vrijdag 22 oktober 2021, week 42


U bent nu hier: Meer nieuws van NOS.nl

Laatste updatecontrole: vandaag om 22u15
 

NOS.nl

Verbergen Tonen
22/10 22u15  Israël bestempelt zes Palestijnse ngo's als terroristisch Israel heeft zes Palestijnse organisaties bestempeld als terreurorganisatie. Daardoor kan Israël hun kantoren doorzoeken, bezittingen in beslag nemen, medewerkers arresteren en steunbetuigingen aan de groepen verbieden, zeggen Amnesty International en Human Rights Watch. Volgens Israël hebben de organisaties banden met het Volksfront voor de Bevrijding van Palestina (PFLP), een beweging die in veel westerse landen op de terreurlijst staat. De groeperingen staan volgens Israël in feite onder controle van PFLP-leiders. De niet-gouvernementele organisaties (ngo's) zouden terrorisme financieren en volgens Israël 'grote sommen geld' hebben ontvangen van Europese landen en internationale organisaties. Subsidie Onder de organisaties die door Israël op de terrorismelijst zijn geplaatst zijn Addameer, Defense for Children International-Palestina en Al-Haq. Laatstgenoemde groep kreeg in het verleden van Nederland subsidie. Ook de UAWC (Union of Agricultural Work Committees) staat op de lijst. Nederland stopte vorig jaar zomer tijdelijk met het verlenen van subsidie aan deze organisatie, omdat die twee terreurverdachten in dienst had. Of de UAWC inmiddels weer subsidie krijgt, is niet duidelijk. Veroordeling De organisaties weerspreken de beschuldigingen van Israël en zien het als 'een poging om de Palestijnse burgerbeweging' te elimineren. De VN-mensenrechtenorganisatie in de Palestijnse gebieden zegt dat ze 'gealarmeerd' is door de bekendmaking. Human Rights Watch en Amnesty International hebben de stap veroordeeld. 'Dit vreselijke en onjuiste besluit is een aanval van de Israëlische regering op de internationale mensenrechtenbeweging', zeggen beide organisaties. De directeur van Al-Haq spreekt van een gevaarlijke ontwikkeling, melden Palestijnse media. Hij zegt dat het een tactiek is van Israël om de organisaties te stoppen en hun financiële bronnen te laten opdrogen. De Verenigde Staten zeggen niet van tevoren op de hoogte gesteld te zijn door Israël. Minister Price van Buitenlandse Zaken zegt dat de VS 'zijn Israëlische partners' zal inschakelen voor meer informatie.
22/10 22u15  1500 bomen vernield: gespannen olijfoogst in Palestijns gebied Het was schrikken voor de Palestijnse olijfboer Mohammed Haj Mohammed toen hij deze week zijn boomgaard betrad. Ruim honderd van zijn olijfbomen bleken ernstig beschadigd: de bast was rondom de stam met een bijl of zaag weggehakt. 'Helemaal dood', zegt hij met een dorre tak van een van de bomen in zijn hand. 'Het water kan de bladeren niet meer bereiken.' Wanneer het precies is gebeurd, weet de olijfboer niet. Hij mag van het Israëlische leger zijn land niet altijd betreden. Maar hij heeft wel een vermoeden waar de daders vandaan komen: uit een van de Israëlische nederzettingen die rondom zijn dorp Jalud liggen. 'Het is een drama', zegt Haj Mohammed. 'Mijn grootvader had die bomen 55 jaar geleden geplant.' De eerste herfstregens zijn ieder jaar het beginsein voor de olijfoogst in de Palestijnse gebieden. Het is voor veel families een feestelijk hoogtepunt op de kalender. Maar het komt ook ieder jaar tot veel geweld tussen Israëlische kolonisten en Palestijnse boeren. En na een forse toename van het geweld door kolonisten in de afgelopen maanden, zetten veel mensen zich schrap. Op de Westelijke Jordaanoever wonen, inclusief in Oost-Jeruzalem, meer dan 600.000 Israëlische kolonisten, te midden van zo'n 3 miljoen Palestijnen. Hier zie je waar die plekken zijn: Vanuit die nederzettingen, die volgens het internationaal recht illegaal zijn, vonden dit jaar honderden aanvallen op Palestijnen plaats. Daarbij raakten tot nu toe 437 Palestijnen gewond, en werden vijf Palestijnen gedood, volgens cijfers van de Verenigde Naties. Dat is nu al fors meer dan in het hele vorige jaar. Er is ook geweld van de andere kant: tussen 1 juni 2020 en 30 mei 2021 raakten 99 Israëlische kolonisten gewond door Palestijnen; twee mensen werden gedood. Tijdens de olijfoogst lopen de spanningen op de Westoever doorgaans nog verder op. De vernielde bomen van Haj Mohammed zijn dan ook niet het enige incident. Sinds 12 oktober zijn er volgens VN-cijfers meer dan 1500 bomen vernield. Ook raakten tijdens de oogst 13 Palestijnen gewond bij geweld door kolonisten. Na enkele incidenten die veel media-aandacht kregen, veroordeelde de Israëlische regering onlangs de aanvallen vanuit de nederzettingen. Vorige week riep minister van Defensie Benny Gantz het leger op om 'systematisch, agressief en compromisloos' te werk te gaan tegen geweld door kolonisten. Maar er wordt zelden iemand opgepakt voor de aanvallen. Volgens Palestijnen en actiegroepen wordt er veel te weinig tegen gedaan. Zij zien het als onderdeel van een strategie om hen van hun land te verdrijven en spreken van 'door de staat gesteund geweld'. In nederzettingen zien ze het anders In de nabijgelegen Israëlische nederzetting Shvut Rachel hebben ze een andere kijk op de zaak. 'De Arabieren hier beginnen meestal', zegt Yaakov Moshe Levi, die de nederzetting bewaakt. 'Zij vallen ons op allerlei plaatsen aan, gooien stenen naar ons en beschadigen onze bomen. Als reactie daarop proberen sommige mensen terug te slaan. Dat is niet zoals het hoort, maar gelukkig is het maar een klein deel van onze gemeenschap.' Boer Haj Mohammed blijft intussen achter met de vernielde bomen. Hij is van plan om ze te kappen en er nieuwe exemplaren te planten. 'Het zal wel even duren voor die evenveel olijven opleveren als deze bomen', zegt hij. 'Maar wat moet je anders?'
22/10 22u15  Kabinet doet dringende oproep: 100 asielplekken per provincie Het kabinet wil dat elk van de twaalf provincies dit weekend 100 plekken vindt om asielzoekers op te vangen. Dat zou betekenen dat er in totaal 1200 extra slaapplekken bijkomen. Het kabinet spreekt over een 'noodsituatie' in het aanmeldcentrum in Ter Apel, waar te weinig plaats is om net aangekomen asielzoekers op te vangen. 'Het kabinet vindt het van het grootste belang dat deze plekken snel worden gerealiseerd', staat in een schriftelijke verklaring. De dringende oproep van het kabinet is de uitkomst van een spoedoverleg tussen staatssecretaris Broekers-Knol van Asielzaken, de ministers Grapperhaus van Justitie en Veiligheid, Ollongren van Binnenlandse Zaken en enkele commissarissen van de Koning. Aanmeldcentrum overvol Al dagen proberen de betrokken bewindspersonen een oplossing te vinden voor de onveilige situatie in Ter Apel, waar al weken honderden asielzoekers meer de nacht doorbrengen dan waar plek voor is. Begin deze week waren het er 750, terwijl er maar plek is voor 275 mensen. Kou en wind In Almere is vorige week een noodopvanglocatie uit de grond gestampt waar bijna 400 asielzoekers worden opgevangen om zo het aanmeldcentrum in Ter Apel te ontzien. Maar de bewoners van het tentenkamp klagen volgens Omroep Flevoland over de kou en rukwinden. Maandag vroeg minister Grapperhaus de voorzitters van de 25 veiligheidsregio's om op korte termijn tussen de 800 en 1500 slaapplekken te regelen. Dinsdagavond bezocht staatssecretaris Broekers-Knol Ter Apel en vertelde dat in Almere opvangtenten werden opgezet met 200 bedden en dat er in een voormalig belastingkantoor in Gorinchem onderdak zou komen voor 300 mensen. Ze erkende dat het probleem daarmee nog niet zou zijn opgelost. In de Nederlandse asielopvang is momenteel geen bed over. NOS op 3 zocht uit hoe dit komt: Het verzoek voor 1200 bedden aan de provincies komt bovenop de vraag van Grapperhaus van afgelopen maandag aan de veiligheidsregio's. De provincies worden overigens niet verplicht om opvangplekken te bieden. Het is een dringend, maar geen dwingend verzoek van het kabinet.
22/10 21u15  'Laschet dient ontslag in als deelstaatpremier, wordt parlementslid' De Duitse CDU-politicus Armin Laschet dient maandag zijn ontslag in als premier van de deelstaat Noordrijn-Westfalen, schrijft het Duitse persbureau DPA. Als hij dat gedaan heeft, kan hij dinsdag worden beëdigd als volksvertegenwoordiger in het parlement in Berlijn. Laschet hoopte eigenlijk de nieuwe bondskanselier van Duitsland te worden, de opvolger van Angela Merkel. Maar de Union, zoals CDU en CSU samen genoemd worden, haalde bij de verkiezingen voor de Bondsdag 24,1 procent van de stemmen, het slechtste landelijke resultaat in de geschiedenis van de partij. Coalitie Eerder deze maand zei Laschet al dat de partij hervormd moest worden en daarmee hintte hij al op zijn eigen vertrek. De nieuwe deelstaatleider van de CDU wordt dan woensdag voorgedragen. DPA schrijft dat volgens de huidige plannen minister Hendrik Wüst van Transport het stokje gaat overnemen. Ondertussen zijn de coalitieonderhandelingen tussen de sociaaldemocratische SPD, de Groenen en de liberale FDP begonnen. Als de onderhandelingen slagen, zal sociaaldemocraat Olaf Scholz na 16 jaar Angela Merkel opvolgen als bondskanselier.
22/10 21u15  Murda kan Turkije weer uit, maar angst voor aanhouding 'heerst bij iedereen' In Turkije opgepakt worden wegens het schrijven van rapteksten, twitterberichten of columns. Het is het 'horrorscenario' van veel Turkse Nederlanders die werken in de creatieve industrie, schrijft RTL-columnist Yesim Candan over de Nederlandse rapper Murda. Die werd begin deze week opgepakt op het vliegveld in Istanbul, volgens zijn management omdat hij in zijn nummers over drugs en seks rapt. Murda, artiestennaam van Önder Dogan, heeft inmiddels toestemming gekregen om Turkije te verlaten en terug te keren naar huis. Maar zijn aanhouding bevestigt volgens Candan wel een angst die veel Turks-Nederlandse collega's in de creatieve sector voelen. Zij noemt de arrestatie van Murda daarom een 'gevaarlijk signaal'. 'Zolang je Turkse roots hebt, ben je een target in Turkije. Die angst heerst er bij iedereen in het vakgebied.' Nederlands paspoort Een Nederlands paspoort lijkt in elk geval geen bescherming te bieden. Candan: 'Heel veel collega's dachten: we moeten ons Turkse paspoort inleveren, want dan is het veiliger. Maar nu blijkt dat dat niet uitmaakt. Met een puur Nederlands paspoort ben je niet gered.' Dat Murda, die volgens zijn management een Nederlands paspoort heeft, in Turkije is opgepakt, had ook de Rotterdamse rapper Salih Akbulut van rapduo HnS niet zien aankomen. 'Het gebeurt al langer dat er journalisten worden opgepakt omdat zij kritisch zijn op de Turkse overheid. Ook weet ik dat er al Turkse artiesten in de cel hebben gezeten wegens hun rapteksten.' Akbulut doelt op rapper Burry Soprano, die werd opgepakt vanwege zijn nummer Mary Jane, dat verwijst naar een wietsoort. Over de aanhouding van Murda zegt Akbulut verder: 'Dat voelt als een soort volgende stap vanuit de Turkse overheid. Want Murda woont niet in Turkije. Hij brengt zijn muziek uit vanuit Nederland. Dan is het toch een beetje raar dat hij daar wel wordt opgepakt. Niemand begrijpt het ook; collega-rappers, maar ook luisteraars en fans. Die snappen er niets van.' Akbulut zegt zelf geen angst te voelen om in Turkije opgepakt te worden. Dat is in de eerste plaats omdat zijn teksten niet over drugs of seks gaan. Een 'persoonlijke keuze', aldus Akbulut. 'Maar dat heeft niets te maken met hoe ze daar in Turkije naar kijken. Dat weerhoudt mij er ook niet van om bepaalde dingen niet te zeggen in mijn muziek. Ik vind dat iedere artiest recht heeft op artistieke vrijheid.' 'Is het wel slim om dit te delen?' Dat er risico is om vanwege persoonlijke uitlatingen opgepakt te worden in Turkije, weet ook de Koerdisch-Nederlandse Murat Memis, fractievoorzitter van de SP in Eindhoven. Memis werd twee jaar geleden opgepakt toen hij op vakantie was in Turkije, op beschuldiging van sympathiseren met de Koerdische terreurorganisatie PKK. Enkele maanden later werd hij vrijgesproken. Met zulke aanhoudingen wil de Turkse regering volgens Memis angst zaaien. 'Het doel is om mensen monddood te maken', zegt hij. 'Ik hoor het in mijn omgeving: 'Is het wel slim om dit of dat te delen? Want ik wil wel nog mijn oom of tante kunnen opzoeken'.' Zelf gaat Memis voorlopig dan ook niet meer terug naar Turkije; dat voelt nog 'te onveilig'. Daarom is het volgens Memis des te belangrijker dat mensen van zich laten horen. 'Als je van Turkije houdt, en je gelooft in democratie, dan is nu het moment om je uit te spreken en te zeggen: het gaat gewoon niet. Want uiteindelijk gaat het iedereen raken. Het waren eerst de Koerden, toen de linkse Turkse gemeenschap. En nu is het Murda, die zich ideologisch nergens over uitspreekt.' 'Het blijft stil' Columnist Yesim Candan vindt dat mensen in Nederland nu niet voldoende van zich laten horen. 'Een Nederlander is in Turkije opgepakt, en het blijft stil. Niemand doet wat, niemand spreekt zich uit, ook de Turkse gemeenschap niet, het blijft stil.' Die stilte heeft volgens haart te maken met de loyaliteit die mensen voelen. 'De Turkse gemeenschap is stil, denk ik, omdat ze dat klimaat niet willen afvallen. De meerderheid van de Turken steunt de Turkse regering.' Ook Murda's achtergrond speelt volgens haar een rol. 'Als het om Jan Smit ging, dan was iedereen al in de bres gesprongen, dat weet ik zeker. Maar nu gebeurt het niet, omdat hij Turkse roots heeft. Ik vind het erg dat er zo'n onderscheid wordt gemaakt. Dat baart me zorgen, en het is geen veilig gevoel.' Ook Murat Memis vond het na de aanhouding van Murda stil. 'Een grote meerderheid is gewoon bang', zegt hij. Toch is er volgens hem wel een kanteling zichtbaar. 'Mensen laten van zich horen, zoals Yesim. Dat geeft me hoop, dat mensen blijven doorstrijden.'
22/10 21u15  Politie arresteert na vier jaar nieuwe verdachte van aanslag Manchester Ruim vier jaar na de zelfmoordaanslag in de Manchester Arena heeft de Britse politie een nieuwe verdachte gearresteerd. Een 24-jarige man is na aankomst in Engeland op het vliegveld van Manchester gearresteerd. De man wordt verdacht van het helpen bij de voorbereidingen voor de aanslag op 22 mei 2017 aan het einde van een concert van Ariana Grande. 22 mensen kwamen om het leven toen de Libische zelfmoordterrorist Salman Abedi een bom afgaan liet afgaan in de foyer van de Manchester Arena. Onder de slachtoffers waren veel kinderen. Salman Abedi's broer Hashem werd vorig jaar veroordeeld tot 55 jaar cel, omdat hij zijn broer had geholpen bij het voorbereiden van de aanslag. Nu is er dus opnieuw iemand opgepakt die daarvan wordt verdacht. Vastbesloten De politie van Manchester zegt vastbesloten te zijn om de waarheid over de omstandigheden rond de terreuraanslag boven tafel te krijgen. 'Er zijn meer dan vier jaar verstreken sinds de gruweldaad plaatsvond, maar we zijn onwankelbaar in onze toewijding om elke beschikbare onderzoekslijn te volgen, zodat we iedereen die door de gebeurtenissen in de arena is getroffen de antwoorden kunnen geven die ze verdienen', zegt rechercheur Simon Barraclough.
22/10 20u15  ACM: energiebedrijf moet blijven leveren, contractbreuk verboden De Autoriteit Consument en Markt (ACM) heeft een dwangsom opgelegd aan een energiebedrijf dat eenzijdig vaste energiecontracten heeft opgezegd. Het bedrijf, waarvan de naam niet bekend is gemaakt, heeft de levering van stroom en gas stopgezet bij klanten die weigerden akkoord te gaan met hogere tarieven. De ACM zegt dat het bedrijf de klanten weer moet aansluiten en kosten mag berekenen volgens het afgesproken vaste tarief. Doet het bedrijf dat niet, dan moet het 15.000 euro per week boete betalen, met een maximum van 45.000 euro. Volgens de marktwaakhond mogen energiebedrijven geen vaste energiecontracten opzeggen of eenzijdig aanpassen. Ook het staken van stroom en gas in de winter mag niet. Contractopzeggingen melden Vanwege de sterk gestegen energieprijzen zijn er bij de ACM meer meldingen binnengekomen dat enkele bedrijven dreigen geen gas en elektriciteit meer te leveren, als klanten niet akkoord gaan met de verhoging van hun vaste tarief. Consumenten die van hun energieleverancier horen dat hun vaste energiecontract eenzijdig wordt opgezegd, kunnen zich bij de ACM melden. De toezichthouder waarschuwt ook op te treden tegen andere bedrijven die vaste energiecontracten opzeggen.
22/10 20u15  Kabinet doet dringende oproep: graag 100 asielplekken per provincie Het kabinet wil dat elk van de twaalf provincies dit weekend 100 plekken vindt om asielzoekers op te vangen. Dat zou betekenen dat er in totaal 1200 extra slaapplekken bijkomen. Het kabinet spreekt over een 'noodsituatie' in het aanmeldcentrum in Ter Apel, waar te weinig plaats is om net aangekomen asielzoekers op te vangen. 'Het kabinet vindt het van het grootste belang dat deze plekken snel gerealiseerd worden', staat in een schriftelijke verklaring. De dringende oproep van het kabinet is de uitkomst van een spoedoverleg tussen minister Grapperhaus van Veiligheid en Justitie, staatssecretaris Broekers-Knol van Asielzaken, minister Ollongren van Binnenlandse Zaken en enkele commissarissen van de Koning. Nacht Al dagen proberen betrokken bewindspersonen een oplossing te vinden voor de onveilige situatie in Ter Apel, waar al weken honderden asielzoekers meer de nacht doorbrengen dan waar plek voor is. Begin deze week waren het er 750, terwijl er maar plek is voor 275 mensen. Het lukte het Centraal Orgaan opvang Asielzoekers (COA) niet om het teveel aan mensen op andere locaties in Nederland onder te brengen. Maandag vroeg minister Grapperhaus de voorzitters van de 25 veiligheidsregio's om op korte termijn tussen de 800 en 1500 slaapplekken te regelen. Dinsdagavond bezocht staatssecretaris Broekers-Knol Ter Apel en vertelde dat in Almere opvangtenten werden opgezet met 200 bedden en dat er in een voormalig belastingkantoor in Gorinchem onderdak zou komen voor 300 mensen. Ze erkende dat het probleem daarmee nog niet zou zijn opgelost. In de Nederlandse asielopvang is momenteel geen bed over. NOS op 3 zocht uit hoe dit komt: Het verzoek voor 1200 bedden aan de provincies komt bovenop de vraag van Grapperhaus van afgelopen maandag aan de veiligheidsregio's. De provincies worden overigens niet verplicht om opvangplekken te bieden. Het is een dringend, geen dwingend verzoek van het kabinet.
22/10 19u15  Man doodgetrapt door olifant in Kruger Park Een olifant heeft een man doodgetrapt in het Kruger National Park in Zuid-Afrika. Het verminkte lichaam werd ontdekt tijdens een patrouille tegen stroperij. Waarschijnlijk was de man een stroper. De parkwachters denken dat hij met een groep aan het jagen was en dat de andere stropers zijn gevlucht. De mobiele telefoon van het slachtoffer is teruggevonden en overgedragen aan de politie, melden lokale media. De stropers zijn er volgens de parkwachters niet in geslaagd om dieren te doden. In april dit jaar werd ook al een stroper door een groep olifanten doodgetrapt in het park. Vorig jaar werd er een stroper door leeuwen gedood. Van hem werden alleen het hoofd en de broek nog teruggevonden, drie dagen nadat hij als vermist was opgegeven.
22/10 19u15  Drukste spits van het jaar met 771 kilometer, helft in Brabant Met 771 kilometer file op het hoogtepunt was het vandaag de drukste spits van het jaar. Volgens de ANWB stond meer dan de helft van die files in Noord-Brabant. Het hoogtepunt was aan het eind van de middag, rond 16.20 uur. Naast het slechte weer zijn vooral de vele vakantiegangers de oorzaak van de dichtgeslibde wegen. In het zuiden van het land is vandaag de herfstvakantie begonnen en in het noorden en het midden is die afgelopen. Vooral het verkeer dat van zuid naar noord reed, moest aansluiten. Op de snelwegen A2, A16, A27 in Brabant en op de A50 in Gelderland was het druk. Rond 18.15 uur stond er nog bijna 300 kilometer. Het vorige record sinds het uitbreken van de coronapandemie was eveneens deze maand. Op 12 oktober stond er op het hoogtepunt 759 kilometer file. Dat was in de ochtend.
22/10 19u15  Baldwin 'diepbedroefd' door dood Hutchins Acteur Alec Baldwin zegt op Twitter dat hij diepbedroefd is door het 'tragische ongeluk' waarbij de 42-jarige cameraregisseur Halyna Hutchins om het leven kwam op de set van de film Rust in de Amerikaanse staat New Mexico. Hutchins kwam om door een kogel uit een wapen dat door Baldwin werd afgevuurd. 'Ik heb geen woorden om mijn geschoktheid en verdriet over te brengen over het tragische ongeluk dat het leven kostte aan Halyna Hutchins, een echtgenote, moeder en zeer gewaardeerd collega van ons', schrijft hij. In het bericht zegt hij verder volledig mee te werken met het politieonderzoek en in contact te staan met de man van Hutchins om hem en zijn familie te ondersteunen. Huilend Een woordvoerder van de sheriff van Santa Fe heeft aan persbureau AFP bevestigd dat Baldwin met rechercheurs heeft gesproken. 'Hij kwam vrijwillig binnen en verliet het gebouw nadat hij klaar was met zijn verhoren', aldus de woordvoerder. Lokale media melden dat Baldwin huilend werd gezien bij het politiebureau. Volgens een acteursvakbond zat in het wapen dat de 63-jarige acteur afvuurde op de filmset naast losse flodders ook één echte kogel. Filmwebsite Indiewire kreeg een mail in handen van een vakbond waaruit dat blijkt. Behalve Hutchins werd ook regisseur Joel Souza (48) geraakt. Hij is naar verluidt gewond aan zijn sleutelbeen.
22/10 19u15  Wat doen politici na de politiek? 'Er zou een afkoelperiode moeten zijn' Bijna een op de vijf Kamerleden gaat na zijn politieke carrière aan de slag als belangenbehartiger van het bedrijfsleven of een brancheorganisatie, blijkt uit onderzoek van de Open State Foundation, in samenwerking met de Volkskrant. De Open State Foundation, een organisatie die zich inspant voor een digitaal transparante overheid, heeft kritiek op de overstap van sommige Kamerleden. De foundation opent daarom een nieuwe site waar iedereen kan zien naar welke organisaties oud-politici zijn vertrokken: opendraaideur.nl. Het gaat om Kamerleden die bij een brancheorganisatie gaan werken (13,2 procent) of bij een lobbykantoor (5,5 procent). Daarnaast kreeg ook 12 procent een functie in het bedrijfsleven. Volgens de Open State Foundation zitten daar ook mensen bij die lobbyen, maar is het lastig te zeggen hoeveel precies. Sommige mensen die wel belangen behartigen, hebben niet de functie van lobbyist en er is ook geen eenduidige definitie van de term, zegt Serv Wiemers, directeur van de Open State Foundation. 'Er zijn twee grote problemen', zegt Wiemers. 'Als een Kamerlid overstapt naar een brancheorganisatie of lobbyorganisatie hebben ze meer kennis en toegang tot de macht dan anderen. Dat kan leiden tot een onevenwichtige lobby. En andersom kunnen politici tijdens hun politieke carrière beïnvloed worden door wat ze daarna willen doen. Ze kunnen denken dat ze bepaalde belangenorganisaties tegemoet moeten komen, want ze willen na hun ambtstermijn ook nog aan de bak.' Recent waren er verschillende overstappen van (oud)-politici naar de rol van belangenbehartiger. Voormalig VVD-Kamerlid Helma Lodders ging aan de slag als voorzitter van Vee en Logistiek Nederland en is voorzitter van VNLOK, een brancheorganisatie voor de gokbranche. PvdA-Kamerlid Angelien Eijsink werd deze maand voorzitter van de stichting Nederlandse Industrie voor Defensie en Veiligheid. Cora van Nieuwenhuizen Bekend voorbeeld is ook Cora van Nieuwenhuizen, geen Kamerlid maar tot afgelopen zomer minister van Infrastructuur en Waterstaat. Zij is nu aan de slag als voorzitter van de branchevereniging van energiebedrijven. Door die fel bekritiseerde overstap staat het thema belangenverstrengeling na een politieke loopbaan weer prominenter op de agenda. Bert van den Braak, parlementair historicus, vindt de overstap van Van Nieuwenhuizen wat anders dan een dergelijke overstap van een Kamerlid. 'Van Nieuwenhuizen had een kennisvoorsprong, omdat zij bijvoorbeeld bij vergaderingen aanwezig was waar informatie werd besproken die nog niet bekend is.' Dossierkennis en netwerk 'In het geval van een Kamerlid is dat niet zo, maar zij hebben wel dossierkennis en een netwerk in Den Haag. Hoe kwalijk is het dat oud-Kamerleden dat hebben? Het kan leiden tot ongelijkheid bij sollicitaties, maar verder is het meer een morele vraag.' Dat een deel van de Kamerleden als belangenbehartiger ergens terechtkomt, vindt Van den Braak niet zo raar. 'Als je het vergelijkt met vroeger, is de doorloopsnelheid van Kamerleden veel groter.' Vroeger was de carrière van Kamerleden langer en gingen ze vaak ook na hun Kamerlidmaatschap met pensioen. Inmiddels verandert de samenstelling van de Kamer en is er vanuit de partijen meer behoefte om Kamerleden te vernieuwen, zegt Van den Braak. 'Ook was de wachttijd-regeling vroeger rianter, je had toen niet eens een sollicitatieplicht.' Toegangspas Volgens Wiemers zijn Kamerleden onder meer populair vanwege de toegangspas die ze na hun vertrek krijgen om het Tweede Kamer-gebouw te mogen blijven bezoeken. Daarmee kunnen ze hun contacten in het centrum van de macht onderhouden. Uit het onderzoek blijkt dat 56 Kamerleden binnen twee jaar een overstap maakten naar het bedrijfsleven, een lobbykantoor of een brancheorganisatie. Bijna tweederde van die groep ging verder in een sector die op het beleidsterrein lag waarmee hij of zij zich ook in de Kamer had beziggehouden. 'Dat is niet goed voor de transparantie en voor de democratie', zegt Wiemers. 'Er zou een afkoelperiode moeten gelden, in ieder geval voor het terrein waarop je werkzaam was.'
22/10 19u15  Experts over fataal filmincident: 'tragisch' en 'onbegrijpelijk' Er zijn nog veel vraagtekens rond het wapenincident op de set van de Amerikaanse film Rust, waarbij de 42-jarige cameraregisseur Halyna Hutchins werd doodgeschoten door de 63-jarige Alec Baldwin, een van de hoofdrolspelers en producent van de western. Regisseur Joel Souza (48) raakte gewond, naar verluidt aan zijn sleutelbeen. Onduidelijk is of het vuurwapen was geladen met kogels in plaats van losse flodders of dat er bijvoorbeeld iets vastzat in de loop van het wapen. Ook voor Nederlandse experts op het gebied van het gebruik van wapens in films is het gissen naar wat er is misgegaan. 'Ik begrijp niet hoe dit heeft kunnen gebeuren', reageert filmregisseur Martin Koolhoven, onder meer bekend van de films Brimstone en Oorlogswinter. 'In dit geval is niet alleen de cameraregisseur geraakt, maar ook de regisseur. Onbegrijpelijk.' De filmset van Rust: Koolhoven wijst op de strenge protocollen die gelden op filmsets, zeker bij het gebruik van wapens. 'Op een set lopen soms wel veertig of vijftig mensen rond, en één iemand is verantwoordelijk voor de wapens, zelfs als die niet eens gebruikt worden. De regisseur is daar niet verantwoordelijk voor, dat wordt juist bij hem weggehaald.' In 1993 ging het al eens mis met een vuurwapen bij de opnames op een Amerikaanse filmset. Acteur Brandon Lee, de zoon van Bruce Lee, werd toen doodgeschoten op de set van The Crow. Het vuurwapen bleek geladen met een kogel, terwijl er losse flodders in hadden moeten zitten. 'Na dat incident zijn de protocollen nog eens extra aangescherpt', zegt Koolhoven. 'Als er met losse flodders wordt geschoten, dan blijven die in het wapen. Dat gebeurt met de hoogste mate van zorgvuldigheid. Normaal gesproken wordt er voor de zekerheid een keer gevuurd voordat de scène begint.' Koolhoven kan zich in Nederland geen voorval herinneren dat ook maar in de buurt komt van wat er is gebeurd op de filmset van Rust. 'Dit is zoiets absurds, dat is nog nooit gebeurd in Nederland. Er gaat weleens wat mis op een set, en iemand heeft weleens een ongeluk gehad na het draaien, maar dat is totaal onvergelijkbaar.' Ook Arthur van Oest kan zich geen dergelijk voorval herinneren op een Nederlandse filmset. Hij is expert op het gebied van special effects voor films, tv en theater en zit al meer dan vijftig jaar in het vak. Zijn bedrijf werkte mee aan films als Indiana Jones, Michiel de Ruyter en Dunkirk. Van mitrailleurs en automatische wapens tot snipers en handgranaten; Van Oest heeft ermee gewerkt. De expert is geschrokken door het nieuws, maar hij is ook kritisch. 'Het is natuurlijk heel tragisch, maar ik dacht ook meteen: heel onprofessioneel. Als wij wapens verhuren en er wordt mee geschoten in een film, dan zijn we er altijd zelf bij. Als er iets misgaat met een wapen, kijkt iedereen naar ons. Meestal wil een acteur ook oefenen met een wapen om zo te wennen aan de terugslag en het geluid. Daar helpen we bij.' Als een wapen alleen wordt gebruikt om bijvoorbeeld mee te dreigen in een filmscène, dan hoeft het bedrijf van Van Oest niet op de set aanwezig te zijn. Toch gelden ook in dat geval strenge regels. 'We kunnen de wapens alleen meegeven na het tekenen van een formulier en de mensen die ze gebruiken, worden gescreend door de politie. Dat formulier is voor ons een vrijwaringsbewijs.' Mooi effect Volgens Van Oest zou een incident zoals op de set van Rust niet eens kúnnen gebeuren met de wapens die hij verhuurt. 'We hebben ervoor gezorgd dat met onze wapens alleen losse flodders kunnen worden afgevuurd. In bijvoorbeeld 14 de musical, over Johan Cruijff, zit een scène waarin een kalasjnikov voorkomt. Daar kunnen alleen losse flodders uit komen. Die zorgen voor een mooi visueel effect, omdat er een flits uit de loop van het wapen komt waardoor het lijkt alsof er echt wordt geschoten. En de knal blijft hetzelfde.' Bovendien zijn er in Nederland maar een paar bedrijven die wapens mogen verhuren voor filmscènes. 'Dat is goed controleerbaar. Je vergunning wordt meteen ingetrokken als er iets fout gaat. In Amerika heb je heel veel bedrijven die wapens mogen verhuren en de wapenwet is natuurlijk ook heel anders dan hier. Ik weet niet of er in Amerika in sommige gevallen echte wapens mogen worden gebruikt op een set.'
22/10 18u15  Merkel krijgt 'Nederlands' beeldje bij afscheid in Brussel De EU-leiders hebben in Brussel afscheid genomen van de Duitse bondskanselier Merkel. Uit handen van EU-voorzitter Charles Michel kreeg ze een beeldje. Het is een artistieke impressie van het Europagebouw in Brussel, gemaakt door een Nederlander. Tweedejaars student aan de Design Academy in Eindhoven Maxim Duterre ontwierp het afscheidscadeautje voor de 67-jarige Merkel. 'Ik hoop dat het een mooi plekje krijgt in haar huis en dat het niet als paperweight wordt gebruikt', zegt hij tegen de NOS. 'Ze krijgt zo veel dingen, maar ik hoop dat het in de kast terechtkomt waar ze de prijzen bewaart die ze tijdens haar tijd als bondskanselier heeft gekregen.' Merkel is overigens niet de eerste die het beeldje heeft gekregen. Afgelopen vrijdag kreeg de Zweedse premier Stefan Löfven de eerste mee naar huis en vanaf nu krijgt iedere EU-leider die stopt het beeldje bij zijn of haar afscheid. Duterre realiseert zich hoe bijzonder het is dat wereldleiders zijn kunstwerk krijgen. 'Het is abnormaal dat ik dit als tweedejaars student heb mogen doen.' Het kostte hem een paar weken om te ontwerpen, begin september wist hij dat hij het mocht gaan maken. 'Ze waren bij het Europees Parlement al een tijdje aan het zoeken naar een geschikt kunstwerk en toen heeft de moeder van een bekende mij aangeraden als potentiële kandidaat', vertelt hij. 'Ze hadden mij en andere kunstenaars gevraagd om een ontwerp te maken. Uit die ontwerpen is dat van mij gekozen.' Na zestien jaar en 107 EU-toppen werd Merkel bij haar afscheid 'een monument' genoemd. Michel zei dat Merkels wijsheid zal worden gemist, vooral in moeilijke tijden. De meeste toppen vonden plaats in het Europagebouw. De 'artistieke miniatuuruitvoering' van dat gebouw heeft herkenbare kenmerken. 'In het midden van het gebouw zit een vorm van een lantaarn. Dat is in het midden van het kunstobject. Voor de façade hebben ze ruiten gerecycled uit heel Europa, dat heb ik ook in het kunstwerk verwerkt, Aan de achterkant is een messingstructuur en het midden stelt het hart van Europa voor.' Duterre was er al van op de hoogte dat Merkel het beeldje vandaag zou krijgen. 'Ik vind het prachtig, ik zit al de hele dag te stressen', zegt hij. Video Obama Behalve Michel stonden ook andere regeringsleiders stil bij het vertrek van Merkel uit Brussel. De Luxemburgse premier Xavier Bettel zei de Duitse 'compromismachine' erg te zullen missen. En er was lof van buiten de EU. Ook de Amerikaanse oud-president Obama nam de tijd om een afscheidsvideo voor Merkel op te nemen. 'Ik voelde me bevoorrecht om partner met jou te zijn om een serie aan crises voor onze bevolkingen aan te pakken. Ik was blij dat ik je vriend mocht worden', zei hij.
