijn voorarrest te verlengen. De officier van justitie zei vandaag in de eerste zitting in de zaak dat B. kort na de moord zijn schulden afbetaalde. Ook vond de politie een schoenendoos vol geld op zijn slaapkamer, rekende hij contant een auto af en had de telefoon van B. enkele keren contact met een nummer dat kort voor de moord contact had met de telefoon van Wiersum. Het is niet duidelijk waar dat over ging. B. stond volgens het OM op het moment van zijn arrestatie eind september op het punt om naar Suriname te vluchten. Hij werd opgepakt toen hij in de rij stond op Schiphol. Opel Combo Het is voor het OM nog niet duidelijk welke rol de 36-jarige B. precies had bij de moord. De officier zei vandaag enkel dat B. ervan wordt verdacht met voorbedachten rade Wiersum van het leven te hebben beroofd. Volgens het OM was B. 'de vaste gebruiker' van de Opel Combo die is gebruikt bij de moord. Op en in de wagen zijn bloedsporen van Wiersum aangetroffen. Via observaties werd ontdekt dat B. na de moord in de auto reed. B. ontkende via zijn advocaat Tjalling van der Goot zijn betrokkenheid. Van der Goot zei dat zijn cliënt de Combo had geleend van iemand anders. Hij gebruikte weliswaar de auto, maar enkel om bijvoorbeeld grof vuil weg te brengen. Daarnaast was het gevonden geld verkregen via onder meer een 'wietdeal' en was de reis naar Suriname geboekt als retour. Kortom: volgens Van der Goot is er onvoldoende bewijs voor betrokkenheid bij de moord en zijn de verdachtmakingen gebaseerd op 'aannames, vermoedens en gissingen'. 'Beïnvloedbaar, met beperkt IQ' B. was vandaag zelf ook aanwezig in de rechtszaal in de zwaarbeveiligde rechtbank in Amsterdam, waar nog meer veiligheidsmaatregelen waren getroffen dan gebruikelijk. Toen de rechter hem vroeg of hij iets wilde zeggen, zei hij niet inhoudelijk te willen ingaan op de zaak. Wel betuigde hij zijn medeleven met de vrouw en kinderen van Wiersum. 'Want ik ben zelf ook vader en vind het verschrikkelijk wat er is gebeurd', zei hij. Volgens verschillende media werd B. eerder al eens tot zeven jaar cel veroordeeld voor het plegen van overvallen. Het gerechtshof omschreef hem destijds als een 'beïnvloedbare man met een beperkt IQ'. Andere verdachten De zitting van vandaag is een pro-formazitting. De zaak wordt dan nog niet inhoudelijk behandeld. Het gaat voornamelijk over de stand van het onderzoek, de voorlopige hechtenis van B. en de planning. Na Giërmo B. werden in november ook nog anderen gearresteerd in de zaak-Wiersum. Twee mannen zouden een gestolen auto hebben geregeld. Zij zijn voorlopig vrijgelaten. De laatste verdachte die werd gearresteerd, bleek een neef van Ridouan Taghi. Het OM vermoedt dat hij de liquidatie heeft gecoördineerd. Hij moet later voor de rechter komen. Wie was advocaat Derk Wiersum? Wiersum werd op 18 september doodgeschoten bij zijn huis in Amsterdam. Hij stond kroongetuige Nabil B. bij in het Marengo-proces over een reeks liquidaties. Het OM sluit niet uit dat Wiersum eerder geliquideerd had moeten worden. Volgens de officieren ging er mogelijk een streep door een eerdere poging, omdat de verdachten verrast werden toen de advocaat op de fiets naar zijn werk ging. Ridouan Taghi is hoofdverdachte in het Marengo-proces. Er wordt vermoed dat hij ook opdracht heeft gegeven voor de moord op Wiersum, hoewel het OM hem hiervoor nog niet heeft aangeklaagd. Taghi werd vorige maand in Dubai opgepakt en zit sinds 19 december in de zwaarbeveiligde gevangenis in Vught.
15/01 15u15  Hackpoging ziekenhuis Leeuwarden, NCSC vreest aanvallers in meer systemenHet Medisch Centrum Leeuwarden heeft uit voorzorg al het dataverkeer met de buitenwereld stilgelegd, omdat hackers een poging hebben gedaan in te breken in de systemen van het ziekenhuis. Patiënten kunnen door de maatregel niet bij hun elektronische dossier en ook is de communicatie met andere ziekenhuizen gehinderd, meldt het ziekenhuis. Citrix kwetsbaar Medisch Centrum Leeuwarden werkt met servers van het Amerikaanse bedrijf Citrix voor communicatie met de buitenwereld. In die servers werd recent een kwetsbaarheid ontdekt. Maandag waarschuwde het Nationaal Cyber Security Centrum (NCSC) van het ministerie van Justitie en Veiligheid Citrix-gebruikers nog voor de kwetsbaarheid van deze servers voor aanvallen van hackers. Een woordvoerder zegt desgevraagd dat aanvallers waarschijnlijk in meer systemen zitten. Patiëntenzorg niet gehinderd Het ziekenhuis meldt niet hoelang de maatregel van kracht blijft. Ook is het onduidelijk hoe ver de hackers zijn binnengedrongen. 'We weten zeker dat ze op de deurmat zijn geweest, maar of ze ook de zolder hebben bereikt en allerlei lades hebben opengetrokken onderzoeken we nu', zegt een woordvoerder. Wanneer er meer duidelijkheid komt is onduidelijk. Hij benadrukt dat de patiëntenzorg niet wordt gehinderd en dat Citrix bezig is de problemen op te lossen. 'Grootste probleem is dat patiënten nu vanuit huis niet bij hun dossier kunnen. Dus als ze dat wel willen, moeten ze ouderwets even bellen met de poli', zegt de woordvoerder. 'Kwetsbaarheid zeer ernstig' 'De kwetsbaarheid in Citrix is zeer ernstig', zegt beveiligingsonderzoeker Matthijs Koot van Secura. 'Iemand op een zolderkamertje kan met een heel eenvoudig script zichzelf toegang verschaffen tot een Citrix-systeem van een organisatie. Afhankelijk van hoe dit systeem is opgezet, kan de kwaadwillende vervolgens intern andere systemen aanvallen, gebruikersnamen en versleutelde wachtwoorden buitmaken en deze proberen te kraken.' Het zou hem niet verbazen als er binnenkort meer gevallen naar buiten komen. Volgens onderzoek van Koot zijn er nu nog minimaal 240 systemen in Nederland kwetsbaar voor het lek. Dat waren er aanvankelijk duizend.
15/01 15u00  Verdacht pakketje bij Joods restaurant Amsterdam was geen explosief'Mijn collega zag het pakketje en belde mij direct', zegt de eigenaar van het restaurant, Sami Bar-On. 'Daarna hebben we meteen de politie ingelicht.' Het restaurant was eerder doelwit van vernielingen. Een Palestijnse vluchteling uit Syrië sloeg een ruit van het restaurant in op 7 december 2017, vlak nadat de Amerikaanse president Trump had bekendgemaakt dat hij de ambassade van de VS in Israël naar Jeruzalem zou verplaatsen. De vluchteling zwaaide daarbij met een Palestijnse vlag. De man werd veroordeeld tot zes weken gevangenisstraf, een schadevergoeding van 500 euro en een locatieverbod van twee jaar. In januari 2018 werden er etensresten op de ramen gesmeerd. Een paar maanden later, in maart, werd de gevel van het restaurant opnieuw vernield. Volgens de politie werd er vermoedelijk een steen tegen de ruit gegooid.
15/01 14u45  'Verdachte moord Wiersum betaalde na moord schulden af en wilde vluchten'Giërmo B., die samen met anderen verdacht wordt van de moord op advocaat Derk Wiersum, betaalde kort na de moord zijn schulden af. Ook vond de politie een schoenendoos vol geld op zijn slaapkamer en rekende hij contant een auto af. Dat zei de officier van justitie in de eerste zitting in de zaak. Volgens het OM stond B. tijdens zijn arrestatie eind september op het punt om naar Suriname te vluchten. Hij werd opgepakt toen hij in de rij stond op Schiphol. Het is nog niet duidelijk welke rol de 36-jarige B. precies had. Eerder werd gemeld dat voor justitie vaststond dat hij de schutter was, maar volgens het OM was dat gebaseerd op onjuiste informatie. De officier zei vandaag enkel dat B. ervan wordt verdacht 'met voorbedachten rade' Wiersum van het leven te hebben beroofd. De Opel Combo die volgens het OM is gebruikt bij de moord, was in bezit van B., zo werd ontdekt na het observeren van de auto. Op de wagen zijn bloedsporen van Wiersum aangetroffen. 'Beïnvloedbaar, met beperkt IQ' B. is vandaag zelf ook aanwezig in de rechtszaal in de zwaarbeveiligde rechtbank in Amsterdam, waar nog meer veiligheidsmaatregelen zijn getroffen dan gebruikelijk. Volgens verschillende media werd hij eerder al eens tot zeven jaar cel veroordeeld voor het plegen van overvallen. Het gerechtshof omschreef hem destijds als een 'beïnvloedbare man met een beperkt IQ'. Na Giërmo B. werden in november ook nog anderen gearresteerd in de zaak-Wiersum. Twee mannen zouden een gestolen auto hebben geregeld. Zij zijn voorlopig vrijgelaten. De laatste verdachte die werd gearresteerd, bleek een neef van Ridouan Taghi. Wat zijn rol zou zijn geweest, is onduidelijk. Hij moet later voor de rechter komen. Pro-formazitting De zitting van vandaag is een pro-formazitting. De zaak wordt dan nog niet inhoudelijk behandeld. Het gaat voornamelijk over de stand van het onderzoek, de voorlopige hechtenis van de verdachten en de planning. Wiersum werd op 18 september doodgeschoten bij zijn huis in Amsterdam. Hij stond kroongetuige Nabil B. bij in het Marengo-proces over een reeks liquidaties. Het OM sluit niet uit dat Wiersum eerder geliquideerd had moeten worden. Volgens de officieren ging er mogelijk een streep door een eerdere poging, omdat de verdachten verrast werden toen de advocaat op de fiets naar zijn werk ging. Ridouan Taghi is hoofdverdachte in het Marengo-proces. Er wordt vermoed dat hij ook opdracht heeft gegeven voor de moord op Wiersum, hoewel het OM hiervoor nog niet heeft aangeklaagd. Taghi werd vorige maand in Dubai opgepakt en zit sinds 19 december in de zwaarbeveiligde gevangenis in Vught.
15/01 14u30  Kamer ontstemd: wachtlijsten verpleeghuizen flink langer dan verwachtDe wachtlijsten voor verpleeghuizen zijn opnieuw langer geworden. Het is niet gelukt ze terug te dringen, heeft minister De Jonge (CDA) gezegd in de Tweede Kamer. 18.600 mensen wachten op zorg, toen dit kabinet van start ging waren dat er rond de 10.000. Een groot deel van de Tweede Kamer wil dat De Jonge meer doet om de wachtlijsten terug te dringen en was kritisch op minister De Jonge. Alleen meer geld, zoals het kabinet al wel investeerde, is niet de enige oplossing, zeggen Kamerleden. Het kabinet moet het creëren van meer plekken en beddencapaciteit tot de hoogste prioriteit maken. Er moeten maatregelen genomen worden om versneld te bouwen, aldus de Kamer. GroenLinks-Kamerlid Ellemeet zegt dat al een jaar geleden duidelijk was dat er dringend iets moest gebeuren. Ze vindt het onbegrijpelijk dat niet duidelijk is welke regio welke capaciteit aan verpleeghuisbedden heeft. PvdA-Kamerlid Kerstens vraagt zich af wat De Jonge 'de afgelopen twee jaar heeft gedaan'. D66-Kamerlid Bergkamp vraagt of de minister dit niet zag aankomen. De Jonge zei eerder al dat het stijgend aantal wachtend harder ging dan verwacht. Schrijnende situatie Volgens het ministerie van Volksgezondheid zijn niet alle 18.600 mensen op de wachtlijsten 'actief wachtend'. Dat betekent dat ze volgens het ministerie niet allemaal acuut een bed nodig hebben, bijvoorbeeld omdat ze liever wachten op een plek dichterbij. De lijst van wachtenden kan in werkelijkheid nog groter zijn: sommige mensen melden zich niet aan omdat ze dan een eigen bijdrage moeten betalen. Dat kan oplopen tot enkele honderden euro's per maand, terwijl de kosten thuis voor gas, licht en andere zorg gewoon doorlopen. Kamerleden van onder meer PVV en D66 willen af van die scheiding tussen 'actief' en 'niet actief'. Iemand kan pas op de wachtlijst worden geplaatst als hij of zij voldoet aan strenge toelatingseisen. 'De situatie is dan al schrijnend', zegt PVV-Kamerlid Agema. Alle wachtenden zijn mensen die dringend zorg nodig hebben, betoogt ze. Minister De Jonge erkent dat er nu snel geïnventariseerd moet worden. 'Wat we moeten doen, is nu de versnelling zoeken. We moeten op korte termijn per regio tussen zorgkantoren en aanbieders opties inventariseren.' De Jonge wil voor de zomer weten wat de situatie is. PvdA-Kamerlid Kerstens vraagt zich daarop hardop af waarom dat 'niet al duidelijk is'. De Jonge erkent ook dat de regie op het gebied van extra bouwen te wensen over laat. PVV-Kamerlid Agema denkt dat er een aanwijzing nodig is om het bouwen te versnellen. Wirwar Kamerleden hekelen ook de wirwar aan kosten voor wachtenden voor een verpleeghuis. SP-Kamerlid Hijink benadrukt dat de zorg die de wachtenden nog thuis nodig hebben uit een andere pot wordt betaald dan de zorg in het verpleeghuis. Voor het op een wachtlijst staan, moeten ouderen soms al een bijdrage betalen. Uit een TNO-rapport bleek eerder dat de behoefte aan verpleeghuiszorg de komende twintig jaar zal verdubbelen, van 128.000 bedden in 2017 tot 261.000 in 2040. De Jonge: 'Uiteindelijk denk ik niet dat we al die 260.000 plekken gaan realiseren. Al zou je het kunnen bouwen, zou je het vervolgens niet kunnen bemannen. Zo veel mensen zijn er niet, dus we zullen ook toe moeten naar andere vormen van verpleegzorg.' Later vandaag komt een speciale commissie onder leiding van Wouter Bos met aanbevelingen voor de toekomst van de ouderenzorg,
15/01 14u15  Ook Rotterdamse tantramasseur krijgt 2,5 jaar celEen tantramasseur uit Rotterdam is veroordeeld tot 2,5 jaar cel, waarvan tien maanden voorwaardelijk. De rechtbank in Rotterdam acht hem net als eerder een masseur uit Rhenen schuldig aan ontucht met vrouwen die zich aan zijn 'hulp en zorg' hadden toevertrouwd. Vijf vrouwen hadden aangifte gedaan tegen Edwin M. Hij moet hen tienduizenden euro schadevergoeding betalen. Daarnaast mag hij vijf jaar niet werken als masseur of natuurgeneeskundig therapeut. De straf is conform de eis van de officier van justitie. M. en zijn advocaat waren beiden niet aanwezig bij de uitspraak. Trauma's De Rotterdamse rechtbank wijst er op dat vier van M.'s slachtoffers juist bij hem kwamen voor hulp bij de verwerking van misbruiktrauma's uit het verleden. In de praktijk zijn hun psychische klachten alleen maar groter geworden, was gebleken uit de slachtofferverklaringen. 'Dat rekent de rechtbank de verdachte zwaar aan', zei de rechtbankvoorzitter. Vorig jaar april kreeg een tantramasseur uit Rhenen exact dezelfde straf opgelegd. Hij is in hoger beroep gedaan. Edwin M. heeft twee weken de tijd om eventueel hetzelfde te doen.
15/01 14u00  Deskundige in zaak dode baby's: kinderen waarschijnlijk dood geborenDe moeder van twee baby's die ruim vijf jaar geleden dood werden aangetroffen in haar huis in Amersfoort, heeft waarschijnlijk niets fout gedaan. De kans dat de kinderen al dood waren voordat ze ter wereld kwamen, is zeer aannemelijk, zo verklaarde een deskundige vandaag voor het gerechtshof in Den Bosch. Het is de derde keer dat de moeder (40) van de twee kinderen terechtstaat, meldt RTV Utrecht. Eerder werd ze door de rechtbank in Utrecht en het hof in Arnhem vrijgesproken, wegens gebrek aan bewijs. Maar de Hoge Raad verwees de zaak terug naar het hof in Den Bosch. De raad vindt dat duidelijk moet worden of het handelen van de vrouw de dood van de baby's tot gevolg had. In plastic gewikkeld De moeder meldde zich in 2014 zelf bij de politie. In haar huis trof de politie de overleden kinderen aan. De lijkjes waren in plastic gewikkeld en zaten in een beautycase en een koektrommel. De baby's zouden in 2002 en in 2004 geboren zijn. Destijds rookte de moeder veel. Ook gebruikte ze cocaïne. Zelf verklaarde de vrouw dat haar eerste baby na de geboorte niet bewoog en koud aanvoelde. De deskundige gynaecoloog zei vandaag dat de kans dat de baby levenloos ter wereld kwam, minimaal twee keer zo groot is als dat het kind levend zou zijn geboren. Ook bij de tweede bevalling denkt de deskundige dat de baby levenloos ter wereld kwam. 'Mijn antwoord is precies hetzelfde als bij de andere baby: ook hier acht ik de kans aannemelijk dat het kind doodgeboren is.' Het is nog niet bekend wanneer het hof uitspraak doet.
15/01 14u00  Meer dan 4000 Spanjaarden afgeperst in enorme sextortion-zaakEen enorme chantagezaak in Spanje lijkt nog groter dan gedacht. Meer dan 4000 mannen zijn afgeperst nadat ze online contact hadden gezocht met prostituees. Toen een criminele bende hun familie daarover dreigde in te lichten, betaalden de slachtoffers bedragen die in een enkel geval opliepen tot 25.000 euro. Aanvankelijk ging de rechtbank in Teruel, in de oostelijke regio Aragón, ervan uit dat tientallen mannen het slachtoffer waren geworden van de groep afpersers. Maar na bijna een jaar onderzoek concludeert het Openbaar Ministerie nu dat het aantal bedreigingen opliep tot zo'n 4000, verspreid over heel Spanje. De zaak is inmiddels zo groot dat de regionale rechters af willen van het strafproces. Ze hebben de Nationale Rechtbank in Madrid gevraagd om de zaak over te nemen. Het bewijsmateriaal tegen de dertig verdachten, van wie een aantal al sinds vorig jaar vastzit, beslaat 25 dossiers. Chantage De mannen die het slachtoffer werden van de afpersing maakten onder druk geld over naar de verdachten. Dat gebeurde steevast nadat ze via een website contact hadden gezocht met prostituees. Soms werden hun bezoeken aan de prostituees gefilmd, in andere gevallen werd alleen het online contact, via de website passion.com, door de bendeleden vastgelegd. Daarna namen de verdachten contact op met de mannen, met het dreigement hun familie over hun sekscontact te informeren. Wie ook maar een beetje gevoelig leek voor de chantage kreeg steeds opnieuw het verzoek geldbedragen over te maken. Bijna altijd ging het om te beginnen om een paar honderd euro. Knieschoten Wie weigerde te betalen, kreeg te maken met bedreigingen, variërend van een dreiging met een huisbezoek tot een aframmeling. Volgens de Spaanse krant El País werden de slachtoffers soms een aantal keer per dag onder druk gezet. 'Binnen een half uur wil ik mijn geld. Zo niet, dan kun je twee knieschoten verwachten', hoorde bijvoorbeeld een man die 450 euro moest betalen. De verdachten worden verdacht van afpersing, witwaspraktijken en lidmaatschap van een criminele organisatie die vanuit Valencia opereerde. De meest opmerkelijke naam in de zaak is die van een profvoetballer van de club Levante, die geld van de bende verborgen zou hebben gehouden. De betrokkenen verdienden volgens het OM in een aantal jaar honderdduizenden euro's met het afpersen. De sextortion-zaak is de grootste ooit in Spanje. Het onderzoek tegen de verdachten begon in 2018, toen voor het eerst een bedreigde man aangifte deed. Ook hij had te horen gekregen dat hij maar beter kon betalen. Zo niet, 'dan zal je familie alles te weten komen'. Kort hierna kwam de politie zes nieuwe gevallen op het spoor.
15/01 13u45  Giërmo B. aanwezig bij eerste zitting in zaak-WiersumGiërmo B. is vandaag aanwezig bij de eerste zitting in de zaak rond de moord op advocaat Derk Wiersum. De 36-jarige B. kwam vanmiddag aan bij de zwaarbeveiligde rechtbank in Amsterdam, waar vanwege de zaak nog meer veiligheidsmaatregelen zijn getroffen dan gebruikelijk. Ook is het niet toegestaan beeldopnamen te maken in de rechtszaal. Het is nog onduidelijk welke rol B. precies had. Eerder werd gemeld dat voor justitie vaststond dat B. de schutter was, maar volgens het OM was dat gebaseerd op onjuiste informatie. 'Beïnvloedbaar, met beperkt IQ' B. werd in oktober aangehouden en zou de moord op Derk Wiersum in ieder geval samen met anderen hebben uitgevoerd. Volgens verschillende media werd hij eerder tot zeven jaar cel veroordeeld voor het plegen van overvallen. Het gerechtshof omschreef hem destijds als een 'beïnvloedbare man met een beperkt IQ'. Na Giërmo B. volgden in november nog meer arrestaties. Twee mannen zouden een gestolen auto hebben geregeld die bij de moord is gebruikt. Zij zijn voorlopig vrijgelaten. De laatste verdachte die werd gearresteerd, bleek een neef van Ridouan Taghi. Wat zijn rol zou zijn geweest, is onduidelijk. Hij moet later voor de rechter komen. Pro-formazitting De zitting van vandaag is een zogenoemde pro-formazitting. De zaak wordt dan nog niet inhoudelijk behandeld. Het gaat voornamelijk over de stand van het onderzoek, de voorlopige hechtenis van de verdachten en de planning. Wiersum werd op 18 september doodgeschoten bij zijn huis in Amsterdam. Hij stond kroongetuige Nabil B. bij in het zogeheten Marengo-proces. Ridouan Taghi is hoofdverdachte in dat proces, dat gaat over een reeks liquidaties. Er wordt vermoed dat Taghi ook opdracht heeft gegeven voor de moord op Wiersum, hoewel het OM hem nog niet in de zaak heeft aangeklaagd. Taghi werd vorige maand in Dubai opgepakt en zit sinds 19 december in de zwaarbeveiligde gevangenis in Vught.
15/01 13u45  New Kids-snackbar uit Maaskantje niet in OpenluchtmuseumSnackbar 't Pleintje in Maaskantje vindt geen onderdak in het Nederlands Openluchtmuseum. Een Amsterdamse erfgoedvereniging vroeg het museum in een brief om de snackbar uit New Kids in de collectie op te nemen, omdat het voor veel dertigers een 'iconisch gebouw' is. Het museum zegt met grote zorg naar dit soort verzoeken te kijken, maar concludeert dat 't Pleintje geen representatieve en substantiële rol heeft gespeeld in de Nederlandse geschiedenis en dat er daardoor geen plek voor is. De drie geschakelde bouwketen, waar de snackzaak in zit, worden binnenkort gesloopt. Er komt een nieuwe modernere snackbar voor in de plaats. 'Twee grizzlies, een bami, pikanto, twee Jos Brinkies, een sitostick, broodje warm vlees, viandel, grote portie kipnuggets en twee broodjes bapao.' De snackbar in Maaskantje werd met dit soort scènes uit de serie en films van New Kids bekend: Erfgoedvereniging Heemschut, die zich inzet voor bescherming van cultuurmonumenten en vaak op de bres staat voor behoud van bijvoorbeeld kerken, doet verwoede pogingen om de cafetaria te redden. 'De film New Kids en filmpjes die daarvoor kwamen, speelden zich af rond en in de snackbar en nu dreigt die gesloopt te worden. Eigenlijk is dit wat mij betreft een beetje erfgoed. Voor mijn generatie, ik ben 31, is dit een iconisch ding', zei Christian Pfeiffer, beleidsmedewerker van Heemschut vanochtend in het NOS Radio 1 Journaal. Hij geeft niet op en zegt nu op Twitter een diepere onderbouwing te gaan aanleveren waarom het toch in het museum thuishoort. De huidige eigenaresse van 't Pleintje zegt dat ze de actie sympathiek vindt, maar dat ze vreest dat de actie te laat is gestart. 'De sloop staat voor komende week gepland. Het zou leuk zijn als de snackbar overeind blijft, maar ik denk bijna niet dat dat haalbaar is.'
15/01 13u15  Italië arresteert maffialeden voor fraude met EU-subsidiesItaliaanse autoriteiten hebben op Sicilië zeker 94 verdachten gearresteerd in een omvangrijke fraudezaak. Leden van twee maffiaclans zouden landbouwsubsidies van de Europese Unie hebben gebruikt voor criminele zaken. Volgens Italiaanse media verdween tussen 2010 en 2017 meer dan 10 miljoen euro aan subsidies in de zakken van maffiabazen. Die deden alsof ze grond voor landbouw gebruikten om zo in aanmerking te komen voor EU-bijdrages. Bij het aanvragen van de subsidie zouden de verdachten gebruik hebben gemaakt van vervalste documenten. De fraude had met een eenvoudige controle ontdekt kunnen worden. Dat gebeurde alleen niet. Onder de arrestanten zijn een notaris en lokale ambtenaren, die de papieren moesten controleren. De verdachten zouden zich verder schuldig hebben gemaakt aan drugshandel en afpersing. De zaak speelt rond Messina, een stad in het noordoosten van Sicilië.
15/01 13u15  Britse ambassadeur verlaat Iran na arrestatieDe Britse ambassadeur in Iran heeft volgens staatsmedia het land verlaten, nadat hij kort was vastgezet en tot persona non grata was verklaard. Ambassadeur Robert Macaire was zaterdag aanwezig bij een wake voor de slachtoffers van het neergehaalde Oekraïense vliegtuig. De bijeenkomst veranderde in een protest tegen de regering en de ambassadeur vertrok toen, maar werd kort daarna opgepakt. Ook staken antiwesterse demonstranten een poster van hem in brand. Volgens het staatspersbureau was Macaire aanwezig bij een illegaal protest en is zijn vertrek verlopen volgens alle protocollen. Meer details zijn niet bekendgemaakt. Medeschuldig? De Iraanse minister van Buitenlandse Zaken zegt ondertussen dat de Verenigde Staten medeschuldig zijn aan de vliegramp met de Boeing, waarbij alle 176 inzittenden omkwamen. 'Waarom is het gebeurd? Omdat er een crisis was. Mensen maken fouten - onvergeeflijke fouten - maar het gebeurde in tijden van crisis', zei hij tijdens een conferentie in India. Het neerhalen van de passagiersvlucht kwam na de liquidatie van generaal Soleimani en een vergeldingsactie van Iran op Amerikaanse militairen op Iraakse bases. Daarop werd het toestel door Iraanse raketten neergehaald; volgens het land was dat een gehaaste beslissing en een menselijke fout. De Iraanse minister beschuldigde de VS ervan chaos te creëren in de regio op basis van onwetendheid en arrogantie. Akkoord De spanningen tussen het Westen en Iran lijken verder op te lopen. Zo verwierp de Iraanse president Rohani vandaag ook een voorstel voor een nieuw atoomakkoord, dat uit de koker kwam van de Britse premier Johnson. Die stelde gisteren voor om het atoomakkoord te vervangen door een 'Trump-akkoord'. Rohani noemde het een 'vreemd voorstel' en haalde uit naar president Trump, die volgens hem steeds beloftes breekt. Het akkoord zou in de plaats komen van het in 2018 door Trump opgezegde atoomakkoord en moet ertoe leiden dat Iran geen kernwapens produceert. Sinds het opzeggen heeft Trump de sancties tegen Iran flink opgevoerd. Rohani stelde voor dat Washington zich weer schaart achter het oude akkoord.
15/01 13u15  Amsterdam stelt woonplicht in voor nieuwbouwAls het aan de gemeente Amsterdam ligt, worden nieuwbouwwoningen straks alleen nog maar door de koper bewoond. Op die manier wil de gemeente beleggers die woningen opkopen en doorverhuren buitenspel zetten. Na onderzoek zegt de gemeente hiervoor een juridisch houdbare maatregel te hebben gevonden. De zelfwoonplicht wordt opgenomen in de erfpachtvoorwaarden en geldt ook voor de volgende koper. 'Ik wil alles op alles zetten om ervoor te zorgen dat Amsterdam een stad blijft waar iedereen kan wonen, ongeacht de dikte van je portemonnee', zegt wethouder Laurens Ivens (SP). 'Daarom moeten we zorgen dat woningen worden gekocht om in te wonen en niet om er zoveel mogelijk aan te verdienen, zodat de huur- én koopprijzen alleen maar sneller stijgen.' Wel verhuren aan familie Er zijn een aantal uitzonderingen. Zo blijft het mogelijk te verhuren aan een directe familie, dus partners, ouders of kinderen en hun partners. Ook tijdens een tijdelijk verblijf in het buitenland mag een nieuwbouwwoning verhuurd worden. En het blijft mogelijk om een woning te verhuren als middeldure of sociale huurwoning. Het maximale bedrag daarvoor is op dit moment 1027 euro per maand. Het duurt nog wel enkele jaren tot de eerste woningen die onder deze maatregel vallen worden opgeleverd. Tot 1 maart is er een inspraakperiode. Later dit jaar moet de maatregel ingaan en dan geldt het alleen voor woningen die nog gebouwd moeten worden. Wet veranderen voor bestaande woningen Amsterdam kan nog geen woonplicht op bestaande woningen invoeren. Daarvoor zou eerst landelijke wetgeving aangepast moeten worden. Of dit gebeurt, is nog niet zeker. Op 10 oktober zei minister Ollongren van Binnenlandse Zaken in een Kamerbrief dat ze uitwerkt 'in hoeverre een zelfbewoningsplicht voor bestaande koopwoningen een passende maatregel is om de koopvoorraad te beschermen met het oog op het eigendomsrecht, het recht op vrijheid van vestiging en vrij verkeer van kapitaal'. Een woordvoerder van het ministerie van Binnenlandse Zaken bevestigt dat daar nog steeds naar wordt gekeken. De uitwerking is volgens de woordvoerder dit kwartaal klaar en wordt dan naar de Tweede Kamer gestuurd.
15/01 13u00  Keukenhof plant 30 procent meer bollen vanwege klimaatveranderingDe Keukenhof in Lisse heeft dit jaar 30 procent meer bloembollen aangeplant. 's Werelds bekendste bloemenpark speelt daarmee in op de klimaatverandering. Om te voorkomen dat toeristen straks voor niets komen, worden daarom bollen geplant met verschillende bloeitijden. 'Wij moeten anticiperen op hoge temperaturen door meer bollen te planten die wat vroeger en wat later bloeien', zegt directeur Bart Siemerink bij Omroep West. 'Er komen mensen vanuit de hele wereld voor dit typisch Hollandse park, dus dan willen wij ook zeker weten dat er heel veel in bloei staat.' Zijn attractie heeft direct te maken met de gevolgen van klimaatverandering. Siemerink wijst erop dat het op dit moment veel te zacht is voor de tijd van het jaar. 'De bollen in ons park hebben met 11 graden al het gevoel dat we midden in de lente zitten. Je ziet de laatste jaren al dat het weer wispelturiger wordt. Een jaar geleden stond ik twee weken voor de opening nog op de schaats.' Risicospreiding Inmiddels hebben de eerste narcissen en krokussen hun kop al opgestoken. Dat is niet de bedoeling. Het park gaat pas op 21 maart open voor publiek. Met vooruitziende blik heeft Siemerink daarom tussen begin oktober en eind december veel vroeg- en laatbloeiers laten aanplanten. 'Dat betekent voor ons meer risicospreiding door meer te bollen te planten met verschillende bloeitijden.' Siemerink geeft toe dat hij het park ook eerder zou kunnen openen. Maar dat doet hij niet. 'Heel veel mensen boeken hun reis ver van tevoren dus onze openingsdata zijn al zo'n anderhalf of twee jaar bekend. Wij gaan dus echt pas open op 21 maart en sluiten weer op 10 mei.' De attractie trekt jaarlijks ongeveer een miljoen bezoekers.
15/01 13u00  Relatie China en Nederland onder druk door 'exportverbod' voor ASMLDe handelsrelatie tussen China en Nederland loopt gevaar als Nederland de export van de ultramoderne chipmachines van ASML blijft blokkeren. Er is tot nu toe geen exportvergunning afgegeven, naar verluidt onder politieke druk van de VS. In een interview in het Financieele Dagblad zegt de Chinese ambassadeur Xu zich zorgen te maken dat Nederland de handelsrelatie laat politiseren onder Amerikaanse dwang. De Amerikanen willen omwille van veiligheidsrisico's niet dat de hoogwaardige technologie weglekt naar China, zo schreef persbureau Reuters onlangs. De Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Pompeo zou daar persoonlijk bij premier Rutte op aangedrongen hebben. De Amerikaanse beschuldigingen van het kapen van de technologie noemt ambassadeur Xu volledig ongegrond. 'Als die beweging van politieke dwang doorzet, zal dat de bilaterale relatie negatief beïnvloeden', aldus de ambassadeur. Over eventuele Chinese handelsmaatregelen richting Nederland wil hij niet speculeren maar hij noemt Nederland wel een belangrijke afzetmarkt. 120 miljoen per stuk De aanvraag voor een exportvergunning is nog steeds in behandeling bij het ministerie van Buitenlandse Zaken, maar de vergunning laat op zich wachten. De levering aan China is daarom uitgesteld. ASML is wereldmarktleider in de bouw van geavanceerde chipmachines, waaronder de ultramoderne EUV. Die machines kunnen snel en heel nauwkeurig chips printen met behulp van ultraviolet licht en niemand doet dat ASML na. De EUV-machines kosten 120 miljoen euro per stuk en worden geleverd aan de meeste grote chipmakers. Het ministerie van Buitenlandse Zaken zegt in een reactie dat het geen uitspraken over individuele bedrijven of individuele vergunningen doet. ASML heeft nog niet gereageerd.