22/10 17u15  Vlaamse regering wil extra prik voor hele bevolking De Vlaamse regering wil de hele bevolking een extra prik tegen het coronavirus aanbieden. Voor de mensen die Moderna of Pfizer hebben gekregen, wordt dit de derde prik; wie met Janssen was gevaccineerd, krijgt straks een tweede inenting. Eerder werd al besloten dat iedereen met een zwakke gezondheid en alle 65-plussers een extra prik kan krijgen. Dat moet nu voor alle Vlamingen van 12 jaar en ouder mogelijk worden. Minister Beke van Welzijn zei bij de Vlaamse omroep VRT dat het een belangrijke stap is vanwege de stijgende besmettingscijfers. 'We zien in toenemende mate het bewijs dat een derde prik ons kan helpen ervoor te zorgen dat mensen uit de ziekenhuizen blijven.' Zorgpersoneel Volgens de minister is er een grote vraag naar de extra prik, bijvoorbeeld onder zorgpersoneel. 'Zij hebben dit nodig om hun werk te kunnen blijven doen. We zien ook dat andere landen de derde prik gaan geven en er zijn genoeg argumenten om dit hier ook te gaan doen.' De regering wacht voor een definitief besluit nog op een advies hierover van de Hoge Gezondheidsraad, het wetenschappelijke adviesorgaan van de overheid. Volgens de Nederlandse overheid is een extra prik voor de gehele bevolking, als oppepper van eerdere vaccinaties, nu nog niet nodig, ook niet voor ouderen. Mensen met een zwakke gezondheid krijgen wel een boosterprik aangeboden.
Laatste update: vandaag om 22u15


Oudere hoofdpunten

Verbergen Tonen
22/10 17u15  Kraamafdeling ziekenhuis Zutphen heropent, personeelsprobleem opgelostBevallen is vanaf maandag weer mogelijk in het Gelre Ziekenhuis in Zutphen. De personeelsproblemen op de afdeling verloskunde zijn dan opgelost, meldt het ziekenhuis. De afdeling ging medio september dicht nadat drie medewerkers waren ontslagen omdat zij zich 'zeer onprofessioneel' zouden hebben gedragen. Door dat besluit ontstond een personeelstekort op de afdeling. Nu zijn er nieuwe medewerkers aangenomen en medewerkers terug van zwangerschapsverlof. Het ziekenhuis meldt dat er nog wel sprake is van een aangepast rooster en dat nog niet alle bedden beschikbaar zijn. Dat is pas later dit jaar het geval. Waardering voor doorverwijzingen De afgelopen periode moesten vrouwen voor bevallingen uitwijken naar ziekenhuizen in Apeldoorn, Deventer, Doetinchem, Winterswijk of Arnhem, meldt Omroep Gelderland. Het Gelre Ziekenhuis is dankbaar voor de geboden hulp. 'We zijn blij met de manier waarop omringende ziekenhuizen ons hebben geholpen', zegt bestuurslid Elza den Hertog. Volgens Den Hertog is er ook grote waardering voor verloskundigen, die de doorverwijzingen naar andere ziekenhuizen in goede banen leidden. Alle verloskundigen zijn op de hoogte gebracht van de heropening van de afdeling in Zutphen.
22/10 17u15  Nederlandse rapper Murda mag Turkije verlatenDe Nederlandse rapper Murda mag Turkije verlaten. Het ministerie van Buitenlandse Zaken in Den Haag heeft dat van zijn advocaat gehoord en het management van Murda heeft het bevestigd. De rapper zal naar Nederland terugkeren. Hij is door de Turkse justitie aangeklaagd omdat hij in zijn teksten het gebruik van drugs zou verheerlijken. Op basis van die aanklacht zou hij vijf tot tien jaar celstraf kunnen krijgen. De rapper werd vorige week zaterdag in Istanbul gearresteerd; een dag later kwam hij vrij, maar hij kreeg wel een uitreisverbod. Een Turkse rechter heeft dat nu opgeheven. De eigenlijke aanklacht moet nog wel worden behandeld. Murda heeft consulaire bijstand gekregen en het ministerie heeft dus ook contact gehad met zijn advocaat.
22/10 17u15  Ruim 3300 wapens ingeleverd bij actie tegen messen op straatBij de landelijke wapeninleveractie zijn vorige week ruim 3300 steek-, slag- en vuurwapens naar de politie gebracht. Onder meer machetes, vlindermessen en zelfgemaakte steekwapens werden ingeleverd in de daarvoor bestemde tonnen op politiebureaus in het hele land. De actie was voornamelijk gericht op jongeren, om het aantal wapens op straat te verminderen. Het ministerie meldt dat er 2021 messen en 220 andere steekwapens zijn afgestaan. Dat is bijna de helft meer dan vorig jaar door de politie in beslag werd genomen. Ook werden nu bijna 500 vuurwapens en 600 overige wapens zoals munitie, nepwapens en slag- en stootwapens ingeleverd. De aantallen kunnen nog wat oplopen, omdat enkele politiebureaus nog aan het tellen zijn. 'Drop je knife, doe wat met je life' De inleveractie is onderdeel van een campagne van het ministerie van Veiligheid en Justitie: 'Drop je knife, doe wat met je life', Een week lang konden wapens worden afgestaan zonder dat de eigenaar er straf voor kreeg. Het aantal jongeren van 12 tot en met 17 jaar dat verdacht wordt van fatale en zware geweldsmisdrijven is de afgelopen jaren gestegen. De campagne is bedoeld om jongeren duidelijk te maken dat het niet normaal en gevaarlijk is om met een wapen de straat op te gaan.
22/10 16u15  'Nederlandse rapper Murda mag Turkije verlaten'De Nederlandse rapper Murda mag Turkije verlaten. Het ministerie van Buitenlandse Zaken zegt dat van zijn advocaat te hebben gehoord. Wat dat verder betekent voor de aanklacht tegen de rapper, is onduidelijk. Murda is door de Turkse justitie aangeklaagd omdat hij in zijn teksten het gebruik van drugs zou verheerlijken. Op basis van die aanklacht zou hij vijf tot tien jaar celstraf kunnen krijgen. De rapper werd vorige week zaterdag in Istanbul gearresteerd; een dag later kwam hij vrij, maar hij kreeg wel een uitreisverbod. Dat zou nu dus zijn opgeheven. Murda heeft consulaire bijstand gekregen en het ministerie heeft dus ook contact gehad met zijn advocaat.
22/10 16u15  Stichting AAP gaat opnieuw Limburgse wasberen opvangenStichting AAP gaat de laatste wasberen opvangen die nog in Limburg rondlopen. Daarmee wil de stichting voorkomen dat de dieren worden afgeschoten. Naar schatting leven er nog 17 tot 36 wasberen in de provincie, met name in het zuiden. 'De wasberen zijn ooit in het wild terechtgekomen, omdat we er onachtzaam mee zijn omgegaan', vertelt David van Gennep van Stichting AAP aan Omroep Flevoland. Volgens hem zijn de wasberen ontsnapt toen ze werden gehouden als huisdier. Ook komen de dieren naar Limburg vanuit het buitenland. 'Langzamerhand is de populatie uitgebreid, vooral omdat we niet op tijd hebben ingegrepen.' Het opvangen van de dieren is wat betreft Van Gennep een prima oplossing.'Het is geen hel voor wasberen om in gevangenschap te leven. Daar kunnen ze heel goed tegen.' Inmiddels zijn vijf wasberen met vangkooien gevangen. De dieren worden in het verblijf van AAP medisch gecheckt en eventueel ontwormd, zodat ze geen ziektes kunnen verspreiden. Dierentuinen Eerder dit jaar ving Stichting AAP ook al 46 wilde wasberen in Limburg. De stichting neemt de opvang van de dieren nu opnieuw op zich omdat er geen andere partijen zijn gevonden die bereid zijn om dat te doen. Volgens Van Gennep heeft dat waarschijnlijk te maken met vergunningen en de expertise om de dieren op te vangen. De gevangen wasberen worden uiteindelijk ondergebracht bij dierentuinen. In het verleden is er een aantal dieren naar dierentuin Wildlands in Emmen gegaan.
22/10 16u15  Transavia: komende dagen tien repatriëringsvluchten vanuit MarokkoLuchtvaartmaatschappij Transavia mag van de Marokkaanse autoriteiten de komende dagen tien repatriëringsvluchten uitvoeren om gestrande passagiers van Marokko naar Nederland te brengen, heeft Transavia bekendgemaakt. Gisteren werd al duidelijk dat Marokko toestemming geeft voor meerdere vluchten om gestrande Nederlanders terug te brengen. De Marokkaanse autoriteiten legden het vliegverkeer tussen Marokko en Nederland, Duitsland en het Verenigd Koninkrijk in de nacht van woensdag op donderdag stil vanwege de coronasituatie in de drie landen. Daardoor kwam een onbekend aantal Nederlanders vast te zitten in het Noord-Afrikaanse land. Tot en met vrijdag worden er tien vluchten uitgevoerd van Marokko naar Nederland door het luchtvaartbedrijf. Het gaat om zeven vluchten van Marrakesh naar Amsterdam, een vlucht van Casablanca naar Amsterdam, één van Nador naar Rotterdam en één van Tanger naar Rotterdam. De eerste vlucht vertrekt vanavond al. Bestaande vluchten Volgens Transavia gaat het vooral om vluchten die al gepland waren en is er een aantal nieuwe vluchten toegevoegd Op de vliegreizen die al gepland waren, stonden al passagiers geboekt. Zij kunnen gewoon met die vlucht mee. 'We roepen passagiers die wel zouden vliegen met Transavia, maar op een andere manier naar huis zijn gegaan op om via het servicecenter hun reis te annuleren', zegt het bedrijf. 'Op die manier komt er een plek vrij voor andere passagiers en voorkomen zij dat er lege plekken blijven in de vliegtuigen.' Transavia zegt dat op alle vluchten nog stoelen vrij zijn, maar waarschuwt ook dat de tien vluchten niet voldoende zullen zijn om iedereen terug naar huis te brengen. In deze periode van het jaar vliegt het bedrijf normaal gesproken zo'n 22 keer vanuit Nederland naar Marokko.
22/10 16u15  Muziekwereld over Haitink: 'Hij zette zijn onzekerheid om in grote daden''Met niemand te vergelijken', 'iemand die diepte bracht bij zijn optredens' en 'een visionair', De muziekwereld spreekt vol lof over de gisteren overleden dirigent Bernard Haitink, een van de grootste dirigenten die Nederland ooit heeft gehad. Haitink (92) werd bekend als dirigent van het Concertgebouworkest, maar begon zijn carrière in 1954 bij het Radio Filharmonisch Orkest. 'Het was een bijzondere man. Een man die je nooit zal vergeten als je hem een keer hebt ontmoet', vertelt Roland Kieft, directeur van het Radio Filharmonisch Orkest aan het NOS Radio 1 Journaal. 'Hij liep de studio binnen, knikte vriendelijk naar iedereen en fluisterde 'zoveel herinneringen'', vertelt Kieft over een van zijn ontmoetingen met hem. 'Het was een hele emotionele man.' Onzeker 'Buiten de bok (het podiumdeel waarop een dirigent plaatsneemt, red.) was hij onzeker', vertelt NPO Radio 4-presentator Hans Haffmans. Hij interviewde de dirigent meerdere malen en kende hem goed. 'Maar op de bok heeft hij zijn intrinsieke onzekerheid gesublimeerd. Hij zette het om tot grote daden.' Haitink dirigeerde vaak stukken van de componisten Gustav Mahler en Anton Bruckner. Hij hield daar vooral van omdat hun muziek stond voor de persoonlijkheid van de dirigent, meent Kieft. 'Bij de muziek van Mahler is het de wanhoop, maar ook de verlossing die erin zit. Bij Bruckner zit het in het visionaire van de muziek, dat had Haitink ook in zich.' Een terugblik op de carrière van Haitink: Zowel Haffmans als Kieft staat stil bij de successen die Haitink had met het Concertgebouworkest. Dat leidde hij tussen 1961 en 1988 als chef-dirigent. Maar ze benadrukken ook de moeilijke tijd die hij daar soms had en de strijd die hij voerde met de directie. Kieft: 'Hij was een jonge dertiger toen hij daar kwam, misschien was hij zelfs wel een klein beetje naïef. Hij wist nog niet helemaal hoe hij zich als chef-dirigent een houding moest geven. Hij heeft de nodige littekens opgelopen daar en die zijn nooit helemaal geheeld.' Haffmans: 'Hij moest het orkest echt overwinnen. Het orkest zei over hem: 'hij weet nog niets, maar hij is een echte dirigent'. Ze hebben zich echt door hem laten winnen, en die band is heel warm geworden.' Violist Henk Rubingh maakte Haitink lang mee bij het Concertgebouworkest. 'Je zou kunnen zeggen dat hij door zijn eenvoud tot de meest prachtige en diepgaande interpretaties kon komen. Je hebt dirigenten die zich ongelooflijk in het zweet staan te dirigeren, maar hij verstond - misschien ook doordat hij ouder werd - de kunst om met hele kalme en minutieuze gebaren voor elkaar te krijgen wat hij wilde. Het orkest hing aan zijn dirigeerstok.' Lastige patiënt Over Haitink werd vaak gezegd dat hij lastig kon zijn, erkent ook Kieft. 'Hij noemde zichzelf een lastige patiënt, dat wist hij ook van zichzelf. Hij was soms makkelijk uit balans te brengen. Maar zo werd hij eigenlijk niet gezien door de muzikanten.' Rubingh: 'Wat hem ook zo typeerde was dat hij ons zoveel mogelijk vertrouwen gaf. Mensen voelden zich heel erg gesteund en gewaardeerd.' Volgens Kieft kon hij vooral lastig zijn voor de mensen om het orkest heen, zoals de Concertgebouw-directie. Zo had hij ooit ruzie met toenmalig orkestdirecteur Piet Heuwekemeijer die wilde dat het Concertgebouworkest ook kamermuziek zou spelen in kleinere samenstellingen. Haitink was het daar niet mee eens. Hij trok uiteindelijk aan het langste eind en Heuwekemeijer nam ontslag. Stempel Het Concertgebouw laat in een korte reactie op Twitter weten te rouwen om hun 'geliefde dirigent'. 'Hij was een van de chefs die een hele lange periode aan ons verbonden is gebleven. En in die periode heeft hij een enorm stempel op ons orkest kunnen zetten', vertelt directeur David Bazen. 'Hij is van groot belang geweest voor onze speelcultuur en de ontwikkeling van ons repertoire.' Bazen roemt ook de band die Haitink had met het publiek. Hij laat weten dat de komende dagen wordt gekeken hoe op gepaste wijze aandacht aan het overlijden kan worden gegeven. Er zal in ieder geval een concert komen ter ere van hem. Na zijn succesvolle tijd bij het Concertgebouworkest, was Haitink onder meer dirigent in Londen en Chicago. Op latere leeftijd kwam hij tijdelijk terug bij het Radio Filharmonisch Orkest en het Chicago Symphony Orchestra 'Zijn laatste concerten met het orkest in 2018, vlak voor zijn 90ste verjaardag hadden een geweldige diepte en schoonheid die hij zo vaak liet zien tijdens zijn optredens', vertelt directeur Jeff Alexander. Het Royal Opera House in Londen, waar Haitink tussen 1987 en 2002 werkte, noemt hem 'een echte heer'. 'Zijn uitzonderlijke muzikaliteit, rustige autoriteit en diepe zorg en respect voor zijn medeartiesten inspireerden meer dan woorden kunnen uitdrukken.' 'Bijzondere man' Ook koning Willem-Alexander herdenkt de dirigent. 'Met bewondering en dankbaarheid herinneren wij ons Bernard Haitink. Zijn gedrevenheid en muzikale finesse zijn onvergetelijk. Als dirigent van het Koninklijk Concertgebouworkest en vele andere orkesten legde hij de ziel van Mahler, Bruckner, Beethoven en tal van andere componisten bloot.' Premier - en klassiekemuziekliefhebber - Mark Rutte is eveneens aangegrepen door de dood van de dirigent. Hij noemt hem 'een bijzondere man die geen grootse bewegingen nodig had om soeverein menig orkest tot grote hoogten te leiden'.
22/10 16u15  Stille tocht voor slachtoffer trambotsing, voorarrest verdachte verlengdVolgende week zaterdag is er in Den Haag een stille tocht voor de Poolse man die omkwam bij een tramaanrijding in de stad. Volgens het OM werd het slachtoffer geduwd. De stichting Samen Onze Solidariteit (SOS) stelt dat er in de Poolse gemeenschap 'zeer geschokt is gereageerd op het incident'. Met de stille tocht wil de stichting aangeven dat er met hen wordt meegevoeld. De stichting, die (arbeids)migranten uit Midden- en Oost-Europa helpt, zegt de laatste jaren een verandering te zien in de manier waarop er tegen de Poolse gemeenschap wordt aangekeken. 'Er is aan de ene kant waardering voor het harde werk, maar we zien ook discriminatie op de arbeidsmarkt, de woningmarkt en in het straatbeeld', zegt Hero Brinkman, secretaris van de stichting, tegen Omroep West. SOS wil tijdens de stille tocht daarom ook aandacht vragen voor het toenemende geweld op straat en andere problemen waar arbeidsmigranten mee te maken hebben, zoals het gebrek aan huisvesting. De overleden man bleek daar ook slachtoffer van te zijn; hij had geen vaste woon- of verblijfplaats. De route van de stille tocht is nog niet bekend. Maandag is er overleg met politie, gemeente en de Poolse ambassade. Voorarrest 15-jarige verlengd De 39-jarige man kwam maandagavond om het leven toen hij onder een tram terechtkwam in de Haagse wijk Ypenburg. Volgens het Openbaar Ministerie werd hij voor de tram geduwd door een 15-jarige jongen. De rechter-commissaris heeft vandaag besloten zijn voorarrest met 14 dagen te verlengen; hij wordt verdacht van doodslag. Volgens het OM moet de jongen zich bewust zijn geweest van de aankomende tram. 'Door het slachtoffer op dat moment te duwen, heeft de jongen willens en wetens het risico op het vallen en overlijden van de man aanvaard.' Twee andere verdachten zijn vrijgelaten, omdat het OM niet denkt dat ze betrokken zijn bij het duwen van de man. Wel kunnen ze nog worden gestraft omdat ze de plek van de aanrijding hebben verlaten zonder het slachtoffer te helpen.
22/10 15u15  3300 wapens ingeleverd bij landelijke actie tegen messen op straatBij de landelijke wapeninleveractie zijn vorige week 3300 steek-, slag- en vuurwapens naar de politie gebracht. Onder meer machetes, vlindermessen en zelfgemaakte steekwapens werden ingeleverd in de daarvoor bestemde tonnen op politiebureaus in het hele land. De actie was voornamelijk gericht op jongeren, om het aantal wapens op straat te verminderen. Het ministerie meldt dat er ruim 2000 messen en 200 andere steekwapens zijn afgestaan. Dat is bijna de helft meer dan vorig jaar door de politie in beslag werd genomen. Ook werden nu bijna 500 vuurwapens en 600 overige wapens zoals munitie, nepwapens en slag- en stootwapens ingeleverd. 'Drop je knife, doe wat met je life' De inleveractie is onderdeel van een campagne van het ministerie van Veiligheid en Justitie: 'Drop je knife, doe wat met je life', Een week lang konden wapens worden afgestaan zonder dat de eigenaar er straf voor kreeg. Het aantal jongeren van 12 tot en met 17 jaar dat verdacht wordt van fatale en zware geweldsmisdrijven is de afgelopen jaren gestegen. De campagne is bedoeld om jongeren duidelijk te maken dat het niet normaal en gevaarlijk is om met een wapen de straat op te gaan.
22/10 15u15  Problemen na hack bij VDL nog niet opgelost, merken ook klantenDe problemen bij industrieconcern VDL Groep zijn nog niet voorbij. Begin deze maand werd het concern geraakt door een digitale aanval. Alle 105 bedrijven die onder het concern vallen, ook in Azië en Amerika, werden erdoor geraakt. Inmiddels draait wel VDL Nedcar weer, het onderdeel dat in Nederland voertuigen maakt in opdracht van BMW. Hoeveel van de 105 bedrijven nu nog last hebben van de aanval en in hoeverre de productie daardoor terugloopt, is onduidelijk. 'Alle bedrijven zijn op een andere manier geraakt, daar kan ik geen uitspraak over doen', zegt een woordvoerder. Over de aard van de aanval bij VDL is nog altijd niks bekendgemaakt. Er wordt rekening mee gehouden dat het gaat om een aanval met gijzelsoftware. Minder leveranties Het bedrijf is toeleverancier van onder andere Philips en ASML. Die bedrijven merken de problemen bij VDL, schrijft het Eindhovens Dagblad. Chipmachinemaker ASML, een grote klant, zei woensdag bij de presentatie van de kwartaalcijfers dat het bedrijf last heeft van vertraging bij toeleveranciers. Die vertraging speelt door de hele keten, en een onderdeel daarvan is de situatie bij VDL, bevestigt een woordvoerder aan de NOS. Volgens haar leidt de hack bij VDL niet tot problemen in de bedrijfsvoering van ASML. Philips heeft nog niet inhoudelijk op de vragen van de NOS gereageerd.
22/10 15u15  Duitse machinist overlijdt alsnog door vallende tak in noodweerEen 50-jarige machinist is in Duitsland alsnog overleden als gevolg van een vallende tak tijdens het noodweer dat gisteren door Europa raasde. De machinist had zijn trein stilgezet in de buurt van Templin, ten noorden van Berlijn. Daar hielp hij een collega met het opruimen van takken die op het spoor terecht waren gekomen, meldt de politie. Hij werd daarbij geraakt door een vallende tak en raakte zwaargewond. De man overleed vandaag in het ziekenhuis. Het noodweer leidde ook in andere landen tot doden en hinder. In Polen kwamen vier mensen om het leven en in Frankrijk en België raakten gebouwen beschadigd. Ook Nederland had te maken met zware windstoten. Daardoor waren veel vluchten op Schiphol geannuleerd of vertraagd en was het treinverkeer vooral in de ochtend ontregeld. Windhozen Er kwamen eveneens meerdere windhozen voor. De meeste schade werd aangericht in een woonwijk in Barendrecht. Vier mensen raakten gewond, van wie er een naar het ziekenhuis moest. Op een camping in Zelhem beschadigde een windhoos bomen, caravans en chalets.
22/10 15u15  Brabantse fabrikant elektrische bussen 1,4 miljard waard na beursgangHet Brabantse bedrijf Ebusco, fabrikant van elektrische bussen, heeft zo'n 300 miljoen euro opgehaald met zijn beursgang. Het bedrijf, dat nu nog het meeste geld verdient in de Benelux, wil dit kapitaal gebruiken voor internationale groei. De aandelen waren populair: de inschrijving van beleggers was 'sterk overtekend', meldt Ebusco. Bijna een kwart van het bedrijf, 22,5 procent van het totale aandelenkapitaal, kwam beschikbaar voor beleggers. Zij betaalden 23 euro per aandeel. Door een koersstijging na opening van de beurs is de waarde van het bedrijf nu zo'n 1,4 miljard euro. Emissieloos stadsvervoer Sinds 2012 maakt Ebusco elektrische stads- en streekbussen en de bijbehorende infrastructuur zoals oplaadsystemen. Op dit moment rijden er 346 bussen van het bedrijf in zeven Europese landen. Zo kun je in Amsterdam, maar ook in het Duitse Frankfurt en München meerijden met een elektrische bus van het bedrijf. Onder meer de Nederlandse vervoerders Connexxion en QBuzz, het Belgische Multiobus, en Transdev uit Frankrijk zijn klanten van de fabrikant. Het nieuwste model van het bedrijf is een bus die op een volle accu tot 575 kilometer kan rijden. Daardoor zouden vervoerders deze bussen enkel 's nachts op hoeven te laden. Het bedrijf verwacht dat deze bussen zo'n 25 jaar meegaan. Internationale groei Met de beursgang is er geld opgehaald voor wat oprichter en algemeen directeur Peter Bijvelds een 'nieuwe fase' noemt. 'Met de steun van onze nieuwe en bestaande aandeelhouders gaan we ons richten op internationale groei.' Op de website zegt het bedrijf dat 'het momentum voor elektrificatie van bussen wereldwijd toeneemt'. De beursgang moet Ebusco helpen daarvan te profiteren. Volgende week opent koning Willem-Alexander een nieuwe productiehal van het bedrijf. Voor een eerder model liet het bedrijf de bussen in China in elkaar zetten, nadat de verschillende onderdelen in Nederland gemaakt werden. Het is de bedoeling dat de productie van het nieuwste model helemaal in Nederland gedaan wordt. In de nieuwe fabriek in Deurne wil het bedrijf volgend jaar 500 bussen maken van lichtgewicht materiaal.
22/10 15u15  Zestien doden na explosie in Russische explosievenfabriekBij een explosie in een hal van een explosievenfabriek in Rusland zijn zestien mensen om het leven gekomen. Volgens lokale media gebeurde het ongeluk in de fabriekshal toen werknemers aan het begin van hun dienst de machines wilden aanzetten. De fabriek ligt in de buurt van de stad Rjasan, zo'n 200 kilometer ten zuidoosten van Moskou. Na de ontploffing ontstond een brand. 170 reddingswerkers zijn in het gebied ingezet, meldt het Russische ministerie voor Noodsituaties. Een woordvoerder meldt dat de explosie ontstond door een 'inbreuk in het technologische proces', maar verder worden geen details gegeven. Volgens de autoriteiten lopen omwonenden geen gevaar. Op beelden is te zien dat er weinig van de fabriekshal meer over is:
22/10 15u15  Experts over fataal filmincident Baldwin: 'tragisch' en 'onbegrijpelijk'Er zijn nog veel vraagtekens rond het wapenincident op de set van de Amerikaanse film Rust, waarbij de 42-jarige cameraregisseur Halyna Hutchins werd doodgeschoten door de 63-jarige Alec Baldwin, een van de hoofdrolspelers en producent van de western. Regisseur Joel Souza (48) raakte gewond, naar verluidt aan zijn sleutelbeen. Onduidelijk is of het vuurwapen was geladen met kogels in plaats van losse flodders of dat er bijvoorbeeld iets vastzat in de loop van het wapen. Ook voor Nederlandse experts op het gebied van het gebruik van wapens in films is het gissen naar wat er is misgegaan. 'Ik begrijp niet hoe dit heeft kunnen gebeuren', reageert filmregisseur Martin Koolhoven, onder meer bekend van de films Brimstone en Oorlogswinter. 'In dit geval is niet alleen de cameraregisseur geraakt, maar ook de regisseur. Onbegrijpelijk.' De filmset van Rust: Koolhoven wijst op de strenge protocollen die gelden op filmsets, zeker bij het gebruik van wapens. 'Op een set lopen soms wel veertig of vijftig mensen rond, en één iemand is verantwoordelijk voor de wapens, zelfs als die niet eens gebruikt worden. De regisseur is daar niet verantwoordelijk voor, dat wordt juist bij hem weggehaald.' In 1993 ging het al eens mis met een vuurwapen bij de opnames op een Amerikaanse filmset. Acteur Brandon Lee, de zoon van Bruce Lee, werd toen doodgeschoten op de set van The Crow. Het vuurwapen bleek geladen met een kogel, terwijl er losse flodders in hadden moeten zitten. 'Na dat incident zijn de protocollen nog eens extra aangescherpt', zegt Koolhoven. 'Als er met losse flodders wordt geschoten, dan blijven die in het wapen. Dat gebeurt met de hoogste mate van zorgvuldigheid. Normaal gesproken wordt er voor de zekerheid een keer gevuurd voordat de scène begint.' Koolhoven kan zich in Nederland geen voorval herinneren dat ook maar in de buurt komt van wat er is gebeurd op de filmset van Rust. 'Dit is zoiets absurds, dat is nog nooit gebeurd in Nederland. Er gaat weleens wat mis op een set, en iemand heeft weleens een ongeluk gehad na het draaien, maar dat is totaal onvergelijkbaar.' Ook Arthur van Oest kan zich geen dergelijk voorval herinneren op een Nederlandse filmset. Hij is expert op het gebied van special effects voor films, tv en theater en zit al meer dan vijftig jaar in het vak. Zijn bedrijf werkte mee aan films als Indiana Jones, Michiel de Ruyter en Dunkirk. Van mitrailleurs en automatische wapens tot snipers en handgranaten; Van Oest heeft ermee gewerkt. De expert is geschrokken door het nieuws, maar hij is ook kritisch. 'Het is natuurlijk heel tragisch, maar ik dacht ook meteen: heel onprofessioneel. Als wij wapens verhuren en er wordt mee geschoten in een film, dan zijn we er altijd zelf bij. Als er iets misgaat met een wapen, kijkt iedereen naar ons. Meestal wil een acteur ook oefenen met een wapen om zo te wennen aan de terugslag en het geluid. Daar helpen we bij.' Als een wapen alleen wordt gebruikt om bijvoorbeeld mee te dreigen in een filmscène, dan hoeft het bedrijf van Van Oest niet op de set aanwezig te zijn. Toch gelden ook in dat geval strenge regels. 'We kunnen de wapens alleen meegeven na het tekenen van een formulier en de mensen die ze gebruiken, worden gescreend door de politie. Dat formulier is voor ons een vrijwaringsbewijs.' Mooi effect Volgens Van Oest zou een incident zoals op de set van Rust niet eens kúnnen gebeuren met de wapens die hij verhuurt. 'We hebben ervoor gezorgd dat met onze wapens alleen losse flodders kunnen worden afgevuurd. In bijvoorbeeld 14 de musical, over Johan Cruijff, zit een scène waarin een kalasjnikov voorkomt. Daar kunnen alleen losse flodders uit komen. Die zorgen voor een mooi visueel effect, omdat er een flits uit de loop van het wapen komt waardoor het lijkt alsof er echt wordt geschoten. En de knal blijft hetzelfde.' Bovendien zijn er in Nederland maar een paar bedrijven die wapens mogen verhuren voor filmscènes. 'Dat is goed controleerbaar. Je vergunning wordt meteen ingetrokken als er iets fout gaat. In Amerika heb je heel veel bedrijven die wapens mogen verhuren en de wapenwet is natuurlijk ook heel anders dan hier. Ik weet niet of er in Amerika in sommige gevallen echte wapens mogen worden gebruikt op een set.'
22/10 14u15  Brabantse fabrikant elektrische bussen 1,3 miljard waard na beursgangHet Brabantse bedrijf Ebusco, fabrikant van elektrische bussen, heeft zo'n 300 miljoen euro opgehaald met zijn beursgang. Het bedrijf, dat nu nog het meeste geld verdient in de Benelux, wil dit kapitaal gebruiken voor internationale groei. De aandelen waren populair: de inschrijving van beleggers was 'sterk overtekend', meldt Ebusco. Bijna een kwart van het bedrijf, 22,5 procent van het totale aandelenkapitaal, kwam beschikbaar voor beleggers. Zij betaalden 23 euro per aandeel. Door een koersstijging na opening van de beurs is de waarde van het bedrijf nu zo'n 1,3 miljard euro. Emissieloos stadsvervoer Sinds 2012 maakt Ebusco elektrische stads- en streekbussen en de bijbehorende infrastructuur zoals oplaadsystemen. Op dit moment rijden er 346 bussen van het bedrijf in zeven Europese landen. Zo kun je in Amsterdam, maar ook in het Duitse Frankfurt en München meerijden met een elektrische bus van het bedrijf. Onder meer de Nederlandse vervoerders Connexxion en QBuzz, het Belgische Multiobus, en Transdev uit Frankrijk zijn klanten van de fabrikant. Het nieuwste model van het bedrijf is een bus die op een volle accu tot 575 kilometer kan rijden. Daardoor zouden vervoerders deze bussen enkel 's nachts op hoeven te laden. Het bedrijf verwacht dat deze bussen zo'n 25 jaar meegaan. Internationale groei Met de beursgang is er geld opgehaald voor wat oprichter en algemeen directeur Peter Bijvelds een 'nieuwe fase' noemt. 'Met de steun van onze nieuwe en bestaande aandeelhouders gaan we ons richten op internationale groei.' Op de website zegt het bedrijf dat 'het momentum voor elektrificatie van bussen wereldwijd toeneemt'. De beursgang moet Ebusco helpen daarvan te profiteren. Volgende week opent koning Willem-Alexander een nieuwe productiehal van het bedrijf. Voor een eerder model liet het bedrijf de bussen in China in elkaar zetten, nadat de verschillende onderdelen in Nederland gemaakt werden. Het is de bedoeling dat de productie van het nieuwste model helemaal in Nederland gedaan wordt. In de nieuwe fabriek in Deurne wil het bedrijf volgend jaar 500 bussen maken van lichtgewicht materiaal.
22/10 13u15  Toeristen omgekomen door bendegeweld Mexico, Nederlandse gewondBij een schietpartij in een café-restaurant in Mexico zijn twee toeristen om het leven gekomen. Drie toeristen raakten gewond, onder wie een 21-jarige Nederlandse. Het is niet bekend hoe zij eraan toe is. Het incident gebeurde 's avonds laat in restaurant La Malquerida in het centrum van Tulum Pueblo, zo'n 130 kilometer ten zuiden van de populaire badplaats Cancún. Volgens lokale media zijn de toeristen het slachtoffer geworden van een aanval op iemand die het restaurant in was gevlucht. Schutters van een drugsbende zouden deze 24-jarige man hebben achtervolgd op motoren, waarna hij het restaurant in rende. De schutters schoten daarop om zich heen en raakten daarbij ook toeristen. Bendegeweld Een 25-jarige vrouw uit India overleed ter plekke, een 35-jarige Duitse overleed later in het ziekenhuis. Behalve de Nederlandse vrouw raakten nog twee Duitse toeristen van 26 en 35 jaar gewond. Het beoogde slachtoffer werd in zijn been geraakt. Een van de bendeleden raakte ook gewond en kon door de politie worden ingerekend. De burgemeester van Tulum heeft op Twitter zijn medeleven geuit aan de nabestaanden. Hij zegt dat hij de politie de opdracht heeft gegeven mee te werken aan het onderzoek van het Openbaar Ministerie naar wat er zich heeft afgespeeld. Geweld door drugsbendes vormt een groot probleem voor Mexico. Geregeld zijn burgers en toeristen onbedoeld het slachtoffer van de gewelddadige afrekeningen. De bendes persen daarnaast bedrijven af en eisen een deel van de opbrengst van winkeliers op.
22/10 13u15  Zeer zeldzame 'penisplant' na 25 jaar weer in bloeiBijna een kwarteeuw heeft het geduurd, maar het is de Hortus Botanicus in Leiden weer gelukt om een 'penisplant' tot bloei te laten komen. 'Het is pas de derde keer dat de plant in Europa tot bloei komt', zegt een uitgelaten kas-chef Rogier van Vugt tegen Omroep West. 'Deze plant is echt zeldzaam.' Een promovendus lukte het in 1997 om de Amorphophallus decus-silvae, zoals de plant officieel heet, in de botanische tuin te laten bloeien. Aan het einde van zijn onderzoek nam hij de planten mee. Zes jaar geleden kwam een enthousiaste vrijwilliger die veel kennis heeft van de soort met een nieuwe plant. Hoewel de vrijwilliger een warme, vochtige omgeving voor de plant creëerde en hem bemestte met een speciaal mengsel, was het lang spannend of de plant echt tot bloei zou komen. De planten maken eerst een knol onder de grond en als die groot genoeg is, dan begint de plant met voortplanten. Na zes jaar wachten liet de penisplant in september een bloemknop zien, het teken dat de plant weer tot bloei komt. 'Het stinkt enorm' De plant is zo'n twee meter hoog en stinkt volgens een verslaggever van Omroep West enorm. 'Een soort lijkenlucht, die ervoor zorgt dat de plant vliegen aantrekt.' Naast vliegen trekt de plant ook veel bezoekers. De botanische tuin heeft op dit moment een derde meer bezoekers dan in 2019 in dezelfde periode. 'Het is voor ons allemaal harstikke leuk dat de plant zoveel aandacht krijgt. Het is heel bijzonder', zegt een woordvoerder van Hortus botanicus. 'Het formaat en de naam triggeren mensen om te komen kijken', zegt Van Vugt. 'Het is een donkere, vleeskleurige bloem met een schuimachtige kegel. Zo komt hij ook aan zijn naam.' Toch lijkt hij volgens kas-chef niet sprekend op een penis. 'Maar met een beetje fantasie zie je inderdaad een penis in de plant.' Daarnaast is de vertaling van Amorphophallus 'vormloze penis'. In de natuur komt de plant alleen in West-Java voor. Ook daar is de plant zeldzaam en bedreigd. De plant bloeit in ieder geval twee dagen, maar volgens de botanische tuin is het een onvoorspelbare plant. Medewerkers van de tuin hopen daarom dat de plant drie of vier dagen blijft bloeien.
22/10 13u15  Zeker vijftien doden bij explosie in Russische explosievenfabriekBij een explosie in een hal van een explosievenfabriek in Rusland zijn zeker vijftien mensen om het leven gekomen. Volgens lokale media gebeurde het ongeluk in de fabriekshal toen werknemers aan het begin van hun dienst de machines wilden aanzetten. De fabriek ligt in de buurt van de stad Rjasan, zo'n 200 kilometer ten zuidoosten van Moskou. Na de ontploffing ontstond een brand. 170 reddingswerkers zijn in het gebied ingezet, meldt het Russische ministerie voor Noodsituaties. Een woordvoerder meldt dat de explosie ontstond door een 'inbreuk in het technologische proces', maar verder worden geen details gegeven. Volgens de autoriteiten lopen omwonenden geen gevaar. Op beelden is te zien dat er weinig van de fabriekshal meer over is:
22/10 13u15  Evergrande betaalt net op tijd achterstallige rentebetalingHet Chinese vastgoedconcern Evergrande heeft net op tijd een achterstallige rentebetaling van ongeveer 71,7 miljoen euro afgelost, melden Chinese staatsmedia. Daardoor wordt Evergrande niet officieel als wanbetaler bestempeld en hoeft het bedrijf niet failliet te worden verklaard. Het vastgoedconcern kampt wel nog steeds met een torenhoge schuld. Het deel dat nu is afgelost, was een renteschuld op een buitenlandse obligatie. Die moest eigenlijk 23 september worden betaald. Toen dat niet gebeurde, ging een periode van 30 dagen respijt in. De deadline daarvan was dus dit weekend. De problemen zijn verre van voorbij. Er komen nieuwe deadlines aan voor verdere betalingen. Evergrande hangt daarom nog altijd een mogelijk faillissement boven het hoofd. De totale schuldenlast van het bedrijf is ruim 260 miljard euro. Overname afgeketst Evergrande is de op een na grootste projectontwikkelaar in China. Het bedrijf is zo groot geworden door maar te blijven lenen. Niet alleen bij banken, maar ook bij bouwbedrijven heeft de ontwikkelaar nog veel onbetaalde rekeningen openstaan. Gisteren verloor Evergrande op de beurs in Hongkong nog 12,5 procent aan waarde toen bleek dat een geplande overname van een bedrijfsonderdeel niet doorging. Na de langverwachte rentebetaling ging het aandeel weer omhoog. Evergrande won 3,5 procent en hielp de beursindex in Hongkong aan een tussentijdse winst van 0,1 procent.
22/10 12u15  Een van de twee laatste noordelijke witte neushoorns teruggetrokken uit fokprogrammaEen van de twee laatste noordelijke witte neushoorns is teruggetrokken uit het fokprogramma dat de soort van uitsterven moet redden. Wetenschappers hebben besloten om niet langer eicellen te oogsten van de 32-jarige Najin, na een 'ethische risicobeoordeling' waarin rekening werd gehouden met haar leeftijd, gezondheid en andere factoren. De andere nog levende witte neushoorn is Najins 21-jarige dochter Fatu. Zij kan geen zwangerschap voldragen door een aandoening aan haar baarmoeder. Het laatste mannetje van de soort stierf in 2018, maar zijn sperma is verzameld en wordt gebruikt om eicellen te bevruchten. Embryo's Sinds 2019 zijn er tachtig eicellen weggenomen van Najin en Faty. Daarvan zijn tot nu toe twaalf embryo's gemaakt met het sperma van twee overleden mannetjes. Wetenschappers hopen die embryo's te implanteren in speciaal daarvoor geselecteerde draagmoeders uit een populatie van zuidelijke witte neushoorns. 'Een dier terugtrekken uit een natuurbeschermingsprogramma vanwege dierenwelzijnsoverwegingen, is meestal geen kwestie om lang over na te denken. Maar wanneer dat ene dier 50 procent van de totale populatie uitmaakt, dan overweeg je die beslissing meerdere keren', zei dierenarts Frank Görlitz van het bedrijf BioRescue, het wetenschappelijk bedrijf dat het onderzoek leidt. Naast haar hoge leeftijd, toonde de echografie verschillende kleine tumoren op Najins baarmoeder en een cyste op haar eierstok. Ze blijft wel deel uitmaken van het programma. Volgens BioRescue kunnen haar weefselmonsters nuttig zijn voor stamcelonderzoek, en hopen ze dat 'ze haar sociale kennis en gedrag kan overdragen aan toekomstige nakomelingen', mochten die er komen via het inbrengen van embryo's in andere neushoornvrouwtjes. De noordelijke witte neushoorn is bijna uitgestorven, onder meer door stroperij en het verlies van leefgebied. Najin kwam ter wereld in een Tsjechische dierentuin, maar werd later ondergebracht in een reservaat in Kenia. Daar wordt ze voortdurend door bewakers in het oog gehouden om haar tegen stropers te beschermen. Op de twee vrouwtjes na zijn alle witte neushoorns nu van de zuidelijke ondersoort: zo'n 20.400 in totaal. De witte neushoorn is de meest voorkomende van alle vijf neushoornsoorten. Ook als de noordelijke ondersoort verdwijnt, blijven er dus nog relatief veel witte neushoorns over. De wetenschappers hopen een kudde van tien tot vijftien dieren te kunnen creëren in hun natuurlijke leefomgeving in Afrika. Ze verwachten dat, als alles goed gaat, het eerste kalf over drie jaar het levenslicht ziet.
22/10 12u15  Experts over fataal incident op filmset Baldwin: 'Tragisch, maar ook onprofessioneel'Er zijn nog veel vraagtekens rond het incident op de set van de Amerikaanse film Rust, waarbij de 42-jarige cameraregisseur Halyna Hutchins werd doodgeschoten door de 63-jarige Alec Baldwin, een van de hoofdrolspelers en producent van de western. Regisseur Joel Souza (48) raakte gewond, naar verluidt aan zijn sleutelbeen. Onduidelijk is of het vuurwapen was geladen met kogels in plaats van losse flodders, of dat er bijvoorbeeld iets vastzat in de loop van het wapen. Ook voor Nederlandse experts op het gebied van het gebruik van wapens in films is het gissen naar wat er is misgegaan. 'Ik begrijp niet hoe dit heeft kunnen gebeuren', reageert filmregisseur Martin Koolhoven, onder meer bekend van de western Brimstone en Oorlogswinter. 'In dit geval is niet alleen de cameraregisseur geraakt, maar ook de regisseur. Onbegrijpelijk.' De filmset van Rust: Koolhoven wijst op de strenge protocollen die gelden op filmsets, zeker bij het gebruik van wapens. 'Op een set lopen soms wel veertig of vijftig mensen rond, en één iemand is verantwoordelijk voor de wapens, zelfs als die niet eens gebruikt worden. De regisseur is daar niet verantwoordelijk voor, dat wordt juist bij hem weggehaald.' In 1993 ging het al eens mis met een vuurwapen bij de opnames op een Amerikaanse filmset. Acteur Brandon Lee, de zoon van Bruce Lee, werd toen doodgeschoten op de set van The Crow. Het vuurwapen bleek geladen met een kogel, terwijl er losse flodders in hadden moeten zitten. 'Na dat incident zijn de protocollen nog eens extra aangescherpt', zegt Koolhoven. 'Als er met losse flodders wordt geschoten, dan blijven die in het wapen. Dat gebeurt met de hoogste mate van zorgvuldigheid. Normaal gesproken wordt er voor de zekerheid een keer gevuurd voordat de scène begint.' Koolhoven kan zich in Nederland geen voorval herinneren dat ook maar in de buurt komt van wat er is gebeurd op de filmset van Rust. 'Dit is zoiets absurds, dat is nog nooit gebeurd in Nederland. Er gaat weleens wat mis op een set, en iemand heeft weleens een ongeluk gehad na het draaien, maar dat is totaal onvergelijkbaar.' Ook Arthur van Oest kan zich geen dergelijk voorval herinneren op een Nederlandse filmset. Hij is expert op het gebied van special effects voor films, tv en theater en zit al meer dan vijftig jaar in het vak. Zijn bedrijf werkte mee aan films als Indiana Jones, Michiel de Ruyter en Dunkirk. Van mitrailleurs en automatische wapens tot snipers en handgranaten; Van Oest heeft ermee gewerkt. De expert is geschrokken door het nieuws, maar hij is ook kritisch. 'Het is natuurlijk heel tragisch, maar ik dacht ook meteen: heel onprofessioneel. Als wij wapens verhuren en er wordt mee geschoten in een film, dan zijn we er altijd zelf bij. Als er iets misgaat met een wapen, kijkt iedereen naar ons. Meestal wil een acteur ook oefenen met een wapen om zo te wennen aan de terugslag en het geluid. Daar helpen we bij.' Als een wapen alleen wordt gebruikt om bijvoorbeeld mee te dreigen in een filmscène, dan hoeft het bedrijf van Van Oest niet op de set aanwezig te zijn. Toch gelden ook in dat geval strenge regels. 'We kunnen de wapens alleen meegeven na het tekenen van een formulier en de mensen die ze gebruiken, worden gescreend door de politie. Dat formulier is voor ons een vrijwaringsbewijs.' Mooi effect Volgens Van Oest zou een incident zoals op de set van Rust niet eens kúnnen gebeuren met de wapens die hij verhuurt. 'We hebben ervoor gezorgd dat met onze wapens alleen losse flodders kunnen worden afgevuurd. In bijvoorbeeld 14 de musical, over Johan Cruijff, zit een scène waarin een kalasjnikov voorkomt. Daar kunnen alleen losse flodders uit komen. Die zorgen voor een mooi visueel effect, omdat er een flits uit de loop van het wapen komt waardoor het lijkt alsof er echt wordt geschoten. En de knal blijft hetzelfde.' Bovendien zijn er in Nederland maar een paar bedrijven die wapens mogen verhuren voor filmscènes. 'Dat is goed controleerbaar. Je vergunning wordt meteen ingetrokken als er iets fout gaat. In Amerika heb je heel veel bedrijven die wapens mogen verhuren en de wapenwet is natuurlijk ook heel anders dan hier. Ik weet niet of er in Amerika in sommige gevallen echte wapens mogen worden gebruikt op een set.'
22/10 12u15  Muziekwereld herdenkt Haitink: 'Hij zette zijn onzekerheid om in grote daden''Met niemand te vergelijken', 'iemand die diepte bracht bij zijn optredens' en 'een visionair', De muziekwereld spreekt vol lof over de gisteren overleden dirigent Bernard Haitink, een van de grootste dirigenten die Nederland ooit heeft gehad. Haitink (92) werd bekend als dirigent van het Concertgebouworkest, maar begon zijn carrière in 1954 bij het Radio Filharmonisch Orkest. 'Het was een bijzondere man. Een man die je nooit zal vergeten als je hem een keer hebt ontmoet', vertelt Roland Kieft, directeur van het Radio Filharmonisch Orkest aan het NPO Radio 1 Journaal. 'Hij liep de studio binnen, knikte vriendelijk naar iedereen en fluisterde 'zoveel herinneringen'', vertelt Kieft over een van zijn ontmoetingen met hem. 'Het was een hele emotionele man.' Onzeker 'Buiten de bok (het podiumdeel waarop een dirigent plaatsneemt, red.) was hij onzeker', vertelt NPO 4-presentator Hans Haffmans. Hij interviewde de dirigent meerdere malen en kende hem goed. 'Maar op de bok heeft hij zijn intrinsieke onzekerheid gesublimeerd. Hij zette het om tot grote daden.' Haitink dirigeerde vaak stukken van de componisten Gustav Mahler en Anton Bruckner. Hij hield daar vooral van omdat hun muziek stond voor de persoonlijkheid van de dirigent, meent Kieft. 'Bij de muziek van Mahler is het de wanhoop, maar ook de verlossing die erin zit. Bij Bruckner zit het in het visionaire van de muziek, dat had Haitink ook in zich.' Een terugblik op de carrière van Haitink: Zowel Haffmans als Kieft staat stil bij de successen die Haitink had met het Concertgebouworkest. Dat leidde hij tussen 1961 en 1988 als chef-dirigent. Maar ze benadrukken ook de moeilijke tijd die hij daar soms had en de strijd die hij voerde met de directie. Kieft: 'Hij was een jonge dertiger toen hij daar kwam, misschien was hij zelfs wel een klein beetje naïef. Hij wist nog niet helemaal hoe hij zich als chef-dirigent een houding moest geven. Hij heeft de nodige littekens opgelopen daar en die zijn nooit helemaal geheeld.' Haffmans: 'Hij moest het orkest echt overwinnen. Het orkest zei over hem: 'hij weet nog niets, maar hij is een echte dirigent'. Ze hebben zich echt door hem laten winnen, en die band is heel warm geworden.' Violist Henk Rubingh maakte Haitink lang mee bij het Concertgebouworkest. 'Je zou kunnen zeggen dat hij door zijn eenvoud tot de meest prachtige en diepgaande interpretaties kon komen. Je hebt dirigenten die zich ongelooflijk in het zweet staan te dirigeren, maar hij verstond - misschien ook doordat hij ouder werd - de kunst om met hele kalme en minutieuze gebaren voor elkaar te krijgen wat hij wilde. Het orkest hing aan zijn dirigeerstok.' Lastige patiënt Over Haitink werd vaak gezegd dat hij lastig kon zijn, erkent ook Kieft. 'Hij noemde zichzelf een lastige patiënt, dat wist hij ook van zichzelf. Hij was soms makkelijk uit balans te brengen. Maar zo werd hij eigenlijk niet gezien door de muzikanten.' Rubingh: 'Wat hem ook zo typeerde was dat hij ons zoveel mogelijk vertrouwen gaf. Mensen voelden zich heel erg gesteund en gewaardeerd.' Volgens Kieft kon hij vooral lastig zijn voor de mensen om het orkest heen, zoals de Concertgebouw-directie. Zo had hij ooit ruzie met toenmalig orkestdirecteur Piet Heuwekemeijer die wilde dat het Concertgebouworkest ook kamermuziek zou spelen in kleinere samenstellingen. Haitink was het daar niet mee eens. Hij trok uiteindelijk aan het langste eind en Heuwekemeijer nam ontslag. Stempel Het Concertgebouw laat in een korte reactie op Twitter weten te rouwen om hun 'geliefde dirigent'. 'Hij was een van de chefs die een hele lange periode aan ons verbonden is gebleven. En in die periode heeft hij een enorm stempel op ons orkest kunnen zetten', vertelt directeur David Bazen. 'Hij is van groot belang geweest voor onze speelcultuur en de ontwikkeling van ons repertoire.' Bazen roemt ook de band die Haitink had met het publiek. Hij laat weten dat de komende dagen wordt gekeken hoe op gepaste wijze aandacht aan het overlijden kan worden gegeven. Er zal in ieder geval een concert komen ter ere van hem. Na zijn succesvolle tijd bij het Concertgebouworkest, was Haitink onder meer dirigent in Londen en Chicago. Op latere leeftijd kwam hij tijdelijk terug bij het Radio Filharmonisch Orkest en het Chicago Symphony Orchestra 'Zijn laatste concerten met het orkest in 2018, vlak voor zijn 90ste verjaardag hadden een geweldige diepte en schoonheid die hij zo vaak liet zien tijdens zijn optredens', vertelt directeur Jeff Alexander. Ook koning Willem-Alexander herdenkt de dirigent. 'Met bewondering en dankbaarheid herinneren wij ons Bernard Haitink. Zijn gedrevenheid en muzikale finesse zijn onvergetelijk. Als dirigent van het Koninklijk Concertgebouworkest en vele andere orkesten legde hij de ziel van Mahler, Bruckner, Beethoven en tal van andere componisten bloot.'
22/10 12u15  Sterrenkundestudent krijgt tien voor scriptie: 'Media-aandacht licht overdreven'Arend Moerman, student sterrenkunde uit Leiden, heeft een tien gekregen voor zijn masterscriptie waarin hij de interactie tussen drie zwarte gaten simuleerde. Het komt gemiddeld een keer in de tien jaar voor dat een student sterrenkunde een tien haalt. Ook werden de resultaten gepubliceerd in het vooraanstaande vakblad Physical Review D. Zelf noemt hij de aandacht afgelopen dagen 'licht overdreven'. Maar dat de resultaten van een masterscriptie worden gepubliceerd, is uitzonderlijk. 'Dat gebeurt niet vaak', zegt ook zijn scriptiebegeleider en hoogleraar numerieke sterdynamica Simon Portegies Zwart in het radioprogramma Met het Oog op Morgen. 'Ik dacht wel dat ik een voldoende zou krijgen, maar een tien, dat niet.' Moerman is negen maanden bezig geweest met zijn onderzoek. Om de interacties tussen drie hemellichamen als sterren, planeten of zwarte gaten te voorspellen, programmeerde hij een code die voor een korte tijdsspanne uitrekent wat er gebeurt, om vervolgens die uitkomst weer te gebruiken om de volgende tijdsspanne uit te rekenen. Een soortgelijke manier wordt ook gebruikt om weersvoorspellingen te doen. Toevoeging relativiteitstheorie 'We zaten met een probleem waarbij de drie zwarte gaten om elkaar heen bewegen, maar niet interacteren volgens de theorie van Newton, maar volgens de relativiteitstheorie van Einstein', vertelt Portegies Zwart. 'Dat was het moment dat Arend mijn kamer binnenkwam en vroeg of ik misschien een opdracht voor hem had waarbij hij kon programmeren, en hij ging er als een dolle hond mee aan de slag.' Een maand later kwam Moerman terug bij Portegies Zwart. Niet alleen had hij de codetaal geleerd, maar ook had hij een manier gevonden om het relativiteitscomponent toe te voegen in de code, waardoor de simulatie nauwkeuriger werd. De relativiteitstheorie speelt juist bij zware objecten zoals zwarte gaten een grote rol. Omslagpunt Zo ontstond de mogelijkheid om te onderzoeken hoe bijvoorbeeld zwarte gaten van verschillende massa's zich tot elkaar gedragen. 'Doorgaans schieten twee van de drie gaten weg, die twee vormen een paar. Dit hebben we gesimuleerd met steeds zwaardere massa's, en bij tien miljoen zonmassa begonnen die twee samen te smelten in plaats van elkaar af stoten', vertelt Moerman. Zelf had hij nog niet door dat hij iets nieuws had ontdekt. 'Ik zat zo vastgekleefd aan mijn scherm.' Na het zien van deze resultaten zei Portegies Zwart: 'Dit moeten we publiceren.' Het werk van Moerman geeft volgens hem meer inzicht in een omslagpunt in de dynamica waarop lichtere gaten elkaar wegschieten en samensmelten tot heel grote zwarte gaten. 'Ik kon eigenlijk niet anders dan een tien geven', meent Portegies Zwart. Zolang het geen kantoorbaan is Naar aanleiding van het onderzoek en de media-aandacht die daarop volgde, werd Moerman al meerdere keren benaderd door recruiters. Maar hij ziet zichzelf niet werken voor een baas in een 'cubicle-kantoor'. 'Doen wat ik nuttig en leuk vind, vind ik belangrijker.' Inmiddels is hij met zijn tweede afstudeeronderzoek begonnen, en werkt hij in de keuken van een bistro. 'Als het niet lukt in de academische wereld, kan ik altijd nog kok worden. Zolang het maar geen kantoorbaan is.'
22/10 11u15  Stille tocht voor slachtoffer fatale tramaanrijdingVolgende week zaterdag wordt er in Den Haag een stille tocht gehouden voor de Poolse man die omkwam bij een tramaanrijding in de stad. Volgens het OM werd het slachtoffer geduwd. De stichting Samen Onze Solidariteit (SOS) stelt dat er in de Poolse gemeenschap 'zeer geschokt is gereageerd op het incident'. Met de stille tocht wil de stichting aangeven dat er met hen wordt meegevoeld. De stichting, die (arbeids)migranten uit Midden- en Oost-Europa helpt, zegt de laatste jaren een verandering te zien in de manier waarop er tegen de Poolse gemeenschap wordt aangekeken. 'Er is aan de ene kant waardering voor het harde werk, maar we zien ook discriminatie op de arbeidsmarkt, de woningmarkt en in het straatbeeld' zegt Hero Brinkman, secretaris van de stichting, tegen Omroep West. SOS wil tijdens de stille tocht daarom ook aandacht vragen voor het toenemende straatgeweld en andere problemen waar arbeidsmigranten mee te maken hebben, zoals het gebrek aan huisvesting. De overleden man bleek daar ook slachtoffer van te zijn: hij had geen vaste woon- of verblijfplaats. De route van de stille tocht is nog niet bekend. Maandag is er overleg met politie, gemeente en de Poolse ambassade. 15-jarige jongen opgepakt De 39-jarige man kwam maandagavond om het leven toen hij onder een tram terechtkwam in de Haagse wijk Ypenburg. Volgens het Openbaar Ministerie is de man voor de tram geduwd door een 15-jarige jongen. Deze jongen zit nog vast en wordt vandaag voorgeleid aan de rechter-commissaris. Twee andere verdachten zijn vrijgelaten, omdat het OM niet denkt dat ze betrokken zijn bij het duwen van de man. Wel kunnen ze nog worden gestraft omdat ze de plek van de aanrijding hebben verlaten zonder het slachtoffer te helpen.
22/10 11u15  Olifanten evolueren 'razendsnel' door stroperij: slagtanden verdwenenAfrikaanse olifanten blijken razendsnel te evolueren om de dreiging van stroperij te overleven. Dat schrijven evolutiebiologen in het wetenschappelijk vakblad Science. Biologen ontdekten in een olifantenpopulatie in nationaal park Gorongosa in Mozambique opmerkelijk veel tandeloze vrouwtjesolifanten. Daaruit concluderen ze dat de soort zich in korte tijd zo heeft aangepast dat de slagtanden geen bedreiging meer vormen voor hun voortbestaan. Decennialang zijn olifanten gedood voor hun ivoren slagtanden, die veel geld opleveren in de illegale handel. Tijdens de burgeroorlog in Mozambique, van 1977 tot 1992, werd er massaal op olifanten gejaagd. De opbrengst van het ivoor werd gebruikt om wapens te kopen en de oorlog te financieren. Dat betekende een decimering van het aantal olifanten in Gorongosa. 'Schokkend' 'De stroperij leidde tot enorme sterfte. Maar de olifanten die geen slagtanden hadden, overleefden. Deze hadden dus een groot voordeel', zegt Jacintha Ellers, hoogleraar evolutionaire ecologie aan de VU in het NOS Radio1 Journaal. Normaal duurt het generaties voor een diersoort zich aanpast aan veranderingen, maar dit gaat 'razendsnel', aldus Ellers. 'Dieren veranderen vaker door toedoen van de mens. Maar ik vind dit schokkend, dat we na één generatie al zulke grote veranderingen zien. De olifant is een langlevende soort en zo'n robuust dier.' Chromosomen De biologen hebben ook een verklaring gevonden voor het feit dat alleen de vrouwtjes geen slagtanden hebben. De tandloosheid wordt veroorzaakt door een genetische mutatie op het X-chromosoom. Vrouwtjes hebben twee van die chromosomen, mannetjes maar een. De mutatie die tandloosheid veroorzaakt, is in de embryonale fase dodelijk voor stiertjes. Doordat vrouwtjes kunnen terugvallen op het tweede X-chromosoom, blijven zij leven. Daardoor werden er in de olifantenpopulatie meer vrouwtjes dan mannetjes geboren, zagen de onderzoekers. Olifanten zijn niet de enige dieren die zich evolutionair aanpassen aan veranderingen die door de mens worden veroorzaakt, zoals milieuvervuiling, overbevissing en ontbossing. 'Platvissen zijn bijvoorbeeld door overbevissing kleiner geworden en worden sneller volwassen en vruchtbaar', weet Ellers. Nakomelingen Volgens de hoogleraar zijn er genoeg mannetjesolifanten over om voor nakomelingen te zorgen. 'De zoogdieren leven in een haremstructuur. Een mannetje heeft veel vrouwtjes, er zijn genoeg mannetjes om de vrouwtjes te bevruchten.' Ook verwacht ze dat, als de gevaren voor de soort afnemen, de slagtanden op den duur weer terugkomen. Die gebruiken ze om wortels op te graven, schors van bomen te halen en bij het verdedigen van hun territorium. De Afrikaanse olifanten, zowel de savanneolifant als de bosolifant, worden ernstig bedreigd in hun voortbestaan, onder meer door stroperij en verlies van leefgebied. Ze staan bovenaan de Rode Lijst, het jaarlijkse rapport over met uitsterven bedreigde diersoorten van de International Union for Conservation of Nature (IUCN).
22/10 10u15  Leidse sterrenkundestudent krijgt tien voor scriptie: 'Had het niet verwacht'Arend Moerman, student sterrenkunde uit Leiden, heeft een tien gekregen voor zijn masterscriptie waarin hij de interactie tussen drie zwarte gaten simuleerde. Het komt gemiddeld een keer in de tien jaar voor dat een student sterrenkunde een tien haalt. De resultaten zijn gepubliceerd in het vooraanstaande vakblad Physical Review D. 'Ik dacht wel dat ik een voldoende zou krijgen, maar een tien, dat niet.' Moerman is negen maanden bezig geweest met zijn onderzoek. Om de interacties tussen drie hemellichamen als sterren, planeten of zwarte gaten te voorspellen, programmeerde hij een code die voor een korte tijdsspanne uitrekent wat er gebeurt, om vervolgens die uitkomst weer te gebruiken om de volgende tijdsspanne uit te rekenen. Een soortgelijke manier wordt ook gebruikt om weersvoorspellingen te doen. Toevoeging relativiteitstheorie 'We zaten met een probleem waarbij de drie zwarte gaten om elkaar heen bewegen, maar niet interacteren volgens de theorie van Newton, maar volgens de relativiteitstheorie van Einstein', vertelt scriptiebegeleider en hoogleraar numerieke sterdynamica Simon Portegies Zwart in het radioprogramma Met het Oog op Morgen. 'Dat was het moment dat Arend mijn kamer binnenkwam en vroeg of ik misschien een opdracht voor hem had waarbij hij kon programmeren, en hij ging er als een dolle hond mee aan de slag.' Een maand later kwam Moerman terug bij Portegies Zwart. Niet alleen had hij de codetaal geleerd, maar ook had hij een manier gevonden om het relativiteitscomponent toe te voegen in de code, waardoor de simulatie nauwkeuriger werd. De relativiteitstheorie speelt juist bij zware objecten zoals zwarte gaten een grote rol. Omslagpunt Zo ontstond de mogelijkheid om te onderzoeken hoe bijvoorbeeld zwarte gaten van verschillende massa's zich tot elkaar gedragen. 'Doorgaans schieten twee van de drie gaten weg, die twee vormen een paar. Dit hebben we gesimuleerd met steeds zwaardere massa's, en bij tien miljoen zonmassa begonnen die twee samen te smelten in plaats van elkaar af stoten', vertelt Moerman. Zelf had hij nog niet door dat hij iets nieuws had ontdekt. 'Ik zat zo vastgekleefd aan mijn scherm.' Na het zien van deze resultaten zei Portegies Zwart: 'Dit moeten we publiceren.' Het werk van Moerman geeft volgens hem meer inzicht in een omslagpunt in de dynamica waarop lichtere gaten elkaar wegschieten en samensmelten tot heel grote zwarte gaten. 'Ik kon eigenlijk niet anders dan een tien geven', meent Portegies Zwart.
22/10 09u15  Onmacht op IC's: 'Ze hadden hier niet gelegen als ze waren geprikt''Het had niet gehoeven, denk ik vaak als ik naar hele zieke patiënten kijk. Dat maakt het heftig', vertelt verpleegkundige Arjan van den Broek aan de telefoon, kort voordat zijn nachtdienst op de intensive care begint. Hij verzorgt onder meer coronapatiënten, die vaak ongevaccineerd zijn. Het aantal covidpatiënten in de ziekenhuizen neemt recentelijk weer toe. Van de 950 IC-bedden in Nederland zijn er nu 164 bezet door coronapatiënten. De toename van coronapatiënten in de ziekenhuizen leidt tot frustratie onder IC-personeel, zien betrokkenen. Van den Broek: 'Ik werk ook op de spoedeisende hulp, daar komen ze binnen. Dan heb ik wel eens de neiging iemand door elkaar te rammelen, ja. Maar je blijft professioneel.' Ziekenhuizen hebben een zorgplicht en maken bij een opname geen onderscheid tussen gevaccineerd of ongevaccineerd. Wie in levensgevaar is, wordt geholpen. Maar achter de schermen, in de koffieruimte, wringt het wel. Grofweg 80 procent van de coronapatiënten in de ziekenhuizen is ongevaccineerd. Sommige artsen en verpleegkundigen voelen onbegrip, nu iedereen vrij en zelfs zonder afspraak een vaccinatie kan halen. NOS sprak met een IC-verpleegkundige en twee IC-hoofden die zich herkennen in dit onbegrip. Zij pleiten alle drie voor eigen keuze bij vaccineren en benadrukken dat er voor iedere patiënt - gevaccineerd of niet - even goed gezorgd wordt. Maar frustratie en onmacht voelen ze wel, als ongevaccineerden worden opgenomen. Diederik van Dijk, hoofd Intensive Care van het UMC Utrecht, vindt de situatie ingewikkeld. 'Het gevoel 'dit is naar voor andere patiënten', dat leeft absoluut. Het is niet eerlijk dat mensen die de gezondheidszorg afwijzen op het gebied van vaccinaties, zo veel van diezelfde zorg nodig hebben als ze worden opgenomen en daarmee anderen verdringen.' Van Dijk vervolgt: 'Iemand die nú dreigt dood te gaan doordat hij geen lucht meer krijgt, moet je behandelen. Of het nou eigen schuld is of niet.' Op het moment dat je gaat meewegen in hoeverre iemand ziek is door zijn eigen schuld, wordt het heel ingewikkeld, zegt hij. 'Want is 40 jaar roken dan bijvoorbeeld meer eigen schuld dan 20 jaar?' Van den Broek praat met zijn collega's erover. 'Wat als ze wel waren geprikt? Dan hadden ze hier niet gelegen.' Iwan van der Horst, afdelingshoofd van de Maastrichtse IC: 'Er ontstaat een tweespalt in de maatschappij, zeggen sommigen. Dat is ook wel zo.' Hij pauzeert. 'Je kiest ervoor om in de groep van gevaccineerden of die van ongevaccineerden te zitten. Die keuze heeft gevolgen. Vergelijk het met door rood rijden. Als je door rood rijdt, krijg je een bekeuring. Maar die bekeuring is niet de tweespalt, maar jouw gedrag.' 'Mensen hebben totaal verschillende redenen om zich niet te prikken en je voelt bij de een meer begrip dan bij de ander', zegt Van Dijk. Zelf kan hij wel begrip opbrengen voor mensen die bang zijn voor het vaccin. 'Maar als iemand zegt 'het kan mij niet schelen, ik word er zelf niet ziek van', tja, dat klinkt een stuk minder sympathiek.' Er liggen zeker ook gevaccineerden in het ziekenhuis, erkennen de drie. Maar dat zijn eigenlijk altijd kwetsbare patiënten, die bijvoorbeeld problemen hebben met hun afweer. 'We deden alles op adrenaline, dat is nu op' Code zwart is veel verder weg dan een jaar geleden, maar dat betekent niet dat de situatie niet even goed spannend is. Veel ziekenhuizen kampen met uitvallend personeel. Dat komt door een hoog ziekteverzuim enerzijds en de uitstroom van personeel anderzijds. Het werk is na 1,5 jaar pandemie voor velen te zwaar geworden, zeggen de deskundigen. En dan ligt er nog een griepgolf op de loer, een typisch fenomeen van het najaar. Van den Broek heeft net vakantie gehad, maar bijgetankt is hij niet. 'Tijdens de eerste golven deden we alles op adrenaline, maar je merkt dat dat op is'. Hij werkt in het Bredase Amphia Ziekenhuis, dat vorig jaar serieus rekening hield met code zwart. In dat scenario moet worden gekozen welke patiënten opgenomen worden op de intensive care. Zover is het nu nog lang niet. Maar sommige ziekenhuizen trokken afgelopen week wel aan de bel. Zorg die juist door de pandemie was uitgesteld, dreigt weer op de lange baan te worden geschoven. Van de 950 IC-bedden in Nederland zijn er nu dus 164 bezet door coronapatiënten. 164 opnames klinkt wellicht als weinig, maar het is wel degelijk een probleem, legt Van Dijk uit. 'De bedden zijn bijna allemaal gevuld met acute patiënten, waar coronapatiënten ook onder vallen.' Hij vervolgt: 'Normaal gesproken is een derde of de helft gevuld met mensen die de IC kortdurend nodig hebben. Dat zijn bijvoorbeeld mensen die herstellen van een grote operatie en na een paar dagen weer weg kunnen. Die laatste categorie wordt nu verdrongen door mensen die langer moeten blijven.' Afbellen En dat heeft als gevolg dat er voor kortdurende IC-patiënten amper plek meer is, terwijl er eind september nog zo'n 180.000 tot 200.000 operaties moesten worden ingehaald. Ziekenhuizen hebben soms geen andere keuze dan patiënten weer af te bellen. Van Dijk: 'Als je een hartoperatie moet ondergaan, dan is dat een mijlpaal in je leven. Het is doodeng. Als dat steeds vooruit geschoven wordt, is dat heel naar.' Sommige patiënten die worden weggestuurd zijn vol begrip, zegt hij. 'Maar anderen zitten er doorheen van de stress en angst.' Irma Oomen-Bolder en Ed Wester vertelden in deze video eerder al tegen de NOS waarom ze zich (nog) niet laten vaccineren: Van Dijk voelt zich als IC-hoofd schuldig naar hartchirurgen, die hun patiënten moeten vertellen dat de operatie weer niet doorgaat. Ook vindt hij het moeilijk naar zijn verpleegkundigen, die door moeten buffelen. 'De mensen zijn uitgeput.' Het is geen kwestie van extra bedden bijschuiven, benadrukt hij. 'We hebben pakweg duizend bedden en er wordt niet opgeschaald, tenzij er een enorme crisis is. Dus als er 200 coronapatiënten op de IC liggen, dan zijn er 800 IC-bedden over voor andere patiënten, klaar.' Afdelingshoofd Van der Horst wil waarschuwen: 'De afgelopen periode is het alles behalve rustig geweest. Het is echt niet zo dat men uitgerust is en het daardoor weer kan.' 'Ik ga niemand dwingen tot vaccinatie', vervolgt Van Der Horst. 'Maar de keuze om niet te prikken, maakt dat anderen daar last van hebben. Dát zijn de feiten. Ik had gehoopt dat we nu meer gevaccineerden hadden, waardoor we niet zouden afkoersen op een mogelijk zorginfarct.' Hij denkt even na. 'Anti-vaxxers vind ik vaak mooie mensen. Ze zijn vaak zorgzaam. Maar elke keuze heeft een gevolg. Dat is een feit, geen verwijt.'