15/01 13u00  Verdacht pakketje gevonden bij Joods restaurant Amsterdam, omgeving ontruimdVoor de deur van het Joodse restaurant Hacarmel in Amsterdam is een verdacht pakketje gevonden. De politie heeft de Amstelveenseweg uit voorzorg ruim afgezet. De huizen en winkels binnen de afzetting zijn ontruimd. De Explosieven Opruimingsdienst Defensie (EOD) doet onderzoek naar het pakketje. Volgens NH Nieuws heeft een medewerker van het restaurant het pakketje, een doos waar draadjes uitsteken, gevonden en direct alarm geslagen. Om 10.15 uur kwam de melding binnen bij de politie. 'We namen het direct serieus omdat er een explosief in kan zitten', zegt een woordvoerder van de politie. Het restaurant was eerder al doelwit van vernielingen. Een Palestijnse vluchteling uit Syrië sloeg een ruit van het restaurant in op 7 december 2017, vlak nadat de Amerikaanse president Trump had bekendgemaakt dat hij de ambassade van de VS in Israël naar Jeruzalem zou verplaatsen. De vluchteling zwaaide daarbij met een Palestijnse vlag. De man werd veroordeeld tot zes weken gevangenisstraf, een schadevergoeding van 500 euro en een locatieverbod van twee jaar. In januari 2018 werden er etensresten op de ramen gesmeerd. Een paar maanden later, in maart, werd de gevel van het restaurant opnieuw vernield. Volgens de politie werd er vermoedelijk een steen tegen de ruit gegooid.
15/01 12u30  Zoektocht naar oorlogsfoto's levert zeldzaam materiaal opDaar zitten ze, de zusjes Beek. Het is zaterdag 3 maart 1945. Van hun huis is na het bombardement op de Haagse wijk Bezuidenhout vrijwel niets meer over. Bij het bombardement sterven ruim 550 mensen, 250 mensen raken zwaargewond. Duizenden mensen worden dakloos, onder wie de zusjes Beek. Maar de blik op hun gezichten is berustend. Bijna zelfverzekerd kijken ze de toekomst in. De foto is 75 jaar na dato beschikbaar gesteld door Anneleen Beek, een van de zusjes. De foto symboliseert voor haar hoop, laat zij aan Omroep West weten. De hoop die haar vader heeft op de nieuwe generatie die het land weer zal opbouwen na de Tweede Wereldoorlog (1940-1945). In het hele land zijn nieuwe foto's opgedoken nadat het NIOD in november een oproep deed 'om mee te denken over foto's die de oorlogsgeschiedenis treffend in beeld brengen'. Uit alle ingezonden foto's wordt vanmiddag per provincie een selectie gemaakt. Die moet leiden tot een tentoonstelling van in totaal honderd oorlogsfoto's die op 30 maart begint in de Tweede Kamer. Een opvallende inzending komt uit Krommeniedijk. Een vrolijk stel harmonicaspelers, in het zonnetje. Maar ook dit is een beeld uit de oorlog, om precies te zijn uit 1943. De foto is genomen achter het huis van de opa en oma van Ria Hoekstra, in Krommeniedijk. De harmonicaspelers zijn onderduikers. Maar wie het zijn? Hoelang ze ondergedoken hebben gezeten? Hoe het ze na de oorlog is vergaan? Hoekstra heeft geen idee, zegt ze bij NH Nieuws. Ze hoopt dat de inzending van haar foto ertoe leidt dat meer bekend wordt over de mannen. Op zoek naar gestolen voedselbonnen Uit Arnhem komt een zeldzame foto van een razzia, in het hartje van de stad. We zien een overvalwagen, een tiental bewapende Duitse militairen. Arnhemmer Rob Zantinge vertelt bij Omroep Gelderland dat zijn opa Arend-Jan, die een winkel had op Steenstraat, de foto stiekem heeft gemaakt. Mogelijk zijn de Duitsers op zoek naar mensen die gestolen of illegale voedselbonnen vanuit een pand in de buurt zouden verspreiden. Het is niet bekend wanneer de foto precies is gemaakt, vermoedelijk tussen 1942 en 1944. Een compleet overzicht van alle ingezonden foto's is er nog niet. Maar nu al is duidelijk dat het er vele honderden zijn. Lang niet al die foto's zijn straks te zien in de Tweede Kamer. Maar ze gaan ook niet verloren. Verschillende provinciale archieven hebben al aangegeven de foto's tentoon te stellen of ze te bewaren. Het Noord-Hollands Archief bijvoorbeeld beschikt nu over de oorlogsfoto's van de Haarlemse fotograaf Flip Delemarre (98). Daaronder ook de foto van een meisje op een dak dat de Engelse vliegtuigen boven Haarlem verwelkomt. Een foto die Delemarre uitermate dierbaar is. Hij trouwde later met het meisje, vertelt hij aan NH 'Van de bevrijding heb ik de foto dat zij op het dak staat, en dat heb ik toch altijd wel leuk gevonden dat ik dát heb gefotografeerd.'
15/01 12u15  Verdacht pakketje gevonden bij Joods restaurant in Amsterdam, omgeving afgezetVoor de deur van het Joodse restaurant Hacarmel in Amsterdam is een verdacht pakketje gevonden. De politie heeft de Amstelveenseweg uit voorzorg ruim afgezet. Volgens NH Nieuws heeft een medewerker van het restaurant het pakketje, een doos waar draadjes uitsteken, gevonden en direct alarm geslagen. 'We zijn aan het onderzoeken wat er in het pakketje zit', zegt een woordvoerster van de politie. Het restaurant was eerder ook doelwit van vernielingen.
15/01 11u45  Hackpoging ziekenhuis Leeuwarden, dataverkeer stilgelegdHet Medisch Centrum Leeuwarden heeft uit voorzorg al het dataverkeer met de buitenwereld stilgelegd, omdat hackers een poging hebben gedaan in te breken in de systemen van het ziekenhuis. Patiënten kunnen door de maatregel niet bij hun elektronische dossier en ook is de communicatie met andere ziekenhuizen gehinderd, meldt het ziekenhuis. Citrix kwetsbaar Medisch Centrum Leeuwarden werkt met servers van het Amerikaanse bedrijf Citrix voor communicatie met de buitenwereld. In die servers werd recent een kwetsbaarheid ontdekt. Maandag waarschuwde het Nationaal Cyber Security Centrum (NCSC) van het ministerie van Justitie en Veiligheid Citrix-gebruikers nog voor de kwetsbaarheid van deze servers voor aanvallen van hackers. Patiëntenzorg niet gehinderd Het ziekenhuis meldt niet hoe lang de maatregel van kracht blijft. Ook is het onduidelijk of het de hackers daadwerkelijk is gelukt om binnen te komen. 'Op het oog lijkt de genomen maatregel effectief. Maar het zijn complexe zaken, dus we doen nu volop onderzoek', zegt een woordvoerder van het ziekenhuis. Hij benadrukt dat de patiëntenzorg niet wordt gehinderd en dat Citrix bezig is de problemen op te lossen. 'Grootste probleem is dat patiënten nu vanuit huis niet bij hun dossier kunnen. Dus als ze dat wel willen, moeten ze ouderwets even bellen met de poli', zegt de woordvoerder. 'Kwetsbaarheid zeer ernstig' 'De kwetsbaarheid in Citrix is zeer ernstig', zegt beveiligingsonderzoeker Matthijs Koot van Secura. 'Iemand op een zolderkamertje kan met een heel eenvoudig script zichzelf toegang verschaffen tot een Citrix-systeem van een organisatie. Afhankelijk van hoe dit systeem is opgezet, kan de kwaadwillende vervolgens intern andere systemen aanvallen, gebruikersnamen en versleutelde wachtwoorden buitmaken en deze proberen te kraken.' Het zou hem niet verbazen als er binnenkort meer gevallen naar buiten komen. Volgens onderzoek van Koot zijn er nu nog minimaal 240 systemen in Nederland kwetsbaar voor het lek. Dat waren er aanvankelijk duizend.
15/01 11u45  Juridische wereld op zijn kop sinds moord op Derk WiersumSinds kort aangeprezen in het vaktijdschrift voor advocaten: steek- en kogelwerende shirts. Ook aanbevolen: een 'veiligheidschauffeur', speciaal voor raadslieden die zich bedreigd voelen. En voor de klant die het gevoel heeft te worden gevolgd, verzorgt het bedrijf ook 'contra-observatie'. De advertenties laten zien hoe de juridische wereld is veranderd na de moord op advocaat Derk Wiersum. Vandaag begint de rechtszaak tegen de eerste verdachte van de moord. Van de vier verdachten zitten er nog twee vast. De opsporingsdiensten gaan ervan uit dat Wiersum is vermoord omdat hij de kroongetuige bijstond in de zaak tegen Ridouan Taghi. De moord werd onmiddellijk geduid als een aanval op de rechtsstaat. Gaatje in het hoofd Voor de zekerheid kregen tientallen advocaten, officieren van justitie en rechters bescherming. De norm om te beveiligen is sinds de moord niet langer wie er gevaar loopt, maar wie er gevaar zou kunnen lopen. Advocaten voelden zich na de dood van hun collega onveiliger. In een enquête van het Advocatenblad beschreven raadslieden met welke bedreigingen ze te maken hebben. Bij de een werden de ruiten op kantoor ingegooid, de ander kreeg te horen dat hij langs de kant van de weg zou worden gevonden met een gaatje in zijn hoofd. Impact Het onbehaaglijke gevoel zelf ook doelwit te kunnen worden, is er nog steeds, zeggen advocaten. 'Dat uit zich in heel nuchtere, praktische dingen: dat je de straat in kijkt of alles in orde is en waakzamer bent', vertelt raadsman Jillis Roelse. 'Maar er zijn ook collega's die nog altijd met beveiligingsmaatregelen te maken hebben, wat een enorme impact heeft op hun gezin.' Daar staat tegenover dat er ook advocaten zijn die zich geen enkel moment onveiliger hebben gevoeld. De Nederlandse Orde van Advocaten en Nederlandse Vereniging van Strafrechtadvocaten zeggen geen algemeen sentiment te kunnen verwoorden. Beveiligingsklussen De plotselinge beveiligingsmaatregelen veroorzaakten ook extra druk op de toch al overbelaste politie: zo'n 400 agenten werden er voor ingezet. Op dit moment is de politie in gesprek met de Koninklijke Marechaussee om een deel van het beveiligingswerk over te nemen. Daarnaast wordt gesproken met de Dienst Justitiële Inrichtingen. Het team dat het vervoer van gedetineerden regelt, denkt de politie vanaf maart te kunnen helpen met beveiligingsklussen. Het ministerie van Justitie en Veiligheid en de politie willen daar niets over zeggen, zolang de gesprekken nog lopen. Volgens een woordvoerder van de politie zijn er bij de afdeling die gaat over persoonsbeveiliging nog altijd tekorten, maar worden inmiddels wel tientallen nieuwe beveiligers opgeleid. Naast advocaten, wordt ook een aantal officieren van justitie en rechters nog altijd beveiligd. In risicovolle rechtszaken mogen de magistraten door de media niet meer in beeld worden gebracht. Sommige rechters sluiten hun berichten aan andere procespartijen nu af met een anoniem 'hoogachtend, de onderzoeksrechter', in plaats van met hun naam. 'Het is iets dat we nog nooit eerder hebben meegemaakt', zegt advocaat Roelse. 'Het is nog niet zoals het was. De onrust zal nog wel een tijd blijven.' Arrestaties Ook voor de zitting van vandaag gelden extra veiligheidsmaatregelen. De enige verdachte die vanmiddag terechtstaat, is de 36-jarige Giërmo B. uit Almere. Hij werd in oktober aangehouden en zou de moord op Derk Wiersum samen met anderen hebben uitgevoerd. Volgens verschillende media werd hij eerder tot zeven jaar cel veroordeeld voor het plegen van overvallen. Het gerechtshof omschreef hem destijds als een 'beïnvloedbare man met een beperkt IQ'. Na Giërmo B. volgden in november nog meer arrestaties. Twee mannen zouden een gestolen auto hebben geregeld die bij de moord is gebruikt. Zij zijn voorlopig vrijgelaten. De laatste verdachte die werd gearresteerd, bleek een neef van Ridouan Taghi. Wat zijn rol zou zijn geweest, is onduidelijk. Hij moet later voor de rechter komen. Gitzwart Volgens de politie gaat het onderzoek naar de moord op Derk Wiersum onverminderd door. Er werken nog altijd meer dan honderd rechercheurs aan de zaak. Na de ontreddering van vorig jaar, heeft ook de advocatuur zich herpakt. '2019 was natuurlijk gitzwart', zegt advocaat Roelse. 'Maar iedereen probeert de draad weer op te pakken en gewoon zijn werk te doen.'
15/01 11u30  Trump bemoeit zich met iPhone-zaak, 'Apple verrast over escalatie’De druk op Apple om tóch iPhones te ontgrendelen in een terrorisme-zaak, wordt nog groter. Na de Amerikaanse minister van Justitie bemoeit nu ook president Trump zich met de zaak. Daarmee krijgt het verhaal een nieuwe dimensie; de president heeft Apple de afgelopen tijd uit de wind gehouden in de handelsoorlog tussen de VS en China. Daar wijst Trump ook op in een twitterbericht dat hij kort na middernacht verstuurde: 'Wij helpen Apple de hele tijd met handel en andere zaken en toch weigeren ze nu om telefoons te ontgrendelen die worden gebruikt door moordenaars, drugsdealers en andere gewelddadige criminele elementen.' Gisteren zei Apple in een verklaring dat het de FBI graag wil helpen bij het onderzoek, maar dat het geen 'achterdeurtje' wil plaatsen. Hierbij wordt gebruikgemaakt van een kwetsbaarheid in de software waarbij de telefoon te kraken is. Het bedrijf gaf aan dat zoiets ook misbruikt kan worden door kwaadwillenden. Daarnaast kan het een precedent scheppen waardoor landen als China hierom kunnen gaan vragen. Op 6 december schoot een leerling van de Saudische luchtmacht op een Amerikaanse marinebasis in Florida drie mensen dood en verwondde nog eens acht anderen. Hij was daar voor een training. De leerling droeg twee iPhones bij zich, volgens The New York Times gaat het om een 7 Plus (uit 2016) en om een iPhone 5 (uit 2012). Topmensen bij Apple zijn verrast door de snelle escalatie, zeggen bronnen tegen de krant. Ook is er frustratie en scepsis dat het ministerie van Justitie nog niet genoeg tijd heeft gestoken om met hulp van gebruikte technieken van andere bedrijven de telefoons te openen. Oneindig vaak toegangscode raden De telefoons bevatten namelijk niet Apples zwaarste versie van versleuteling. Experts en een anonieme ex-manager bij Apple zeggen dat er twee hack-bedrijven zijn, het Israëlische Cellebrite en het Amerikaanse Grayshift, die allang in staat zijn om de versleuteling op deze telefoons te breken. Ze gebruiken zwakheden in de iPhone-software waarmee de limiet van tien inlogpogingen verdwijnt, waardoor ze oneindig vaak kunnen proberen de toegangscode te raden. Het ministerie zegt desondanks dat het alle opties al heeft geprobeerd, al wil het tegen The New York Times niet zeggen welke middelen het hiervoor heeft ingezet. Een paar jaar geleden, toen dezelfde discussie speelde rond de iPhone 5c in een andere terrorismezaak, zette de FBI Apple onder druk. Uiteindelijk maakte de federale politiedienst naar verluidt gebruik van Cellebrite om de telefoon in te komen. De inspecteur-generaal van justitie oordeelde later dat het ministerie te vroeg bij Apple aanklopte. Wat deze zaak voor Apple extra ingewikkeld maakt, is dat topman Tim Cook de afgelopen maanden heeft geprobeerd om in de gratie te komen bij Trump. Dit om te voorkomen dat zijn bedrijf veel last zou krijgen van nieuwe handelstarieven. Tot nu toe leek dat goed te lukken. Maar deze zaak kan roet in het eten gooien.
15/01 11u15  Opnieuw stijging woonlasten, vooral afvalinzameling duurderVeel Nederlanders gaan dit jaar fors meer betalen voor het laten ophalen van hun afval. Gemeentes verhogen de afvalstoffenheffing met gemiddeld 5,9 procent, blijkt uit onderzoek van de Rijksuniversiteit Groningen. Ook de onroerendezaakbelasting (ozb) en de rioolheffing gaan in de meeste gemeentes omhoog. Huiseigenaren betalen dit jaar gemiddeld 30 euro meer aan woonlasten dan in 2019. Gemiddeld moet 734 euro worden betaald, een stijging van 4,3 procent. Vorig jaar stegen de woonlasten met eenzelfde percentage in vergelijking met 2018. Mensen met een huurwoning betalen geen ozb, maar wel afvalstoffenheffing en in een deel van de gemeentes een rioolheffing. Zij zijn gemiddeld 18 euro meer kwijt aan woonlasten, een stijging van ruim 5 procent. Papier levert minder op Het ophalen van afval is duurder doordat gemeentes meer kwijt zijn aan het storten en verbranden van afvalstoffen. Dat komt omdat het Rijk de afvalstoffenbelasting heeft verhoogd. De gemeentes sturen de rekening weer door naar inwoners. Ook levert ingezameld papier en plastic minder op. Van de veertig grote gemeentes die zijn onderzocht, gaan alleen inwoners van Arnhem minder betalen voor hun afval. Daar daalt de afvalstoffenheffing gemiddeld met naar schatting 4,1 procent ten opzichte van 2019, omdat de gemeente overstapt op een ander tariefsysteem. In Arnhem dalen de woonlasten sowieso, met 2,2 procent. Ook de ozb valt daar dit jaar lager uit. Minder geld door betere afvalscheiding In Apeldoorn moet flink meer worden betaald voor afval. Huishoudens betalen voor elke keer dat de container wordt geleegd en daar bovenop een vast bedrag per jaar. Die vaste kosten stijgen van ruim 167 euro naar 262 euro. De gemeente doet dat onder meer omdat inwoners hun afval beter scheiden. Daardoor wordt de restafvalcontainer minder vaak geleegd en komt er dus minder geld in de gemeentekas. Dat geldt niet overal, zeggen de Groningse onderzoekers. Voor veel gemeentes zijn de kosten van afvalinzameling en -verwerking juist lager naarmate huishoudens het afval beter scheiden. Geld ozb naar zwembad De ozb stijgt gemiddeld met 4 procent en daarmee is het de sterkste stijging sinds 2007. Een aantal gemeentes wil met de verhoogde onroerendezaakbelasting de tekorten op andere terreinen aanvullen. In Groningen wordt met de ozb-gelden het openhouden van de bibliotheek en zwembaden gefinancierd. In drie gemeentes daalt het ozb-tarief.
15/01 11u15  Ziekenhuis Leeuwarden legt dataverkeer stil wegens hackpogingHet Medisch Centrum Leeuwarden heeft uit voorzorg al het dataverkeer met de buitenwereld stilgelegd, omdat hackers een poging hebben gedaan in te breken in de systemen van het ziekenhuis. Patiënten kunnen door de maatregel niet bij hun elektronische dossier en ook is de communicatie met andere ziekenhuizen gehinderd, meldt het ziekenhuis. Medisch Centrum Leeuwarden werkt met zogenoemde Citrix-servers voor communicatie met de buitenwereld. In die servers werd recent een kwetsbaarheid ontdekt. Maandag waarschuwde het Nationaal Cyber Security Centrum (NCSC) van het ministerie van Justitie en Veiligheid Citrix-gebruikers nog voor de kwetsbaarheid van deze servers voor aanvallen van hackers.
15/01 11u00  Macron spreekt zich uit tegen politiegeweld bij protesten: ethiek moet beterDe Franse president Macron heeft zich voor het eerst nadrukkelijk uitgesproken tegen politiegeweld bij de aanhoudende protesten in zijn land. Onderweg naar de stad Pau zei hij gisteren tegen journalisten dat er onacceptabel geweld is toegepast door agenten. Om die reden heeft Macron het ministerie van Binnenlandse Zaken opgedragen met zeer concrete voorstellen te komen, om zo de ethiek binnen de politie te verbeteren. De president volgt met zijn uitlatingen de retoriek van zijn minister van Binnenlandse Zaken Castaner, die maandag zei dat de eer van de politie op het spel staat bij de protesten. Volgens hem geeft de politie niet altijd het goede voorbeeld. Castaner: 'Terwijl het eerlijke en evenredige gebruik van geweld datgene is wat orde onderscheidt van wreedheid. En het is ook de basis van het vertrouwen van de Franse bevolking in ons.' Correspondent Frank Renout spreekt over een politieke draai van de regering-Macron. 'Het is voor het eerst dat zij zich in zulke woorden hierover uitlaten.' In november verschenen er nog wel twee Franse agenten voor de rechter, omdat ze bij protesten in het voorjaar ongeoorloofd geweld zouden hebben toegepast. Maar leden van de gele hesjes, de beweging die wekelijks de straat op gaat in Frankrijk, zeggen al langer dat de politie bij protesten straffeloos geweld toepast. Incidenten worden volgens hen zelden verder onderzocht en bewust genegeerd door de massamedia. Directe aanleiding voor de 'draai' van Macron is volgens correspondent Renout een reeks recente incidenten. Zo overleed twee weken geleden een man na een aanhouding. Verder dook er een filmpje op van studenten in Lyon die protesten vanaf hun balkon volgden, waarna er plots een projectiel van de politie op hen werd afgevuurd. Daarbij raakte een studente gewond. Zie hieronder de video, die werd gefilmd vanaf het balkon:
15/01 11u00  Democraten voegen nog snel bewijsstukken toe in impeachment-zaak TrumpDemocraten in het Amerikaanse Huis van Afgevaardigden hebben op laatste moment nieuwe bewijsstukken toegevoegd aan het pakket impeachment-documenten dat vandaag naar de Senaat gaat. Het gaat onder meer om een brief van Rudy Giuliani, de persoonlijk advocaat van president Trump. Daarin vraagt hij de Oekraïense president Zelensky om een ontmoeting, 'met medeweten en toestemming van Trump'. Die ontmoeting is relevant, want de impeachment-zaak draait om de vraag of Trump de Oekraïense president onder druk heeft gezet om een onderzoek naar zijn rivaal Joe Biden te starten. De president wordt in de zaak beschuldigd van machtsmisbruik en tegenwerking van het Congres. Volgens VS-correspondent Marieke de Vries is de brief van Giuliani het eerste tastbare bewijs dat Trump zijn persoonlijk advocaat opdracht heeft gegeven om een onderzoek te laten starten. 'We weten natuurlijk niet wat er precies uit die ontmoeting had moeten komen,' zei ze vanmorgen in het NOS Radio 1 Journaal, 'maar vlak daarvoor had Giuliani op Fox News gezegd dat hij graag informatie over Joe Biden uit Oekraïne wilde halen.' Handgeschreven notities Heeft Trump in de kwestie in het landsbelang gehandeld of heeft hij zijn persoonlijke belangen voor laten gaan? 'Dat is de centrale vraag van het impeachment-onderzoek', zegt De Vries. 'Maar dat hij zijn persoonlijk advocaat deze brief heeft laten schrijven aan de president van Oekraïne, duidt toch wel weer sterker op het laatste.' Naast de brief van Giuliani bevatten de nieuwe bewijsstukken van de Democraten ook handgeschreven notities van zijn compagnon Lev Parnas. Die schrijft bijvoorbeeld: 'Laat Zelensky aankondigen dat de Biden-zaak wordt onderzocht.' Ook Whatsappgesprekken tussen Parnas en ene Robert Hyde zitten bij de stukken. Ze wekken de indruk dat de Amerikaanse ambassadeur in Oekraïne, Marie Yovanovitch, in de gaten werd gehouden, zegt correspondent De Vries. 'In de berichten staat bijvoorbeeld: 'Ze laten het weten als ze onderweg is.'' Robert Hyde, die Congreskandidaat is in Connecticut, noemt het lachwekkend dat de berichten die hij naar eigen zeggen aangeschoten en als grap verstuurde nu als bewijs dienen in het impeachment-onderzoek. Yovanovitch moest haar post in Oekraïne overigens voortijdig verlaten en zei later dat ze door de regering-Trump is tegengewerkt. Het hele impeachment-dossier, inclusief de nieuwe stukken, wordt vandaag naar de Amerikaanse Senaat gestuurd. Daarmee kan het afzettingsproces tegen president Trump officieel van start gaan.
15/01 10u15  Google wil af van trackingcookies in ChromeGoogle is van plan om in zijn populaire internetbrowser Chrome zogenoemde trackingcookies van adverteerders over twee jaar niet meer toe te staan. Met deze cookies kunnen derde partijen je internetgedrag volgen terwijl je surft en dit is een doorn in het oog van privacyorganisaties. Concurrerende browsers Firefox (Mozilla) en Safari (Apple) hebben al strengere maatregelen genomen tegen de trackingcookies. Zo blokkeert Firefox sinds eind vorig jaar standaard de cookies en ook bij Safari zijn ze flink aan banden gelegd. Zo moeten de trackers bij Safari direct gerelateerd zijn aan de site die je bezoekt, anders worden ze geblokkeerd. Google, die zelf ook veel advertenties verkoopt, wil nu zover niet gaan. Volgens de techgigant wordt met simpelweg blokkeren het verdienmodel van veel websites met advertenties ondermijnd. Bovendien zouden de sites dan overstappen op andere, ondoorzichtige en moeilijker te blokkeren methodes zoals het zogenoemde fingerprinting. Google wil met een reeks maatregelen de privacy voor gebruikers beschermen, maar tegelijkertijd advertenties wel relevant houden voor hen, zodat de inkomsten niet teruglopen. Het bedrijf zoekt daarbij de dialoog en wil de wijzigingen samen met de internetgemeenschap doorvoeren. In een blogpost verwijst het bedrijf naar de uitfasering van internetstandaard Flash (jaren geleden overal gebruikt voor filmpjes en animaties op het web). 'Dat heeft bewezen dat we samen ingewikkelde uitdagingen aankunnen.' NOS Stories maakte eerder een special over advertenties op internet:
15/01 09u45  Vliegtuig in nood dumpt brandstof boven scholen VSIn Los Angeles zijn 56 mensen lichtgewond geraakt toen een vliegtuig een lading kerosine dumpte boven zes scholen. De gewonden, onder wie veel kinderen, hadden last van hun ademhaling en een geïrriteerde huid. Er hoefde niemand naar het ziekenhuis, de gewonden konden worden behandeld met water en zeep. Het toestel van Delta Airlines was net opgestegen van Los Angeles voor een vlucht naar Shanghai toen een motorprobleem werd ontdekt. De piloot wilde een noodlanding te maken, maar om dat veilig te kunnen doen moest hij eerst brandstof lozen. Een groot deel van de kerosine kwam verneveld op de zes scholen terecht, waaronder vijf basisscholen. Veel leerlingen zagen het gebeuren. 'Hij was heel dichtbij', zegt een van de kinderen, die met klasgenoten buiten was voor een gymles. 'Het was een penetrante geur.' 'Er kwamen waterdruppeltjes naar beneden', zei een andere leerling. 'Ik dacht dat het een regenboog was, maar toen ik omhoog keek, bleek het kerosine te zijn.' Het vliegtuig werd veilig aan de grond gezet. Op deze beelden is te zien hoe het vliegtuig kerosine loost: Door de brandstofhoeveelheid die nodig is voor de vlucht is het gewicht van vertrekkende vliegtuigen vaak meer dan het maximale landingsgewicht. Als de piloot kort na vertrek moet landen, moet hij brandstof zien kwijt te raken door rondjes te vliegen of kerosine te lozen. De Amerikaanse luchtvaartautoriteit FAA onderzoekt het incident in Los Angeles. Voor het dumpen van brandstof gelden speciale voorschriften. Daarin staat dat kerosine bij voorkeur moet worden gedumpt boven dunbevolkte gebieden en op een bepaalde hoogte, zodat de brandstof vernevelt voor het de grond bereikt. In noodsituaties kunnen piloten van de procedure afwijken.
15/01 09u30  Nederlandse muziek blijft groeien als exportproduct: 216 miljoen in 2018Nederlandse muziek doet het nog steeds goed als exportproduct. In 2018 werd er ruim 216 miljoen euro aan inkomsten gegenereerd. Dat blijkt uit nieuwe cijfers van Buma Cultuur, dat jaarlijks de exportwaarde van de Nederlandse muziek in kaart brengt. Bijna driekwart van de buitenlandse inkomsten komt uit dancemuziek. Vooral dj's als Afrojack, Tiësto, Armin van Buuren en Martin Garrix dragen flink bij aan de export. Het bedrag is gebaseerd op buitenlandse inkomsten uit optredens (174 miljoen), rechten (29 miljoen) en opnamen (13 miljoen). Er werden 1319 artiesten onderzocht. 963 van hen waren actief in het buitenland, in 82 landen. In 2017 werd voor het eerst de grens van 200 miljoen euro gepasseerd. Ook toen kwam het merendeel uit de dancemuziek. De voortdurende groei en ontwikkeling daarvan in Noord-Amerika is sinds 2009 een belangrijke factor. Maar Nederlandse artiesten zijn ook steeds populairder in Azië. Vooral China is ontdekt als land waar kansen liggen voor dj's. 'Daar zien we de grootste stijging', zegt Frank Helmink, directeur van Buma Cultuur. Niet alleen dance, of voluit electronic dance music (EDM), verkoopt goed in het buitenland. 'Nederlandse hiphop wordt ook steeds populairder', zegt Helmink. 'Vooral in België slaat het aan. Daar zien we een verdubbeling van het aantal optredens.' Fresku wordt door velen gezien als de beste Nederlandse rapper: Maar ook rock blijft onverminderd succesvol in andere landen. Symfonische-metalband Within Temptation trekt al jaren volle zalen in het buitenland. Volgens zangers Sharon den Adel zitten hun fans over de hele wereld verspreid. 'In Duitsland zijn we groot, maar ook in Noord- en Zuid-Amerika en in Japan.' De band heeft vanaf het begin af aan al de focus op het buitenland gehad. 'We weten dat we muziek maken voor een bepaalde niche, die niet altijd even radiovriendelijk is. We wilden geen concessies doen in onze creativiteit dus we vonden dat we een zo groot mogelijk publiek moesten aanboren. Dat kan alleen in het buitenland.' Verder blijft violist André Rieu een van de grootste mannelijke solo-artiesten ter wereld. Met zijn populair-klassieke muziek weet hij al jaren enorme shows neer te zetten. In 2018 ging hij met 71 shows de wereld rond. Hij stond onder meer in Mexico, Israël, de VS, Argentinië en Australië. Ook klassiekers uit het popverleden brengen nog steeds geld op. Venus van Shocking Blue en Radar Love van Golden Earring staan ook in het buitenland in het collectieve muziekgeheugen gegrift. En de redelijk recente hit Waves van Mr. Probz uit 2014 mag volgens Buma Cultuur tot een klassieker worden gerekend die het goed doet over de grenzen.
15/01 09u30  Vulkaan blijft onrustig, 'maar bij Filipino's heerst gevoel van schijnveiligheid'Vulkaan Taal op de Filipijnen blijft steeds lava, as en stoom de lucht in spuwen. Vulkanologen vrezen dat er een nieuwe, grotere uitbarsting aan komt. Toch gaat de evacuatie moeizaam. Er zijn al 40.000 Filipino's geëvacueerd, maar een deel van de bevolking wil het liefst al terug naar hun huis. 'De mensen die daar hun land, vee en spullen hebben vinden het moeilijk om dat achter te laten', zegt correspondent Annemarie Kas in het NOS Radio 1 Journaal. Ze verblijven nu in een zo'n 200 geïmproviseerde opvangcentra. 'Dat is allemaal behoorlijk provisorisch. Je moet je voorstellen dat mensen in gymzalen slapen. Ze hebben weinig spullen bij zich.' Het gevaar is nu dat de vulkaan voor hen minder actief lijkt. 'Dat kan de inwoners een vals gevoel van veiligheid geven. Dan denken ze: we gaan maar weer naar huis. Ze willen hun spullen onder de as vandaan graven, al zeggen autoriteiten dat ze dat niet moeten doen.' Niemand weet of en wanneer Taal tot een grote uitbarsting zal komen. Het vulkanisch instituut heeft een gevarenzone van 14 kilometer rond de vulkaan aangewezen. 'Daar wonen zo'n half miljoen mensen', zegt Kas. 'Die worden niet geëvacueerd, zoals het eilandje waar in het meer de vulkaan op ligt. Hen wordt gevraagd alert te zijn, want niemand weet hoe dit gaat verlopen en hoe lang dit zal duren.' Honderden aardbevingen De alarmfase staat sinds zondag op niveau 4, het op een na hoogste niveau. Dat betekent dat een uitbarsting nog altijd binnen een paar uur of dagen plaats kan vinden. Sinds de vulkaan actief geworden is zijn er honderden kleine aardbevingen geregistreerd. Wat er gebeurt als inwoners voorlopig niet terug naar hun huizen kunnen, is onduidelijk. 'Daar zijn ze nog niet op voorbereid. Dat begin van die uitbarsting kwam voor eigenlijk iedereen als verrassing.' De uitbarsting van de vulkaan leidde tot spectaculaire beelden, want in de rookwolken ontstond vulkanische bliksem. NOS-weerman Marco Verhoef legt uit hoe dat ontstaat:
15/01 09u00  'Snelle opening Lelystad Airport door stikstof heel onwaarschijnlijk'Door het advies van de commissie-Remkes over de luchtvaart is het 'heel onwaarschijnlijk geworden dat Lelystad Airport op korte termijn opengaat voor vakantievluchten', zegt politiek verslaggever Xander van der Wulp. Hij denkt dat de politieke spanning rond het stikstofprobleem hierdoor verder oploopt. Remkes brengt vanmiddag om 15.00 uur zijn advies uit over de luchtvaart, maar dat lekte gisteren al uit. Hij vindt dat de luchtvaart in Nederland alleen mag groeien als de sector zijn steentje bijdraagt aan de vermindering van de uitstoot van stikstof. Dat betekent dat Schiphol allerlei maatregelen kan nemen, zoals het overstappen op elektrisch taxiën, en dan waarschijnlijk mag doorgroeien. Maar voor Lelystad Airport ligt het moeilijker, zegt Van der Wulp, 'omdat de stikstofuitstoot sowieso toeneemt als het vliegveld opengaat'. Het is volgens hem nog te vroeg om te concluderen dat dit het einde betekent voor het nieuwe vliegveld voor commerciële vluchten, maar de kans dat de opening op de lange baan wordt geschoven is levensgroot aanwezig. Zoveelste tegenvaller voor Rutte Dat is vervelend voor de grootste regeringspartij, de VVD, constateert Van der Wulp. 'Want ga maar na: inmiddels is het in de coalitie vooral de VVD die wil dat de luchtvaart groeit, want dat is volgens de partij belangrijk voor de economie. En laat het nou in het stikstofdossier net de VVD zijn die tot nu toe de meeste pijn heeft geleden, met de verlaging van de maximumsnelheid naar 100 kilometer per uur. Als Lelystad Airport ook niet open kan, is dat de zoveelste tegenvaller voor de partij van Mark Rutte.' De linkse oppositie in de Tweede Kamer is blij met het advies van de commissie-Remkes. GroenLinks, de SP en de Partij voor de Dieren vinden dat de opening van Lelystad Airport nu onmogelijk kan doorgaan.