22/10 09u15  Biden: VS verdedigt Taiwan in geval van Chinese aanvalDe Verenigde Staten zullen Taiwan verdedigen in het geval van een aanval van China. Dat heeft de Amerikaanse president Biden gezegd in gesprek met CNN. Op de vraag of de VS Taiwan zou beschermen zei Biden: 'Ja, we zijn verplicht dat te doen.' 'China, Rusland en de rest van de wereld weten dat we de sterkste militaire macht zijn in de wereldgeschiedenis', zei Biden. 'Ik wil geen Koude Oorlog met China, ik wil alleen dat China begrijpt dat we geen stap terug zullen zetten, dat we onze visie niet gaan bijstellen.' 'Geen beleidsverandering' Volgens de Amerikaanse wet moet Washington Taiwan steunen met militaire middelen zodat het eiland zichzelf kan verdedigen, maar in de wet staat niets over een militaire interventie als Taiwan wordt aangevallen. Toch heeft het Witte Huis na het interview van Biden benadrukt dat de woorden van de president geen verandering betekenen ten opzichte van het huidige beleid ten aanzien van Taiwan. In augustus zei een medewerker van het Witte Huis ook al dat de VS geen veranderingen doorvoert in het Taiwan-beleid, nadat Biden had gesuggereerd dat de VS Taiwan te hulp zou schieten bij een aanval. Oplopende spanningen China beschouwt Taiwan als een opstandige provincie die uiteindelijk zal worden ingelijfd. Begin deze maand voerde China de druk op door tientallen straaljagers en bommenwerpers langs het eiland te laten vliegen, net buiten het luchtruim van Taiwan. Volgens de minister van Defensie van Taiwan zijn de spanningen tussen China en het eiland in veertig jaar tijd niet zo hevig geweest. De Taiwanese president Tsai Ing-wen liet zich onlangs opnieuw in sterke bewoordingen uit over China. Ze zei dat het Taiwanese volk niet onder de druk van China zal buigen. Peking reageerde verbolgen op die uitspraken en zei dat ze 'de confrontatie opzoekt en de feiten verdraait'. Welke rol speelt Taiwan in de twist tussen de supermachten China en de VS? NOS op 3 legt het uit:
22/10 08u15  Acteur Alec Baldwin schiet vrouw dood op filmsetDe Amerikaanse acteur Alec Baldwin heeft iemand doodgeschoten op een filmset. De sheriff van Santa Fe County in New Mexico heeft dat bekendgemaakt. Het slachtoffer was als director of photography verantwoordelijk voor het camerawerk. Ook de regisseur van de film raakte gewond. Het incident gebeurde op de set van de film Rust: De 63-jarige Baldwin is een van de hoofdrolspelers en producent van die western. Onduidelijk is nog wat er precies misging. Bij de opnames werd een vuurwapen gebruikt en volgens de Amerikaanse entertainmentsite TMZ hadden daar losse flodders in moeten zitten. Amerikaanse media spreken van een ongeluk. Wanhopige Baldwin Cameraregisseur Halyna Hutchins (42) en regisseur Joel Souza (48) werden geraakt door Baldwin. Beide slachtoffers werden naar het ziekenhuis gebracht. Hutchins bezweek daar aan haar verwondingen. Twee dagen geleden had Hutchins nog foto's van de set op Instagram gezet. Ze plaatste een foto van cast en crew en schreef bij een filmpje waarop ze in haar vrije tijd paardreed dat dat een van de voordeeltjes van een western opnemen was. De acteur heeft nog niet gereageerd op het incident. Op Twitter gaan foto's rond van een 'behoorlijk wanhopige Baldwin', zegt correspondent Marieke de Vries. De foto's waar correspondent Marieke de Vries aan refereert: Er is niemand aangehouden voor het incident. Wel zijn de opnames voor de film voorlopig stilgelegd. 'Het is laat in de avond hier, dus het nieuws zal zich in de komende uren ontwikkelen. De eerste reacties hier zijn vooral: wat een ongelofelijke samenloop van omstandigheden. En vanuit conservatieve hoek komt commentaar omdat Baldwin zich altijd zeer tegen vuurwapenbezit heeft geuit.' Trump Alec Baldwin brak eind jaren 80 door in films als Beetle Juice en The Hunt for the Red October. Later speelde hij op tv een hoofdrol in de comedyserie 30 Rock en werd zijn persiflage van Donald Trump voor de sketchshow Saturday Night Live wereldberoemd. In de film Rust speelt hij een outlaw die zijn kleinzoon uit de gevangenis haalt nadat die per ongeluk iemand heeft gedood. Het is niet de eerste keer dat er iets misgaat met een vuurwapen op een filmset: in 1993 werd acteur Brandon Lee, de zoon van Bruce Lee, doodgeschoten op de set van de film The Crow. Het pistool had geladen moeten zijn met losse flodders, maar er bleek een kogel in het wapen te zitten.
22/10 07u15  Wekdienst 22/10: Dag 2 voor EU-leiders in Brussel • Resultaten wapeninzameling bekendGoedemorgen! De Nederlandse voetbalvrouwen spelen een WK-kwalificatiewedstrijd tegen Cyprus en de EU-leiders zijn voor de tweede dag bijeen in Brussel. Nogal wisselend weer vandaag: er trekken vanuit het noorden naar het zuiden buien over het land, maar de zon kan zich ook laten zien. Met hooguit 12 graden en een stevige westenwind is het fris. In het weekend droog en duidelijk minder wind. Daarna wordt het weer milder maar ook wisselvalliger. Ga je de weg op? Hier vind je het overzicht van de files en werkzaamheden. Check hier de dienstregeling voor het spoor. Wat kun je vandaag verwachten? Wat heb je gemist? Topdirigent Bernard Haitink is overleden. De wereldberoemde dirigent leidde het Concertgebouworkest door drie decennia heen. Ook stond hij voor beroemde orkesten wereldwijd. Haitink zette het vermaarde Concertgebouworkest internationaal op de kaart met tournees en opvoeringen van symfonieën van onder anderen Mahler en Bruckner. Hij ontving vele onderscheidingen en werd in 2017 benoemd tot Commandeur in de Orde van de Nederlandse Leeuw. In 2019 maakte hij bekend te stoppen, onder meer wegens gezondheidsredenen. Volgens zijn managementbureau stierf de 92-jarige Haitink vredig in zijn woonplaats Londen, omringd door zijn vrouw en familie. Ander nieuws uit de nacht: En dan nog even dit: De Nieuw-Zeelandse premier Jacinda Ardern is tijdens een persconferentie onderbroken door een aardbeving. Het parlement in Wellington schudde kort maar hevig door een aardbeving van 5.9 op de schaal van Richter. Ardern ging net in op de vragen van verslaggevers over de nieuwe vaccinatiedoelen van het land. Ze hield zich vast aan haar spreekstoel toen het schudden begon, wendde zich vervolgens zich lachend naar de verslaggever: 'Ach sorry, een kleine afleiding, zou je die vraag willen herhalen?' Kijk hier naar dat moment in de persconferentie: Fijne vrijdag!
22/10 07u15  Queen Elizabeth bracht nacht in ziekenhuis doorDe Britse koningin Elizabeth heeft eerder deze week een nacht in het ziekenhuis doorgebracht voor controles. Ze werd woensdagmiddag opgenomen voor onderzoek en kon de volgende dag rond het middaguur weer naar huis, maakte haar paleis bekend nadat tabloid The Sun het nieuws al had gebracht. Buckingham Palace spreekt van een voorzorgsmaatregel en voorbereidende onderzoeken. Volgens een woordvoerder was het handiger om de koningin een nacht op te nemen in het King Edward VII Hospital. Ze zou inmiddels thuis op Windsor Castle weer lichte werkzaamheden hebben hervat. Het is naar verluidt voor het eerst sinds 2013 dat de Britse vorstin een nacht in het ziekenhuis heeft doorgebracht. Toen werd ze opgenomen voor een darminfectie. Drukke agenda De 95-jarige Elizabeth annuleerde woensdag op het laatste moment een bezoek aan Noord-Ierland, waar ze het 100-jarige jubileum van het landsdeel zou vieren. In overleg met haar artsen was besloten dat ze rust moest houden. Ze liet weten het advies met tegenzin op te volgen. De koningin geldt als vief voor haar leeftijd en heeft nog altijd een drukke agenda, met afgelopen dinsdag nog een receptie in aanloop naar de klimaattop in Glasgow. Eerder dit jaar werd ze al wel gezien met een wandelstok, voor het eerst sinds een knieoperatie in 2003. Elizabeth hoopt volgend jaar haar 70-jarig jubileum op de troon te kunnen vieren.
22/10 07u15  Acteur Alec Baldwin schiet cameravrouw dood op filmsetDe Amerikaanse acteur Alec Baldwin heeft iemand doodgeschoten op een filmset. De sheriff van Santa Fe County in New Mexico heeft dat bekendgemaakt. Het slachtoffer was cameraregisseur. De regisseur van de film raakte gewond. Het ongeluk gebeurde op de set van de film Rust. Dat is een western met de 63-jarige Baldwin als producent en een van de hoofdrolspelers. Losse flodders Onduidelijk is nog wat er precies misging. Bij de opnames werd een vuurwapen gebruikt en volgens de Amerikaanse entertainmentsite TMZ hadden daar losse flodders in moeten zitten. Amerikaanse media spreken van een ongeluk. 'Er is nog bar weinig bekend over wat zich daar heeft afgespeeld', aldus correspondent Marieke de Vries. Cameraregisseur Halyna Hutchins (42) en regisseur Joel Souza (48) werden geraakt door Baldwin. Beide slachtoffers werden naar het ziekenhuis gebracht. Hutchins bezweek daar aan haar verwondingen. Er is niemand aangehouden voor het incident. Wel zijn de opnames voor de film voorlopig stilgelegd. Baldwin heeft nog niet gereageerd. Een plaatselijke krant schrijft hem te hebben gezien, huilend buiten het politiebureau van Santa Fe. Trump Alec Baldwin brak eind jaren 80 door in films als Beetle Juice en The Hunt for the Red October. Later speelde hij op tv een hoofdrol in de comedyserie 30 Rock en werd zijn persiflage van Donald Trump voor de sketchshow Saturday Night Live wereldberoemd. In de film Rust speelt hij een outlaw die zijn kleinzoon uit de gevangenis haalt nadat die per ongeluk iemand heeft gedood. Het is niet de eerste keer dat er iets misgaat met een vuurwapen op een filmset: in 1993 werd acteur Brandon Lee, de zoon van Bruce Lee, doodgeschoten op de set van de film The Crow. Het pistool had geladen moeten zijn met losse flodders, maar er bleek een kogel in het wapen te zitten.
22/10 05u15  Acteur Alec Baldwin schiet per ongeluk cameravrouw doodDe Amerikaanse acteur Alec Baldwin heeft per ongeluk iemand doodgeschoten op een filmset. Het slachtoffer was een cameravrouw. De regisseur van de film raakte gewond. Het ongeluk gebeurde in de Amerikaanse staat New Mexico op de set van de film Rust. Dat is een western met de 68-jarige Baldwin als producent en een van de hoofdrolspelers. Losse patronen Bij de opnames werd een vuurwapen gebruikt dat was geladen met losse patronen, zegt de sheriff in Santa Fe County. Onduidelijk is nog waardoor het misging. Cameravrouw Halyna Hutchins (42) en regisseur Joel Souza (48) werden geraakt door Baldwin. Beide slachtoffers werden het ziekenhuis gebracht. Hutchins bezweek daar aan haar verwondingen. Er is niemand aangehouden voor het incident. Wel zijn de opnames voor de film voorlopig stilgelegd. Baldwin heeft nog niet gereageerd.
22/10 04u15  Dode bij vuurwapenongeluk op filmset met Alec BaldwinOp een filmset in de Amerikaanse staat New Mexico is een dode gevallen bij een ongeluk met een vuurwapen. Dat gebeurde op de set van Rust, een western met Alec Baldwin in een van de hoofdrollen. Het vuurwapen werd gebruikt bij de filmopname en was geladen met losse patronen, zegt de sheriff in Santa Fe County. Onduidelijk is wat er precies misging. Twee mensen werden geraakt. Beide slachtoffers werden het ziekenhuis gebracht. Een van hen, een vrouw van 42, bezweek daar aan haar verwondingen. Haar identiteit is niet bekendgemaakt. Het zou gaan om een lid van de opnameploeg, maar niet om een actrice. Baldwin, behalve hoofdrolspeler ook producent van Rust, was ook op de set ten tijde van het ongeluk. Hij heeft nog niet gereageerd. De opnames in New Mexico waren deze maand begonnen en zijn nu stilgelegd.
22/10 03u15  Gevonden lichaam Florida blijkt van verloofde Gabby PetitoHet lichaam dat deze week werd gevonden in een natuurgebied in de Amerikaanse staat Florida, is inderdaad van Brian Laundrie, de 23-jarige verloofde van de vermoorde Gabby Petito. De FBI heeft het lichaam geïdentificeerd aan de hand van zijn gebit. Hoe hij om het leven is gekomen en hoelang het lichaam er al lag, is niet bekendgemaakt. Vorige maand werd al het lichaam van Petito gevonden, duizenden kilometers verderop in de staat Wyoming. Ze bleek te zijn gewurgd. Zij en Laundrie waren sinds juni bezig aan een rondreis door Amerika en deden daar verslag van op Instagram en YouTube. Op 1 september keerde Laundrie alleen terug naar het huis van zijn ouders. Op de vraag waar zijn verloofde was, bleef hij het antwoord schuldig. Zelf verdween hij twee weken later nadat hij tegen zijn ouders had gezegd dat hij een wandeltocht ging maken in een natuurgebied in Florida. Daarna werd niets meer van hem vernomen. Laundrie werd eerder door de FBI aangemerkt als een 'persoon van belang' in het onderzoek naar de vermissing van Petito. Hoewel hij nooit strafrechtelijk is beschuldigd van moord op haar, werd hij wel aangeklaagd voor fraude met haar bankpas. De vermissingszaak leidde op sociale en traditionele media tot een hype. Dat schoot in het verkeerde keelgat bij veel mensen, die vonden dat de vermissingszaak van een witte jonge vrouw buitenproportioneel veel aandacht kreeg in verhouding met honderden andere vermissingszaken, waarbij het slachtoffer niet wit was.
22/10 02u15  Haitink, 'de raadselachtige maestro', was een van 's werelds grootste dirigenten'Dirigieren ist ein Rätsel', dirigeren is een mysterie, is de titel van de biografie die over Bernard Haitink verscheen, toen hij in 2019 afscheid nam als dirigent. Een jaar later verscheen er een BBC-documentaire over hem met de titel The Enigmatic Maestro. En raadselachtig was hij, de afgelopen dag in Londen overleden Haitink. Een wat schuwe, naar eigen zeggen weinig zelfverzekerde en 'communicatief eigenaardige' man, die toch algemeen werd gezien als een van de grootste dirigenten op aarde, een 'wereldvorst' in de muziek. Zodra hij op de bok stond, verdween zijn breekbaarheid en veranderde hij in de soevereine meester die wist wat hij wilde en die anderen in zijn greep had, niet met driftige en theatrale gebaren, maar juist met minimale bewegingen. Het leek of hij de muziek die hij in zijn hoofd had via zijn rechterhand rechtstreeks in het orkest injecteerde. De musici keken amper nog op hun bladmuziek en richtten hun blik op Haitink, alsof ze wilden zeggen: 'Gebruik me', zo merkt een van hen op in de BBC-documentaire. Amsterdam-Zuid Haitink groeide op in Amsterdam-Zuid in een niet opvallend muzikaal gezin. Zijn vader was directeur van de Amsterdamse Elektriciteitsmaatschappij. Zoals het gegoede Amsterdammers betaamde, namen zijn ouders hem mee naar het Concertgebouw, waar hij als kind onder de indruk raakte van zijn beroemde voorganger Willem Mengelberg. Ook kreeg hij vioolles. Tegen de zin van zijn ouders bleef hij ook in de oorlog het Concertgebouw bezoeken, waar Joden werden geweerd en Joodse orkestleden waren ontslagen. Na de oorlog stopte hij voortijdig met het Amsterdams Lyceum, een dure middelbare school voor kinderen van welgestelde Amsterdammers. Desondanks werd hij aangenomen op het conservatorium. Daar was hij een goede, maar geen uitzonderlijke vioolstudent. Zijn ambitie was echter dirigent te worden. Hij werd in 1954 toegelaten tot de dirigentencursus van de Nederlandse Radio Unie, en mocht datzelfde jaar voor de radio een paar stukken van Wagner dirigeren. Haitink was bloednerveus en kwam struikelend op. 'Ik keek als een konijn in het licht en weet nog dat ik dacht: ogen dicht', herinnerde hij zich later. Zijn docent zag echter dat Haitink het orkest vanaf het eerste moment in zijn greep had. Een jaar later was hij, 26 jaar oud, al chef-dirigent van het Radio Filharmonisch Orkest. Nog een jaar later, in 1956, stond hij voor het eerst voor het Concertgebouworkest. Hij kreeg de kans omdat de dienstdoende dirigent zich ziek had gemeld. Het concert stond in het teken van de Russische inval in Hongarije, een paar dagen eerder. Uit respect voor de Hongaren werd gevraagd na afloop niet te applaudisseren. Dat gaf Haitink rust, 'omdat dan van enig lauw enthousiasme voor mijn onvolkomen debuut niets hoorbaar zou zijn'. Niettemin: ondanks zijn onzekerheid ging het goed, vond ook het Concertgebouworkest. Driftuitbarstingen Nadat vaste dirigent Eduard van Beinum in 1959 bij een repetitie was overleden, werd naar Haitink gekeken als opvolger. Hij wilde eerst niet, maar liet zich toch over de streep trekken en werd in 1961, 32 jaar oud en met nog geen zes jaar ervaring, chef-dirigent van het Concertgebouworkest. Hij zou dat ruim 27 jaar blijven, waarin hij meer dan 1500 concerten met het orkest gaf. De eerste jaren waren niet makkelijk. Hij was te jong aan de top gekomen, zo vertelde hij achteraf. De prima donna's in het orkest vonden hem maar een snotneus en tijdens repetities kwam het tot confrontaties, waarbij Haitink naar eigen zeggen 'vreselijke driftuitbarstingen' kreeg. Toch stuwde hij het Concertgebouworkest tot grote hoogten. Wereldfaam kreeg hij met zijn opvoeringen van de symfonieën van Mahler en Bruckner. Die laatste was zo ongeveer zijn lijfcomponist. Haitink zelf noemde dat merkwaardig. 'Ik ben absoluut niet religieus, Bruckners muziek juist wel. Het is een van de raadselen van mijn leven.' Londen Vanaf het begin deed Haitink ook veel gastdirigentschappen. Hij trad op met alle grote orkesten van de westerse wereld. In 1967 werd hij benoemd tot chef-dirigent bij de London Philharmonic. Hij ervoer dat als een warm bad en ging zich in de loop der jaren steeds meer thuis voelen in Londen, terwijl zijn relatie met het Concertgebouworkest vastliep in ruzies, ergernissen en conflicten. Het einde in Amsterdam kwam nadat hij in 1987 was benoemd tot chef-dirigent van het Londense Royal Opera House Covent Garden. De leiding van het Concertgebouworkest vond deze dubbelfunctie onaanvaardbaar en begon aan te sturen op zijn vertrek. Zijn frustratie bracht Haitink op 25 december 1987 theatraal tot uiting aan het slot van de op televisie uitgezonden Kerstmatinee: in de doodse stilte na de Negende Symfonie van Mahler liet hij zijn dirigeerstok uit zijn handen vallen. Haitink zag dit moment als zijn afscheid, maar liet zich nog wel vermurwen om ter gelegenheid van het 100-jarig bestaan van het Concertgebouw Mahlers Achtste Symfonie te dirigeren. Daarna was het voor hem in Amsterdam echt voorbij. Later keerde hij er nog wel sporadisch terug, al waren ook toen ruzies en verongelijktheid nooit ver weg. Val Haitink bleef nog dertig jaar wereldwijd dirigeren. Zijn vaste verblijfplaats bleef Londen, waar hij trouwde met de meer dan dertig jaar jongere advocaat en ex-violiste Patricia Bloomfield. Eerder was hij gescheiden van zijn Amsterdamse vrouw Marjolein Snijder, met wie hij vijf kinderen had. Het definitieve einde werd toch ingeluid in Amsterdam. In juni 2018 was hij weer eens terug in het Concertgebouw. Na een uitvoering van Mahlers Negende Symfonie verloor hij zijn evenwicht en viel tussen de altviolisten. Hij stond meteen op en leek in orde, maar het volgende concert zegde hij af. Kort daarna maakte hij bekend dat hij een 'sabbatical' zou houden. Maar in de loop van 2019 bekende hij dat hij had besloten te stoppen en het slechts een sabbatical had genoemd om ongemerkt te kunnen vertrekken. Dat lukte toch niet. Hij had kort daarna een afscheidsconcert in het Concertgebouw en gaf in september 2019 zijn allerlaatste concert in Luzern. Soeverein als in zijn beste dagen dirigeerde hij de Zevende Symfonie van Bruckner.
22/10 02u15  Corona slaat vooral toe in Oost-Europa, eerste lockdowns een feitDe 'coronakaart' van Europa kleurt steeds roder. Vooral in Oost-Europa is het aantal geregistreerde besmettingen snel opgelopen. In Letland en de Russische hoofdstad Moskou zijn de eerste lockdowns aangekondigd. Sommige andere landen nemen ook maatregelen, maar weer andere regeringen juist niet. Op de nieuwste coronakaart van het Europees gezondheidscentrum ECDC, die de afgelopen dag werd vernieuwd, kleuren de volgende landen dieprood: Estland, Letland, Litouwen, Roemenië en grote delen van Slowakije en Bulgarije. Ook in bijvoorbeeld Nederland, Duitsland, Tsjechië, Ierland, België en Finland is het aantal besmettingen volgens het ECDC zorgwekkend. In Frankrijk, Portugal, Spanje en Italië is vooralsnog geen sprake van een forse toename van het aantal besmettingen: Ook de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) signaleert dat in veel Europese landen het dagelijkse aantal positieve tests snel oploopt. Als mogelijke oorzaak wordt gegeven dat Europeanen door de dalende temperaturen steeds meer binnen zijn, waar het virus zich sneller verspreidt. WHO-crisisdirecteur Mike Ryan wijst ook op het feit dat veel landen, zoals Nederland, basisregels hebben afgeschaft. 'De vraag is nu: krijgen we dezelfde ervaring als vorig jaar, waarin zorgstelsels opnieuw onder druk komen te staan?' Hoog sterftecijfer In bijvoorbeeld Roemenië, Bulgarije en Letland is het antwoord al duidelijk. Daar stromen de ziekenhuizen gestaag vol met coronapatiënten, vooral doordat de vaccinatiegraad relatief laag is. Zo is in Roemenië slechts iets meer dan een op de drie mensen volledig ingeënt tegen het coronavirus. Het aantal sterfgevallen onder covid-patiënten is er, vergeleken met het aantal inwoners, het hoogst van de Europese Unie. Het grote wantrouwen onder Roemenen tegenover de overheid verklaart de lage vaccinatiebereidheid, legt correspondent David-Jan Godfroid uit in deze reportage: Deze maand stierf gemiddeld elke vijf minuten een inwoner van Roemenië aan covid-19, berekende persbureau Reuters. Volgens de nieuwssite BalkanInsight heeft president Johannis nieuwe coronamaatregelen aangekondigd. Zo wordt het verplicht om een mondkapje te dragen op straat, en wordt een coronapas ingevoerd voor veel binnenactiviteiten. Een op de vier ingeënt In Bulgarije is het coronasterftecijfer het op een na hoogste in de EU. Ongeveer een op de vier inwoners is gevaccineerd en ook hier groeit de druk op de zorg. Dinsdag kondigde de regering de introductie aan van een coronatoegangsbewijs. Dat besluit leidde de afgelopen dag tot een demonstratie in de hoofdstad Sofia. Enkele honderden mensen protesteerden tegen de komst van de coronapas. Hoewel in Letland zo'n 54 procent van de burgers is gevaccineerd, ruim het dubbele van Bulgarije, gaat het ook daar de verkeerde kant op. De fors opgelopen besmettings- en ziekenhuisopnamecijfers hebben de regering doen besluiten tot een nieuwe lockdown. Het is het eerste EU-land dat weer op slot is gegaan, ditmaal voor vier weken. Bars en winkels zijn dicht en er geldt een avondklok. Behalve in Letland is ook in Moskou een nieuwe lockdown aangekondigd. Met ingang van volgende week donderdag gaan winkels, bars en restaurants dicht en mogen alleen essentiële winkels zoals supermarkten en apotheken open. Ook scholen en de kinderopvang in Moskou zijn in elk geval tot 7 november dicht. In Rusland zijn de afgelopen 24 uur ruim 36.000 nieuwe besmettingen vastgesteld; verder overleden meer dan 1000 mensen volgens de officiële statistieken aan corona. Zo hoog waren deze aantallen nog nooit sinds de uitbraak van de pandemie. Ook in Rusland zijn, onder meer vanwege wantrouwen tegenover de autoriteiten, weinig mensen ingeënt: zo'n 32 procent van de bevolking. Eerder deze week werd al duidelijk dat niet-gevaccineerde 60-plussers in Moskou de komende vier maanden verplicht thuis moeten blijven. Geen nieuwe maatregelen Ook in een aantal Europese landen met een fors hogere vaccinatiegraad loopt het aantal positieve tests op. Dat is bijvoorbeeld het geval in Nederland en het Verenigd Koninkrijk. Net als de Britse regering ziet ook het demissionaire kabinet in Den Haag vooralsnog geen reden voor nieuwe coronamaatregelen. De toename viel op voorhand te verwachten, zei het RIVM deze week. 'Het aantal coronagevallen loopt op, maar de stijging in de zorg loopt achter bij het aantal besmettingen', zei Aura Timen van het RIVM. 'Dat betekent dat de bescherming van gevaccineerde personen zijn werk doet.' In België, waar de coronacijfers eveneens oplopen, pleit de minister van Volksgezondheid wel voor maatregelen. Frank Vandenbroucke wil het gebruik van de coronapas uitbreiden en pleit voor de terugkeer van mondkapjes, meldt de VRT. 'We zitten duidelijk in een vierde golf.' Het is volgens hem belangrijk om niet in paniek te raken, maar alert te blijven.
22/10 02u15  Parlement VS stemt voor vervolging Trump-adviseur BannonHet Amerikaanse Huis van Afgevaardigden wil dat Steve Bannon wordt vervolgd vanwege minachting van het Congres. Een meerderheid stemde voor verdere actie van justitie. De minister moet daarover besluiten. Bannon, een naaste adviseur en vertrouweling van oud-president Trump, gaf vorige week geen gehoor aan een dagvaarding. Hij werd opgeroepen om te getuigen voor de commissie die de bestorming van het Capitool op 6 januari onderzoekt. De onderzoekscommissie wil Bannon horen over zijn rol in de aanloop naar 6 januari en over de communicatie tussen hem en Trump op de dag zelf. In een brief aan het Congres schreef de commissie deze week dat Bannon voor de bestorming al uitlatingen in het openbaar deed, waaruit het leek alsof hij meer wist over het aanstaande geweld. Zo zei hij een dag voor de bestorming in zijn podcast dat de hel zou losbarsten en dat men iets zou meemaken wat nog nooit was vertoond. Bannon kwam vorige week niet getuigen omdat hij zich niet wil uitlaten over zijn gesprekken met de toenmalige president. Op advies van de advocaten van Trump beroept hij zich op het executive privilege van de president. Dat is het recht van een president om informatie uit vertrouwelijke gesprekken geheim te houden. Maar dat voorrecht geldt alleen voor een zittend president en Trumps opvolger Biden heeft al aangegeven er geen beroep op te doen. Hij doet dat niet omdat er sprake kan zijn geweest van 'machtsmisbruik, waardoor de democratie zelf in gevaar kwam', zo formuleerde het Witte Huis het afgelopen week. De onderzoekscommissie heeft Bannon met opzet als eerste gedagvaard omdat er al weerstand werd verwacht. Met de stemming van het Huis van Afgevaardigden voor vervolging kan de strafrechtelijke procedure in gang worden gezet terwijl de commissie verder gaat met het werk en het verhoren van andere getuigen. Celstraf Het lot van Bannon ligt nu in handen van minister Garland van Justitie. De door Biden benoemde Garland benadrukte de afgelopen dag dat hij zich voor zijn afwegingen strikt aan de wet zal houden en zich niet zal laten leiden door politiek. Op minachting van het Congres staat een gevangenisstraf van minimaal een maand tot maximaal een jaar gevangenisstraf.
22/10 00u15  Topdirigent Bernard Haitink (92) overledenDe Nederlandse topdirigent Bernard Haitink is op 92-jarige leeftijd overleden. Volgens zijn managementbureau stierf hij vredig in zijn woonplaats Londen, omringd door familie. Haitinks naam is vooral verbonden aan het Concertgebouworkest, dat hij tussen 1961 en 1988 leidde als chef-dirigent. Sinds 1999 was hij daar eredirigent. Ook leidde hij orkesten in onder meer Londen, Dresden en Chicago. Zijn managementbureau noemt Haitink een van de meest gevierde dirigenten van zijn generatie. Hij heeft veel internationale prijzen gewonnen.
22/10 00u15  Fans Union Berlin opgepakt in Rotterdam, 'zochten confrontatie met Feyenoord-fans'In Rotterdam zijn vanavond zo'n zestig voetbalfans van Union Berlin opgepakt. Volgens de politie waren ze in de wijk Lombardijen uit op een confrontatie met Feyenoord-supporters. De fans van de Duitse club hadden 'voor deze confrontatie ook de nodige attributen bij zich', meldt de politie. Ze zitten vast op het politiebureau. Zie hier de aanhoudingen van de voetbalfans van Union Berlin: Het is niet het eerste incident rond de Conference League-wedstrijd Feyenoord-Union Berlin, die Feyenoord vanavond won met 3-1. Gisteravond viel een groep Feyenoord-hooligans de Duitse clubleiding aan tijdens een etentje in een Rotterdams restaurant. De groep gooide met tafels en stoelen en de clubbestuurders moesten zich schuilhouden in het restaurant. Zeker één man werd hiervoor aangehouden. Stoet fans Ook in de omgeving van De Kuip was het onrustig. Om nieuwe confrontaties te voorkomen was in het uitgaansgebied Oude Haven een gebied ingericht voor fans van Union Berlin. Toen die onder politiebegeleiding naar het Feyenoord-stadion liepen, kwam het tot een confrontatie tussen de Duitse supporters en de ME. Hierbij werd ook een politiehond ingezet. Een ME'er en drie supporters werden gebeten. Deze drie fans zijn ook opgepakt.
21/10 23u15  Regeringsleiders spreken over Polen, voorlopig nog geen sanctiesEr vielen harde woorden in het Europees Parlement nadat de Poolse premier Morawiecki afgelopen dinsdag de parlementariërs had toegesproken naar aanleiding van de ruzie over Poolse wetten versus Europese wetgeving. Tijdens de EU-top vandaag in Brussel nemen de regeringsleiders gas terug. De gemoederen liepen de afgelopen weken hoog op toen het Poolse Constitutionele Hof oordeelde dat de nationale wetten zwaarder wegen dan die van de EU. Premier Rutte liet al snel weten dat Polen vanwege deze uitspraak wat hem betreft geen aanspraak kan maken op 36 miljard euro uit het coronasteunfonds. Hij zou dat ook op deze top inbrengen. De Poolse premier Morawiecki herhaalde deze week in Brussel nog eens niet van plan te zijn de uitspraak van de Poolse rechter naast zich neer te leggen. Maar de meeste landen willen geen hoogoplopende ruzie met Polen. Sommige regeringsleiders, zoals de Duitse bondskanselier Angela Merkel, hopen dat ze in gesprek met Morawiecki tot een oplossing kunnen komen. Maat is vol Voor landen als Nederland en Luxemburg is de maat echter vol. Zij willen dat er actie genomen wordt tegen Polen en kijken naar de Commissie voor strafmaatregelen tegen Polen. Toch zijn er ook maatregelen die de regeringsleiders zelf kunnen nemen. De zwaarste is de zogenaamde artikel-7-procedure. Voor deze maatregel lijkt er voorlopig nog niet voldoende steun in de Europese Raad. En dus zullen sancties vooral van de Commissie moeten komen. Zo kan het dagelijks bestuur van de Europese Unie besluiten om het bedrag van 36 miljard euro uit het coronasteunfonds, dat voor Polen is bestemd, voorlopig niet uit te keren. Afwachtende houding Daarnaast kan de Commissie sinds dit jaar landen ook korten op subsidies, als ze hun rechtsstaat niet op orde hebben. Toch is Commissievoorzitter Von der Leyen huiverig om deze maatregel te vroeg in te zetten. Op dit moment buigt het Europese Hof van Justitie zich nog over de vraag of de Commissie deze straf überhaupt mag opleggen. Voor het Europees Parlement gaat het allemaal te langzaam. Het maakte deze week bekend de Commissie via de rechter te zullen dwingen om de subsidies voor Polen te stoppen. De geldkraan mag weer open als het land het Europese recht weer boven het nationale recht plaatst, vindt een meerderheid van de parlementariërs. Toch zal het waarschijnlijk nog een paar weken duren voor de Commissie haar spierballen zal laten zien. Von der Leyen zegt nog altijd het vonnis van de Poolse rechter te bestuderen.