15/01 09u00  Vulkaan blijft onrustig, 'maar bij Filipinos heerst gevoel van schijnveiligheid'Vulkaan Taal op de Filipijnen blijft steeds lava, as en stoom de lucht in spuwen. Vulkanologen vrezen dat er een nieuwe, grotere uitbarsting aan komt. Toch gaat de evacuatie moeizaam. Er zijn al 40.000 Filipinos geëvacueerd, maar een deel van de bevolking wil het liefst al terug naar hun huis. 'De mensen die daar hun land, vee en spullen hebben vinden het moeilijk om dat achter te laten', zegt correspondent Annemarie Kas in het NOS Radio 1 Journaal. Ze verblijven nu in een zo'n 200 geïmproviseerde opvangcentra. 'Dat is allemaal behoorlijk provisorisch. Je moet je voorstellen dat mensen in gymzalen slapen. Ze hebben weinig spullen bij zich.' Het gevaar is nu dat de vulkaan voor hen minder actief lijkt. 'Dat kan de inwoners een vals gevoel van veiligheid geven. Dan denken ze: we gaan maar weer naar huis. Ze willen hun spullen onder de as vandaan graven, al zeggen autoriteiten dat ze dat niet moeten doen.' Niemand weet of en wanneer Taal tot een grote uitbarsting zal komen. Het vulkanisch instituut heeft een gevarenzone van 14 kilometer rond de vulkaan aangewezen. 'Daar wonen zo'n half miljoen mensen', zegt Kas. 'Die worden niet geëvacueerd, zoals het eilandje waar in het meer de vulkaan op ligt. Hen wordt gevraagd alert te zijn, want niemand weet hoe dit gaat verlopen en hoe lang dit zal duren.' Honderden aardbevingen De alarmfase staat sinds zondag op niveau 4, het op een na hoogste niveau. Dat betekent dat een uitbarsting nog altijd binnen een paar uur of dagen plaats kan vinden. Sinds de vulkaan actief geworden is zijn er honderden kleine aardbevingen geregistreerd. Wat er gebeurt als inwoners voorlopig niet terug naar hun huizen kunnen, is onduidelijk. 'Daar zijn ze nog niet op voorbereid. Dat begin van die uitbarsting kwam voor eigenlijk iedereen als verrassing.' De uitbarsting van de vulkaan leidde tot spectaculaire beelden, want in de rookwolken ontstond vulkanische bliksem. NOS-weerman Marco Verhoef legt uit hoe dat ontstaat:
15/01 08u45  Vliegschaamte of niet, vliegtuig haalt auto in bij reizen naar buitenlandNederlanders gaan voor het eerst vaker op vakantie naar het buitenland met het vliegtuig dan met de auto, blijkt uit cijfers van het Nederlands Bureau voor Toerisme. Het aantal vliegreizen nam het afgelopen jaar toe met 3 procent, terwijl het aantal autoreizen afnam met 3 procent. Volgens onderzoeker Marieke Politiek gaan Nederlanders opvallend minder vaak naar landen als Duitsland, Frankrijk en Spanje, maar gaan toeristen vaker naar plekken buiten Europa, zoals Bali en Florida. Afgelopen jaar waren er 10,1 miljoen vliegvakanties, tegenover 10 miljoen vakanties met de auto. 'Er is niet echt het gevoel van vliegschaamte aanwezig', zegt Politiek. 'Mensen kiezen ervoor om tijdens hun vakantie naar de zon te gaan, en dan gewoon met het vliegtuig te gaan. Er is ook heel veel aanbod op de vliegvakantiemarkt. Er is in de maatschappij veel aandacht voor duurzaamheid, maar in het gedrag zien we dat niet terug.' Uit het onderzoek blijkt ook dat het aantal treinvakanties is toegenomen. Het aantal nam toe met 27 procent. Populairste bestemmingen In totaal waren er vorig jaar 39,9 miljoen vakanties. 17,4 miljoen reizen gingen naar eigen land, vooral naar de Veluwe, de kust en de Groningse, Friese en Drentse zandgronden. Het aantal overnachtingen nam wel af met 10 procent. Bij de buitenlandse bestemmingen, in totaal 22,4 miljoen, blijft Duitsland met bijna 3,6 miljoen reizen het populairst. Frankrijk en Spanje (2,6 miljoen) volgen daarna, gevolgd door België (1,7 miljoen) en Italië, met 1,3 miljoen vakanties. In totaal is 84 procent van de Nederlanders vorig jaar op vakantie gegaan. De gemiddelde Nederlander ging drie keer op reis.
15/01 08u30  Jonge Europarlementariërs willen levendiger debat en gaan rebellerenDe saaie debatten in het Europees Parlement moeten verdwijnen, vindt een groep jonge Europarlementariërs. Zij gaan vandaag rebelleren en proberen een debat over de toekomst van Europa levendiger te maken met interrupties, waarin echt gereageerd wordt op elkaar. Volgens Lara Wolters (PvdA, 33), die betrokken is bij het initiatief, is het de hoogste tijd dat het Europees Parlement een echte arena wordt. 'Een plek waar politici de degens kruisen, in plaats van een plek waar voorgeproduceerde teksten worden opgedreund.' In 1 minuut proberen politici hun standpunt netjes voor te lezen. De klok aan de wand tikt genadeloos af, terwijl ze vooral oog hebben voor de camera die hun speech registreert. 'Die zetten ze vervolgens op Facebook om te laten zien dat ze een standpunt hebben, maar dat is geen debat', zegt Wolters. Blauwe kaart Ze wil graag leven in de brouwerij. Zo is er geen interruptiemicrofoon in het Europees Parlement. Interrupties kunnen wel, maar pas nadat iemand een blauwe kaart heeft getrokken en die omhoog houdt zodat de voorzitter het kan zien. Maar degene aan wie de vraag wordt gesteld kan de blauwe kaart weigeren, zodat er geen debat komt. 'Vaak zijn die vragen ook nog eens geen vragen, maar een poging om extra spreektijd voor zichzelf te krijgen', zegt Wolters. De groep jonge politici wil vandaag een beetje 'gaan zooien' in het parlement, zoals ze het zelf noemen. Of de voorzitter dat toestaat, is nog maar de vraag, want de spelregels in het parlement zijn duidelijk. Iedereen houdt zich aan de spreektijd en valt de ander niet in de rede. 'Het debat vandaag gaat over de toekomst van de Europese Unie. Dan kan je het hebben over hoe we voortaan parlementsleden kiezen en of je ook op Bulgaren, Zweden of Ieren mag stemmen. Je kan het hebben over wie de commissie mag voorzitten, maar je kan ook kijken of je iets aan de levendigheid van het debat kan doen, en dat willen wij.' De groep heeft een brief geschreven aan de voorzitter van het Europees Parlement met het verzoek om in ieder geval een aantal experimenten toe te staan. Het debat begint om 10.00 uur.
15/01 07u45  Poging om New Kids-snackbar uit Maaskantje in museum te krijgen'Twee grizzlies, een bami, pikanto, twee Jos Brinkies, een sitostick, broodje warm vlees, viandel, grote portie kipnuggets en twee broodjes bapao.' Het is een bekende scène uit de film New Kids Turbo (2010), waarin de vijf hoofdrolspelers veel eten bestellen in snackbar 't Pleintje in Maaskantje. De snackbar in het Brabantse dorp bestaat echt, tenminste nog even. Het pand werd een aantal jaar geleden verkocht en gaat plaatsmaken voor een modernere snackbar. Binnenkort gaan de drie geschakelde bouwketen tegen de vlakte, maar niet als het aan een erfgoedvereniging uit Amsterdam ligt. Erfgoedvereniging Heemschut, die zich inzet voor bescherming van cultuurmonumenten en vaak op de bres staat voor behoud van bijvoorbeeld kerken, doet een poging om de cafetaria te redden. De vereniging heeft het Nederlands Openluchtmuseum in Arnhem gevraagd om 't Pleintje op te nemen in de collectie. 'Hopelijk kan de snackbar bij het Openluchtmuseum als verkooppunt van snacks dienen. En wie weet komt er een informatiepunt over de historie van deze snackbar met daarnaast uitleg over de geschiedenis en cultuur van friet en snacks', zegt Christian Pfeiffer, beleidsmedewerker van Heemschut, tegen het Brabants Dagblad. Volgens de krant gaat het museum serieus kijken naar het verzoek om 't Pleintje naar Arnhem te verschepen, maar is het ook nog de vraag of het mogelijk is om de drie containers goed te verhuizen. Pfeiffer hoopt dat het pand behouden kan blijven, maar dat moet dan wel snel gebeuren. 'Er is haast geboden. Volgens mij gaat binnen enkele weken de sloopkogel ertegenaan.'
15/01 07u45  Minder inbraken en zakkenrollers, maar veel meer online fraudeOpnieuw is het aantal geregistreerde gevallen van inbraak en zakkenrollerij fors gedaald, maar de politie krijgt wel veel meer te maken met online oplichting. Dat blijkt uit de misdaadcijfers van 2019. Voor het eerst in negen jaar is de geregistreerde misdaad toegenomen. De misdaad online speelt daarbij een grote rol. Betaalfraude nam met 67 procent toe en cybercrime, zoals aanvallen met gijzelsoftware, steeg met 64 procent. Het aantal bij de politie bekende gevallen van online fraude steeg met 31 procent ten opzichte van het jaar ervoor. 'We hebben nog gekeken of we anders zijn gaan meten', zegt korpschef Erik Akerboom tegen het AD. 'Maar dat blijkt niet het geval. De enige verklaring die we hebben, is dat er steeds meer online wordt gekocht. Dus neemt ook de fraude toe.' Makkelijk geld scoren Volgens de korpschef zijn de daders steeds vaker jongeren. 'Ze zien in Marktplaatsfraude een manier om makkelijk geld te scoren om bijvoorbeeld te kunnen stappen.' Akerboom pleit voor voorlichtingscampagnes op scholen en voor een lik-op-stukbeleid om online criminaliteit aan te pakken. De 'traditionele' criminaliteit lijkt daarentegen nog steeds op zijn retour. Zakkenrollerij daalde ten opzichte van het jaar ervoor met 14 procent; de daling was vorig jaar zelfs 28 procent. Ook woninginbraken kwamen minder voor, 8 procent minder dan in 2018. Maar het gaat dan alleen om het aantal bij de politie geregistreerde gevallen. 'Gangstercultuur uit VS' Akerboom zegt in het interview met de krant ook dat 'jongeren de gangstercultuur uit de Verenigde Staten lijken over te nemen'. Daarmee doelt hij op de reeks steekincidenten in Rotterdam en Amsterdam waarbij veel jongeren betrokken zijn. 'We moeten investeren in jongeren die af dreigen te glijden om te voorkomen dat er nieuwe Taghi's opgroeien in de wijk.'
15/01 07u30  Adviesraad bezorgd: 'Helft uitval door ziekte komt door werk, dat kan niet'Zijn we gelukkig genoeg in ons werk? Dat is volgens de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid (WRR) een vraag die te weinig aandacht krijgt. 'De helft van uitval door ziekte wordt nu veroorzaakt door het werk zelf. Dat kan niet zo doorgaan', zegt onderzoeker Monique Kremer. Werknemers en zzp'ers moeten daarom van de adviesraad meer greep krijgen op hun geld, werk en privéleven, zoals het kunnen combineren van werk met zorgtaken. Als de overheid en sociale partners hier niet op inzetten, dreigt de kwaliteit van werk achteruit te gaan. De WRR voorziet de regering van gevraagd en ongevraagd advies op basis van de nieuwste wetenschappelijke inzichten. Ditmaal hebben onderzoekers in een 300 pagina's tellend rapport de arbeidsmarkt doorgelicht. Basisbaan en arbeidsmarktbegeleiding Met het rapport pleit de WRR voor minder verschillen tussen de verschillende arbeidscontracten en voor een stelsel met basisverzekeringen. Daarnaast zou de overheid moeten inzetten op meer arbeidsmarktbegeleiding en speciale basisbanen voor mensen met weinig kans op de arbeidsmarkt. Ook zou de overheid moeten investeren in ouderenzorg en kinderopvang. Verlofregelingen en meer zeggenschap op arbeidstijden zouden vastgelegd kunnen worden. Tot slot zou de overheid werkgevers kunnen stimuleren zich hiervoor in te zetten en de positie van werknemers kunnen versterken. Kwaliteit onder druk De raad stelt vast dat de kwaliteit van werk voor veel mensen nu al onder druk staat. Onder invloed van technologie, flexibilisering en intensivering dreigen werkenden de greep op hun werk te verliezen en nemen agressie, werkdruk en (baan-)onzekerheid toe. Kwaliteit van werk is belangrijk voor het geluk en de gezondheid van mensen en heeft daarmee ook gevolgen voor het werk, bijvoorbeeld door uitval en ziekte. Zorggroep Philadelphia stelt sinds drie jaar het werkplezier centraal. Het personeel kan zelf oplossingen bedenken voor problemen waar het tegenaan loopt. Zo hadden Karin en Mariël moeite met de nachtdiensten en vonden daar zelf een oplossing voor: Onderzoeker Monique Kremer vindt het zorgwekkend dat Nederlanders in de kenniseconomie steeds meer autonomie op het werk moeten inleveren. Meer zeggenschap over het werk zorgt voor kwaliteit en biedt een buffer tegen werkstress. 'Met name de 'publieke professionals' als onderwijzers, zorgmedewerkers en politiemensen moeten harder werken en worden veel geconfronteerd met emoties, terwijl ze steeds minder autonomie ervaren.' Kremer is ervan overtuigd dat de stakingen en demonstraties van boeren op het Malieveld en acties van onderwijzers en zorgpersoneel niet alleen over geld gaan, maar over kwaliteit van werk en het krijgen van meer ruimte. Meer grip op werk betekent ook minder kans op een burn-out. 'De medewerker van nu wil ruimte om te zorgen. We denken nog steeds in het kostwinnersprincipe, waar een persoon (man) fulltime werkt. Maar dat gaat niet meer op. Ook oproepkrachten en tijdelijk werkenden ervaren minder vrijheid.' Al met al is deze ontwikkeling ook slecht voor de economie, denkt Kremer, want de afname van kwaliteit van werk gaat ten koste van de productiviteit. Nederland loopt achter Volgens de WRR is er onvoldoende aandacht voor de kwaliteit van werk. Zo doet Nederland het op het vlak van baanzekerheid, arbeidsmarktdiscriminatie en agressie op het werk slechter dan de rest van Europa. Dat blijkt ook uit eerdere onderzoeken. Als er niet wordt ingegrepen, kan die achteruitgang voor meer terreinen gaan gelden, waarschuwt de adviesraad. Werkomstandigheden moeten worden verbeterd en daardoor moeten werkenden meer grip krijgen op geld, werk en leven, stelt de WRR. Dit betekent dat mensen voldoende geld en zekerheid moeten hebben om rond te kunnen komen, voldoende vrijheid moeten hebben om werk te hebben waar hun capaciteiten bij aansluiten en goede sociale relaties te onderhouden. Tot slot moeten mensen ruimte hebben om zorgtaken in hun privéleven te kunnen uitvoeren. De problemen in de drie kerngebieden in vogelvlucht: Grip op geld Flexwerk: 36 procent van de werkenden heeft geen vast contract. Sociale zekerheden zoals arbeidsongeschiktheid en pensioen zijn voor veel zzp'ers onzeker geworden. Ongeveer een miljoen mensen wil (meer) werken: maar de mensen zonder werk krijgen nauwelijks scholing of begeleiding. Grip op werk 38 procent van de mensen geeft aan snel te moeten werken om het werk af te krijgen. Bijna de helft van de werkenden ervaart een gebrek aan autonomie. Dit houdt verband met het hoge aantal mensen met burnoutklachten (17,5 procent). Er is sprake van veel agressie op de werkvloer, vooral tegen mensen in publieke functies. Grip op leven Nederland heeft relatief weinig verlofregelingen. De kwaliteit van ouderenzorg en kinderopvang blinkt niet uit. De helft van de werkenden heeft onvoldoende zeggenschap over werktijden. Als al deze zaken verbeteren, dan is dat niet alleen gunstig voor werknemers maar ook voor de rest van de samenleving. Goed werk maakt mensen namelijk gezonder en betrokken. Ook kunnen ze goed samenwerken en vooruitkijken. Dit betekent op het werk minder verzuim, meer productiviteit, een betere samenwerking en meer innovatie, stelt de WRR.