21/10 23u15  Vandebron verhoogt vanaf komende maand al de energieprijzen: 'Situatie is zo bizar'Energiebedrijf Vandebron verhoogt de energieprijzen voor klanten met een variabel contract per 1 november. Eerder had het bedrijf aangekondigd dat de prijzen per 1 januari 2022 omhoog zouden gaan. Maar vanwege de stijgende energieprijzen zegt de leverancier niet te kunnen wachten. Normaal gesproken passen energiebedrijven de variabele tarieven op 1 januari en 1 juli aan. Begin oktober liet Vandebron weten die data dan ook aan te zullen houden. Maar uit een mail die het bedrijf vandaag naar klanten heeft verstuurd, blijkt dat de gas- en stroomrekening al per 1 november wordt verdubbeld. Volgens Vandebron mag dat, omdat in de voorwaarden staat dat de prijzen in uitzonderlijke omstandigheden omhoog kunnen. Bizar 'De situatie is zo bizar dat we anders moeten handelen. We moeten ook aan onze organisatie denken', schrijft het bedrijf op Twitter. Vandebron spreekt van een weloverwogen besluit 'aangezien de energiemarkt drastisch is veranderd in korte tijd'. De leverancier zegt toe dat de tarieven 'in ieder geval niet op 1 januari' weer verhoogd worden. Energiemaatschappij Vandebron valt onder Essent en telt zo'n 200.000 klanten. NOS op 3 legt in deze video uit waarom de prijs van gas zo hard stijgt:
21/10 23u15  Marokko geeft toestemming voor repatriëringsvluchten naar NederlandDe Marokkaanse overheid geeft toestemming voor het uitvoeren van meerdere vluchten om gestrande Nederlanders te repatriëren. Dat meldt het ministerie van Buitenlandse Zaken. Sinds afgelopen nacht geldt een vliegverbod tussen Marokko en Nederland, Duitsland en het Verenigd Koninkrijk. De Marokkaanse overheid nam dat besluit vanwege de coronasituatie in de drie landen. Hierdoor zit een onbekend aantal Nederlanders vast in Marokko. Korte termijn De Nederlandse ambassadeur in Marokko heeft vandaag met het Marokkaanse ministerie van Buitenlandse Zaken gesproken over de gestrande Nederlanders. 'In het gesprek heeft Marokko zich bereid verklaard op korte termijn een aantal commerciële vluchten toe te staan om Nederlanders naar huis te brengen', schrijft het ministerie van Buitenlandse Zaken in Den Haag. Het is nog niet duidelijk om hoeveel vluchten het gaat en wanneer die kunnen vertrekken. Morgen duidelijkheid Transavia verwacht dat er morgen meer duidelijkheid komt over de repatriëringsvluchten. 'Wij hadden gisteren al een aanvraag gedaan voor deze vluchten, dus we hadden ons al voorbereid. We hadden niet verwacht dat er nu al toestemming zou komen en daar zijn we heel blij mee', zegt een woordvoerder. De luchtvaartmaatschappij schat dat ongeveer 3500 Transavia-passagiers zijn gestrand in Marokko. 'Maar dat aantal is niet exact te geven, omdat we horen dat sommige reizigers al op een andere manier Marokko verlaten.' Omdat het vliegverbod alleen geldt van en naar Nederland, Duitsland en het Verenigd Koninkrijk, kunnen reizigers nog wel terugvliegen via bijvoorbeeld België of Frankrijk. Gisteren vertrokken nog vluchten vanaf Schiphol naar Marokko. Passagiers vreesden toen al dat de terugreis moeilijk zou worden:
21/10 22u15  Bende Haïti dreigt ontvoerde Amerikanen en Canadees te dodenDe zeventien zendelingen en hun gezinsleden die in Haïti zijn ontvoerd, zullen worden gedood als er geen losgeld voor hen wordt betaald. Dat heeft de leider van de bende achter de ontvoering gezegd in een videoboodschap. Dinsdag werd bekend dat de ontvoerders 17 miljoen dollar eisen voor de vrijlating van de groep die bestaat uit zestien Amerikanen en een Canadees. 'Als ik niet krijg waar ik om vraag, dan zweer ik dat ik een kogel in de hoofden van deze Amerikanen schiet', zegt Wilson Joseph, leider van de bende '400 Mawozo', in een filmpje dat op sociale media werd geplaatst. In de video staat Joseph voor meerdere open kisten, met daarin vermoedelijk de lichamen van gedode bendeleden. 'Jullie hebben me aan het huilen gemaakt. Mijn tranen zijn van water, maar ik zal ervoor zorgen dat jullie bloed huilen.' Bidden voor families De zeventien zendelingen en familieleden werden afgelopen weekend ontvoerd in Croix-des-Bouquets, een voorstad van de hoofdstad Port-au-Prince. Ze reisden namens de Amerikaanse organisatie Christian Aid Ministries. Een woordvoerder van de organisatie vroeg op een persconferentie om te bidden voor de getroffen families. 'Ze hebben het nu heel zwaar.' '400 idioten' Inmiddels is er ook steeds meer bekend over de bende achter deze ontvoering. 400 Mawozo zou vrij vertaald '400 idioten' betekenen. De groep begon met zo'n tien jongeren die zich in Croix-des-Bouquets bezighielden met het stelen van motoren en het beroven van bewoners, zegt oud-senator Jean Renel Senatus tegen persbureau Reuters. Hij is opgegroeid in de voorstad en zegt al jaren te worden bedreigd door de groep, die zich aanvankelijk 'Texas' noemde. Inmiddels zou Croix-des-Bouquets voor een groot deel onder controle staan van de bende. Volgens Senatus kon de groep zo snel groeien door makkelijke toegang tot wapens en corrupte bestuurders. In april ontvoerde 400 Mawozo negen nonnen en priesters, onder wie twee mensen uit Frankrijk. Een maand later werden ze vrijgelaten toen er losgeld zou zijn betaald. In de periode daarvoor hield de bende zich niet bezig met ontvoeringen. 'Voor zover ik weet hebben ze meer dan twee jaar niemand ontvoerd', zegt Senatus.
21/10 22u15  Fans Union Berlin opgepakt in Rotterdam, 'zochten confrontatie met Feyenoordfans'In Rotterdam zijn vanavond zo'n zestig voetbalfans van Union Berlin opgepakt. Volgens de politie waren ze in de wijk Lombardijen uit op een confrontatie met Feyenoord-supporters. De fans van de Duitse club hadden 'voor deze confrontatie ook de nodige attributen bij zich', meldt de politie. Ze zitten vast op het politiebureau. Het is niet het eerste incident rond de Conference League-wedstrijd Feyenoord-Union Berlin, die Feyenoord vanavond won met 3-1. Gisteravond viel een groep Feyenoord-hooligans de Duitse clubleiding aan tijdens een etentje in een Rotterdams restaurant. De groep gooide met tafels en stoelen en de clubbestuurders moesten zich schuilhouden in het restaurant. Zeker één man werd hiervoor aangehouden. Stoet fans Ook in de omgeving van de Kuip was het onrustig. Om nieuwe confrontaties te voorkomen was in het uitgaansgebied Oude Haven een gebied ingericht voor fans van Union Berlin. Toen die onder politiebegeleiding naar het Feyenoord-stadion liepen, kwam het tot een confrontatie tussen de Duitse supporters en de ME. Hierbij werd ook een politiehond ingezet. Een ME'er en drie supporters werden gebeten. Deze drie fans zijn ook opgepakt.
21/10 21u15  Niet Ben Boute of Ron de Bil, maar Sonne Straal heeft opvallendste naam van NederlandZe heet Sonne Straal, ze komt uit Utrecht en ze heeft de opvallendste naam van Nederland. Sonne Straal heeft de zogenoemde Faamnaam 2021 gewonnen. Deze prijs voor de meeste bijzondere voor- en achternaamcombinatie van Nederland wordt jaarlijks uitgereikt door Radio 538. Luisteraars van Radio 538 konden stemmen op hun favoriete naamcombinatie. Ben Boute en Joyce de Roo-Bot eindigden op de tweede en derde plek. Andere favorieten waren Wil Bierman, Ron de Bil, Bennie Koekoek, Bas Sillen en Coby Potappel-Stroop. Jack Pot en Chris Mus Volgens dj Coen Swijnenberg gaat deze editie gaat de geschiedenisboeken in als beste ooit, met veel ingezonden namen én veel stemmen. 'En dan een winnares met zo'n mooie, positieve en opbeurende naam, daar kunnen we alleen maar heel blij mee zijn', aldus Swijnenberg. De Faamnaam werd voor de zevende keer uitgereikt. Vorige winnaars waren onder meer Mette Bus, Jack Pot, Chris Mus, Kenny Boeijen en Ferry Kuhlman.
21/10 21u15  Van bier tot vanille: prijzen van boodschappen blijven stijgenDit jaar werden onze boodschappen al iets duurder, maar het hoogtepunt van de prijsverhogingen moet nog komen. Daarvoor waarschuwen grote producenten, waaronder Unilever. En het einde van de prijsstijgingen is nog niet in zicht. 'We hebben de prijsverhogingen dit jaar opgevoerd van 1,6 procent in het tweede kwartaal, naar 4,1 procent in het derde kwartaal', zegt Alan Jope, bestuursvoorzitter van Unilever. Het gaat dan om prijsstijgingen vergeleken met hetzelfde kwartaal een jaar eerder. 'We verwachten vergelijkbare prijsverhogingen in de rest van het jaar en zeker in de eerste helft van 2022. Het zal tot ver in volgend jaar zijn, voordat de prijsstijgingen afvlakken.' Stijgende kosten 'De prijsverhogingen zijn heel breed, omdat de kostenverhogingen waar wij mee te maken krijgen ook heel breed zijn', legt Jope uit. 'Sojabonen-olie, palmolie, thee, kokos, vanille. Het wordt allemaal duurder. Maar ook het plastic voor de verpakkingen en het transport van al onze producten wordt duurder.' De Unilevertopman voorziet daarom prijsstijgingen voor alle producten: 'er is niet één specifieke categorie die extra hard geraakt wordt'. Uit cijfers van marktonderzoeksbureau GfK blijkt dat we, inclusief inflatie, dit jaar al 3,6 procent meer betalen voor de dagelijkse boodschappen dan een jaar eerder. Daar komen de verwachte prijsstijgingen van volgend jaar nog bovenop. Voor sommige categorieën, zoals bier, persoonlijke verzorging en frisdranken, stegen de prijzen zelfs tot bijna twee keer meer dan gemiddeld. 'De gemiddeld betaalde prijs voor een liter bier is bijna twee keer toegenomen - een prijsstijging van bijna 7 procent', vertelt Norman Buysse van GfK. 'Dat kan deels komen door de hogere prijzen voor grondstoffen en duurdere logistiek. Tegelijkertijd zijn de stuntprijzen nu verboden en is speciaalbier populair. En dat is nu eenmaal duurder dan een pilsje. Dat drijft de gemiddelde literprijs voor de categorie ook omhoog.' Ook de prijzen voor persoonlijke verzorgingsproducten stegen harder dan het gemiddelde. 'Mensen gaan nu weer meer de deur uit: we gaan weer naar kantoor, de restaurants zijn open', legt Buysse uit. In coronatijd was persoonlijke verzorging een van de weinige productgroepen die het echt moeilijk had. De mensen bleven thuis en kochten minder. 'Maar in deze fase waarin veel weer open is, lijkt het erop dat de vraag is toegenomen. En wellicht kopen mensen ook wat duurdere producten, want 'het mag weer'.' Voor de consument De precieze hoogte van de prijsstijgingen zullen per sector en productgroep verschillen. Zo keken de economen van de ABN Amro-bank naar de glastuinbouw. 'Als er ook groenten uit Spanje en Marokko naar Nederland komen die goedkoper zijn, dan wordt het voor de Nederlandse glastuinbouwers lastig om de hoge energieprijzen door te berekenen', legt Madeline Buijs, econoom bij ABN Amro uit. 'Zij zullen die kosten dan deels zelfs op moeten hoesten. Dat kan ten koste gaan van hun winst. Maar dit is voor elke branche anders, dat maakt het lastig te voorspellen.' Unilever zegt een deel van de prijsstijgingen zelf op te willen vangen. 'Een derde van de kostenstijging nemen we voor eigen rekening, door te besparen en efficiënter te werken. De prijzen verhogen is het laatste middel dat we inzetten. Maar...', waarschuwt Jope, 'klanten gaan zeker inflatie merken bij alle producten.' Productiekosten 'Supermarkten zullen soms hun verlies nemen', voegt Buysse toe. 'Een prijsverhoging is slecht voor het imago van een supermarkt. Als ze verwachten dat de stijging van kosten tijdelijk is, kunnen ze daarom wachten met het doorvoeren van prijsstijgingen.' Het kan ook zijn dat contracten van producten en leveranciers pas aan het einde van het jaar aflopen, en supermarkten daarom de hogere productiekosten nog niet voelen. 'Die producenten kunnen dan pas onderhandelen over nieuwe prijzen', legt Buysse uit. Voor producten in die categorieën worden de prijsstijgingen voorlopig nog gedragen door de producenten.
21/10 20u15  Nederlandse rapper Murda kan tot tien jaar cel krijgen in TurkijeJustitie in Turkije heeft de Nederlandse rapper Murda aangeklaagd omdat hij in zijn teksten het gebruik van drugs zou verheerlijken. Op basis van die aanklacht kan hij een gevangenisstraf van 5 tot 10 jaar krijgen, melden Turkse media en dat wordt door het management van Murda bevestigd. De rapper moet waarschijnlijk binnen een paar dagen voor de rechter verschijnen. Murda werd zaterdag op het vliegveld van Istanbul aangehouden. Een dag erna kwam de rapper vrij, maar hij mocht Turkije niet verlaten. Murda rapt in verschillende nummers over drugs. Zelf zegt hij daarover dat hij in Nederland is geboren en in de Nederlandse cultuur is opgegroeid. In mijn raps gebruik ik straattaal en het is nooit mijn bedoeling geweest om mensen tot het gebruik van drugs aan te zetten, aldus de rapper. Buitenlandse Zaken Eerder was het management van Murda nog positief over de afloop van de zaak en verwachtte men dat de rapper snel weg zou kunnen. Het ministerie van Buitenlandse Zaken liet weten in contact met hem te staan. Murda's echte naam is Önder Dogan. Hij werd in 1984 geboren in Amsterdam en is erg populair in Turkije. Zo is hij een jurylid van de Turkse rapversie van The Voice. Zijn nummers zijn op Spotify miljoenen keren beluisterd. In 2008 bracht de rapper zijn eerste album uit. Hij werkte onder meer samen met andere Nederlandse artiesten, onder wie Ronnie Flex, Bizzey en Kraantje Pappie. Een van zijn nummers:
21/10 19u15  Zaandam vangt ongeveer 400 asielzoekers op in voormalige hotelbootOngeveer 400 vluchtelingen kunnen vanaf november tijdelijk terecht op een voormalige hotelboot in Zaandam. De noodopvang is voor een jaar, met een optie voor verlenging met een half jaar, meldt de gemeente Zaanstad. Eind vorige maand deed het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA) een verzoek aan de gemeente om een opvanglocatie in te richten in de hotelboot. Een andere mogelijke locatie op het Hembrugterrein waar eerder over werd gesproken bleek niet snel genoeg beschikbaar. Beide partijen zijn nu akkoord. De komende weken worden zowel de andere locatie als het schip gereedgemaakt voor gebruik, meldt NH Nieuws. Extra opvang in heel Nederland Extra opvangplekken voor asielzoekers zijn hard nodig. Het aanmeldcentrum voor asielzoekers in Ter Apel staat momenteel zwaar onder druk door de aanhoudend grote toestroom van asielzoekers. Gisteren maakte demissionair staatssecretaris Ankie Broekers-Knol (VVD) na een bezoek aan Ter Apel bekend dat honderden asielzoekers later deze week elders in het land worden opgevangen. Het gaat om 200 plekken in Almere en 300 in Gorinchem. Eerder waren al tijdelijke opvangplekken toegezegd in onder meer Rotterdam, Tilburg en Groningen.
21/10 19u15  Boodschappen nu al duurder, maar 'prijsstijgingen gaan nog wel even door'Dit jaar werden onze boodschappen al iets duurder, maar het hoogtepunt van de prijsverhogingen moet nog komen. Daarvoor waarschuwen grote producenten, waaronder Unilever. En het einde van de prijsstijgingen is nog niet in zicht. 'We hebben de prijsverhogingen dit jaar opgevoerd van 1,6 procent in het tweede kwartaal, naar 4,1 procent in het derde kwartaal', zegt Alan Jope, bestuursvoorzitter van Unilever. Het gaat dan om prijsstijgingen vergeleken met hetzelfde kwartaal een jaar eerder. 'We verwachten vergelijkbare prijsverhogingen in de rest van het jaar en zeker in de eerste helft van 2022. Het zal tot ver in volgend jaar zijn, voordat de prijsstijgingen afvlakken.' Stijgende kosten 'De prijsverhogingen zijn heel breed, omdat de kostenverhogingen waar wij mee te maken krijgen ook heel breed zijn', legt Jope uit. 'Sojabonen-olie, palmolie, thee, kokos, vanille. Het wordt allemaal duurder. Maar ook het plastic voor de verpakkingen en het transport van al onze producten wordt duurder.' De Unilevertopman voorziet daarom prijsstijgingen voor alle producten: 'er is niet één specifieke categorie die extra hard geraakt wordt'. Uit cijfers van marktonderzoeksbureau GfK blijkt dat we, inclusief inflatie, dit jaar al 3,6 procent meer betalen voor de dagelijkse boodschappen dan een jaar eerder. Daar komen de verwachte prijsstijgingen van volgend jaar nog bovenop. Voor sommige categorieën, zoals bier, persoonlijke verzorging en frisdranken, stegen de prijzen zelfs tot bijna twee keer meer dan gemiddeld. 'De gemiddeld betaalde prijs voor een liter bier is bijna twee keer toegenomen - een prijsstijging van bijna 7 procent', vertelt Norman Buysse van GfK. 'Dat kan deels komen door de hogere prijzen voor grondstoffen en duurdere logistiek. Tegelijkertijd zijn de stuntprijzen nu verboden en is speciaalbier populair. En dat is nu eenmaal duurder dan een pilsje. Dat drijft de gemiddelde literprijs voor de categorie ook omhoog.' Ook de prijzen voor persoonlijke verzorgingsproducten stegen harder dan het gemiddelde. 'Mensen gaan nu weer meer de deur uit: we gaan weer naar kantoor, de restaurants zijn open', legt Buysse uit. In coronatijd was persoonlijke verzorging een van de weinige productgroepen die het echt moeilijk had. De mensen bleven thuis en kochten minder. 'Maar in deze fase waarin veel weer open is, lijkt het erop dat de vraag is toegenomen. En wellicht kopen mensen ook wat duurdere producten, want 'het mag weer'.' Voor de consument De precieze hoogte van de prijsstijgingen zullen per sector en productgroep verschillen. Zo keken de economen van de ABN Amro-bank naar de glastuinbouw. 'Als er ook groenten uit Spanje en Marokko naar Nederland komen die goedkoper zijn, dan wordt het voor de Nederlandse glastuinbouwers lastig om de hoge energieprijzen door te berekenen', legt Madeline Buijs, econoom bij ABN Amro uit. 'Zij zullen die kosten dan deels zelfs op moeten hoesten. Dat kan ten koste gaan van hun winst. Maar dit is voor elke branche anders, dat maakt het lastig te voorspellen.' Unilever zegt een deel van de prijsstijgingen zelf op te willen vangen. 'Een derde van de kostenstijging nemen we voor eigen rekening, door te besparen en efficiënter te werken. De prijzen verhogen is het laatste middel dat we inzetten. Maar...', waarschuwt Jope, 'klanten gaan zeker inflatie merken bij alle producten.' Productiekosten 'Supermarkten zullen soms hun verlies nemen', voegt Buysse toe. 'Een prijsverhoging is slecht voor het imago van een supermarkt. Als ze verwachten dat de stijging van kosten tijdelijk is, kunnen ze daarom wachten met het doorvoeren van prijsstijgingen.' Het kan ook zijn dat contracten van producten en leveranciers pas aan het einde van het jaar aflopen, en supermarkten daarom de hogere productiekosten nog niet voelen. 'Die producenten kunnen dan pas onderhandelen over nieuwe prijzen', legt Buysse uit. Voor producten in die categorieën worden de prijsstijgingen voorlopig nog gedragen door de producenten.
21/10 19u15  Ocean Cleanup: zeeën plasticvrij maken kan op grote schaal na geslaagde testDe techniek om op grote schaal plastic uit zee te halen, is na jarenlange experimenten levensvatbaar en kan per direct worden toegepast. Dat zegt de organisatie The Ocean Cleanup, die is opgericht door de Nederlander Boyan Slat. Slat lanceerde acht jaar geleden het idee om plastic uit zee te vangen met lange drijvende armen. Sindsdien is de techniek meerdere keren verbeterd. Met het nieuwste type, waarbij twee schepen een drijvende arm over zee slepen, werd 28.659 kilo plastic afval uit de Grote Oceaan gehaald en daarmee is volgens The Ocean Cleanup de testfase afgerond. 'Hoewel dit slechts het topje van de ijsberg is, zijn deze kilo's de belangrijkste die we ooit zullen verzamelen', zegt Slat in een verklaring. 'Want deze kilo's bewijzen dat dit allemaal mogelijk is.' Nu de testfase van de nieuwste techniek, System 002, voltooid is kunnen de grijparmen volgens The Ocean Cleanup meteen worden gebruikt om plastic op grote schaal uit zee te halen. Tegelijkertijd werkt de organisatie aan een nieuwe methode, System 003. Deze krijgt nog langere drijvende armen van 2,5 kilometer, waardoor per vaart drie keer zoveel plastic kan worden opgevangen. De bijna 30.000 kilo plastic afval die bij de tests is verzameld, bevatte onder meer toiletbrillen, tandenborstels, wasmanden, schoenen en weggegooid visgerei. Volgens The Ocean Cleanup laat dit zien dat de hele mensheid betrokken is bij de vervuilde zeeën. De afgelopen jaren klonk er ook kritiek op het project. Uit onderzoek van de organisatie bleek dat de drijvende armen niet alleen plastic, maar ook grote hoeveelheden vissen, krabben en inktvissen uit zee halen. 'Ze steken tientallen miljoenen dollars om uit te vinden hoe je moet vissen', zei een bioloog hierover eerder tegen de Amerikaanse technologiesite Gizmodo. NOS op 3 maakte eerder deze video over Boyan Slat, de oprichter van The Ocean Cleanup:
21/10 19u15  Drones zijn te laat: wie redde door lava ingesloten honden op La Palma?'De honden zijn in orde', was getekend het 'A-team'. Een anonieme groep heeft via sociale media de redding opgeëist van de honden die op La Palma waren ingesloten door lavastromen. Maar het is een raadsel waar de dieren zijn gebleven. De viervoeters zaten al zo'n twee weken vast in twee betonnen waterbassins. Helikopters konden niet bij ze komen vanwege de voortslepende vulkaanuitbarstingen op het Spaanse eiland. Daarom was een grote reddingsoperatie op touw gezet om de honden een voor een per drone op te takelen en zo in veiligheid te brengen. Spandoek Dagenlang was er op de bijzondere reddingsactie geoefend, en overlegd met de autoriteiten voor alle benodigde papieren. Maar toen alles gereed was, werd gisteravond bij een laatste verkenningsvlucht ontdekt dat de waterbassins leeg waren. Er hing alleen een spandoek met de mededeling dat de honden veilig zijn en dat het zogenoemde A-team daarvoor verantwoordelijk is. Op sociale media verspreidde de anonieme redders deze beelden - waarop de Spaanstalige intro van de Amerikaanse actieserie The A-Team te horen is: Met drones wordt in de omgeving gezocht naar sporen van de honden. Volgens de Spaanse krant ABC heeft het baasje waarschijnlijk twee of drie honden weggehaald. De lava om de bassins zou inmiddels hard genoeg zijn geweest om over te lopen. De laatste honden zijn naar verluidt opgepikt door vrienden van het baasje. Zij zouden ook het spandoek hebben opgehangen. Het dronebedrijf achter de reddingsactie had gehoopt dat de beelden van operatie de wereld over zouden gaan. Het werd uniek genoemd dat honden per drone zouden worden gered. Het bedrijf werd daarbij ook gesponsord door een luchtvaartmaatschappij. Zoutberg: 'Ik sprak een woordvoerder van het dronebedrijf en die zei: we zijn nu gewoon hier voor niets.' Bijna twee weken geleden werd de eerste hond per drone gespot. Vervolgens werd deze video met luchtbeelden van de opgesloten honden verspreid: Vulkanengroep Cumbre Vieja blijft ondertussen nieuwe lava en rook uitspuwen. In een maand tijd heeft zo'n 10 procent van de eilandbevolking moeten vluchten voor uitbarstingen. De afgelopen 24 uur hebben nog een 500 inwoners hun huis moeten verlaten. In totaal staat het aantal evacuees op zo'n 7500. Ruim 2200 gebouwen zijn inmiddels verwoest door uitbarstingen. Dat aantal zal de komende tijd nog verder oplopen, want volgens wetenschappers kan het natuurgeweld nog enkele maanden aanhouden.
21/10 19u15  'Britse politicus Amess doodgestoken vanwege steun voor luchtaanval Syrië'De man die maandag de Britse politicus David Amess doodstak, deed dit omdat het Lagerhuislid voor een luchtaanval op Syrië had gestemd. Dat heeft de aanklager gezegd bij de voorgeleiding van de 25-jarige Brit van Somalische afkomst. Hij blijft voorlopig vastzitten. Amess (69), parlementariër voor de Tories, werd doodgestoken in een kerk in Leigh-on-Sea, waar hij sprak met inwoners van zijn kiesdistrict. De verdachte, Ali Harbi Ali, werd kort daarna opgepakt. Andere doelwitten Volgens de aanklager had Ali een religieus en ideologisch motief en was hij aanhanger van Islamitische Staat. Twee jaar geleden zou hij zijn begonnen met het plannen van een moordaanslag op een parlementslid. Aanvankelijk had hij twee andere doelwitten dan Amess op het oog, zei de aanklager. De voorgeleiding duurde nog geen kwartier en de verdachte zweeg. Volgens journalisten in de rechtszaal glimlachte hij bij binnenkomst naar zijn advocaten. De moordaanslag op Amess leidde tot geschokte reacties in het Verenigd Koninkrijk. Op premier Johnsons ambtwoning, op Downing Street 10, hing de vlag halfstok. Johnson legde samen met oppositieleider Starmer kransen neer op de plek van de aanslag, is te zien in deze video:
21/10 18u15  Weer twee leden Coöperatie Laatste Wil aangehoudenIn een onderzoek naar hulp bij zelfdoding zijn deze week nog eens twee leden van de Coöperatie Laatste Wil aangehouden. Het gaat om een 72-jarige vrouw uit Amersfoort en een 78-jarige man uit Den Bosch, meldt het Openbaar Ministerie. In juli werd al een man (28) uit Eindhoven opgepakt. De vrouw wordt ervan verdacht dat ze het potentieel dodelijke middel natriumazide heeft aangeschaft bij de verdachte uit Eindhoven. Daarnaast wordt ze verdacht van het handelen in een medicijn dat braakneigingen vermindert, en dat alleen door artsen en apothekers mag worden uitgegeven. De man uit Den Bosch zou ook middelen hebben gekocht bij de Eindhovenaar. Hij is op vrije voeten gesteld maar blijft verdachte, de vrouw zit nog vast. Zelfbeschikking De Coöperatie Laatste Wil pleit voor zelfbeschikking rond het sterfbed en is opgericht om 'laatste redmiddelen' aan leden te verstrekken. Hulp bij zelfdoding is een strafbaar feit. De voorzitter van CLW, Jos van Wijk, werd vorige maand opgepakt. Hij wordt verdacht van deelname aan een criminele organisatie die hulp bij zelfdoding als oogmerk heeft. De verdachte uit Eindhoven staat woensdag voor de rechter. Volgens het OM is het onderzoek nog in volle gang; de administratie van de verdachten wordt nog onderzocht om te bekijken aan wie de middelen zijn verstrekt en of de middelen tot zelfdodingen hebben geleid.
21/10 18u15  Extra geld voor basisonderwijs vooral gebruikt voor aantrekken leerkrachtDe bijna 2 miljard euro die demissionair minister Slob heeft vrijgemaakt om de corona-achterstanden in het basisonderwijs weg te werken, wordt vooral gebruikt om tijdelijk extra mensen aan te nemen, zeggen 26 schoolleiders uit het hele land tegen de NOS. Deze schoolleiders besteden het grootste deel van het extra geld aan personeelskosten. Bestaande contracten worden uitgebreid en er worden onderwijsassistenten en leerkrachten aangenomen zodat er meer ruimte is voor begeleiding van kinderen met achterstanden. Maar met het extra geld worden ook bestaande tekorten aan leerkrachten opgevuld. Hierdoor zijn nog meer scholen op zoek naar personeel. Scholen die al moeite hadden om leerkrachten te vinden merken dat het nu nog lastiger is en vissen vaker achter het net. Scholen in het primair onderwijs krijgen dit en komend schooljaar vanuit het Nationaal Programma Onderwijs (NPO) geld om de corona-achterstanden aan te pakken. Het gaat om minimaal 700 euro per leerling. Scholen met leerlingen met een hoger risico op achterstanden ontvangen meer. Gemiddeld krijgt een school 188.000 euro. De PO-raad, die de belangen van schoolbesturen in het primair onderwijs behartigt, herkent de signalen dat het in sommige regio's nog lastiger is geworden om extra personeel te vinden. 'De NPO-gelden van Slob hebben ons lerarentekort verergerd', stelt locatieleider Audrey Raalte. Ze runt het Dalton IKC de Zeven Zeeën in Amsterdam, een school waar ook vóór de coronapandemie al ontwikkelingsachterstanden waren. 'Omdat iedere school nu extra geld heeft, is er helemaal niemand meer te krijgen. Ik heb nog steeds 3,6 fte openstaan, heb drie ongediplomeerden voor de klas en een zzp'er. Terwijl het voor alle leerlingen veel beter zou zijn als zij gediplomeerde leerkrachten hebben. En dat er vervanging is bij ziekte.' 'Ik heb geld zat, maar geen mensen om het aan uit te geven', zegt Marion Medema. Zij is directeur van OBS de Vuurvlinder in Appingedam. 'Zoiets heb ik in mijn 25-jarige carrière in het onderwijs nog nooit meegemaakt.' Medema vertelt dat met het NPO-geld de taal-, reken- en gedragscoördinatoren de komende twee jaar één dag per week uit het rooster worden gehaald, zodat ze die dag kunnen besteden aan het wegwerken van achterstanden. 'Maar dan moet ik mijn best doen dat ze bij ziekte toch niet alsnog weer fulltime voor de klas staan, want er is geen invaller meer te vinden dankzij de NPO-gelden.' Naast het aantrekken van extra personeel kiezen scholen ook voor aangepaste onderwijsmethodes en bijscholing van docenten om vertragingen bij leerlingen aan te pakken. Niet al het geld wordt ingezet om de achterstanden weg te werken. Er zijn scholen die een deel van het geld aan de overkoepelende stichting afdragen, andere schrappen de vrijwillige ouderbijdrage of maken een spaarpot voor salariskosten als al het NPO-geld is uitgegeven. 'Ik had liever dat we met deze miljarden iets structureels zouden doen', zegt René Jansen van OBS B in Steenwijk. 'De klassen verkleinen en de loonkloof tussen het basis- en het voortgezet onderwijs dichten. En bovenal het lerarentekort in de Randstad oplossen.' Langer tijdpad Hoogleraar onderwijswetenschappen aan de Vrije Universiteit Melanie Ehren deed onderzoek naar onderwijssubsidies in coronatijd. Ze zag dat scholen in korte tijd beslissingen moesten nemen over geld. 'Dan worden natuurlijk niet altijd de beste beslissingen genomen. Een langer tijdpad was verstandiger geweest.' Het ministerie van Onderwijs komt volgende week met de eerste voortgangsrapportage van het Nationaal Programma Onderwijs. Een woordvoerder laat weten de wens van scholen voor de langere termijn te snappen, maar benadrukt dat dit geld bedoeld is voor de huidige generatie leerlingen. Met de Tweede Kamer is afgesproken dat komend voorjaar bekeken wordt of het nodig is om het programma te verlengen.
21/10 18u15  NVWA waarschuwt voor glassplinters in namaak 'Nescafé Gold' oploskoffieDe Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) waarschuwt consumenten voor nagemaakte 'Nescafé Gold' oploskoffie, nadat er glas- en kunststofsplinters in de potten zijn aangetroffen. Het gaat om een product dat niet door Nestlé, de producent van Nescafé Gold, is gemaakt. De splinters zijn groter dan 7 millimeter en kunnen bij het drinken van de koffie in de keelholte blijven steken. De NVWA heeft de oploskoffie aangemerkt als een schadelijk product. De potten zijn inmiddels uit de winkels gehaald. Het gaat specifiek om potten met het opschrift 'Nescafé Gold' op een Duitstalig etiket, met de productiecode 60820814B1 9:15 en met de houdbaarheidsdatum 10-2021. De NVWA raadt consumenten aan de namaakkoffie met het Duitse etiket niet te drinken en weg te gooien. Volgens de warenautoriteit betreft het een illegaal product en is het onduidelijk wie de fabrikant is. Ook is het onduidelijk hoeveel potten in Nederland op de schappen zijn beland.
21/10 17u15  Man aangehouden voor brandstichting Veendam waarbij brandweerman omkwamDe politie heeft maandag een 43-jarige man uit Apeldoorn aangehouden op verdenking van betrokkenheid bij een brand in 2010 in Veendam, die een brandweerman fataal werd. De man werd aangehouden na een dna-match. De brand brak op 8 maart 2010 uit in een elektronicazaak. Bij het blussen werd de 44-jarige brandweerman bedolven onder het puin van een instortende gevel. Het slachtoffer overleed ter plekke. Ook een andere brandweerman kwam onder het puin terecht, maar die overleefde het ongeval. Uit onderzoek bleek dat de brand was aangestoken. Diezelfde nacht werd ook een andere brand aangestoken, bij een discotheek aan het Prins Hendrikplein. Uit getuigenverklaringen en sporenonderzoek bleek dat er meerdere personen bij de branden waren betrokken, meldt RTV Noord. Dna-match Het onderzoek in 2010 leverde een dna-spoor op. Dat leverde jarenlang geen match op in de dna-databank. 'Vorig jaar moest de verdachte in verband met een andere veroordeling zijn dna afstaan. Dit dna bleek een match met de veiliggestelde sporen bij de branden', zegt de politie. Afgelopen maandag is de man aangehouden op verdenking van betrokkenheid bij beide brandstichtingen. De politie is op zoek naar de andere personen die destijds ook bij de branden betrokken waren, maar ook naar getuigen die mogelijk meer weten. Uit het onderzoek kwam naar voren dat de brandstichters actief waren in de Veendammer horecawereld. De politie roept anderen uit die sector met klem op zich te melden. 'Het is niet onwaarschijnlijk dat deze verdachten in de afgelopen elf jaar iemand hebben verteld over hun betrokkenheid bij de branden', schrijft de politie.
21/10 17u15  15-jarige jongen verdacht van duwen man voor tram in Den HaagEen 15-jarige jongen uit Den Haag wordt verdacht van doodslag, omdat hij volgens het Openbaar Ministerie in de Haagse wijk Ypenburg een man voor de tram heeft geduwd. Het 39-jarige slachtoffer kwam door de aanrijding om het leven. Volgens het OM moet de jongen zich bewust zijn geweest van de naderende tram. 'Door het slachtoffer op dat moment te duwen heeft de jongen willens en wetens het risico op het vallen en overlijden van de man aanvaard.' Andere verdachten Na het incident meldden zich drie verdachten bij de politie. Alleen de 15-jarige die verdacht wordt van het duwen blijft vastzitten. Hij wordt morgen voorgeleid. Bewoners legden eerder al bloemen op de plek van de aanrijding: De twee andere verdachten zijn vandaag vrijgelaten, omdat het OM niet denkt dat ze betrokken zijn bij het duwen van de man. Wel kunnen ze nog worden gestraft omdat ze de plek van de aanrijding hebben verlaten zonder het slachtoffer te helpen. Het OM meldt dat uit het onderzoek naar voren komt dat het slachtoffer, een Poolse man zonder vaste woon- of verblijfplaats, de drie jongens meerdere keren had opgezocht.
21/10 17u15  NVWA waarschuwt voor glassplinters in Nescafé Gold oploskoffie, 'gooi koffie weg'De Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) waarschuwt consumenten voor Nescafé Gold oploskoffie nadat er glas- en kunststofsplinters in de potten zijn aangetroffen. De splinters zijn groter dan 7 millimeter en kunnen bij het drinken van de koffie in de keelholte blijven steken. De NVWA heeft de oploskoffie aangemerkt als een schadelijk product. De potten zijn inmiddels uit de winkels gehaald. Het gaat specifiek om potten Nescafé Gold met een Duitstalig etiket met de productiecode 60820814B1 9:15, en met een houdbaarheidsdatum van 10-2021. De NVWA raadt consumenten aan de koffie niet te drinken en weg te gooien. Volgens de warenautoriteit is de koffie niet door Nestlé geproduceerd en is het onduidelijk wie het product heeft gemaakt.
21/10 16u15  Nog geen duidelijkheid over repatriëringsvluchten uit MarokkoHet is nog niet duidelijk of Marokko repatriëringsvluchten naar Nederland toestaat. Transavia wil gestrande reizigers met extra vluchten ophalen, maar moet wachten op toestemming van de Marokkaanse autoriteiten. Ook het ministerie van Buitenlandse Zaken is in gesprek met Marokko over het hervatten van vluchten. Het luchtruim voor vluchten tussen Marokko en Nederland, Duitsland en het Verenigd Koninkrijk is sinds middernacht gesloten vanwege het coronavirus. Volgens Marokkaanse media is dat vanwege 'nieuwe varianten' van het virus. Het vliegverkeer vanaf Marokko naar België en Frankrijk is niet stilgelegd. Het ministerie raadt reizigers dan ook aan om via alternatieve routes terug naar Nederland te komen en contact op te nemen met hun reisorganisatie. Transavia wijst erop dat het vorig jaar ook is gelukt om gestrande reizigers te repatriëren toen Marokko het luchtruim sloot. 'Toen hebben we samen met andere partijen de vluchten gedaan en is het ook goed gekomen. Maar dat heeft wel een paar dagen geduurd.' Een van de gestrande reizigers, Rabia, zit in de havenstad Al Hoceima. Ze vertelde in het NOS Radio 1 Journaal dat het plotselinge sluiten van het luchtruim heeft geleid tot stress: 'De kinderen beginnen maandag met school. Als de overheid een beetje aan ons had gedacht, hadden we deze stress niet gehad.' Voor Rob van Helvoort, eigenaar van reisbureau Middenoostenreizen in Den Bosch, kwam het nieuws als een verrassing. 'We hebben al onze reizigers proberen te contacteren, sommigen zaten in onbereikbare gebieden, in de woestijn bijvoorbeeld. Dus die hoorden het pas toen het verbod al was ingegaan.' De meeste mensen vliegen vandaag via Brussel terug, zegt Van Helvoort. 'Het kan wel, maar het zijn de laatste vluchten. De vluchten naar België zitten allemaal vol voor vandaag.' Deze mensen vlogen gisteren toch vanaf Schiphol naar Marokko:
21/10 16u15  Rutte: uithuisplaatsing toeslagenkinderen 'precies uitzoeken'Premier Rutte wil dat precies wordt nagegaan hoe het zit met de uithuisplaatsing van ruim duizend kinderen van gedupeerden van de toeslagenaffaire. Hij reageert op het onderzoek van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) waaruit blijkt dat in de periode 2015-2020 naar schatting 1115 kinderen uit huis zijn geplaatst. 'Het is een ernstig bericht. Het kabinet gaat heel precies uitzoeken hoe het zit', zei Rutte die bij een Europese top in Brussel is. 'Sowieso is het hele dossier van de kindertoeslagenaffaire verschrikkelijk van a tot z.' Cijfers Het CBS kwam dinsdag met het onderzoek naar buiten en plaatste daarbij de kanttekening dat er alleen gekeken was naar het aantal uithuisplaatsingen in de periode vanaf 2015, het jaar dat de Jeugdwet inging en er cijfers zijn bijgehouden. De kinderopvangtoeslagaffaire speelt al sinds 2004. Verschillende Kamerleden reageerden verontrust op de cijfers en willen onder meer duidelijkheid in hoeverre uithuisplaatsingen voorkomen hadden kunnen worden. Minister Dekker voor Rechtsbescherming heeft vandaag in een brief aan de Kamer laten weten dat het werkelijke aantal uithuisgeplaatsten hoger kan liggen. In totaal staan er 50.000 kinderen van toeslagouders geregistreerd. Het CBS heeft alleen gekeken naar de gedwongen uithuisplaatsingen en niet naar de vrijwillige uithuisplaatsingen. Het CBS-rapport meldt niet of de uithuisplaatsingen het gevolg zijn van de toeslagenaffaire of dat er andere oorzaken zijn. Om uit te zoeken wat de oorzaken zijn, is volgens de dienst meer onderzoek nodig. Minister Dekker schrijft dat het 'verschrikkelijk' zou zijn als de problemen van kindertoeslagouders een rol hebben gespeeld bij de uithuisplaatsingen. Rechter Dekker belooft in de brief hulp en ondersteuning aan alle ouders en kinderen. De gedupeerde kinderen kunnen een financiële vergoeding aanvragen bij een Commissie Werkelijke Schade. In de zomer werd al bekend dat kinderen ook in aanmerking komen voor een financiële vergoeding. Exacte bedragen zijn nog niet bekend. De Tweede Kamer denkt aan bedragen tussen de 2000 tot 10.000 euro. Gemeenten gaan kijken of 'herstel van de gezinssituatie' wenselijk en mogelijk is. Maar daar moet uiteindelijk ook een rechter zich over buigen.
21/10 15u15  Een windhoos, hoe vaak komt dat voor in Nederland?Op verschillende plekken ontstonden er gisteren en vannacht windhozen. Ze richtten forse schade aan in de plaatsen Barendrecht, 's-Heerenberg en Zelhem. Windhozen horen tot de meest gevaarlijke weersverschijnselen in Nederland. Ze ontstaan tientallen keren per jaar en razen in de vorm van een slurf met hoge snelheid over het land. Dat er de afgelopen 24 uur een aantal windhozen is waargenomen lag gezien de weersomstandigheden voor de hand. 'De dynamiek in de atmosfeer was ontzettend krachtig', meldt Weerplaza. 'Tussen de wind op de grond en de wind op een kilometer hoogte zat een ontzettend groot verschil in zowel windsnelheid als windrichting.' In dit artikel wordt uitgelegd hoe zoiets ontstaat. Maar eerst: was het nou een windhoos of tornado? Op NOS.nl schrijven we over windhozen, maar Weerplaza spreekt vandaag van tornado's. Niet gek. 'Want eigenlijk zijn windhoos en tornado min of meer hetzelfde', zegt weerman Marco Verhoef. 'Het gaat om een draaiend verschijnsel. De meningen over het gebruik van de termen zijn verdeeld.' 'Het hangt in veel gevallen van de kracht af hoe we het noemen, maar vaste afspraken zijn er niet. In Nederland zijn we geneigd dit een windhoos te nomen. Bij een tornado denken mensen eerder aan Amerikaanse situaties, extremer weer.' In Nederland bereikt een windhoos zelden de kracht van een Amerikaanse tornado. De windhoos in het Gelderse 's-Heerenberg werd gisteren gefilmd: Wat is een windhoos precies? Een windhoos behoort volgens het KNMI tot de categorie gevaarlijke weersverschijnselen die zich in Nederland voordoen. Voor de vorming van windhozen gelden specifieke voorwaarden: ze ontstaan in onweerswolken, de atmosfeer moet heel vochtig zijn. Ook is een flink temperatuurverschil nodig; op aarde moet het warm zijn, en in de hoge lucht koud. Daarnaast moet het waaien, en de windrichting moet op aarde anders zijn dan in de lucht. Zo ontstaat de draaikolk die bestaat uit enorm veel kleine druppeltjes. 'Het gebied waarin ze optreden is meestal niet groter dan een smalle baan van twee tot enige tientallen kilometers lengte en enkele honderden meters breedte', schrijft het KNMI. In deze video legt Weerplaza uit hoe een windhoos ontstaat: Hoe vaak komt het in Nederland voor? Gemiddeld richten zware windhozen enkele malen per jaar zeer plaatselijk een ravage aan. Echt zware windhozen komen in ons land maar zelden voor. De krachtigste van de laatste decennia, met dodelijke slachtoffers, waren in Chaam en Tricht (1967), Ameland (1972), Moerdijk (1981) en Ameland (1992). Zijn ze te voorspellen? Dat is op de langere termijn, een halve dag of dag vooruit, niet te doen, zegt Verhoef. 'Je kunt dan alleen zeggen dat er potentie voor een windhoos is; de specifieke omstandigheden zijn er. Maar óf en waar het dan specifiek gebeurt weet je vooraf niet.' Het KNMI wil de weerwaarschuwingen wel preciezer maken. 'Het is eigenlijk niet meer van deze tijd dat je per provincie waarschuwt, terwijl je eigenlijk op dorpsniveau wil waarschuwen', zei Rob Groenland van het weerinstituut in juni. In samenspraak met de veiligheidsregio's wil het KNMI bekijken hoe zo'n waarschuwing in de toekomst moet worden gegeven. Groenland denkt dat met een systeem dat lijkt op NL-Alert Nederlanders beter ingelicht kunnen worden over extreem weer. 'Vanuit de weerkamer kun je niet met 100 procent zekerheid zeggen dat er een valwind of buitenproportioneel veel regen komt. Maar twintig minuten van tevoren heb je wel een indicatie: je moet oppassen, er komen zware windstoten met veel regen.' Zien we meer windhozen door klimaatverandering? In algemene zin leidt klimaatverandering tot extremer weer. Maar naar de link tussen klimaatverandering en windhozen in Nederland is nog geen onderzoek gedaan, zegt Verhoef. 'Als je gevoelsmatig redeneert zou je dat kunnen denken, maar dat is niet bewezen.'
21/10 15u15  Joyrider (15) rijdt in op stilstaande politieautoIn Dordrecht is de afgelopen avond een jongen van 15 opgepakt omdat hij in een auto met hoge snelheid op een politiewagen inreed. Dat gebeurde bij een achtervolging, meldt de politie op Facebook. Agenten zagen de auto rond 20.45 uur hard rijden op de Merwedestraat. Toen de bestuurder een stopteken negeerde, ontstond een achtervolging. Tijdens deze achtervolging reed de auto tegen een stilstaande politieauto waarin op dat moment agenten zaten. Later wist de politie de auto tot stoppen te dwingen. De bestuurder bleek geen rijbewijs te hebben, maar de reden daarvoor was logisch: hij was nog maar 15. Hij had drie passagiers in zijn auto. Dat waren kinderen van 12, 14 en 15 jaar. De jongen is aangehouden voor joyriding en voor poging tot doodslag. De politie heeft niet bekendgemaakt hoe het met de agenten is die in de aangereden auto zaten.
21/10 14u15  Nog 8 miljoen euro in kas voor slachtoffers overstromingen in LimburgHet Nationaal Rampenfonds heeft nog zo'n 8 miljoen euro in kas waarmee slachtoffers van de watersnood in juli in Limburg geholpen kunnen worden. In totaal werd via Giro 777 zo'n 11 miljoen euro bijeengebracht. Daarvan is volgens bestuurssecretaris Geert Jan Hamilton van het fonds ruim 3 miljoen euro uitgekeerd. In totaal hebben 2518 mensen met waterschade 1000 euro gekregen. De eenmalige giften zijn belastingvrij uitgekeerd en hebben geen invloed op een eventuele uitkering of verzekeringsgeld. Daarnaast honoreerde het fonds ruim tien aanvragen voor een vergoeding voor kleinschalige projecten. 'Er zitten nog de nodige aanvragen in de pijplijn', zegt Hamilton tegen 1Limburg. 'We blijven de mogelijkheid onder de aandacht brengen om een beroep te doen op het fonds. We kunnen helpen bij het herstellen van de gevolgen van de watersnood.' Bij sommige mensen stond het water tot in de woonkamer: Stichtingen, verenigingen en andere maatschappelijke organisaties hebben nog tot 1 januari de tijd om een aanvraag in te dienen voor de financiering van herstelwerkzaamheden. Een speciale beoordelingscommissie van het fonds neemt die wekelijks in behandeling. Het geld dat na beoordeling van alle aanvragen overblijft en niet kan worden besteed in Limburg, gaat naar de reserves van het Nationaal Rampenfonds.
21/10 14u15  Transgenderprotesten bij Netflix na grappen Dave Chapelle over geslachtsdelenBij het kantoor van streamingdienst Netflix in Los Angeles hebben gisteren zo'n honderd mensen gedemonstreerd. Onder de demonstranten was een grote groep transgender personen. Ze zijn boos over de manier waarop Netflix is omgegaan met uitspraken van cabaretier Dave Chappelle in een show. Chappelle maakte in de show The Closer grappen over de geslachtsdelen van transgender personen. Hij zei ook dat de transgendergemeenschap 'te weinig eelt op de ziel heeft'. Netflix-baas Ted Sarandos zei in eerste instantie achter de show te blijven staan en weigerde die offline te halen, omdat er in zijn ogen geen grenzen waren overschreden. Een van de betogers zei dat dergelijke grappen 'discriminerend gedrag' bevordert: Maar de betogers vinden dat The Closer van de streamingdienst verwijderd moet worden. Ze kregen steun van Netflix-medewerkers en hadden borden bij zich met teksten als 'Trans Lives Matter' en 'Team Trans'. Er waren ook tegendemonstranten in Los Angeles, die zich uitspraken voor Chappelle en de vrijheid van meningsuiting. Chappelle zei eerder deze maand zich niet veel aan te trekken van de kritiek. Hij werd bij een optreden in Los Angeles met applaus onthaald: 'Als het zo voelt om 'gecanceld' te worden, dan vind ik het prima', zei hij toen. Excuses Netflix-baas Onder de pro-transbetogers was ook Joey Soloway, die twee Emmy's won als maker van de Amazon Prime-serie Transparent. Die comedy gaat over een familie waarvan een van de ouders een transgender persoon blijkt te zijn. Soloway riep Netflix op een transgender persoon toe te voegen aan de raad van bestuur. Sarandos heeft eerder al zijn excuses aangeboden. Hij zei dat hij zich niet had gerealiseerd dat hij door zijn laconieke reactie een groep medewerkers had gekwetst. Een van de organisatoren van de protesten zegt dat die excuses goed zijn, maar hoopt dat Netflix verantwoordelijkheid neemt voor de programma's die ze uitzenden.
21/10 13u15  Nieuwe deltavariant waarschijnlijk besmettelijker, wat betekent dit?Een nieuwe subvariant van de deltavariant van het coronavirus is in opmars in het Verenigd Koninkrijk. Britse media schrijven al een aantal dagen over subvariant 'AY.4.2', die mogelijk verantwoordelijk is voor een sterke toename in het aantal nieuwe besmettingen. Sommige deskundigen denken dat de variant 10 tot 15 procent besmettelijker is dan de nu wereldwijd dominante deltavariant. De Wereldgezondheidsorganisatie WHO heeft de subvariant vooralsnog nog niet apart aangemerkt als variant of concern. Het RIVM laat aan de NOS weten dat 'AY.4.2' al zo'n tien weken in Nederland aanwezig is. 'We zien in de kiemsurveillance dat het aandeel van deze variant zo'n 0,1 tot 0,2 procent van alle besmettingen uitmaakt', zegt een woordvoerder. Het aandeel stijgt amper, wat er volgens het RIVM op duidt dat niet gaat om een sterk besmettelijke variant. 'Ook is de variant nog niet door de WHO aangemerkt als een variant of concern, maar we blijven het monitoren via de kiemsurveillance.' Zolang dat niet gebeurt, wordt de subvariant niet getoond in het overzicht van varianten in Nederland. Geen game changer Volgens viroloog Marion Koopmans is nog niet goed te zeggen hoe problematisch de opmars van de subvariant is. 'Mijn Britse collega's vertellen me dat ze er nog niet over uit zijn hoe zorgelijk dit is, maar ik denk dat we er wel rekening mee moeten gaan houden dat dit impact gaat hebben.' 'Afgaand op mijn collega's hou ik er rekening mee dat deze subvariant besmettelijker is, al moeten we nog wel kijken wat het precies betekent bijvoorbeeld voor de werking van de vaccins', zegt ze. Koopmans noemt de subvariant desondanks 'geen game changer', zoals eerder gebeurde toen de deltavariant de alfavariant verdrong. Daar is het virus volgens haar niet besmettelijk genoeg voor. 'We moeten dit in ieder geval wel gaan meenemen voor onze aanpak van het virus in de winter.' 'Dat dat er nieuwe varianten ontstaan is iets dat je kan verwachten als het virus nog zo breed rondgaat wereldwijd. Het laat ook maar zien dat je met dit virus niet kan spotten. We zitten nu wel in een fase van de pandemie waarin de impact door alle vaccinaties minder is. Maar we zitten in Nederland toch ook wel tegen een voorspelde wintergolf aan te kijken en dit helpt dan niet', zegt Koopmans. Veel nieuwe opnames Ze wijst op de prognoses van het RIVM over de ontwikkeling van het virus. Die laten voor de winter nog een grote bandbreedte laten zien in het verwachte aantal besmettingen en ziekenhuisopnames. 'Als je rekent met een weer iets hogere besmettelijkheid is de kans dat we de aan de hoge kant gaan uitkomen.' We kunnen volgens haar maar beter van het scenario uitgaan dat er deze winter veel opnames bijkomen. 'We hebben keuzes te maken en het zou naar mijn idee moeten beginnen met het aantrekken van de basismaatregelen. Hybride onderwijs en thuiswerken, die maatregelen helpen echt, maar lijken weggezakt.' 'Ook laat het zien dat je steeds opnieuw goed moet bekijken of versoepelingen mogelijk zijn. We gaan het daar ook in het OMT over hebben.'
21/10 13u15  Grote pensioenfondsen: 'We kunnen pensioenen nog niet verhogen'De hoge beurskoersen blijven de buffers van pensioenfondsen spekken, dus stegen in het derde kwartaal opnieuw de dekkingsgraden van de vier grootste fondsen. Bij alle vier ligt de graadmeter voor de financiële gezondheid van een fonds nu al maanden boven de 100%. Maar daar profiteren gepensioneerden nog nauwelijks van. 'De kans op een pensioenverlaging in 2022 is gelukkig klein', zegt Joanne Kellermann, bestuursvoorzitter van Pensioenfonds Zorg en Welzijn (PFZW) 'Tegelijkertijd is een pensioenverhoging helaas nog niet in zicht.' Ook de andere drie grote fondsen voorzien nog geen pensioenverhogingen voor komend jaar. 'We begrijpen de roep om verhoging. Maar de realiteit is dat de huidige regels, die voor alle fondsen gelden, daarvoor geen ruimte bieden', zegt Corien Wortmann-Kool, bestuursvoorzitter van ambtenarenpensioenfonds ABP. Volgens de regels mogen pensioenfondsen hun uitkeringen pas verhogen als de dekkingsgraad een jaar lang gemiddeld boven de 110% ligt. De dekkingsgraad ligt nu nog bij alle grote fondsen onder de 110%. Bij bpfBOUW, met 776.000 deelnemers het vijfde fonds van Nederland, lag de dekkingsgraad de afgelopen 12 maanden gemiddeld wel ruim boven de 110%-grens. Gepensioneerde bouwvakkers mogen dus voorzichtig hopen op een verhoging komend jaar. 'Hopelijk kunnen we deze groei doorzetten in de laatste maanden van dit jaar. We zien nog wel veel onzekerheden op de financiële markten', reageert bestuursvoorzitter Eline Lundgren. Er zijn plannen om de regels te versoepelen, zodat fondsen eerder de pensioenen kunnen verhogen. Vanaf 2023 mogen ze al meer uitkeren bij een dekkingsgraad van 105%. Voorzichtigheid onnodig Maar er gaan ook stemmen op om nog soepeler om te gaan met pensioenverhogingen. Sinds 2008 is het vermogen van alle fondsen samen bijna verdriedubbeld van 592 miljard euro naar 1692 miljard euro in 2020, schreef emeritus hoogleraar toegepaste economie en lid van het verantwoordingsorgaan van pensioenfonds ABP Bernard van Praag eerder dit jaar. Als de pensioenen sinds 2008 mee waren gestegen met de inflatie hadden de fondsen bijvoorbeeld vorig jaar samen 4 miljard euro ingeteerd op hun buffers, volgens Van Praag. 'Dat is nog geen 0,25% van het totale vermogen.' Een bedrag dat de pensioenfondsen met hun rendementen zonder bezwaar hadden kunnen betalen, aldus Van Praag. De voorzichtigheid van de politiek sinds 2008 is volgens hem dan ook 'volstrekt onnodig geweest.' Nieuwe stelsel 'De berekening van Van Praag lijkt me iets aan de lage kant', zegt Corine Reedijk, pensioenconsultant bij Aon. 'Maar de algehele gedachte is niet vreemd. Die is in zekere zin in lijn met het nieuwe pensioenstelsel, dat uiterlijk in 2027 moet in gaan. Daarin is het idee dat rendementen die gemaakt worden, ook meer worden uitgekeerd. Maar tot die tijd zitten we nog vast aan de regels die we nu hebben.' Ook hoogleraar Marike Knoef ziet dat Van Praags pleidooi op de gedachte achter het nieuwe stelsel lijkt. 'Daarin kun je sneller indexeren, maar moet je ook sneller korten', zegt de Leidse hoogleraar economie en directeur van pensioendenktank Netspar. 'Maar je moet er wel eerlijk bij vertellen dat als we nu de pensioenvermogens gebruiken om pensioenen te verhogen dat ook betekent dat je deels geld dat voor jongere generaties is gereserveerd uitdeelt aan de huidige ouderen.'
21/10 13u15  Rijkswaterstaat verdiept Twentekanalen, ook diervriendelijkere oeversDe Twentekanalen die door de provincies Overijssel en Gelderland lopen, krijgen een opknapbeurt. De waterwegen worden verruimd, waardoor grote schepen sneller en veiliger kunnen varen. Ook krijgen de kanalen lagere oevers, wat het voor dieren mogelijk maakt er weer uit te klimmen. 'Ik word hier wel heel blij van', zegt Rijkswaterstaat-ecoloog Sergé Bogaerts tegen RTV Oost. Toen de kanalen decennia geleden werden aangelegd, was dat vooral vanuit economisch perspectief. 'In die tijd werd natuurlijk niet gedacht over dieren die af en toe in het water kunnen vallen.' Volgens hem is het belangrijk om bij dit soort projecten naast economische aspecten ook aandacht te hebben voor de natuur. 'Een kanaal is een onnatuurlijk element. Dieren willen toch oversteken en dan zien we af en toe dode reeën in het water. Dat is natuurlijk niet fijn. Dus nu we toch aan de slag zijn, kunnen we dat meenemen en voorkomen dat ze verdrinken in het kanaal.' Gat in de damwand In Almelo wordt in totaal zo'n zeven kilometer aan diervriendelijke oevers aangelegd. Harde damwanden worden vervangen door oevers met grote, losse stenen. Ook komen er 250 zogenoemde fauna-uittreedplaatsen. 'Dan zit er een gat in de damwand. De bedoeling is dat dieren het gat vinden, erdoor zwemmen, in laag water terechtkomen en via de oplopende zijkanten het kanaal weer uit kunnen klimmen.' De vaarwegen worden verdiept tot 2,80 meter. Daardoor kunnen er straks grotere en zwaardere schepen varen. Ook worden de havens beter bereikbaar. De werkzaamheden moeten in 2023 klaar zijn.
21/10 12u15  ACM: helft Nederlandse huishoudens heeft glasvezelaansluitingBij iets meer dan de helft van de Nederlandse huishoudens is glasvezelkabel aangelegd. Volgens de Autoriteit Consument & Markt (ACM) waren er in het tweede kwartaal 220.000 nieuwe aansluitingen, waardoor nu 4,1 miljoen van de 8 miljoen huishoudens glasvezel tot aan de meterkast hebben. De ACM ziet dat er sinds begin dit jaar in een hoger tempo glasvezel wordt aangelegd. In het tweede kwartaal is dat doorgezet. Als het zo doorgaat, denkt de toezichthouder dat het hele land voor 2030 op glasvezel aangesloten kan worden. In Nederland leggen T-Mobile, KPN en Delta glasvezel aan. De andere grote speler op de markt, VodafoneZiggo, zet in op snel internet via de coaxkabel, waarbij niet gegraven hoeft te worden om nieuwe (glasvezel)kabels aan te leggen. De aanleg van glasvezel is duur, maar toch kiezen veel partijen ervoor dat te doen. 'Glasvezel zelf veroudert niet echt', zegt emeritus-hoogleraar breedbandnetwerken Ton Koonen (TU Eindhoven). 'Los van een graafmachine die per ongeluk een kabel kapotmaakt bij werkzaamheden, zitten providers voor de komende decennia gebakken.' Daarnaast zijn er hoge internetsnelheden mee mogelijk.
21/10 12u15  Trump lanceert eigen sociale netwerk 'tegen tirannie van Big Tech'Donald Trump heeft een eigen sociaal netwerk opgezet. Genodigden mogen vanaf volgende maand een account aanmaken op Truth Social, vanaf begin volgend jaar is ook de rest van het publiek welkom. De Amerikaanse oud-president, die van Twitter en Facebook werd verbannen vanwege de bestorming van het Amerikaanse Congres, zegt het nieuwe medium te hebben opgezet om wat hij noemt 'de tirannie van 'Big Tech''. 'De Taliban zijn enorm groot op Twitter, maar jullie favoriete Amerikaanse president wordt het zwijgen opgelegd. Onacceptabel.' 'Iedereen vraagt me altijd waarom niemand iets doet tegen Big Tech. Nou, dat gaan we binnenkort doen!' Twitterkloon Uit schermafbeeldingen van de nieuwe dienst valt af te leiden dat Truth Social gebaseerd is op Twitter, het favoriete sociale medium van Trump. Gebruikers kunnen korte teksten of foto's sturen, 'truths', of berichten van anderen 'retruthen'. Ook worden accountnamen voorafgegaan door het door Twitter gebruikte @. Volgens de begeleidende tekst is iedereen welkom op het nieuwe platform, dat 'een open, vrije en eerlijke wereldwijde conversatie stimuleert zonder politieke ideologieën te discrimineren'. 'We zullen het niet altijd eens zijn, maar we verwelkomen elke mening en de dialoog.' Op de conceptafbeeldingen van de nieuwe app zijn grote mediabedrijven als Variety, Fox News en The New York Times te zien, maar ook gebruikers 'Jane & Jackson' ('het leukste stelletje op Truth!'), de politiek bevlogen 'Rebecca' en singer-songwriter 'Laura Jones' (#ILoveSinging'). Trump ziet Truth Social als het begin van een media-imperium waarmee hij op den duur ook de strijd wil aangaan met streamingdiensten als Netflix en Disney+, nieuwszender CNN en Amazon en Microsoft op het gebied van cloudcomputing. Trump Media & Technology Group zou in de toekomst podcasts, entertainmentprogramma's en nieuws moeten gaan aanbieden. Eerder probeerde Trump al een nieuw portaal voor zijn meningen te creëren nadat hij van andere sociale media was verbannen. Dat blog, From the Desk of Donald J. Trump, ging vanwege gebrek aan belangstelling na een paar weken alweer offline.
21/10 12u15  Ron Fresen stopt als politiek duider bij het NOS JournaalRon Fresen stopt op 1 mei na acht jaar als politiek duider van het NOS Journaal. Fresen wil meer tijd voor andere zaken. 'Het is een zware baan die 24/7 veel van je vergt, zeker in deze tijd van politieke en maatschappelijke spanningen. Ik vind het een prachtbaan en heb het altijd met veel passie en energie gedaan.' Over zijn jaren bij de NOS schreef Fresen een persoonlijk boek, getiteld Acht jaar Achtuur, dat komende dinsdag gepresenteerd wordt. In dit persoonlijke boek vertelt hij over alle facetten van zijn werk, is hij kritisch over de huidige politieke cultuur en houdt hij een pleidooi voor scherpere keuzes in de journalistiek. Voordat Fresen in 2004 in dienst kwam van de NOS, werkte hij als hoofdredacteur van Omroep West. In 1987 was hij betrokken bij de oprichting van het regionale radiostation Radio West in Den Haag. Opmerkelijk aan zijn loopbaan bij de NOS is dat Fresen eenmalig, op 29 januari 2015, het NOS Acht Uur Journaal presenteerde vanaf locatie in Den Haag in plaats van vanuit de studio in Hilversum. Dit was een noodgreep, omdat een man met naar later bleek een nepwapen de redactie in Hilversum was binnengedrongen en zendtijd opeiste. De verslaggever vertrekt dus per 1 mei; dit betekent dat hij de komende maanden nog te zien zal zijn. Voordat het Binnenhof eerder dit jaar werd afgesloten nam Fresen er met een rondleiding afscheid van:
21/10 12u15  Reclamewaakhond: slogan Dolfinarium 'Ontdek, Beleef en Bescherm' is misleidendDe slogan 'Ontdek, Beleef en Bescherm' van het Dolfinarium in Harderwijk is volgens de Reclame Code Commissie misleidend. Het zou de indruk wekken dat bezoekers dieren beschermen door een kaartje te kopen en dat is volgens de commissie niet waar. Dierenrechtenorganisatie House of Animals diende een klacht in bij de toezichthouder. 'Het Dolfinarium beweert al jaren van alles over het welzijn van de dolfijnen, zeeleeuwen en orka's, maar het is één grote leugen', zegt Karen Soeters van de organisatie tegen Omroep Gelderland. 'Zo kan het Dolfinarium nooit voorzien in de natuurlijke behoeften van dolfijnen, die van nature grote afstanden afleggen.' Ze is blij met de uitspraak. Maar het Dolfinarium is het niet eens met de uitspraak en laat weten dat het woord 'bescherm' doelt op de educatieve functie, waardoor bezoekers warm zouden lopen voor natuurbehoud. Volgens directeur Alex Tiebot is daar wetenschappelijk bewijs voor. 'We zijn het dan ook niet eens met het oordeel van de commissie en gaan tegen het advies in hoger beroep.' De commissie vindt dat het woord 'bescherm' de suggestie wekt dat bezoekers door een kaartje te kopen en het park te bezoeken, direct een bijdrage leveren aan de bescherming van dieren, terwijl dat nergens uit blijkt. De reclame is daarmee in strijd met de Nederlandse Reclame Code.
21/10 11u15  Aanval hooligans Feyenoord op Duitse clubleiding in Rotterdams restaurantIn een restaurant in het centrum van Rotterdam is gisteravond de clubleiding van Union Berlin aangevallen door hooligans van Feyenoord. Een woordvoerder van de Rotterdamse politie bevestigt dat er 'sterke aanwijzingen zijn dat het incident verband houdt met de wedstrijd van vanavond'. De Rotterdamse club speelt vanavond in de Kuip in de Conference League tegen Union Berlin. Feyenoord veroordeelt de aanval in een verklaring op zijn website in scherpe bewoordingen en noemt het voorval 'verschrikkelijk'. Bij de aanval is met stoelen en andere voorwerpen is gegooid; één slachtoffer is met verwondingen naar het ziekenhuis vervoerd. De Duitse krant Berliner Kurier schrijft dat er op het moment van de aanval 25 mensen van de voetbalclub aan het eten waren in een tapasrestaurant, onder wie de clubleiding. De politie bevestigt verder dat één persoon is aangehouden en roept getuigen op zich te melden en camerabeelden te delen.
21/10 11u15  Druk op klimaatrapport: Australië voor kolen, Brazilië tegen flexitariërsDocumenten die Greenpeace heeft doorgespeeld aan de BBC laten zien hoe landen invloed proberen uit te oefenen op een toonaangevend VN-klimaatrapport. Hoewel volgens de Britse omroep de meeste van de ruim 32.000 opmerkingen bedoeld zijn om de kwaliteit van het verslag te verbeteren, proberen sommige landen ook hen onwelgevallige passages af te zwakken of te schrappen uit de eindtekst. Zo pleiten Saudi-Arabië en Australië tegen de conclusie dat het gebruik van fossiele brandstoffen zo snel mogelijk moet worden afgebouwd, zoals in de voorlopige versie van het rapport staat. Australië, een grote exporteur van kolen, wil dat de aanbeveling om kolencentrales te sluiten eruit gaat. Het olierijke Saudi-Arabië wil af van waarschuwingen over fossiele brandstoffen. De OPEC en Noorwegen, dat ook veel olie exporteert, vinden dat het rapport positiever moet schrijven over de mogelijkheden om CO2 ondergronds op te slaan. In de eerste versie wordt die techniek genoemd, maar de schrijvers merken meteen op dat er nog onzekerheden zijn over de toepasbaarheid ervan. Consensus VN-klimaatwerkgroep IPCC zegt tegen de BBC dat feedback van overheden en organisaties van groot belang is om wetenschappelijke consensus over het rapport te krijgen. Ook benadrukt de organisatie dat de opstellers van het rapport niet verplicht zijn de opmerkingen over te nemen. De IPCC brengt om de paar jaar alle wetenschappelijke kennis over klimaatverandering bijeen en doet aanbevelingen hoe dat kan worden tegengegaan. De zesde IPCC-rapportage, die volgend jaar moet verschijnen, zal van groot belang zijn voor de internationale klimaatconferentie COP26 in Glasgow volgende maand. Uit een eerder vrijgegeven deelrapport bleek in augustus al dat de klimaatverandering ongekend snel gaat. Meatless Monday Niet alleen exporteurs van fossiele brandstoffen hebben opmerkingen over de tekst. Belangrijke vleesexporteurs als Brazilië en Argentinië bekritiseren de aanbeveling om een keer per week vegetarisch te eten onder het motto Meatless Monday. Volgens de concepttekst kan meer plantaardig voedsel de uitstoot van broeikasgassen voor een westers dieet met 50 procent verminderen. Argentinië waarschuwt tegen veralgemeniseringen en stelt dat er best mogelijkheden zijn om de uitstoot te beperken zonder vlees op te geven. Brazilië schrijft dat een vegetarisch voedingspatroon niet per definitie beter is. Een aantal Oost-Europese landen pleit ervoor meer kernenergie in te zetten om klimaatproblemen op te lossen. Ook India vindt dat het klimaatrapport vooringenomen is tegen deze vorm van energie.
21/10 11u15  'Boeren hebben overheid volledig de rug toegekeerd'Nederlandse veehouders hebben nauwelijks vertrouwen in de overheid, blijkt uit een enquête van I&O Research in opdracht van de Volkskrant. Van de 981 ondervraagden zegt 98 procent geen vertrouwen te hebben in de landelijke overheid. Uit het onderzoek blijkt ook dat de boeren de steun voor hun standpunten onder de algemene bevolking overschatten. 'Veeboeren voelen zich onbegrepen en in het nauw gedrukt. Ze vinden dat zij al genoeg hebben geïnvesteerd om tegemoet te komen aan klimaat- en stikstofeisen', vat I&O het resultaat samen. 'In hun ogen wordt de veehouderij in vergelijking met bijvoorbeeld de industrie en de luchtvaart onevenredig belast.' Het ministerie van Landbouw geniet het vertrouwen van slechts 5 procent van de veeboeren en ook het RIVM wordt gewantrouwd. Demissionair minister Schouten (ChristenUnie) scoort met 9 procent iets hoger. Veel meer geloof heeft de sector in actiegroep Farmers Defence Force en brancheorganisatie LTO (48 en 41 procent). 'Onkunde' Uit eerder onderzoek bleek dat het overheidsvertrouwen de afgelopen jaren sowieso al daalde, maar gemiddeld heeft 42 procent van Nederlanders nog vertrouwen in de instanties. Peter Kanne van I&O noemt het resultaat in deze sector dan ook ongekend. 'Boeren hebben de overheid volledig de rug toegekeerd', concludeert hij. 'Al decennialang wordt hen verteld wat ze moeten doen: innoveren, voer aanpassen, schaal vergroten, modern boeren. Ze denken: we doen alles wat gevraagd wordt, en het is nooit genoeg.' Afgerond negen op de tien boeren zijn het eens met de stelling dat de overheid 'niets begrijpt van de positie van de veeteeltbedrijven'. 'De onkunde die in Den Haag zit is enorm groot', zegt een rundveehouder tegen de onderzoekers. 'Alles wat met overheid te maken heeft, ervaar ik als zeer negatief.' BBB Het verloren vertrouwen wordt ook weerspiegeld in de politieke keuze van de veehouders: twee derde van hen zou nu op de BoerBurgerBeweging stemmen. Daarmee is het CDA een belangrijk deel van de historische achterban kwijtgeraakt: slechts 4 procent zou nu voor die partij kiezen, 1 procentpunt meer dan de VVD krijgt onder de beroepsgroep. BBB-Kamerlid Van der Plas herkent het beeld. 'De reactie die ik het meest krijg is dat boeren blij zijn dat ze gewoon gehoord worden. Andere partijen hebben dat laten liggen.' 'Boeren willen een lichtpuntje zien. Hoop, die ze de afgelopen jaren niet hebben gehad', vervolgt ze. 'Er wordt gedaan alsof ze een probleem zijn, terwijl ze een deel van de oplossing kunnen zijn.' Steun overschat De enquête laat ook zien dat de veehouders de steun in de samenleving voor hun standpunten overschatten. Bijna driekwart van de ondervraagden denkt dat de Nederlanders achter hun stikstofprotesten staan, terwijl uit het onderzoek blijkt dat het 38 procent is. Ook zegt slechts een kwart van de boeren zich zorgen te maken over het stikstofprobleem, terwijl dat onder andere burgers 67 procent is. De helft van de Nederlanders denkt dat de veestapel ingekrompen moet worden, terwijl 12 procent van de veeboeren zelf daarvan overtuigd is. Kanne: 'Boeren zullen, ook hebben ze het gevoel dat ze al veel gedaan hebben, toch tegemoet moeten komen aan de eisen.' Uit de enquête blijkt overigens ook dat de gemiddelde burger 'een weinig accuraat beeld' heeft van de sector. Driekwart heeft geen idee hoeveel mensen er in de landbouw werken (184.000), en het aandeel in de Nederlandse economie wordt schromelijk overschat: gemiddeld schat men bijna 20 procent, terwijl het in feite van 1,4 procent is.