15/01 07u15  Wekdienst 15/1: Proces moord Wiersum van start, VS en China tekenen akkoordGoedemorgen! De eerste verdachte van de moord op advocaat Derk Wiersum staat voor de rechter en in Washington wordt de eerste fase van het handelsakkoord tussen de VS en China ondertekend. Vanochtend is het eerst op veel plaatsen droog met in het oosten ook nog wat zon. Later is het bewolkt en valt overal weer wat regen. Het blijft met zo'n 10 graden zeer zacht. Ga je op pad? Hier vind je het overzicht van de werkzaamheden en files en de situatie op het spoor. Wat kun je vandaag verwachten? Vandaag begint de rechtszaak tegen de eerste verdachte van de moord op advocaat Derk Wiersum. De zitting vindt in de zwaarbeveiligde rechtbank in Amsterdam plaats. Lees hier hoe deze moord Nederland veranderde. En de handelsoorlog tussen China en de VS is bijna voorbij. De eerste fase van het handelsakkoord tussen de twee landen wordt vandaag in Washington ondertekend door president Trump en de Chinese premier Liu He. Dit vormt de basis voor een uiteindelijk handelsakkoord. De waterpolovrouwen hebben om 17.30 uur op de EK in Boedapest hun derde groepswedstrijd. Na de opwarmertjes tegen Israël en Duitsland kruist de titelverdediger nu de degens met de eerste opponent van formaat: Italië. Dat duel is rechtstreeks te zien via de stream op NOS.nl en in de NOS-app en later in samenvatting in het Sportjournaal en het late NOS Journaal. Wat heb je gemist? Opnieuw is het aantal geregistreerde gevallen van inbraak en zakkenrollerij fors gedaald, maar de politie krijgt wel veel meer meldingen van online oplichting. Dat blijkt uit de misdaadcijfers van 2019. Het aantal bij de politie bekende gevallen van online fraude steeg met 31 procent ten opzichte van vorig jaar. 'We hebben nog gekeken of we anders zijn gaan meten', zegt korpschef Erik Akerboom tegen het AD. 'Maar dat blijkt niet het geval. De enige verklaring die we hebben, is dat er steeds meer online wordt gekocht. Dus neemt ook de fraude toe.' Ander nieuws uit de nacht: Vakantie met het vliegtuig is populairder dan vakantie met de auto: Het aantal vliegreizen nam het afgelopen jaar toe met drie procent, terwijl het aantal autoreizen met drie procent afnam. Schiphol zegt aan de slag te gaan met de adviezen van de stikstofcommissie-Remkes: De luchtvaart in Nederland mag alleen groeien als de sector de stikstofuitstoot weet te beperken, luidde de conclusie. 'Met dit werkbare advies geeft de commissie een duidelijke opdracht', reageerde Schiphol topman. Youp van 't Hek denkt te stoppen op zijn 70e verjaardag: 'Ik denk: als ik stop, dan heb ik vijftig jaar opgetreden', zei de bijna 66-jarige cabaretier in een interview. 'Van lege zalen tot een vol Carré. Dan is het beter om te eindigen in een vol Carré.' Hij wil daarna een boek gaan schrijven. En dan nog even dit Het heeft de afgelopen maanden zo'n 10 procent meer geregend dat normaal. Die neerslag heeft er in het grootste deel van Nederland voor gezorgd dat de grondwaterstand weer op peil is. Toch is het in het oosten nog altijd te droog. Daar geldt daarom nog altijd een sproeiverbod. Het probleem doet zich met name voor in gebieden die hoger liggen en waar de grond in slechte staat verkeerd. Het grondwater moet hier verder stijgen, en de regen wordt in deze grond niet goed vastgehouden. Jane Alblas, woordvoerder van de Unie van Waterschappen, vreest dat die droogte de hele winter een zorg blijft. 'Ik vind het ook niet leuk, maar het zal flink moeten regenen over een langere periode om weer een beetje op niveau te komen.' Fijne dag!
15/01 07u15  Moord op Derk Wiersum zette juridische wereld op zijn kopSinds kort aangeprezen in het vaktijdschrift voor advocaten: steek- en kogelwerende shirts. Ook aanbevolen: een 'veiligheidschauffeur', speciaal voor raadslieden die zich bedreigd voelen. En voor de klant die het gevoel heeft te worden gevolgd, verzorgt het bedrijf ook 'contra-observatie'. De advertenties laten zien hoe de juridische wereld is veranderd na de moord op advocaat Derk Wiersum. Vandaag begint de rechtszaak tegen de eerste verdachte van de moord. Van de vier verdachten zitten er nog twee vast. De opsporingsdiensten gaan ervan uit dat Wiersum is vermoord omdat hij de kroongetuige bijstond in de zaak tegen Ridouan Taghi. De moord werd onmiddellijk geduid als een aanval op de rechtsstaat. Gaatje in het hoofd Voor de zekerheid kregen tientallen advocaten, officieren van justitie en rechters bescherming. De norm om te beveiligen is sinds de moord niet langer wie er gevaar loopt, maar wie er gevaar zou kunnen lopen. Advocaten voelden zich na de dood van hun collega onveiliger. In een enquête van het Advocatenblad beschreven raadslieden met welke bedreigingen ze te maken hebben. Bij de een werden de ruiten op kantoor ingegooid, de ander kreeg te horen dat hij langs de kant van de weg zou worden gevonden met een gaatje in zijn hoofd. Impact Het onbehaaglijke gevoel zelf ook doelwit te kunnen worden, is er nog steeds, zeggen advocaten. 'Dat uit zich in heel nuchtere, praktische dingen: dat je de straat in kijkt of alles in orde is en waakzamer bent', vertelt raadsman Jillis Roelse. 'Maar er zijn ook collega's die nog altijd met beveiligingsmaatregelen te maken hebben, wat een enorme impact heeft op hun gezin.' Daar staat tegenover dat er ook advocaten zijn die zich geen enkel moment onveiliger hebben gevoeld. De Nederlandse Orde van Advocaten en Nederlandse Vereniging van Strafrechtadvocaten zeggen geen algemeen sentiment te kunnen verwoorden. Beveiligingsklussen De plotselinge beveiligingsmaatregelen veroorzaakten ook extra druk op de toch al overbelaste politie: zo'n 400 agenten werden er voor ingezet. Op dit moment is de politie in gesprek met de Koninklijke Marechaussee om een deel van het beveiligingswerk over te nemen. Daarnaast wordt gesproken met de Dienst Justitiële Inrichtingen. Het team dat het vervoer van gedetineerden regelt, denkt de politie vanaf maart te kunnen helpen met beveiligingsklussen. Het ministerie van Justitie en Veiligheid en de politie willen daar niets over zeggen, zolang de gesprekken nog lopen. Volgens een woordvoerder van de politie zijn er bij de afdeling die gaat over persoonsbeveiliging nog altijd tekorten, maar worden inmiddels wel tientallen nieuwe beveiligers opgeleid. Naast advocaten, wordt ook een aantal officieren van justitie en rechters nog altijd beveiligd. In risicovolle rechtszaken mogen de magistraten door de media niet meer in beeld worden gebracht. Sommige rechters sluiten hun berichten aan andere procespartijen nu af met een anoniem 'hoogachtend, de onderzoeksrechter', in plaats van met hun naam. 'Het is iets dat we nog nooit eerder hebben meegemaakt', zegt advocaat Roelse. 'Het is nog niet zoals het was. De onrust zal nog wel een tijd blijven.' Arrestaties Ook voor de zitting van vandaag gelden extra veiligheidsmaatregelen. De enige verdachte die vanmiddag terechtstaat, is de 36-jarige Giërmo B. uit Almere. Hij werd in oktober aangehouden en zou de moord op Derk Wiersum samen met anderen hebben uitgevoerd. Volgens verschillende media werd hij eerder tot zeven jaar cel veroordeeld voor het plegen van overvallen. Het gerechtshof omschreef hem destijds als een 'beïnvloedbare man met een beperkt IQ'. Na Giërmo B. volgden in november nog meer arrestaties. Twee mannen zouden een gestolen auto hebben geregeld die bij de moord is gebruikt. Zij zijn voorlopig vrijgelaten. De laatste verdachte die werd gearresteerd, bleek een neef van Ridouan Taghi. Wat zijn rol zou zijn geweest, is onduidelijk. Hij moet later voor de rechter komen. Gitzwart Volgens de politie gaat het onderzoek naar de moord op Derk Wiersum onverminderd door. Er werken nog altijd meer dan honderd rechercheurs aan de zaak. Na de ontreddering van vorig jaar, heeft ook de advocatuur zich herpakt. '2019 was natuurlijk gitzwart', zegt advocaat Roelse. 'Maar iedereen probeert de draad weer op te pakken en gewoon zijn werk te doen.'
15/01 07u00  'Er moet meer aandacht komen voor werkgeluk'Zijn we gelukkig genoeg in ons werk? Dat is volgens de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid (WRR) een vraag die te weinig aandacht krijgt. 'De helft van uitval door ziekte wordt nu veroorzaakt door het werk zelf. Dat kan niet zo doorgaan', zegt onderzoeker Monique Kremer. Werknemers en zzp'ers moeten daarom van de adviesraad meer greep krijgen op hun geld, werk en privéleven, zoals het kunnen combineren van werk met zorgtaken. Als de overheid en sociale partners hier niet op inzetten, dreigt de kwaliteit van werk achteruit te gaan. De WRR voorziet de regering van gevraagd en ongevraagd advies op basis van de nieuwste wetenschappelijke inzichten. Ditmaal hebben onderzoekers in een 300 pagina's tellend rapport de arbeidsmarkt doorgelicht. De raad stelt vast dat de kwaliteit van werk voor veel mensen nu al onder druk staat. Onder invloed van technologie, flexibilisering en intensivering dreigen werkenden de greep op hun werk te verliezen en nemen agressie, werkdruk en (baan-)onzekerheid toe. Kwaliteit van werk is belangrijk voor het geluk en de gezondheid van mensen en heeft daarmee ook gevolgen voor het werk, bijvoorbeeld door uitval en ziekte. Zorggroep Philadelphia stelt sinds drie jaar het werkplezier centraal. Het personeel kan zelf oplossingen bedenken voor problemen waar het tegenaan loopt. Zo hadden Karin en Mariël moeite met de nachtdiensten en vonden daar zelf een oplossing voor: Onderzoeker Monique Kremer vindt het zorgwekkend dat Nederlanders in de kenniseconomie steeds meer autonomie op het werk moeten inleveren. Meer zeggenschap over het werk zorgt voor kwaliteit en biedt een buffer tegen werkstress. 'Met name de 'publieke professionals' als onderwijzers, zorgmedewerkers en politiemensen moeten harder werken en worden veel geconfronteerd met emoties, terwijl ze steeds minder autonomie ervaren.' Kremer is ervan overtuigd dat de stakingen en demonstraties van boeren op het Malieveld en acties van onderwijzers en zorgpersoneel niet alleen over geld gaan, maar over kwaliteit van werk en het krijgen van meer ruimte. Meer grip op werk betekent ook minder kans op een burn-out. 'De medewerker van nu wil ruimte om te zorgen. We denken nog steeds in het kostwinnersprincipe, waar een persoon (man) fulltime werkt. Maar dat gaat niet meer op. Ook oproepkrachten en tijdelijk werkenden ervaren minder vrijheid.' Al met al is deze ontwikkeling ook slecht voor de economie, denkt Kremer, want de afname van kwaliteit van werk gaat ten koste van de productiviteit. Basisbaan en arbeidsmarktbegeleiding Met het rapport pleit de WRR voor minder verschillen tussen de verschillende arbeidscontracten en voor een stelsel met basisverzekeringen. Daarnaast zou de overheid moeten inzetten op meer arbeidsmarktbegeleiding en speciale basisbanen voor mensen met weinig kans op de arbeidsmarkt. Ook zou de overheid moeten investeren in ouderenzorg en kinderopvang. Verlofregelingen en meer zeggenschap op arbeidstijden zouden vastgelegd kunnen worden. Tot slot zou de overheid werkgevers kunnen stimuleren zich hiervoor in te zetten en de positie van werknemers kunnen versterken. Nederland loopt achter Volgens de WRR is er onvoldoende aandacht voor de kwaliteit van werk. Zo doet Nederland het op het vlak van baanzekerheid, arbeidsmarktdiscriminatie en agressie op het werk slechter dan de rest van Europa. Dat blijkt ook uit eerdere onderzoeken. Als er niet wordt ingegrepen, kan die achteruitgang voor meer terreinen gaan gelden, waarschuwt de adviesraad. Werkomstandigheden moeten worden verbeterd en daardoor moeten werkenden meer grip krijgen op geld, werk en leven, stelt de WRR. Dit betekent dat mensen voldoende geld en zekerheid moeten hebben om rond te kunnen komen, voldoende vrijheid moeten hebben om werk te hebben waar hun capaciteiten bij aansluiten en goede sociale relaties te onderhouden. Tot slot moeten mensen ruimte hebben om zorgtaken in hun privéleven te kunnen uitvoeren. De problemen in de drie kerngebieden in vogelvlucht: Grip op geld * Flexwerk: 36 procent van de werkenden heeft geen vast contract. * Sociale zekerheden zoals arbeidsongeschiktheid en pensioen zijn voor veel zzp'ers onzeker geworden. * Ongeveer een miljoen mensen wil (meer) werken: maar de mensen zonder werk krijgen nauwelijks scholing of begeleiding. Grip op werk * 38 procent van de mensen geeft aan snel te moeten werken om het werk af te krijgen. * Bijna de helft van de werkenden ervaart een gebrek aan autonomie. Dit houdt verband met het hoge aantal mensen met burnoutklachten (17,5 procent). * Er is sprake van veel agressie op de werkvloer, vooral tegen mensen in publieke functies. Grip op leven * Nederland heeft relatief weinig verlofregelingen. * De kwaliteit van ouderenzorg en kinderopvang blinkt niet uit. * De helft van de werkenden heeft onvoldoende zeggenschap over werktijden. Als al deze zaken verbeteren, dan is dat niet alleen gunstig voor werknemers maar ook voor de rest van de samenleving. Goed werk maakt mensen namelijk gezonder en betrokken. Ook kunnen ze goed samenwerken en vooruitkijken. Dit betekent op het werk minder verzuim, meer productiviteit, een betere samenwerking en meer innovatie, stelt de WRR.
15/01 06u45  Het regent flink, maar in het oosten is het nog altijd te droogTerwijl het de afgelopen weken met name grijs en regenachtig weer was, geldt er in sommige delen van het land nog steeds een sproeiverbod. 'We kampen hier nog altijd met droogte', vertelt Minke Huurnink van het waterschap Rijn en IJssel. 'Dus mag er geen oppervlaktewater worden gebruikt.' Het heeft de afgelopen maanden zo'n 10 procent meer geregend dat normaal. Die neerslag heeft er in het grootste deel van Nederland voor gezorgd dat de grondwaterstand weer op peil is. Bijna overal stroomt het water weer door de beken en sloten. Maar op sommige plekken, met name in het oosten van het land, blijft het maar droog. Jane Alblas, woordvoerder van de Unie van Waterschappen, vreest dat die droogte de hele winter een zorg blijft. 'Ik vind het ook niet leuk, maar het zal flink moeten regenen over een langere periode om weer een beetje op niveau te komen.' In mei legde de NOS in deze video uit hoe de droogte mensen raakt: Het gaat om de hogere zandgronden in met name Twente en de Achterhoek. Maar ook in enkele gebieden in Brabant en Limburg is het nog droog. 'Die gebieden liggen hoger, op een soort bult', legt Huurnink uit. 'Daar moet het water dus wat hoger komen.' In die gebieden is de grondwaterstand bij lange na nog niet normaal. De beken staan er nog leeg. En dat is bijzonder voor deze tijd van het jaar. Het is niet alleen de hoogte van het gebied, maar ook de slechte staat van de grond die ervoor zorgt dat bodem de regen niet goed vasthoudt. 'Het water zoekt de weg van de minste weerstand dus lekt het snel weg via grote scheuren en kieren', legt Alblas uit. 'Pas als de grond wat sompiger wordt, trekt het vocht makkelijker in de grond.' Groen gras In het droge gebied staan boerenbedrijven en dorpen zoals het Gelderse Hengelo en Zelhem. 'Mensen gaan die droogte in het voorjaar merken aan hun tuin', waarschuwt Huurnink. 'Nu is het gras nog groen door de regenbuien, maar wanneer de bomen weer blad krijgen, zul je merken dat de wortels niet allemaal bij het grondwater kunnen.' Het waterschap verwacht in het voorjaar dan ook een enorme vraag naar water om te kunnen sproeien. Om een zo groot mogelijke buffer op te bouwen neemt het waterschap de komende weken lokale maatregelen. Bijvoorbeeld door schotten te plaatsen in slootjes en beken. Ook worden duikers, de betonnen buizen die sloten met elkaar verbinden, afgesloten. Dat moet ervoor zorgen dat het regenwater niet uit de sloten weglekt maar de tijd krijgt om de grond in te zakken. 'Al het water dat nu valt moet de grond in.' Van dat sproeiverbod in Waterschap Rijn en IJssel heeft op dit moment overigens niemand last. 'Boeren hebben nu geen gewassen op de akkers staan. Maar het geeft wel aan hoe droog het hier nog is', aldus de woordvoerder van het waterschap.