21/10 10u15  NFI: auto's verzamelen veel data, goed te gebruiken in onderzoekenHet is het Nederlands Forensisch Instituut (NFI) gelukt om beveiligde rijgegevens van Tesla-auto's uit te lezen en te publiceren. Voertuigen van de Amerikaanse autofabrikant slaan allerlei informatie op over de werking van verschillende rijhulpsystemen en van de auto, zoals de snelheid, de stuurwielhoek en de werking van zelfrijdende systemen. Het NFI zegt dat de gegevens een schat aan informatie zijn voor analisten van verkeersongevallen. 'Ze kunnen helpen bij een strafrechtelijk onderzoek na een dodelijk verkeersongeval of een ongeval met letsel', zegt Francis Hoogendijk van het NFI. Tesla heeft zelf toegang Tesla heeft zelf toegang tot alle gegevens om hun producten te verbeteren of storingen te verhelpen. Justitie kan ook toegang krijgen tot data van de auto's, maar daarvoor is wel een vordering nodig. Bovendien wordt dan niet alle informatie verstrekt, maar alleen de gegevens die gevorderd zijn. 'Wat je niet weet kan je niet vorderen, dus het is nuttig dat we nu weten welke informatie nog meer opgeslagen wordt', zegt Hoogendijk van het NFI. 'We hebben helemaal geanalyseerd hoe het registratiesysteem werkt, onder meer door de software in detail na te pluizen.' Het instituut heeft het onderzoek gepubliceerd op en gepresenteerd op een congres voor analisten van verkeersongevallen, zodat de gegevens ook in het buitenland gebruikt kunnen worden. Het NFI heeft testen uitgevoerd met een Tesla Model S. De meting van de voertuigsnelheid in het logboek bleken zeer nauwkeurig: de afwijkingen waren kleiner dan een kilometer per uur. Te veel vertrouwen Volgens het NFI maken de logbestanden ook duidelijk wat de invloed is van rijhulpsystemen bij ongevallen. Zo bleek dat een bestuurder te veel vertrouwen kreeg in het autopilot-systeem van Tesla, waarmee de auto bestuurd kan worden zonder hulp van een mens. De automobilist vergat een onderdeel van dat systeem te activeren, raakte lang afgeleid en dat leidde tot een fatale crash. Overigens is het voor Tesla-eigenaren wel mogelijk om beelden en gebruikersdata op te vragen in het geval van een ongeval. 'Veel fabrikanten kunnen hier toch een voorbeeld aan nemen', zegt onderzoeker Hoogendijk. Het NFI weet niet of ook andere autofabrikanten zoveel data als Tesla opslaan. De organisatie hoopt dat er internationale wet- en regelgeving komt om autofabrikanten transparanter te laten zijn over welke gegevens worden opgeslagen.
21/10 09u15  Pro-transgenderprotesten bij kantoor Netflix na grappen over geslachtsdelenBij het kantoor van streamingdienst Netflix in Los Angeles hebben gisteren zo'n honderd mensen gedemonstreerd. Onder de demonstranten was een grote groep transgenders. Ze zijn boos over de manier waarop Netflix is omgegaan met uitspraken van cabaretier Dave Chappelle in een show. Chappelle maakte in de show The Closer grappen over de geslachtsdelen van transgenders. Hij zei ook dat de transgendergemeenschap 'te weinig eelt op de ziel heeft'. Netflix-baas Ted Sarandos zei in eerste instantie achter de show te blijven staan en weigerde die offline te halen, omdat er in zijn ogen geen grenzen waren overschreden. Maar de betogers vinden dat The Closer van de streamingdienst verwijderd moet worden. Ze kregen steun van Netflix-medewerkers en hadden borden bij zich met teksten als 'Trans Lives Matter' en 'Team Trans'. Er waren ook tegendemonstranten in Los Angeles, die zich uitspraken voor Chappelle en de vrijheid van meningsuiting. Excuses Netflix-baas Onder de pro-transbetogers was ook Joey Soloway, die twee Emmy's won als maker van de Amazon Prime-serie Transparent. Die comedy gaat over een familie waarvan een van de ouders transgender blijkt te zijn. Soloway riep Netflix op een transgender toe te voegen aan de raad van bestuur. Sarandos heeft eerder al zijn excuses aangeboden. Hij zei dat hij zich niet had gerealiseerd dat hij door zijn laconieke reactie een groep medewerkers had gekwetst. Een van de organisatoren van de protesten zegt dat die excuses goed zijn, maar hoopt dat Netflix verantwoordelijkheid neemt voor de programma's die ze uitzenden.
21/10 09u15  Trein stilgezet in Rotterdam vanwege reiziger met vuurwapenEen trein is vanochtend in Rotterdam stilgezet vanwege een reiziger met wat een vuurwapen leek te zijn. Een politieteam heeft de 19-jarige man uit Amsterdam aangehouden. De man werd benaderd met een speciale techniek voor gevaarlijke verdachten. Na zijn arrestatie bleek dat het wapen nep was. Het incident gebeurde ter hoogte van de Prins Alexanderlaan. Na de aanhouding kon de trein weer verder.
21/10 09u15  'Veehouders hebben geen vertrouwen in overheid'Nederlandse veehouders hebben nauwelijks vertrouwen in de overheid, blijkt uit een enquête van I&O Research in opdracht van de Volkskrant. Van de 981 ondervraagden zegt 70 procent geen vertrouwen te hebben, 2 procent heeft vrij veel vertrouwen. Uit het onderzoek blijkt ook dat de boeren de steun voor hun standpunten onder de algemene bevolking overschatten. 'Veeboeren voelen zich onbegrepen en in het nauw gedrukt. Ze vinden dat zij al genoeg hebben geïnvesteerd om tegemoet te komen aan klimaat- en stikstofeisen', vat I&O het resultaat samen. 'In hun ogen wordt de veehouderij in vergelijking met bijvoorbeeld de industrie en de luchtvaart onevenredig belast.' Het ministerie van Landbouw geniet het vertrouwen van slechts 5 procent van de veeboeren en ook het RIVM wordt gewantrouwd. Demissionair minister Schouten (ChristenUnie) scoort met 9 procent iets hoger. Veel meer geloof heeft de sector in actiegroep Farmers Defence Force en brancheorganisatie LTO (48 en 41 procent). 'Onkunde' Afgerond negen op de tien boeren zijn het eens met de stelling dat de overheid 'niets begrijpt van de positie van de veeteeltbedrijven'. 'De onkunde die in Den Haag zit is enorm groot', zegt een rundveehouder tegen de onderzoekers. 'Alles wat met overheid te maken heeft, ervaar ik als zeer negatief.' Het verloren vertrouwen wordt ook weerspiegeld in de politieke keuze van de veehouders: twee derde van hen zou nu op de BoerBurgerBeweging stemmen. Daarmee is het CDA een belangrijk deel van de historische achterban kwijtgeraakt: slechts 4 procent zou nu voor die partij kiezen, 1 procentpunt meer dan de VVD krijgt onder de beroepsgroep. Steun overschat De enquête laat ook zien dat de veehouders de steun in de samenleving voor hun standpunten overschatten. Bijna driekwart van de ondervraagden denkt dat de Nederlanders achter hun stikstofprotesten staan, terwijl uit het onderzoekt blijkt dat het 38 procent is. Ook zegt slechts een kwart van de boeren zich zorgen te maken over het stikstofprobleem, terwijl dat onder andere burgers 67 procent is. De helft van de Nederlanders denkt dat de veestapel ingekrompen moet worden, terwijl 12 procent van de veeboeren zelf daarvan overtuigd is. Uit de enquête blijkt overigens ook dat de gemiddelde burger 'een weinig accuraat beeld' heeft van de sector. Driekwart heeft geen idee hoeveel mensen er in de landbouw werken (184.000), en het aandeel in de Nederlandse economie wordt schromelijk overschat: gemiddeld schat men bijna 20 procent, terwijl het in feite van 1,4 procent is.
21/10 08u15  CBS: werkloosheid in september gedaaldDe werkloosheid is in september gedaald. Volgens het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) lukte het duizenden mensen om in de laatste maand van de massale coronasteun aan het bedrijfsleven weer aan het werk te gaan. De werkloosheid is hierdoor gezakt naar 3,1 procent van de beroepsbevolking. Dat is hetzelfde percentage als in juli. In augustus constateerde het CBS nog een lichte toename. In september waren 292.000 mensen werkloos. Coronasteun Dankzij de coronasteun van de overheid zijn er al langer weinig werklozen. Ook zijn er de in de zomermaanden diverse branches opengegaan die vanwege de coronamaatregelen een tijdlang gesloten waren. Daardoor konden daar weer meer mensen aan de slag. Waarschijnlijk hebben met name jongeren hiervan geprofiteerd. Uitkeringsinstantie UWV betaalde eind vorige maand 207.900 werkloosheidsuitkeringen uit. Dat waren er 4700 minder dan in augustus.
21/10 08u15  Ravage en gewonden door windhoos, verkeer moet opletten voor windstotenHet noodweer heeft op verschillende plekken in het land schade aangericht. In een woonwijk in Barendrecht raakten door een windhoos zeker vier mensen gewond. Een van hen is met verwondingen naar een ziekenhuis gebracht. Het stormachtige weer houdt de hele dag aan: het KNMI heeft code geel afgekondigd voor de rest van de dag. Rijkswaterstaat roept weggebruikers op extra alert te zijn in verband met zware windstoten. De brandweer rukte rond 02.30 uur uit naar de Barendrechtse wijk Ter Leede toen bleek dat de schade groot was. Een paar straten zijn getroffen. Meerdere huizen hebben kapotte ramen opgelopen en bomen zijn op auto's gevallen. De brandweer inventariseert hoe groot de schade is. Straten liggen vol met dakpannen en takken: Ook elders in het land zijn er berichten over schade door harde wind. Zo rukten de hulpdiensten op meerdere plekken in de regio Utrecht uit en moest de brandweer bij Heerde enkele omgevallen bomen weghalen die op de A50 waren gevallen. Files en geen treinverkeer De ochtendspits heeft last van het onstuimige weer: vanwege buien en windstoten staan er met name in het zuiden van het land files, meldt de ANWB. In de rest van het land staan minder files, vanwege de herfstvakantie. Ook het treinverkeer heeft last van de storm. Op verschillende plekken in het land rijden er geen treinen, vanwege omgewaaide bomen op het spoor. Dit geldt volgens de NS onder meer voor het traject Breda-Tilburg en voor Utrecht Centraal-Amersfoort. In Utrecht viel een grote boom om vlak voor rijdende auto. De bestuurder kon niet op tijd stoppen en botste er tegenaan, schrijft RTV Utrecht. De inzittende is door de ambulancedienst nagekeken maar raakte volgens de politie niet gewond. De dijk tussen Lelystad en Enkhuizen is vannacht enige tijd afgesloten voor vrachtwagens en auto's met aanhanger. Er werden daar windstoten gemeten van boven de 100 kilometer per uur, meldt Omroep Flevoland. Op verschillende plekken langs de kust wordt overlast verwacht van hoog water. Zo waarschuwt de gemeente Ameland dat de veerdam in Nes kan onderlopen, schrijft Omrop Fryslân. Mensen krijgen het advies hun auto of fiets daar niet te parkeren.
21/10 07u15  Wekdienst 21/10: EU-leiders bijeen in Brussel • PSV speelt tegen MonacoGoedemorgen! De EU-leiders zijn twee dagen bijeen in Brussel om onder meer over de energieprijzen te praten. En PSV hervat de groepsfase van de Europa League. Maar eerst het weer: vandaag is het erg onstuimig en met enige regelmaat zijn er buien van noordwest naar zuidoost. Bij buien is kans op onweer, hagel en zware windstoten. Soms schijnt de zon, maar met hooguit 13 graden is het koel. Ga je de weg op? Hier vind je het overzicht van de files en werkzaamheden. Check hier de dienstregeling voor het spoor. Wat kun je vandaag verwachten? Wat heb je gemist? In een woonwijk in Barendrecht heeft noodweer vannacht grote schade aangericht. Volgens de veiligheidsregio ging het om een windhoos. Zeker vier mensen zijn gewond geraakt. De brandweer werd rond 02.30 uur opgeroepen naar de wijk Ter Leede en rukte massaal uit toen bleek dat de schade groot was. Een paar straten zijn getroffen. Op beelden is te zien dat meerdere huizen kapotte ramen hebben opgelopen en dat bomen op auto's zijn gevallen. Straten liggen vol met dakpannen en takken. De brandweer inventariseert hoe groot de schade precies is. Ander nieuws uit de nacht: En dan nog even dit: In Dordrecht is de afgelopen avond een jongen van 15 opgepakt omdat hij in een auto met hoge snelheid op een politiewagen inreed. Dat gebeurde bij een achtervolging, meldt de politie op Facebook. Agenten zagen de auto rond 20.45 uur hard rijden op de Merwedestraat. Toen de bestuurder een stopteken negeerde, ontstond een achtervolging. Tijdens deze achtervolging reed de auto tegen een stilstaande politieauto waarin op dat moment agenten zaten. Later wist de politie de auto tot stoppen te dwingen. De bestuurder bleek geen rijbewijs te hebben, maar de reden daarvoor was logisch: hij was nog maar 15. Hij had drie passagiers in zijn auto. Dat waren kinderen van 12, 14 en 15 jaar. Fijne donderdag!
21/10 06u15  'Nederland liep tussen 2000 en 2020 27 miljard euro aan dividendbelasting mis'Tussen 2000 en 2020 is de Nederlandse schatkist mogelijk 27 miljard euro misgelopen aan dividendbelasting. De Nederlandse overheid en andere Europese overheden zijn in totaal voor 150 miljard euro opgelicht of gedupeerd door bankiers, handelaren en hedgefondsen. Via ingewikkelde constructies ontweken ze ofwel dividendbelasting, ofwel maakten ze zich schuldig aan fraude. Dat blijkt uit onderzoek van de universiteit van Mannheim en het internationale journalistieke samenwerkingsproject The CumEx-Files 2.0 onder leiding van het Duitse non-profit-onderzoeksplatform Correctiv, waar het Nederlandse Follow the Money (FTM) aan meedoet. 'Ontwikkelde financiële markten' Eerder berekende het onderzoekscollectief dat tussen 2001 en 2016 de schade 55,2 miljard euro bedroeg. De nieuwe berekeningen komen dus in totaal uit op 150 miljard euro aan misgelopen dividendbelasting. Behalve Nederland liepen onder meer Frankrijk (33 miljard euro) en Duitsland (28,5 miljard euro) enorme bedragen mis. Eric Smit, onderzoeker en tevens hoofdredacteur van FTM: 'In Nederland zijn er grote beursfondsen, die voor het grootste deel in bezit zijn van buitenlandse eigenaren. In combinatie met onze goed ontwikkelde financiële markten, leent zich dat heel goed voor dit soort frauduleuze constructies.' Dividendstrippen De fraudeurs en ontwijkers maken daarbij gebruik van dividendstrippen. Dat houdt in dat partijen op verschillende manieren dividendbelasting terugvorderen, terwijl ze daar geen recht op hebben. Volgens FTM hebben fraudeurs jarenlang strategieën opgetuigd om dit mogelijk te maken. CumEx en CumCum zijn twee vormen van dividendstrippen. Bij CumEx wordt dividend teruggevorderd dat niet eens is betaald, of wordt meerdere keren dividendbelasting teruggevorderd terwijl die maar één keer is betaald. Van CumCum is sprake wanneer een aandeelhouder dividendbelasting heeft betaald, zelf geen recht heeft op teruggave en via een constructie een andere partij de teruggave laat incasseren. '15 procent' Smit: 'De essentie van CumCum is dat buitenlandse aandeelhouders geen recht hebben op teruggave van dividendbelasting die 15 procent bedraagt, maar ze kunnen hun aandeel wel tijdelijk aan een Nederlandse persoon lenen die de dividendbelasting namens hen kan terugvorderen. De Belastingdienst geeft de dividendbelasting terug aan de Nederlander, die het samen met het geleende aandeel weer teruggeeft aan de buitenlandse aandeelhouder.' CumEx werd door een wetswijziging in 2007 in Nederland onmogelijk gemaakt. CumCum is nog wel mogelijk. Alleen in de Verenigde Staten en Zwitserland is dit door ingrepen van de overheid niet het geval. Belastingdienst Follow the Money heeft de berekeningen ook naar het ministerie van Financiën gestuurd. Een woordvoerder van het ministerie liet het platform het volgende weten: 'We waarderen de pogingen om meer inzicht te krijgen in dit onderwerp, maar we kunnen geen oordeel geven over het aandeel van Nederland in de gemaakte schattingen. De Belastingdienst hanteert geen modellen om de mogelijke schade op dit vlak in beeld te brengen. Onze uitlatingen zijn gebaseerd op waarnemingen in incidentele casussen.' In september onthulde FTM dat het Openbaar Ministerie onderzoek doet naar de Amerikaanse zakenbank Morgan Stanley in verband met dividendstrippen. Bij de presentatie van de jaarcijfers dit jaar, liet ABN Amro weten dat de bank wordt verdacht van betrokkenheid bij fraude rond aandelentransacties die te maken hebben met dividendstrippen. Het OM doet ook hier onderzoek naar.
21/10 06u15  Ravage en gewonden door windhoos in Barendrecht, ook elders schadeIn een woonwijk in Barendrecht heeft noodweer vannacht grote schade aangericht. Volgens de veiligheidsregio ging het om een windhoos. Zeker vier mensen zijn gewond geraakt. De brandweer werd rond 02.30 uur opgeroepen naar de wijk Ter Leede en rukte massaal uit toen bleek dat de schade groot was. Een paar straten zijn getroffen. Op beelden is te zien dat meerdere huizen kapotte ramen hebben opgelopen en dat bomen op auto's zijn gevallen. Straten liggen vol met dakpannen en takken. De brandweer inventariseert hoe groot de schade precies is. Een van de vier gewonden is met onbekend letsel naar een ziekenhuis gebracht. De andere drie gewonden zijn ter plekke nagekeken. Ook elders problemen Ook elders in het land zijn er berichten over schade door harde wind. Zo rukten de hulpdiensten op meerdere plekken in de regio Utrecht uit en moest de brandweer bij Heerde enkele omgevallen bomen weghalen die op de A50 waren gevallen. De harde wind houdt een groot deel van de dag aan, verwacht het KNMI. In de eerste helft van de ochtend waait het vooral in het zuiden van het land hard, later op de dag overal. In het hele land geldt code geel.
21/10 05u15  Ravage door noodweer in Barendrecht, zeker twee gewondenIn een woonwijk in Barendrecht heeft noodweer vannacht grote schade aangericht. Mogelijk ging het om een windhoos. Zeker twee mensen zijn gewond geraakt. Op beelden is te zien dat meerdere woningen kapotte ramen hebben opgelopen en dat bomen op auto's zijn gevallen. Straten liggen vol met dakpannen en takken. De brandweer werd rond 02.30 uur opgeroepen naar de wijk Ter Leede en rukte met tientallen mensen uit toen bleek dat de schade groot was. Een woordvoerder van de veiligheidsregio zegt tegen het ANP dat een van de twee gewonden naar het ziekenhuis is gebracht.
21/10 03u15  Automobilist (15) rijdt in op stilstaande politieautoIn Dordrecht is de afgelopen avond een jongen van 15 opgepakt omdat hij in een auto met hoge snelheid op een politiewagen inreed. Dat gebeurde bij een achtervolging, meldt de politie op Facebook. Agenten zagen de auto rond 20.45 uur hard rijden op de Merwedestraat. Toen de bestuurder een stopteken negeerde, ontstond een achtervolging. Tijdens deze achtervolging reed de auto tegen een stilstaande politieauto waarin op dat moment agenten zaten. Later wist de politie de auto tot stoppen te dwingen. De bestuurder bleek geen rijbewijs te hebben, maar de reden daarvoor was logisch: hij was nog maar 15. Hij had drie passagiers in zijn auto. Dat waren kinderen van 12, 14 en 15 jaar. De jongen is aangehouden voor joyriding en voor poging tot doodslag. De politie heeft niet bekendgemaakt hoe het met de agenten is die in de aangereden auto zaten.
21/10 02u15  Britten sluiten vrijhandelsakkoord met Nieuw-ZeelandHet Verenigd Koninkrijk en Nieuw-Zeeland zijn het eens geworden over een vrijhandelsakkoord. De deal werd gesloten na zestien maanden van onderhandelingen. Die werden opgestart na de brexit. De landen hebben onder meer afgesproken om heffingen op bepaalde producten te schrappen. Het gaat bijvoorbeeld om kiwi's, honing en witte wijn uit Nieuw-Zeeland en om kleding en bulldozers uit het Verenigd Koninkrijk. Ook kunnen Britten eenvoudiger in Nieuw-Zeeland gaan werken en omgekeerd. De premiers Johnson en Ardern maakten het nieuws bekend in een Zoom-gesprek. 'Dit is een geweldige handelsovereenkomst voor het Verenigd Koninkrijk, die onze lange vriendschap met Nieuw-Zeeland en de banden met de Indo-Pacific versterkt', zei Johnson. Ook Ardern toonde zich enthousiast. Volgens haar is het voor Nieuw-Zeeland de beste handelsovereenkomst in de geschiedenis. Johnson en Ardern zijn opgetogen: De overeenkomst zal vermoedelijk weinig invloed hebben op de totale omvang van de Britse handel. Ongeveer 0,2 procent van de handel is nu met Nieuw-Zeeland. Toch was er de Britse regering veel aan gelegen om het akkoord te sluiten. De hoop is dat het de opmaat is naar een lidmaatschap van de CPTPP, een handelsorganisatie met behalve Nieuw-Zeeland ook onder meer Australië, Singapore en Mexico. In juni sloot het Verenigd Koninkrijk al een vrijhandelsovereenkomst met Australië.
21/10 01u15  Oxfam: rijke landen en farmaceuten breken vaccinbeloften aan arme landenRijke landen en farmaceuten leveren veel minder coronavaccins aan arme landen dan ze hebben beloofd. Dat meldt ontwikkelingsorganisatie Oxfam Novib op basis van een onderzoek van een wereldwijde coalitie van ngo's. Van de 1,8 miljard coronavaccins die via het Covax-programma zijn toegezegd, zijn volgens Oxfam Novib pas 260 miljoen doses geleverd, oftewel 14 procent. Nederland is een van de landen die hun beloftes niet nakomen. In het onderzoek, A Dose of Reality, worden toezeggingen die farmaceuten en wereldleiders sinds het begin van de pandemie hebben gedaan tegen het licht gehouden. Het blijkt dat sinds het begin van de pandemie maar 0,7 procent van alle geproduceerde vaccindoses naar lage-inkomenslanden is gegaan, aldus het rapport. Het aantal vaccins dat gereserveerd werd voor arme landen en hoeveel daarvan inmiddels geleverd is: Mede door de achterstallige leveringen hebben arme landen een grote achterstand opgelopen met vaccineren. Zo is in Afrika pas 2,6 procent van de hele bevolking volledig gevaccineerd, tegenover bijvoorbeeld dik boven de 80 procent in Nederland. De onderzoekers roepen wereldleiders op de coronavaccins wereldwijd tegen kostprijs beschikbaar te maken. 'Het is tijd om het pad van gebroken beloften en het beschermen van de winst van een kleine groep te verlaten en koers te zetten naar de snelste weg uit de pandemie', schrijven ze in het rapport. Volgens Ella Weggen van de ook bij de ngo-coalitie aangesloten maatschappelijke organisatie Wemos, is de achterstand te wijten aan de werkwijze van farmaceuten en overheden van rijke landen. 'Farmaceuten verkopen de vaccins voornamelijk aan rijke landen, aan de hoogste bieder.' En die overheden geven eerst voorrang aan het vaccineren van hun eigen bevolking, terwijl ze over het algemeen meer doses hebben gekocht dan ze nodig hebben, zegt Weggen. 'Canada heeft bijvoorbeeld negen keer meer doses dan inwoners.' Om snel meer vaccins in arme landen te krijgen, is het volgens Weggen belangrijk dat farmaceuten hun kennis over de productie van vaccins gaan delen. Dat gebeurt nu namelijk niet. 'De farmaceuten blijven vasthouden aan het intellectueel eigendom, terwijl die kennis veilig gedeeld zou kunnen worden via een speciaal door WHO ontwikkeld platform. Dan zouden fabrieken in lagelonenlanden zelf de vaccins kunnen produceren, en houdt de WHO de kwaliteit in de gaten.' Verder is Weggen het eens met het pleidooi van WHO-chef Tedros dat rijke landen hun vaccins niet moeten gebruiken voor een zogeheten 'boosterprik' voor de eigen bevolking. Vaccineren in arme landen is namelijk niet alleen belangrijk voor de gezondheid van de lokale bevolking, maar ook in het belang van het welvarende Westen, benadrukte Marjolein van Egmond, hoogleraar immunologie van het Amsterdam UMC, afgelopen zomer nog. Anders bereiken nieuwe varianten van het virus uiteindelijk ook de westerse wereld. 'Het is een belang op de lange termijn.'
20/10 23u15  Minibos bij Nijmeegse basisschool komt terug na blunderHet bedrijf dat per ongeluk een 'minibos' bij een basisschool in Nijmegen heeft weggemaaid, betaalt de aanleg van een nieuw minibos. Dat melden de betrokken partijen, waaronder het bedrijf dat de maaimachine leverde en basisschool Kindcentrum Aquamarijn. Leerlingen van de school die het vernielde bosje hebben helpen aanleggen, gaan het vervangende tiny forest samen met een architect ontwerpen. Het tiny forest werd vorige week met de grond gelijk gemaakt. Het bos was was bijna zo groot als een tennisbaan en werd twee jaar geleden geplant door de kinderen van de basisschool. Er stonden allerlei inheemse planten en bomen die inmiddels 1,5 tot 2 meter hoog waren. De kosten van de aanleg van het minibos bedroegen 22.000 euro. Vandaag zijn er afspraken gemaakt voor een nieuw minibos. 'De partijen zijn blij met de huidige aanpak en zullen zich vol inzetten om het nieuwe minibos tot een succes te maken', schrijven ze in een gezamenlijke verklaring. Een woordvoerder van de gemeente Nijmegen laat aan Omroep Gelderland weten dat het een goed gesprek was. 'De sfeer is positief en we gaan het oplossen.'
20/10 23u15  Man uit Nunspeet die zusje misbruikte na 25 jaar veroordeeldEen 45-jarige man uit Nunspeet is veroordeeld tot een jaar gevangenisstraf voor het langdurig seksueel misbruiken van zijn zus. Het misbruik begon toen het slachtoffer zes jaar was en de verdachte twaalf. De straf valt lager uit dan de 18 maanden celstraf die het Openbaar Ministerie heeft geëist. Dat komt omdat een van de strafbare feiten waarvan de man werd verdacht is verjaard. De man misbruikte zijn zusje terwijl de rest van het gezin naar de kerk was, meldt Omroep Gelderland. Het misbruik zou pas gestopt zijn toen het slachtoffer 17 jaar was en aangaf dat ze bang was om zwanger te worden van haar broer. Overwicht De Stentor schrijft dat het misbruik pas in 2018 aan het licht kwam, toen het slachtoffer herstellende was van een herstentumor en haar verhaal deed aan haar behandelaar. De verdachte heeft daarna bekend bij de politie, al was het misbruik naar eigen zeggen gestopt voordat hij zelf 18 werd. De rechtbank rekent het hem aan dat hij het slachtoffer langdurig en veelvuldig seksueel heeft misbruikt. 'Door het grote leeftijdsverschil had de man overwicht op zijn zusje, waardoor zij hem geen weerstand kon bieden. Daarbij had de man geen enkel oog voor zijn zusje en wat dit voor haar betekende', schrijft de rechtbank. Bovendien vond het misbruik plaats in het ouderlijk huis, een plek waar zij zich bij uitstek veilig had moeten voelen. 'De man beschaamde daarmee het vertrouwen dat zijn zusje in haar grote broer mocht hebben op ernstige wijze.' Psychische gevolgen Tijdens de zitting bleek dat zijn zus nog steeds de psychische gevolgen ondervindt van het misbruik. 'Ze leefde jarenlang in een schrijnende eenzaamheid van het grote geheim en zelfs de mensen waarvan ze houdt kan ze moeilijk vertrouwen', aldus de rechtbank. Volgens de rechtbank is een jaar gevangenis een gepaste straf, omdat het misbruik meer dan 25 jaar geleden heeft plaatsgevonden. Daarbij zijn er volgens de rechtbank geen aanwijzingen dat er daarna nog sprake is geweest van overschrijdend gedrag. De tijd die de verdachte in voorarrest heeft gezeten wordt van de gevangenisstraf afgetrokken.
20/10 23u15  66.928 dollar: bitcoin bereikt hoogste stand ooitBitcoin heeft een nieuw record aangetikt. De cryptomunt heeft een waarde van 66.928 dollar (57.440 euro) bereikt. Nadat de munt in april het vorige record van 64.870 dollar had bereikt, ging de munt hard onderuit. De waarde daalde met meer dan 50 procent. De laatste paar maanden krabbelt de koers weer op. Een van de verklaringen voor de waardestijgingen van de laatste dagen is dat de Amerikaanse autoriteiten toestemming hebben gegeven bitcoin te gebruiken voor de handel in ETF's. Dat zijn exchange-traded funds, oftewel fondsen die de koers van een index volgen. Hierdoor is de bitcoin voor een grotere groep beleggers interessant geworden. Waarom stappen zo veel mensen in bitcoin? NOS op 3 legt het uit:
20/10 22u15  Britse zorg slaat alarm om besmettingsgolf, regering weigert 'plan B'Net als in Nederland stijgt het aantal vastgestelde coronabesmettingen in het Verenigd Koninkrijk snel. Met vandaag 49.139 en een weekgemiddelde van ruim 44.000 positieve tests per dag, is de besmettingsgraad onder de Britten nu een van de hoogste ter wereld. De zorg slaat alarm, maar de Britse regering vindt de terugkeer van strenge coronamaatregelen niet nodig. De baas van de National Health Service waarschuwt dat de gezondheidszorg op het randje balanceert, terwijl de winter nog moet beginnen. 'We zouden ongelofelijk veel geluk hebben als we niet binnen drie maanden in een enorme crisis belanden', zegt Matthew Taylor in Britse media. Voorbode voor Nederland? Medici vrezen dat het zorgstelsel overbelast zal raken door coronapatiënten. Vooral omdat de griep en andere luchtwegvirussen naar verwachting harder toe zullen slaan dan anders, in combinatie met de lijst van uitgestelde zorg die moet worden ingehaald. Dezelfde zorgen spelen ook weer op in Nederland en volgens experts zijn besmettingsgolven in het Verenigd Koninkrijk geregeld een voorbode voor ons land gebleken. Dat is ook terug te zien in deze grafiek: Op dinsdag werden 223 nieuwe coronadoden gemeld, het hoogste aantal sinds maart. Toch valt de toename van het aantal sterfgevallen en ziekenhuisopnames volledig in het niet vergeleken met eerdere golven in de pandemie. Dat dempende effect schrijft de regering toe aan grootschalige vaccinatie. Premier Johnson zegt dan ook te vertrouwen op het succesvolle vaccinatieprogramma. 'We houden de data nauwlettend in de gaten en vinden het nog geen tijd voor plan B', zei gezondheidsminister Javid vanmiddag op een persconferentie. Plan B komt neer op de terugkeer van basisregels, zoals een mondkapje dragen op meer publieke plekken, een thuiswerkadvies, maar mogelijk ook de introductie van een coronatoegangsbewijs voor toegang tot bijvoorbeeld concerten. Javid zei dat het aantal dagelijkse tests deze winter kan oplopen tot 100.000 positieve tests per dag. Als de druk te hoog wordt, zal de regering volgens hem zeker ingrijpen, maar een concreet punt werd niet genoemd. Wel maakte de regering de aanschaf van nieuwe antivirale medicijnen bekend en riep Javid op tot het nemen van 'kleine stapjes'. Zoals elke week een sneltest afnemen en zo veel mogelijk buiten af te spreken met anderen. Maar zulke suggesties zetten geen zoden aan de dijk, zegt veldepidemioloog Amrish Baidjoe, verbonden aan de London School of Hygiene & Tropical Medicine. 'Weer te laat' 'Nu ingrijpen met relatief lichte maatregelen is het beste, bijvoorbeeld door met basisregels de druk op de zorg te verlichten. Zowel om het aantal doden en ernstige ziekte als de economische en maatschappelijke impact te beperken, blijkt uit onderzoek. Want als je wacht tot de druk heel hoog is, dan ben je eigenlijk al te laat. Dan moet je mogelijk weer zware maatregelen nemen.' Baidjoe verwijst naar de vernietigende rapporten over het trage handelen van de Britse - maar ook de Nederlandse regering - in de coronacrisis. 'Het zou hen sieren om de situatie, na een besmettingsgolf of vier, eens niet te bagatelliseren. Want het Verenigd Koninkrijk is ons voorland, dat zag je bij de golf van afgelopen zomer en nu ook weer', verwijst hij naar de grafiek bovenin het artikel. 'Wat de Britten overkomt, gaat ons straks ook overkomen', zegt Baidjoe. 'En er is een parallel met Nederland dat er te lang wordt gewacht met ingrijpen.' Ook in Nederland trekken sommige ziekenhuizen aan de bel vanwege de toename van het aantal opgenomen coronapatiënten. Het wordt volgens de epidemioloog hard tijd voor 'een zinnig gesprek over wat we acceptabel vinden'. 'Want nu landt alles steeds op de zorg.'
20/10 22u15  Heb jij ze al gelezen? Nominaties NS Publieksprijs bekendgemaaktDe boeken Bonuskind van Saskia Noort, Derksen van Michel van Egmond en Antoinnette Scheulderman, Ik ga leven van Lale Gül, Martien van Jan Dijkgraaf, Opgewekt naar de eindstreep van Hendrik Groen en Wen er maar aan van Maike Meijer zijn genomineerd voor de NS Publieksprijs 2021. Ze horen bij de best verkochte titels van het afgelopen jaar. Jan Dijkgraaf, Lale Gül en Maike Meijer waren niet eerder genomineerd voor de publieksprijs. Van Egmond won de prijs al drie keer, Groen twee keer en Noort is al zes keer eerder genomineerd, maar heeft hem nog nooit gewonnen. Hoofdstukken in treinen verspreid Mensen kunnen tot en met 17 november een keuze maken uit de genomineerde boeken, maar mogen ook een stem uitbrengen op een ander boek. De eerste hoofdstukken van de genomineerde boeken worden ter inspiratie verspreid in boekhandel en bibliotheek, door middel van 55.000 fysieke miniboekjes. De NS deelt de boekjes uit in de trein. Ze zijn ook online te vinden. Aan de NS Publieksprijs is een geldbedrag verbonden van 7500 euro. Ook krijgen winnaars een sculptuur van Jeroen Henneman en mogen ze een jaar lang eersteklas met de trein reizen. De winnaar van de NS Publieksprijs wordt op 17 november bekendgemaakt in de talkshow M. op NPO 1. Vorig jaar won Rutger Bregman met zijn boek De meeste mensen deugen.