15/01 06u45  'Minder inbraken en zakkenrollers, maar veel meer online fraude'Opnieuw is het aantal geregistreerde gevallen van inbraak en zakkenrollerij fors gedaald, maar de politie krijgt wel veel meer te maken met online oplichting. Dat blijkt uit de misdaadcijfers van 2019. Voor het eerst in bijna tien jaar tijd is de geregistreerde misdaad toegenomen. De misdaad online speelt daarbij een grote rol. Betaalfraude nam volgens het AD toe met 67 procent en cybercrime, zoals aanvallen met gijzelsoftware, steeg met 64 procent. Het aantal bij de politie bekende gevallen van online fraude steeg met 31 procent ten opzichte van vorig jaar. 'We hebben nog gekeken of we anders zijn gaan meten', zegt korpschef Erik Akerboom tegen het AD. 'Maar dat blijkt niet het geval. De enige verklaring die we hebben, is dat er steeds meer online wordt gekocht. Dus neemt ook de fraude toe.' Makkelijk geld scoren Volgens de korpschef zijn de daders steeds vaker jongeren. 'Ze zien in Marktplaatsfraude een manier om makkelijk geld te scoren om bijvoorbeeld te kunnen stappen.' Akerboom pleit voor voorlichtingscampagnes op scholen en voor een lik-op-stukbeleid om online criminaliteit aan te pakken. De 'traditionele' criminaliteit lijkt daarentegen nog steeds op zijn retour. Zakkenrollerij daalde ten opzichte van het jaar ervoor met 14 procent; de daling was vorig jaar zelfs 28 procent. Ook woninginbraken kwamen minder voor, 8 procent minder dan in 2018. Maar het gaat dan alleen om het aantal bij de politie geregistreerde gevallen. 'Gangstercultuur uit VS' Akerboom zegt in het interview met de krant ook dat 'jongeren de gangstercultuur uit de Verenigde Staten lijken over te nemen'. Daarmee doelt hij op de reeks steekincidenten in Rotterdam en Amsterdam waarbij veel jongeren betrokken zijn. 'We moeten investeren in jongeren die af dreigen te glijden om te voorkomen dat er nieuwe Taghi's opgroeien in de wijk.'
15/01 06u15  Vakantie met het vliegtuig populairder dan vakantie met de autoNederlanders gaan voor het eerst vaker op vakantie naar het buitenland met het vliegtuig dan met de auto, blijkt uit cijfers van het Nederlands Bureau voor Toerisme. Het aantal vliegreizen nam het afgelopen jaar toe met drie procent, terwijl het aantal autoreizen afnam met drie procent. Volgens onderzoeker Marieke Politiek gaan Nederlanders opvallend minder vaak naar landen als Duitsland, Frankrijk en Spanje, maar gaan toeristen vaker naar plekken buiten Europa, zoals Bali en Florida. Afgelopen jaar waren er 10,1 miljoen vliegvakanties, tegenover 10 miljoen vakanties met de auto. 'Er is niet echt het gevoel van vliegschaamte aanwezig', zegt Politiek. 'Mensen kiezen ervoor om tijdens hun vakantie naar de zon te gaan, en dan gewoon met het vliegtuig te gaan. Er is ook heel veel aanbod op de vliegvakantiemarkt. Er is in de maatschappij veel aandacht voor duurzaamheid, maar in het gedrag zien we dat niet terug.' Uit het onderzoek blijkt ook dat het aantal treinvakanties is toegenomen. Het aantal nam toe met 27 procent. Populairste bestemmingen In totaal waren er vorig jaar 39,9 miljoen vakanties. 17,4 miljoen reizen gingen naar eigen land, vooral naar de Veluwe, de kust en de Groningse, Friese en Drentse zandgronden. Het aantal overnachtingen nam wel af met 10 procent. Bij de buitenlandse bestemmingen, in totaal 22,4 miljoen, blijft Duitsland met bijna 3,6 miljoen reizen het populairst. Frankrijk en Spanje (2,6 miljoen) volgen daarna, gevolgd door België (1,7 miljoen) en Italië, met 1,3 miljoen vakanties. In totaal is 84 procent van de Nederlanders vorig jaar op vakantie gegaan. De gemiddelde Nederlander ging drie keer op reis.
15/01 06u15  'Minder zakkenrollers, maar veel meer online fraude'Opnieuw is het aantal geregistreerde gevallen van inbraak en zakkenrollerij fors gedaald, maar de politie krijgt wel veel meer te maken met online oplichting. Dat blijkt uit de misdaadcijfers van 2019. Voor het eerst in bijna tien jaar tijd is de geregistreerde misdaad toegenomen. De misdaad online speelt daarbij een grote rol. Betaalfraude nam volgens het AD toe met 67 procent en cybercrime, zoals aanvallen met gijzelsoftware, steeg met 64 procent. Het aantal bij de politie bekende gevallen van online fraude steeg met 31 procent ten opzichte van vorig jaar. 'We hebben nog gekeken of we anders zijn gaan meten', zegt korpschef Erik Akerboom tegen het AD. 'Maar dat blijkt niet het geval. De enige verklaring die we hebben, is dat er steeds meer online wordt gekocht. Dus neemt ook de fraude toe.' Makkelijk geld scoren Volgens de korpschef zijn de daders steeds vaker jongeren. 'Ze zien in Marktplaatsfraude een manier om makkelijk geld te scoren om bijvoorbeeld te kunnen stappen.' Akerboom pleit voor voorlichtingscampagnes op scholen en voor een lik-op-stukbeleid om online criminaliteit aan te pakken. De 'traditionele' criminaliteit lijkt daarentegen nog steeds op zijn retour. Zakkenrollerij daalde ten opzichte van het jaar ervoor met 14 procent; de daling was vorig jaar zelfs 28 procent. Ook woninginbraken kwamen minder voor, 8 procent minder dan in 2018. Maar het gaat dan alleen om het aantal bij de politie geregistreerde gevallen. 'Gangstercultuur uit VS' Akerboom zegt in het interview met de krant ook dat 'jongeren de gangstercultuur uit de Verenigde Staten lijken over te nemen'. Daarmee doelt hij op de reeks steekincidenten in Rotterdam en Amsterdam waarbij veel jongeren betrokken zijn. 'We moeten investeren in jongeren die af dreigen te glijden om te voorkomen dat er nieuwe Taghi's opgroeien in de wijk.'
15/01 05u00  'Minder zakkenrollers, maar veel meer online fraude, blijkt uit misdaadcijfers'Opnieuw is het aantal geregistreerde gevallen van inbraak en zakkenrollerij fors gedaald, maar de politie krijgt wel veel meer te maken met online oplichting. Dat blijkt uit de misdaadcijfers van 2019. Voor het eerst in bijna tien jaar tijd is de geregistreerde misdaad toegenomen. De misdaad online speelt daarbij een grote rol. Betaalfraude nam volgens het AD toe met 67 procent en cybercrime, zoals aanvallen met gijzelsoftware, steeg met 64 procent. Het aantal bij de politie bekende gevallen van online fraude steeg met 31 procent ten opzichte van vorig jaar. 'We hebben nog gekeken of we anders zijn gaan meten', zegt korpschef Erik Akerboom tegen het AD. 'Maar dat blijkt niet het geval. De enige verklaring die we hebben, is dat er steeds meer online wordt gekocht. Dus neemt ook de fraude toe.' Makkelijk geld scoren Volgens de korpschef zijn de daders steeds vaker jongeren. 'Ze zien in Marktplaatsfraude een manier om makkelijk geld te scoren om bijvoorbeeld te kunnen stappen.' Akerboom pleit voor voorlichtingscampagnes op scholen en voor een lik-op-stukbeleid om online criminaliteit aan te pakken. De 'traditionele' criminaliteit lijkt daarentegen nog steeds op zijn retour. Zakkenrollerij daalde ten opzichte van het jaar ervoor met 14 procent; de daling was vorig jaar zelfs 28 procent. Ook woninginbraken kwamen minder voor, 8 procent minder dan in 2018. Maar het gaat dan alleen om het aantal bij de politie geregistreerde gevallen. 'Gangstercultuur uit VS' Akerboom zegt in het interview met de krant ook dat 'jongeren de gangstercultuur uit de Verenigde Staten lijken over te nemen'. Daarmee doelt hij op de reeks steekincidenten in Rotterdam en Amsterdam waarbij veel jongeren betrokken zijn. 'We moeten investeren in jongeren die af dreigen te glijden om te voorkomen dat er nieuwe Taghi's opgroeien in de wijk.'
15/01 04u45  Minder zakkenrollers, maar veel meer online fraude, blijkt uit misdaadcijfersOpnieuw is het aantal geregistreerde gevallen van inbraak en zakkenrollerij fors gedaald, maar de politie krijgt wel veel meer te maken met online oplichting. Dat blijkt uit de misdaadcijfers van 2019. Voor het eerst in bijna tien jaar tijd is de geregistreerde misdaad toegenomen. De misdaad online speelt daarbij een grote rol. Betaalfraude nam volgens het AD toe met 67 procent en cybercrime, zoals aanvallen met gijzelsoftware, steeg met 64 procent. Het aantal bij de politie bekende gevallen van online fraude steeg met 31 procent ten opzichte van vorig jaar. 'We hebben nog gekeken of we anders zijn gaan meten', zegt korpschef Erik Akerboom tegen het AD. 'Maar dat blijkt niet het geval. De enige verklaring die we hebben, is dat er steeds meer online wordt gekocht. Dus neemt ook de fraude toe.' Makkelijk geld scoren Volgens de korpschef zijn de daders steeds vaker jongeren. 'Ze zien in Marktplaatsfraude een manier om makkelijk geld te scoren om bijvoorbeeld te kunnen stappen.' Akerboom pleit voor voorlichtingscampagnes op scholen en voor een lik-op-stukbeleid om online criminaliteit aan te pakken. De 'traditionele' criminaliteit lijkt daarentegen nog steeds op zijn retour. Zakkenrollerij daalde ten opzichte van het jaar ervoor met 14 procent; de daling was vorig jaar zelfs 28 procent. Ook woninginbraken kwamen minder voor, 8 procent minder dan in 2018. Maar het gaat dan alleen om het aantal bij de politie geregistreerde gevallen. 'Gangstercultuur uit VS' Akerboom zegt in het interview met de krant ook dat 'jongeren de gangstercultuur uit de Verenigde Staten lijken over te nemen'. Daarmee doelt hij op de reeks steekincidenten in Rotterdam en Amsterdam waarbij veel jongeren betrokken zijn. 'We moeten investeren in jongeren die af dreigen te glijden om te voorkomen dat er nieuwe Taghi's opgroeien in de wijk.'
15/01 02u30  Hoe de moord op advocaat Derk Wiersum Nederland veranderdeSinds kort aangeprezen in het vaktijdschrift voor advocaten: steek- en kogelwerende shirts. Ook aanbevolen: een 'veiligheidschauffeur', speciaal voor raadslieden die zich bedreigd voelen. En voor de klant die het gevoel heeft te worden gevolgd, verzorgt het bedrijf ook 'contra-observatie'. De advertenties laten zien hoe de juridische wereld is veranderd na de moord op advocaat Derk Wiersum. Vandaag begint de rechtszaak tegen de eerste verdachte van de moord. Van de vier verdachten zitten er nog twee vast. De opsporingsdiensten gaan ervan uit dat Wiersum is vermoord omdat hij de kroongetuige bijstond in de zaak tegen Ridouan Taghi. De moord werd onmiddellijk geduid als een aanval op de rechtsstaat. Gaatje in het hoofd Voor de zekerheid kregen tientallen advocaten, officieren van justitie en rechters bescherming. De norm om te beveiligen is sinds de moord niet langer wie er gevaar loopt, maar wie er gevaar zou kunnen lopen. Advocaten voelden zich na de dood van hun collega onveiliger. In een enquête van het Advocatenblad beschreven raadslieden met welke bedreigingen ze te maken hebben. Bij de een werden de ruiten op kantoor ingegooid, de ander kreeg te horen dat hij langs de kant van de weg zou worden gevonden met een gaatje in zijn hoofd. Impact Het onbehaaglijke gevoel zelf ook doelwit te kunnen worden, is er nog steeds, zeggen advocaten. 'Dat uit zich in heel nuchtere, praktische dingen: dat je de straat in kijkt of alles in orde is en waakzamer bent', vertelt raadsman Jillis Roelse. 'Maar er zijn ook collega's die nog altijd met beveiligingsmaatregelen te maken hebben, wat een enorme impact heeft op hun gezin.' Daar staat tegenover dat er ook advocaten zijn die zich geen enkel moment onveiliger hebben gevoeld. De Nederlandse Orde van Advocaten en Nederlandse Vereniging van Strafrechtadvocaten zeggen geen algemeen sentiment te kunnen verwoorden. Beveiligingsklussen De plotselinge beveiligingsmaatregelen veroorzaakten ook extra druk op de toch al overbelaste politie: zo'n 400 agenten werden er voor ingezet. Op dit moment is de politie in gesprek met de Koninklijke Marechaussee om een deel van het beveiligingswerk over te nemen. Daarnaast wordt gesproken met de Dienst Justitiële Inrichtingen. Het team dat het vervoer van gedetineerden regelt, denkt de politie vanaf maart te kunnen helpen met beveiligingsklussen. Het ministerie van Justitie en Veiligheid en de politie willen daar niets over zeggen, zolang de gesprekken nog lopen. Volgens een woordvoerder van de politie zijn er bij de afdeling die gaat over persoonsbeveiliging nog altijd tekorten, maar worden inmiddels wel tientallen nieuwe beveiligers opgeleid. Naast advocaten, wordt ook een aantal officieren van justitie en rechters nog altijd beveiligd. In risicovolle rechtszaken mogen de magistraten door de media niet meer in beeld worden gebracht. Sommige rechters sluiten hun berichten aan andere procespartijen nu af met een anoniem 'hoogachtend, de onderzoeksrechter', in plaats van met hun naam. 'Het is iets dat we nog nooit eerder hebben meegemaakt', zegt advocaat Roelse. 'Het is nog niet zoals het was. De onrust zal nog wel een tijd blijven.' Arrestaties Ook voor de zitting van vandaag gelden extra veiligheidsmaatregelen. De enige verdachte die vanmiddag terechtstaat, is de 36-jarige Giërmo B. uit Almere. Hij werd in oktober aangehouden en zou de moord op Derk Wiersum samen met anderen hebben uitgevoerd. Volgens verschillende media werd hij eerder tot zeven jaar cel veroordeeld voor het plegen van overvallen. Het gerechtshof omschreef hem destijds als een 'beïnvloedbare man met een beperkt IQ'. Na Giërmo B. volgden in november nog meer arrestaties. Twee mannen zouden een gestolen auto hebben geregeld die bij de moord is gebruikt. Zij zijn voorlopig vrijgelaten. De laatste verdachte die werd gearresteerd, bleek een neef van Ridouan Taghi. Wat zijn rol zou zijn geweest, is onduidelijk. Hij moet later voor de rechter komen. Gitzwart Volgens de politie gaat het onderzoek naar de moord op Derk Wiersum onverminderd door. Er werken nog altijd meer dan honderd rechercheurs aan de zaak. Na de ontreddering van vorig jaar, heeft ook de advocatuur zich herpakt. '2019 was natuurlijk gitzwart', zegt advocaat Roelse. 'Maar iedereen probeert de draad weer op te pakken en gewoon zijn werk te doen.'
15/01 01u45  Schiphol: opdracht van stikstofcommissie is werkbaar en duidelijkSchiphol zegt aan de slag te gaan met de adviezen van de stikstofcommissie-Remkes. 'Met dit werkbare advies geeft de commissie een duidelijke opdracht', zegt Schiphol-topman Benschop in een eerste reactie. De luchtvaart in Nederland mag alleen groeien als de sector de stikstofuitstoot weet te beperken, zo luidde de conclusie van de commissie, die gisteravond al uitlekte. De Schiphol Group wil dat realiseren met de doelstelling om in 2030 uitstoot-neutraal te opereren. Onder meer door de inzet van elektrische bussen en de mogelijkheid voor vliegtuigen om elektrisch te taxiën. Ook wil Schiphol luchtvaartmaatschappijen stimuleren om schonere en stillere vliegtuigen te gebruiken. De luchthaven zegt eveneens de eigen vliegtuigvloot te vernieuwen en in te zetten op meer duurzame brandstoffen. 'Niet grootste vervuiler' De luchthaven is naar eigen zeggen blij dat de relatie tussen de luchtvaart en stikstof uitgebreid is onderzocht. De commissie-Remkes stelt dat het aandeel van de sector in de totale stikstofuitstoot beperkt is, maar wel groter dan eerder werd gedacht. Schiphol schrijft in het persbericht dat 'de commissie concludeert dat de beeldvorming over de luchtvaart als grootste vervuiler niet in overeenstemming is met de werkelijkheid'. Remkes stelt dat de sector een evenwichtige bijdrage moet leveren aan de uitstootvermindering. Als dat niet gebeurt, mag Schiphol niet verder groeien en mag ook Lelystad Airport niet open voor vakantievluchten. De commissie-Remkes biedt het advies over de luchtvaart later vandaag aan.
1 2


Zoeken


Weer & Verkeer



Verkeerscentrum >
Flitsers >

Meest gelezen

21x Albert Heijn roept nog meer boerenkaas terug18/01 01u00 - NOS.nl: Albert Heijn haalt alle stukken en plakken AH belegen boerenkaas 30+ terug uit de winkel, omdat de kaas mogelijk voedselvergiftiging veroorzaakt. Eerder deze week deed de supermarktketen dat al met plakken boerenkaas met een bepaalde houdbaarheidsdatum, maar nu is de terugroepactie dus uitgebreid. Een woordvoerder van Albert Heijn zei eerder dat het om een voorzorgsmaatregel gaat bij deze rauwmelkse kaas, nadat een aantal mensen er ziek van was geworden. Mensen die de boerenkaas al hebben gekocht, worden verzocht die niet op te eten maar terug te brengen naar de winkel. Daar krijgen ze het aankoopbedrag terug.
20x Britten vieren Brexit Day met aftelmoment, lichtshow en speciale munt18/01 02u15 - NOS.nl: De Britse premier Johnson heeft de plannen voor de viering van Brexit Day uit de doeken gedaan. De breuk met de Europese Unie op 31 januari zal uitbundig worden gevierd met lichtshows, wapperende vlaggen, een geprojecteerde klok, een speciale brexitmunt en een speech van Johnson. Maar het lijkt erop dat de Big Ben niet zal gaan luiden. Downing Street 10 verklaart dat het Verenigd Koninkrijk op 31 januari zijn onafhankelijkheid terugkrijgt en die datum daarom een significante dag in de geschiedenis van het VK is. 'De regering wil dit moment aangrijpen om wonden te helen, gemeenschappen te herenigen en vooruit te kijken naar het land dat we het komende decennium willen opbouwen.' Om dat te vieren wordt er een aftelklok geprojecteerd op de ambtswoning van de premier en zal op 1 februari een speciale brexitmunt van 50 pence in omloop worden gebracht. Johnson is een van de eersten die de munt ontvangt, waarop de woorden 'vrede, welvaart en vriendschap met alle landen' te lezen zijn. Big Ben De onthulling van de plannen volgt aan het eind van een week waarin er in het Britse parlement commotie is ontstaan over de vraag of de Big Ben wel gaat klinken bij de feestelijkheden. Volgens voorzitter Hoyle van het Lagerhuis kost het luiden van de wereldberoemde klokken, die momenteel gerenoveerd worden, maar liefst 500.000 pond. Dat is zo duur, omdat het slaguurwerk zou moeten worden teruggeplaatst en een tijdelijke verdieping zou moeten worden gebouwd, waardoor de renovatie vertraging oploopt. Johnson riep het volk daarop op om geld in te zamelen. Inmiddels is er ruim 240.000 pond opgehaald, maar dat geld mag volgens voorzitter Hoyle niet worden gebruikt omdat parlementaire regels dat verbieden. De leider van de Brexit Party, Nigel Farage, haalde daarop uit naar Johnson. 'Ik zie al hoe we wereldwijd bespot worden: 'De Britten verlaten de EU, maar kunnen niet eens een klok luiden.''
15x Drenkeling uit Amsterdamse gracht gered dankzij oplettende omstander18/01 09u30 - NOS.nl: Een drenkeling is vannacht uit een Amsterdamse gracht gered dankzij een oplettende getuige, meldt de politie Amsterdam Zuid-Buitenveldert op Facebook. De man raakte door onbekende oorzaak te water aan de Sloterkade. Een omstander zag dit gebeuren en klom over de railing van de brug, waarna hij vanaf een pijler een touw gooide naar de drenkeling, die meerdere malen onder water verdween. De man kon zo onder de brug vandaan komen, maar het lukte niet hem meteen op het droge te krijgen. 'Uiteindelijk werd de drenkeling door duikers van de brandweer gered. En geen moment te laat!', schrijft de politie. 'Een leven gered door politie, brandweer Amsterdam-Amstelland, Ambulance Amsterdam, MMT Nederland, duikers en vooral die ene getuige/held!', aldus de politie.
15x Migranten ontdekt in splinternieuwe auto's op vrachtwagen in Vlissingen18/01 09u30 - NOS.nl: In Vlissingen zijn zes migranten gevonden die zich hadden verstopt in nieuwe auto's op een oplegger. De truck stond geparkeerd op het haventerrein. Het gaat om een gezin met twee jonge kinderen uit Iran en twee mannen uit Irak. Een getuige ontdekte de verstekelingen en waarschuwde de politie. De marechaussee heeft de migranten daarna overgenomen. Ze zijn naar een detentiecentrum gebracht. De Iraniërs en Irakezen hoopten vermoedelijk met de boot naar Engeland te komen. Het is niet bekend waar ze in de nieuwe auto's zijn gestapt en hoe ze dat hebben gedaan. Het gaat goed met ze, zegt een woordvoerder van de marechaussee. 'We vinden ook wel eens verstekelingen die opgepropt ergens inzitten. Mensen proberen op allerlei manieren de oversteek te maken, we doen er alles aan om dat tegen te houden. Maar deze verstopmethode komen wij niet heel vaak tegen.' De chauffeur van de vrachtwagen is niet aangehouden, hij is geen verdachte.
15x Grote Amerikaanse luchthavens extra waakzaam voor Chinees coronavirus18/01 04u00 - NOS.nl: Drie grote Amerikaanse vliegvelden gaan reizigers uit de Chinese stad Wuhan, waar een nieuw coronavirus is opgedoken, per direct extra controleren. JFK Airport in New York, San Francisco International en Los Angeles International zullen passagiers screenen op symptomen die op het virus duiden. Eerder kondigden Hongkong, Singapore, Thailand en Zuid-Korea dat ook al aan. De uitbraak van het longvirus, dat tot dezelfde familie behoort als SARS en MERS, begon eind vorige maand in Wuhan. Ruim veertig mensen werden ziek, van wie er twee zijn overleden. Het virus werd deze week ook in Japan en Thailand geconstateerd. Medewerkers van het Erasmus MC helpen China met het onderzoek naar het coronavirus, waar vooralsnog weinig over bekend is. Volgens de Nederlandse onderzoekers lijkt de uitbraak voorlopig redelijk onder controle, maar Britse deskundigen zetten daar vraagtekens bij. Wetenschappers van het MRC Centre for Global Infectious Disease Analysis in Londen, die ook de Wereldgezondheidsorganisatie adviseren, vermoeden dat er niet 40 mensen zijn besmet, maar mogelijk zelfs 1700. Onderzoeker Neil Ferguson zegt tegen de BBC dat hij zich nu veel meer zorgen maakt dan een week geleden. De wetenschapper wijst op het feit dat mensen het virus kunnen overdragen. Daar komt bij dat volgende week het Chinees Nieuwjaar wordt gevierd, waardoor naar verwachting miljoenen mensen naar hun familie zullen reizen. Dat maakt het gevaar op besmetting groter.
14x Na bosbranden kampt Australië nu ook met overstromingen18/01 09u45 - NOS.nl: Delen van het oosten van Australië kampen met hevige regenval. Op sommige plekken is in een dag tijd meer regen gevallen dan normaal gesproken valt in drie maanden tijd. Het weer helpt de brandweer met het bestrijden van bosbranden, maar leidt ook tot problemen. Met name de deelstaten Victoria, New South Wales en Queensland hebben last van het noodweer. In Queensland zijn wegen niet begaanbaar doordat ze zijn overstroomd en op diverse plekken is de stroom uitgevallen. De overvloedige regen na de lange periode van bosbranden veroorzaakt ook milieuproblemen. Zo wordt de as door de regen mee gespoeld naar rivieren. Het met as vervuilde water is schadelijk voor het milieu. Er zouden al honderdduizenden vissen door zijn gestorven. Bosbranden Dat het nu in een aantal regio's regent betekent niet dat de problemen met de bosbranden voorbij zijn. Naar schatting woeden er nog zo'n honderd branden in heel Australië. 'Australië is een groot land. De regen is niet overal in dezelfde hoeveelheden gevallen', zegt correspondent Eva Gabeler. 'Op een schiereiland in de buurt van Melbourne hebben ze net een evacuatie-advies afgegeven in verband met de bosbranden. Dus de tegenstellingen zijn erg groot.'
14x Brede steun voor verbod op vuurpijlen en knalvuurwerk18/01 06u00 - NOS.nl: De meeste Nederlanders staan enkele weken na de jaarwisseling negatief of zeer kritisch tegenover het afsteken van vuurwerk. Een verbod op het verkopen en afsteken van vuurpijlen en knalvuurwerk krijgt dan ook brede steun van de Nederlandse bevolking. 70 procent is het eens met zo'n maatregel, blijkt uit een peiling van onderzoeksbureau I&O Research. Het kabinet kondigde vorige week aan in gesprek te gaan over inperking van de toegestane soorten consumentenvuurwerk bij de jaarwisseling. Daarbij is het advies van de Onderzoeksraad voor Veiligheid 'een belangrijke leidraad'. De OVV stelde al in 2017 voor om vuurpijlen en knalvuurwerk te verbieden. Zeven op de tien Nederlanders steunt zo'n gedeeltelijk verbod. Onderzoeker Peter Kanne van I&O Research vindt het opvallend dat er een meerderheid is onder stemmers van alle partijen: ook Forum-stemmers (53 procent) en PVV'ers (55 procent) zijn in meerderheid voorstander van zo'n verbod. De steun onder VVD'ers is 72 procent, onder CDA-kiezers zelfs 75 procent. De uitspraak dat het niet langer verantwoord is om op de huidige voet door te gaan met vuurwerk wordt onderschreven door 85 procent van de Nederlanders. Ook mensen die zelf vuurwerk afsteken zijn het in meerderheid (61 procent) eens met deze stelling. Men vindt het te schadelijk voor de veiligheid van mensen en dieren. Ook worden de hoge kosten van de schade en de nadelige effecten voor het milieu genoemd. Nog maar 44 procent noemt het afsteken van vuurwerk 'een mooie traditie', dat was in 2016 nog 61 procent. Algemeen verbod Het kabinet lijkt niets te voelen voor een algemeen vuurwerkverbod. Toch zou zo'n maatregel nog kunnen rekenen op steun van 65 procent van de Nederlanders. Als het gecombineerd wordt met een professionele vuurwerkshow in de gemeente, is zelfs 69 procent het er mee eens. Wel is men sceptisch over de handhaving: 56 procent denkt dat de politie niet in staat is zo'n vuurwerkverbod te handhaven. Aan de andere kant denkt 55 procent wel dat handhaving van een algemeen vuurwerkverbod makkelijker is voor de politie dan in de huidige situatie. Kanne ziet een duidelijke verandering in de publieke opinie: 'Het lijkt erop dat het publiek nu zegt dat het genoeg is geweest. Het merendeel vindt dat het maar afgelopen moet zijn en dat een verbod de enige mogelijkheid is.'
13x Ministerie waarschuwt Nederlanders in Spanje voor noodweer18/01 11u45 - NOS.nl: Het ministerie van Buitenlandse Zaken waarschuwt Nederlanders in Spanje voor slecht weer langs de oostkust. Voor morgen is code rood afgekondigd voor de kust van Ibiza en Valencia omdat er metershoge golven kunnen ontstaan door de storm Gloria. In de regio's Catalonië, Valencia en de Balearen, de eilandengroep waar Ibiza deel van uitmaakt, kunnen regen en sneeuw voor overlast zorgen. Spanjaarden in de omgeving van Alicante en Valencia die van plan zijn zondag eropuit te gaan, wordt geadviseerd de plannen naar vandaag te vervroegen. In de overige gebieden in het oosten van Spanje geldt code oranje of geel. Code rood: voor het laatst in 2007 Volgens correspondent Rop Zoutberg zijn dergelijke waarschuwingen in Spanje zeldzaam. 'Bij Valencia, Alicante en de Balearen geldt voor het eerst sinds 2007 in de maritieme gebieden code rood. In 2017 is afgesproken om dit soort stormen te melden en namen te geven. Het is nu de derde keer dat dat gebeurt.' 'Het is een combinatie van harde wind, zware regenval, maar ook sneeuw: vooral in het noorden van het land, maar het kan ook in Valencia en Alicante vallen. Dat is uitzonderlijk.' Het noodweer raast in korte tijd over delen van het land. 'Het is maandag alweer voorbij, dus alles valt samen in een korte periode. In twaalf uur tijd kan er in Valencia, Alicante en op de Balearen 120 liter regen per vierkante meter vallen.' Komende week bestaat ook in de Pyreneeën kans op noodweer, vooral aan de zuidkant. Dat kan zelfs tot aardverschuivingen leiden.
13x VS legt buitenlandse militairen die opleiding doen beperkingen op17/01 23u45 - NOS.nl: De VS legt beperkingen op aan buitenlandse militairen die in de VS een opleiding volgen. De aanleiding is de terreuraanslag in december op een marinevliegbasis in Florida. Een Saudische militair in opleiding schoot drie Amerikaans militairen dood en verwondde acht anderen voordat hij zelf werd doodgeschoten. Buitenlandse militaire studenten worden beperkt in het bezit en gebruik van vuurwapens, het aantal kilometers dat ze vanaf hun basis mogen reizen en hun toegang tot militaire installaties en gebouwen. Ook wordt nauwlettend in de gaten gehouden of ze tijdens hun verblijf in de VS geen extremistische ideeën ontwikkelen. Het ministerie van Defensie heeft niets gezegd over de screening van buitenlandse militaire studenten voordat ze naar de VS komen. Het verstrekken van visa valt onder het ministerie van Buitenlandse Zaken. Eerdere maatregelen Kort na de aanslag werd de vliegtraining van meer dan driehonderd Saudische militairen in Florida opgeschort en deze week stuurde de VS 21 Saudische militairen naar huis. Uit onderzoek was gebleken dat zij op internet naar kinderporno hadden gezocht of gekeken. Op hun accounts op sociale media was moslim-extremistisch en anti-Amerikaans materiaal gevonden. Voor de VS is het opleiden van buitenlandse militairen een belangrijk instrument om een relatie met buitenlandse militaire officieren op te bouwen. Die contacten kunnen later van pas komen bij militaire operaties in het buitenland en het verkrijgen van inlichtingen. Ook Saudische militairen zijn binnenkort weer welkom.
12x Betogers belagen theater, Macron onder politiebegeleiding weggeleid18/01 14u00 - NOS.nl: Tientallen demonstranten hebben een theaterbezoek van president Macron verstoord. Op video's op sociale media is te zien hoe betogers het Théâtre des Bouffes du Nord in het noorden van Parijs proberen binnen te dringen. Macron was met zijn vrouw naar de voorstelling La Mouche (The Fly) gegaan, toen hij werd herkend door een activist. Die riep mensen via Twitter op om naar het theater te komen. Rond 22.00 uur stond een kleine menigte voor het gebouw. Ze scandeerden leuzen tegen de geplande hervormingen van het Franse pensioenstelsel en riepen de president op om af te treden. Toen de betogers probeerden het gebouw binnen te dringen, werd Macron door beveiligers even uit de zaal gehaald. Kort daarop kwam hij weer terug om de rest van de voorstelling te zien. Na afloop van de show zijn de Macrons onder politiebegeleiding bij het theater vertrokken. De man die het bericht op Twitter plaatste is aangehouden. President Macron gaat geregeld uit eten of naar het theater en is volgens zijn staf van plan dat te blijven doen.

Statistieken

Artikels:
29588
Gelezen:
28359
Aantal lezers nu:
37






Contact  - Sitemap  - RSS  - Twitter  - Disclaimer   Hoofdpunten.be © 2005-2020 Naar boven