20/10 22u15  Is dat 'n pinpas of creditcard? Betaalpasjes worden vanaf 2023 vervangenMiljoenen betaalpasjes in Nederland zullen vanaf midden 2023 worden vervangen. Zowel Mastercard als Visa komt met nieuwe technologie, waardoor de Maestro- en V Pay-logo's zullen veranderen in die van Debit Mastercard en Visa Debit. Betaalpassen gaan door deze nieuwe technologie meer op creditcards lijken, waardoor ze beter te gebruiken zijn bij online betalingen, meldt Betaalvereniging Nederland. In een verklaring laat Mastercard weten te stoppen met Maestro. Het bedrijf verzekert dat kaarthouders niks hoeven te doen. Zodra de kaart na 1 juli 2023 vervalt, stuurt de bank een nieuwe debitkaart op die op dezelfde manier werkt. Maestro is in Nederland de meest gebruikte betaalstandaard. Het huidige systeem werkt goed bij het afrekenen in de winkel, maar de technologie was niet gemaakt om online betalingen te kunnen uitvoeren. Ook in het buitenland doet de kaart niet altijd wat hij zou moeten doen. De nieuwe debitkaart moet hier verandering in brengen. Betaalautomaten Vanaf volgend jaar zullen er in Nederland al betaalautomaten komen die de nieuwe kaarten accepteren, in de meeste gevallen gaat dit om een software update. Dat komt omdat in een aantal andere Europese landen de passen al gebruikt worden, zoals in Duitsland en België. Die passen kunnen dan binnenkort ook in Nederland geaccepteerd worden, wat prettig is voor die kaarthouders. ING laat weten nog te onderzoeken wat dit nieuws betekent voor ING en zijn klanten.
20/10 22u15  Broekers-Knol belooft overvol Ter Apel 500 opvangplekken elders, burgemeester nog steeds ontevredenHonderden asielzoekers bij het aanmeldcentrum in Ter Apel kunnen later deze week elders terecht. Dat heeft demissionair staatssecretaris Ankie Broekers-Knol (VVD) gezegd bij een bezoek aan Ter Apel, het aanmeldcentrum voor asielzoekers dat onder druk staat door de aanhoudend grote toestroom van asielzoekers. Vandaag en morgen komen er 200 opvangplekken vrij in Almere, waar extra opvangtenten worden geplaatst. Op vrijdag komen daar nog 300 plekken in Gorinchem bij, in het voormalige belastingkantoor. 'Systeem faalt' Met de extra plekken is de noodsituatie in Ter Apel niet direct opgelost, erkende Broekers-Knol. Burgemeester Velema luidde gisteravond de noodklok wegens de druk op het aanmeldcentrum. Zo'n 750 mensen hebben er de nacht doorgebracht, terwijl er maar plek is voor 275 mensen. Asielzoekers werden opgevangen in tenten, wachtruimtes en kantoren van de IND. De druk op het centrum in Ter Apel is er met de toezeggingen van Broekers-Knol niet direct vanaf. 'Wij zitten ook vanavond weer met 500 mensen in de nachtopvang,' zegt burgemeester Velema. Ook zullen nieuwe mensen zich blijven melden. 'Wij zien dat dit geen piek is, maar een trend lijkt. Het huidige systeem faalt', aldus de burgemeester. Dat onderschrijft ook Koen Schuiling, de burgemeester van Groningen en voorzitter van de Groningse Veiligheidsregio. 'De situatie in Ter Apel is onhoudbaar. Een eenvoudige rekensom leert dat we eind volgende week in dezelfde situatie kunnen zitten', zegt hij. Volgens Schuiling is het nodig dat er een nationale aanpak komt voor het probleem. 'Andere gemeenten moeten meewerken om de situatie op te lossen'. De Immigratie en Naturalisatiedienst (IND) houdt maandelijks bij hoeveel vluchtelingen uit welke landen naar Nederland komen: Het COA erkent dat de situatie in Ter Apel niet meer verantwoord is. De 500 plekken in Almere en Gorinchem deze week moeten bijdragen 'aan de hoognodige capaciteit', aldus het COA in een reactie. Extra plekken Maandag hebben de voorzitters van de 25 veiligheidsregio's met elkaar afgesproken dat er op korte termijn tussen de 800 en 1500 slaapplekken bij moeten komen. Samen met het COA wordt aan nieuwe opvanglocaties gewerkt, zoals een boot in Groningen en de voormalige kazerne in Tilburg. Ook worden er 30 caravans geplaatst bij het azc in Overloon. In de Nederlandse asielopvang is momenteel geen bed over. NOS op 3 zocht uit hoe dit komt:
20/10 21u15  Pinpas of creditcard? Betaalpasjes worden vanaf 2023 vervangenMiljoenen betaalpasjes in Nederland zullen vanaf midden 2023 worden vervangen. Zowel Mastercard als Visa komt met nieuwe technologie, waardoor de Maestro- en V Pay-logo's zullen veranderen in die van Debit Mastercard en Visa Debit. Betaalpassen gaan door deze nieuwe technologie meer op creditcards lijken, waardoor ze beter te gebruiken zijn bij online betalingen, meldt Betaalvereniging Nederland. In een verklaring laat Mastercard weten te stoppen met Maestro. Het bedrijf verzekert dat kaarthouders niks hoeven te doen. Zodra de kaart na 1 juli 2023 vervalt, stuurt de bank een nieuwe debitkaart op die op dezelfde manier werkt. Maestro is in Nederland de meest gebruikte betaalstandaard. Het huidige systeem werkt goed bij het afrekenen in de winkel, maar kan kuren vertonen bij online betalingen. Ook in het buitenland doet de kaart niet altijd wat hij zou moeten doen. De nieuwe debitkaart moet hier verandering in brengen. Betaalautomaten Vanaf volgend jaar zullen er in Nederland al betaalautomaten komen die de nieuwe kaarten accepteren. Dat komt omdat in een aantal andere Europese landen de passen al gebruikt worden, zoals in Duitsland en België. Die passen kunnen dan binnenkort ook in Nederland geaccepteerd worden, wat prettig is voor die kaarthouders. ING laat weten nog te onderzoeken wat dit nieuws betekent voor ING en zijn klanten.
20/10 21u15  Precies 1000 jaar geleden: 'Vikingen waren in 1021 in Noord-Amerika'Dat de Vikingen in Noord-Amerika waren, was al bekend, maar een precies jaartal ontbrak nog. Tot nu. Wetenschappers van de Rijksuniversiteit Groningen en andere onderzoekers hebben aangetoond dat de Noord-Europeanen precies duizend jaar geleden, in het jaar 1021, in het huidige Canada waren. Het onderzoek is vandaag gepubliceerd in het wetenschappelijk tijdschrift Nature. Een archeologische vindplaats in L'Anse Aux Meadows, in Newfoundland, herinnert nog aan de aanwezigheid van de Vikingen. 'Dat was een soort nederzettinkje dat plaats bood aan een man of honderd', zegt onderzoeker Margot Kuitems van de RUG in het radioprogramma Nieuws en Co. Door die archeologische vondst wisten de onderzoekers dat de Vikingen er waren geweest. 'Maar tot voor kort was niet duidelijk wanneer deze plaats ontstond', aldus Kuitems. De jaartallen van de Vikingen in Noord-Amerika waren voornamelijk gebaseerd op IJslandse volksverhalen, sagen, die eeuwen later werden opgetekend en soms ook tegenstrijdigheden bevatten. Zonnestorm De onderzoekers wisten het precieze jaar te bepalen waarin de Vikingen in Noord-Amerika waren door stukken hout bij L'Anse aux Meadows te analyseren. Het gaat om hout met duidelijke sporen van het kappen en snijden met bladen van ijzer, een materiaal dat de inheemse bevolking niet gebruikte. Ook werden de jaarringen in het hout geteld en werd de radioactiviteit gemeten. Bekend was al dat er in 775 en 993 zonnestormen waren, waardoor veel meer koolstof-14 (c-14) in de atmosfeer radioactief was. Jaarringen tellen In het hout werd de piek aan radioactiviteit uit 993 gemeten. 'Op dat moment is het enige dat je hoeft te doen de enige jaarringen tellen richting de buitenkant van het hout', zegt onderzoeker Kuitems. 'En dan kan je precies vaststellen in welk jaar het hout is gekapt, of wanneer de boom doodging.' Onduidelijk blijft hoeveel expedities van de Vikingen er naar het Amerikaanse continent zijn geweest en hoe lang ze er bleven, benadrukken de onderzoekers. Hun aanwezigheid heeft in elk geval niet lang geduurd.
20/10 21u15  Menselijke resten gevonden bij zoektocht naar verloofde Gabby PetitoIn een moerasgebied in Florida zijn bij een zoektocht naar de vermiste Brian Laundrie menselijke resten gevonden. Het staat nog niet vast of ze van de 23-jarige Laundrie zijn. Ook zijn in de buurt spullen van hem gevonden. De autoriteiten willen niet zeggen wat voor spullen en hoeveel. In deze zaak, die in de Verenigde Staten de gemoederen weken lang bezig hield, werd half september al het dode lichaam van de verloofde van Laundrie, Gabby Petito gevonden. Laundrie en Petito waren sinds juni bezig aan een rondreis door Amerika. Op 1 september keerde Laundrie alleen terug naar het huis van zijn ouders. Op de vraag waar zijn verloofde was, bleef hij het antwoord schuldig. Spoorloos verdwenen Laundrie verdween op 14 september nadat hij tegen zijn ouders had gezegd dat hij een wandeltocht ging maken in een natuurgebied in Sarasota. Daarna is niets meer van hem vernomen. In september maakten we deze overzichtsvideo over de vermissingszaak: Op 20 september werd in een nationaal park in de staat Wyoming aan de andere kant van het land de vermiste Gabby dood gevonden. Ze was door een misdaad om het leven gekomen, volgens de politie was ze weken eerder al gewurgd. De vermissingszaak leidde op sociale en traditionele media tot een hype. Dat schoot veel mensen in het verkeerde keelgat, die vonden dat de vermissingszaak van een witte jonge vrouw buitenproportioneel veel aandacht kreeg in verhouding met honderden andere vermissingszaken, waarbij het slachtoffer niet wit was.
20/10 21u15  56.744 euro: bitcoin bereikt hoogste stand ooitBitcoin heeft een nieuw record aangetikt. De cryptomunt heeft een waarde van 66.000 dollar (56.744 euro) bereikt, meldt het Amerikaanse persbureau Bloomberg. Nadat de munt in april het vorige record van 64.870 dollar had bereikt, ging de munt hard onderuit. De waarde daalde met meer dan 50 procent. De laatste paar maanden krabbelt de koers weer op. Een van de verklaringen voor de waardestijgingen van de laatste dagen is dat de Amerikaanse autoriteiten toestemming hebben gegeven bitcoin te gebruiken voor de handel in ETF's. Dat zijn exchange-traded funds, oftewel fondsen die de koers van een index volgen. Hierdoor is de bitcoin voor een grotere groep beleggers interessant geworden. Waarom stappen zo veel mensen in bitcoin? NOS op 3 legt het uit:
20/10 20u15  Bitcoin bereikt hoogste stand ooitBitcoin heeft een nieuw record aangetikt. De cryptomunt heeft een waarde van 66.000 dollar (56.744 euro) bereikt, meldt het Amerikaanse persbureau Bloomberg. Nadat de munt in april het vorige record van 64.870 dollar had bereikt, ging de munt hard onderuit. De waarde daalde met meer dan 50 procent. De laatste paar maanden krabbelt de koers weer op. Een van de verklaringen voor de waardestijgingen van de laatste dagen is dat de Amerikaanse autoriteiten toestemming hebben gegeven bitcoin te gebruiken voor de handel in ETF's. Dat zijn exchange-traded funds, oftewel fondsen die de koers van een index volgen. Hierdoor is de bitcoin voor een grotere groep beleggers interessant geworden.
20/10 19u15  Broekers-Knol belooft overvol Ter Apel 500 opvangplekken eldersHonderden asielzoekers bij het aanmeldcentrum in Ter Apel kunnen later deze week elders terecht. Dat heeft demissionair staatssecretaris Ankie Broekers-Knol (VVD) gezegd bij een bezoek aan Ter Apel. Woensdag en donderdag komen er 200 opvangplekken vrij in Almere, op vrijdag komen daar nog 300 plekken in Gorinchem bij. De staatssecretaris ging op bezoek om te spreken met de lokale medewerkers van het Centraal Orgaan opvang Asielzoekers (COA). Zij staan onder druk door de aanhoudend grote toestroom van asielzoekers naar het overvolle aanmeldcentrum. Noodklok Burgemeester Velema luidde gisteravond de noodklok wegens de druk op het aanmeldcentrum. Zo'n 750 mensen hebben er de nacht doorgebracht, terwijl er maar plek is voor 275 mensen. Daardoor zijn er niet voldoende bedden en sanitaire voorzieningen. De Immigratie en Naturalisatiedienst (IND) houdt maandelijks bij hoeveel vluchtelingen uit welke landen naar Nederland komen: Het COA wilde bussen inzetten om mensen naar een andere locatie te brengen. Maar dat plan werd omstreeks 20.00 uur afgeblazen; er was geen alternatieve opvang voor hen. Volgens Velema heeft het personeel in Ter Apel toen 'alles op alles' gezet om iedereen toch zo goed mogelijk op te vangen. De mensen konden onder meer terecht in opvangtenten, wachtruimtes en kantoren van de IND. Het COA erkent dat de situatie in Ter Apel niet meer verantwoord is. Extra plekken Maandag hebben de voorzitters van de 25 veiligheidsregio's met elkaar afgesproken dat er op korte termijn tussen de 800 en 1500 slaapplekken bij moeten komen. In de Nederlandse asielopvang is momenteel geen bed over. NOS op 3 zocht uit hoe dit komt:
20/10 18u15  Dader bloedbad op school Florida bekent schuld in rechtbankDe man die in februari 2018 een bloedbad aanrichtte op een school in Florida heeft in de rechtbank schuld bekend. De nu 23-jarige Nikolas Cruz schoot in een aanval die zeven minuten duurde veertien leerlingen en drie werknemers dood op zijn oude school in Parkland vlakbij Fort Lauderdale. Hij verwondde zeventien anderen. Op deze bekentenis van Cruz volgt het eigenlijke proces, waarvoor twaalf juryleden moeten worden geselecteerd. Gezien de ernst van de zaak is de verwachting dat de rechter daarvoor duizenden mensen laat doorlichten op hun geschiktheid. Doodstraf of levenslang De juryleden bepalen in het proces of Cruz de doodstraf krijgt of levenslang zonder kans op vrijlating. Het doel is in januari met de zittingen te beginnen. In de video hieronder zie je hoe Nikolas Cruz vlak na de massamoord werd verhoord: Cruz richtte het bloedbad aan op 14 februari, Valentijnsdag. Hij schoot zijn slachtoffers neer in de gangen en de klaslokalen van de Marjorie Stoneman Douglas High School. Cruz was een jaar eerder van deze school gestuurd na een geschiedenis van bedreiging, intimidatie en gewelddadig gedrag. De schietpartij op de school in Parkland was de aanleiding voor de March for our Lives beweging, waarin scholieren in heel de Verenigde Staten de straat opgingen om te pleiten voor strengere landelijke wapenwetten. Cruz had het wapen dat hij gebruikte, een halfautomatisch geweer AR-15, legaal gekocht in een erkende wapenhandel.
20/10 18u15  Zuid-Limburg zoekt contactcentra-medewerkers: 'Klanten ervaren zachte g als prettig'In Zuid-Limburg zijn werkgevers hard op zoek naar medewerkers in de klantenservice. Contactcentra zijn in steeds grotere getale aanwezig omdat Nederlanders steeds meer online shoppen. Ook is de regio Zuid-Limburg populair voor deze centra. De regio heeft al zo'n 6000 arbeidsplaatsen bij ongeveer dertig contactcentra - zo genoemd omdat een groot deel van het contact tegenwoordig via de chat gaat en niet meer via de telefoon. Onder meer Zara, Vodafone, Mercedes en DHL organiseren hun klantenservice vanuit Zuid-Limburg. De regio is aantrekkelijk voor contactcenters vanwege de ligging, zegt Marieke Kraak van Customer Service Valley. 'Omdat het een grensgebied is, zijn er veel meertalige medewerkers beschikbaar. Ook zijn er veel internationale studenten.' Het is volgens Kraak steeds meer gebruikelijk dat contactcenters opereren voor meerdere landen tegelijk. 'In Limburg is bijvoorbeeld er een contactcentrum van een grote kledingketen waar ze zo'n acht Europese landen bedienen.' Dennis Baetens, commercieel directeur bij Custom Connect, denkt ook dat dat te maken heeft met het Limburgs dialect. 'Het Limburgs dialect zorgt ervoor dat je met een zachte g praat en dat ervaren veel klanten als zeer prettig.' Om aan deze toenemende vraag naar medewerkers te voldoen, heeft het UWV een speciale opleiding opgezet.
20/10 18u15  Tekstschrijver van Bondfilms Goldfinger en You Only Live Twice overledenDe Engelse componist en tekstschrijver Leslie Bricusse (90) is overleden. Hij werd vooral bekend met zijn werk voor twee James Bondfilms en de film Willy Wonka en de chocoladefabriek, uit 1971. Bricusse schreef de tekst van de titelnummers van de Bondfilms Goldfinger (gezongen door Shirley Bassey) en You Only Live Twice (Nancy Sinatra). Twee door hem geschreven nummers uit de film over Willy Wonka werden hits: Pure Imagination, gezongen door Gene Wilder, en The Candy Man door Sammy Davis Jr. De in Londen geboren Bricusse begon in de jaren vijftig met het schrijven van muziek voor toneel en musicals. Tijdens zijn studie aan de universiteit van Cambridge zat hij in een toneelclubje en daar ontdekte hij zijn muzikale talent. Hij werkte als tekstschrijver met componist Henry Mancini aan de musical Victor/Victoria, waarmee hij begin jaren tachtig een Academy Award won voor de beste filmmuziek. Voor de films Superman, Home Alone en Hook werkte hij samen met John Williams. Bricusse woonde lange tijd in Californië. In 2001 werd hij door de Britse koningin opgenomen in de Orde van het Britse Rijk, voor zijn werk voor de filmindustrie.
20/10 18u15  Navalny wint belangrijkste Europese mensenrechtenprijs: 'We erkennen zijn immense moed'De Russische oppositieleider Aleksej Navalny heeft de Sacharovprijs gewonnen, de belangrijkste Europese mensenrechtenprijs. Het Europees Parlement, dat de prijs toekent, roemt zijn activisme tegen het regime van president Poetin. Zo stond Navalny aan de wieg van de grootste protestbeweging in Rusland, en staat hij bekend om het onthullen en aan de kaak stellen van corruptie door de Russische overheid. 'Door deze prijs uit te reiken, erkennen wij zijn immense persoonlijke moed', aldus het parlement. Vergiftiging en gevangenschap De oppositieleider zit een straf van tweeënhalf jaar uit in een Russisch strafkamp. De Russische rechter oordeelde in februari 2021 dat hij schuldig was aan het niet naleven van een voorwaardelijke straf die hij in 2014 kreeg. Daarvoor moest hij in huisarrest en zich twee keer per maand melden bij de Russische gevangenisdienst. Hij kon daar niet aan voldoen omdat hij in augustus 2020 in een Duits ziekenhuis werd opgenomen vanwege een vergiftiging, die vrijwel zeker het werk was van de Russische geheime dienst. Omdat hij in Berlijn na een coma moest herstellen, kon hij zich niet melden bij de Russische autoriteiten. Dat rekende de rechter hem aan. Ook zou Navalny een oorlogsveteraan hebben beledigd. Volgens Navalny was het een politiek proces om hem gevangen te zetten. NOS op 3 maakte deze video over Aleksej Navalny, de naam die Poetin weigert uit te spreken: Het Europees Parlement vraagt al langer om de vrijlating van Navalny. In een Twitterbericht van de christendemocratische EVP-fractie over de prijs doen parlementsleden opnieuw een oproep: 'Meneer Poetin, laat Navalny en alle andere politieke gevangenen vrij'. Andere genomineerden voor de Sacharovprijs waren Jeanine Áñez, de voormalig interim-president van Bolivia, en een groep van acht Afghaanse activisten die strijden voor vrouwenrechten in hun land.
20/10 17u15  Acht demonstranten aangehouden bij vliegbasis Volkel, groeven gat onder hekDe marechaussee heeft acht mensen aangehouden bij vliegbasis Volkel. De verdachten hadden met schepjes een gat gegraven onder een hek, zodat ze het terrein op konden. De verdachten maakten deel uit van een groep demonstranten die een protest hielden bij de vliegbasis. De actiegroep vreest dat volgend jaar een nieuwe generatie kernwapens naar Nederland komt. Via het gat wilden ze de startbaan op om 'het oefenen met kernbommen verhinderen'. Of er inderdaad nieuwe kernwapens komen is niet duidelijk. De NAVO heeft nooit officieel erkend dat op Volkel kernwapens liggen. Ook zijn ze het niet eens met de inzet van F-16's en andere vliegtuigen, die volgens de demonstranten 'tonnen CO2 uitstoten'. Militair terrein Een woordvoerder van de marechaussee zegt tegen Omroep Brabant dat de actievoerders zich niet hebben verzet tegen hun aanhouding en dat alles verder vreedzaam is verlopen. 'We wisten van tevoren dat de demonstratie ging plaatsvinden, daar hadden we toestemming voor gegeven. Maar uiteindelijk besloot een aantal mensen om een gat onder het hek te scheppen', zegt de woordvoerder. 'Ze kwamen toen op militair terrein. Dat is verboden, dus daarom zijn ze aangehouden.'
20/10 16u15  Navalny wint belangrijkste Europese mensenrechtenprijsDe Russische oppositieleider Aleksej Navalny heeft de Sacharovprijs gewonnen, de belangrijkste Europese mensenrechtenprijs. Het Europees Parlement, dat de prijs toekent, roemt zijn activisme tegen het regime van president Poetin. Zo stond Navalny aan de wieg van de grootste protestbeweging in Rusland, en staat hij bekend om het onthullen en aan de kaak stellen van corruptie door de Russische overheid. 'Hij is de sterkste oppositiekandidaat tegenover de Russische machthebber,' aldus het parlement. Vergiftiging en gevangenschap De oppositieleider zit een straf van tweeënhalf jaar uit in een Russisch strafkamp. De Russische rechter oordeelde in februari 2021 dat hij schuldig was aan het niet naleven van een voorwaardelijke straf die hij in 2014 kreeg. Daarvoor moest hij in huisarrest en zich twee keer per maand melden bij de Russische gevangenisdienst. Hij kon daar niet aan voldoen omdat hij in augustus 2020 in een Duits ziekenhuis werd opgenomen vanwege een vergiftiging, die vrijwel zeker het werk was van de Russische geheime dienst. Omdat hij in Berlijn na een coma moest herstellen, kon hij zich niet melden bij de Russische gevangenisdienst. Dat rekende de rechter hem aan. Ook zou Navalny een oorlogsveteraan hebben beledigd. Volgens Navalny was het een politiek proces om hem gevangen te zetten. Het Europees Parlement vraagt al langer om de vrijlating van Navalny. In een Twitterbericht van de christendemocratische EVP-fractie over de prijs doen parlementsleden opnieuw een oproep: 'Meneer Poetin, laat Navalny vrij'. Andere genomineerden waren Jeanine Áñez, de voormalig interim-president van Bolivia, en een groep van acht Afghaanse activisten die strijden voor vrouwenrechten in hun land.
20/10 16u15  Posbank slechts beperkt gesloten voor gemotoriseerd verkeerDe gemeenteraad van Rheden wil bij de Posbank auto's en motoren slechts in beperkte mate weren. Het natuurgebied gaat alleen in de weekenden en op feestdagen dicht tussen 1 april en 1 november. Een voorstel van het college van B en W om veel verder te gaan, haalde het niet. Beheerder Natuurmonumenten is teleurgesteld dat de gemeenteraad niet verder gaat. Het wordt steeds drukker in natuurgebied de Posbank bij Arnhem. Tegen Omroep Gelderland zegt een woordvoerder van Natuurmonumenten over het besluit van de Rhedense raad: 'Dit is niet goed voor de recreanten, niet goed voor de natuur. Ik ben aangesteld om de natuur te beschermen en om mensen van de natuur te laten genieten. Dat zijn twee gelijkwaardige opdrachten. En die zijn met dit scenario allebei niet geholpen.' Ook wethouder Ronald Haverkamp verbergt zijn teleurstelling niet. 'Dit verbetert de verkeersveiligheid niet en ook niet het herstel van de natuur. Ik maak me daar veel zorgen over.' Hondenlosloopgebied Een populair deel van de Veluwezoom is het hondenlosloopgebied Rozendaalse Veld. Eigenaren van honden vreesden in de aanloop naar de besluitvorming dat ze voortaan niet meer welkom zouden zijn. De gevolgen voor hen zijn nog onduidelijk. De gemeente Rheden bespreekt later een motie om het hondenlosloopgebied open te houden. Schaapsherders op de heide van het nationale park merken de effecten van de drukte op de Posbank al enige tijd. Cynthia Berendsen loopt al ruim twintig jaar met schapen en een paar geiten over de heide. 'Ik krijg de laatste tijd wel eens mensen voor mijn neus met gebalde vuisten', zei ze kortgeleden tegen de regionale omroep van Gelderland. Een collega-schaapsherder keerde in augustus met de kudde terug naar de schaapskooi, omdat hij zich bedreigd voelde.
20/10 16u15  'Doorbraak': voor het eerst varkensnier bij mens geplaatstVoor het eerst is een varkensnier bij een mens getransplanteerd, zonder dat het orgaan onmiddellijk werd afgestoten. Artsen in New York gebruikten een varkensnier waarvan de genen zo waren veranderd dat die niet langer het molecuul bevatten dat tot directe afstoting in het menselijk lichaam leidt. 'Wat ze waarschijnlijk gedaan hebben, is bepaalde menselijke eiwitten in het gen van het varken brengen. Als een orgaan getransplanteerd wordt, wordt dit daardoor niet direct als vreemd herkend door het immuunsysteem en niet afgestoten', zegt Ian Alwayn, hoogleraar transplantatiechirurgie aan het Leids Universitair Medisch Centrum. Hij noemt het 'baanbrekend' dat varkensorganen nu voor het eerst bij een mens zijn getransplanteerd. 'Eerder gebeurde dat al wel succesvol bij apen, maar dit is een doorbraak.' Nier buiten het lichaam De persoon die het orgaan ontving is een hersendode patiënt met nierfalen. Haar familie stemde in met het experiment voordat ze van de beademing zou worden afgehaald, schrijft persbureau Reuters. De nier werd aan haar bloedvaten vastgemaakt en buiten haar lichaam gehouden, zodat de onderzoekers konden zien wat ermee gebeurde. Volgens de onderzoeksleider zagen de testresultaten van het getransplanteerde varkensorgaan er 'vrij normaal uit' en maakte de nier de hoeveelheid urine die je zou verwachten van een getransplanteerde menselijke nier. Het experiment werd na 54 uur beëindigd door het uitschakelen van de beademing, waarna de vrouw overleed. Transplantatiechirurgen verwachten dat varkens in de toekomst mogelijk de oplossing bieden voor het grote tekort aan donororganen. Behalve in nieren zouden de dieren ook in harten, levers en andere organen kunnen voorzien. In Nederland wachten er ruim 1300 mensen op een donororgaan volgens cijfers van de Nederlandse Transplantatie Stichting. Volgens Alwayn staat de techniek nog in de kinderschoenen en kan het nog een aantal jaren duren voor het zo ver is. 'Eerst moet worden bepaald dat dit veilig kan, door een menselijke trial.' Gevaarlijke ziektekiemen Maar zover is de wetenschap nog niet, zegt Alwayn, en daar heeft de coronapandemie ook een rol in gespeeld. 'De pandemie heeft de angst gevoed dat ziektekiemen van dier naar mens overgaan. En door het transplanteren van een dierenorgaan naar een mens, creëer je een voedingsbodem voor gevaarlijke ziektekiemen. Met nieuwe genetische technieken kun je bepaalde virussen wel uitschakelen, maar je kunt niet het hele genoom uitzetten. Want wat je overhoudt, moet ook levensvatbaar zijn.' Aapachtigen zijn geschikter voor het kweken van organen, want de aap staat qua eigenschappen dichter bij de mens dan het varken, zegt Alwayn. Toch zijn volgens de hoogleraar varkens meer geaccepteerd als orgaandonor, omdat we het dier ook veelvuldig gebruiken voor consumptie. Varkens zijn ook interessant voor wetenschappers omdat varkensorganen qua grootte vergelijkbaar zijn met die van de mens, en de dieren na een korte draagtijd vaak veel biggen krijgen. Geen reserveonderdelen Dierenwelzijnsorganisaties hebben kritiek op het gebruik van varkensorganen. Zo schrijft actiegroep PETA, die wereldwijd actief is: 'Vanuit ethisch perspectief is PETA altijd gekant geweest tegen het gebruik van levende dieren als opslagplaats voor menselijke reserveonderdelen. Dieren zijn geen reserveonderdelen.' Alwayn benadrukt dat de wetenschap het liefst geen gebruik maakt van dieren. 'Als we de problemen op andere manieren kunnen oplossen, bijvoorbeeld door preventie en andere technieken, dan heeft dat de voorkeur boven het fokken van dieren voor het gebruik van organen.' Hij hoopt dat de resultaten van het Amerikaanse onderzoek snel worden gepubliceerd. 'De details over het orgaan, of er een infectie was, hoe het er microscopisch uitzag, dat is allemaal van belang. Maar vaststaat dat dit baanbrekend is.'
20/10 15u15  Facebook krijgt miljoenenboete van Britse mededingingswaakhondFacebook heeft van de Britse toezichthouder CMA een boete gekregen van omgerekend 59 miljoen euro omdat het bedrijf onvoldoende meewerkte aan een onderzoek naar de overname van filmpjesdienst Giphy. Gifjes zijn korte, zich herhalende filmpjes met scènes uit bijvoorbeeld films en tv-series. De filmpjes worden op sociale media gebruikt als grap en om emoties mee uit te drukken. Direct na de overname in 2020 beloofde Facebook dat de gifjes van Giphy ook voor andere sociale media dan Facebook en Instagram beschikbaar zouden blijven, maar de Britse Competition and Markets Authority was daar niet gerust op. Volgens de toezichthouder heeft Facebook ondanks waarschuwingen onvoldoende meegewerkt aan een onderzoek naar de concurrentie op de online advertentiemarkt. 'Boven de wet' De Britse waakhond meldt dat het nog nooit eerder is voorgekomen dat een bedrijf beboet moest worden omdat het niet aan de regels rond een onderzoek naar een overname wilde voldoen. De boete is volgens Joel Bamford, die bij de CMA verantwoordelijk is voor het beoordelen van fusies en overnames, 'een waarschuwing voor elk bedrijf dat denkt dat het boven de wet staat'. Facebook is het niet eens met de Britse boete en overweegt vervolgstappen.
20/10 15u15  Auto's en motoren niet meer welkom op de Posbank tussen april en novemberDe gemeenteraad van Rheden wil bij de Posbank auto's en motoren slechts in beperkte mate weren. Het natuurgebied gaat alleen in de weekenden en op feestdagen dicht tussen 1 april en 1 november. Een voorstel van het college van B en W om veel verder te gaan, haalde het niet. Beheerder Natuurmonumenten is teleurgesteld dat de gemeenteraad niet verder gaat. Het wordt steeds drukker in natuurgebied de Posbank bij Arnhem. Tegen Omroep Gelderland zegt een woordvoerder van Natuurmonumenten over het besluit van de Rhedense raad: 'Dit is niet goed voor de recreanten, niet goed voor de natuur. Ik ben aangesteld om de natuur te beschermen en om mensen van de natuur te laten genieten. Dat zijn twee gelijkwaardige opdrachten. En die zijn met dit scenario allebei niet geholpen.' Ook wethouder Ronald Haverkamp verbergt zijn teleurstelling niet. 'Dit verbetert de verkeersveiligheid niet en ook niet het herstel van de natuur. Ik maak me daar veel zorgen over.' Hondenlosloopgebied Een populair deel van de Veluwezoom is het hondenlosloopgebied Rozendaalse Veld. Eigenaren van honden vreesden in de aanloop naar de besluitvorming dat ze voortaan niet meer welkom zouden zijn. De gevolgen voor hen zijn nog onduidelijk. De gemeente Rheden bespreekt later een motie om het hondenlosloopgebied open te houden. Schaapsherders op de heide van het nationale park merken de effecten van de drukte op de Posbank al enige tijd. Cynthia Berendsen loopt al ruim twintig jaar met schapen en een paar geiten over de heide. 'Ik krijg de laatste tijd wel eens mensen voor mijn neus met gebalde vuisten', zei ze kortgeleden tegen de regionale omroep van Gelderland. Een collega-schaapsherder keerde in augustus met de kudde terug naar de schaapskooi, omdat hij zich bedreigd voelde.
20/10 14u15  Hoger beroep in zaak Wiersum, Openbaar Ministerie blijft bij levenslangHet Openbaar Ministerie gaat in hoger beroep tegen de uitspraak in de zaak van de moord op advocaat Derk Wiersum. Vorige week legde de rechtbank twee mannen een gevangenisstraf van 30 jaar op voor de moord. Het OM had levenslang geëist. Wiersum werd twee jaar geleden voor zijn huis in Amsterdam doodgeschoten met zes kogels. Voor de rechtbank staat vast dat de jeugdvrienden Giërmo B. uit Almere en Moreno B. uit Rotterdam de moord hebben gepleegd. Het OM vindt net als bij de eis dat levenslang een passender straf is, omdat de verdachten wisten dat hun slachtoffer advocaat was en ze zich 'louter hebben laten leiden door geldelijk gewin'. Maatschappelijke impact Daarnaast vindt het OM het van belang dat er in hoger beroep naar de zaak wordt gekeken vanwege de maatschappelijke impact van de moord. Het OM wijst op de toename van het aantal huur- en vergismoorden en het weinige respect voor het menselijk leven. De twee veroordeelden gaan ook in hoger beroep. Dat was al bekend. Hun advocaten zeggen dat hun cliënten erbij blijven dat ze de moord niet hebben gepleegd.
20/10 14u15  Verdachte van bedreigen premier Rutte blijft langer vastzittenDe 22-jarige Amsterdammer die wordt verdacht van het bedreigen van demissionair premier Rutte blijft langer vastzitten. De rechtbank bepaalde op een pro-formazitting dat de kans groot is dat de man opnieuw berichten op sociale media plaatst als hij vrijkomt. Ook is het onderzoek naar zijn psychische gesteldheid nog niet klaar. De man, Yavuz O., zou opruiende berichten hebben geplaatst in openbare Telegram-groepen. Volgens de aanklacht schreef hij in december 2020 dat de 'meeste Nederlanders toch een hekel hebben aan die Rutte'. 'Zou je het in je hebben om ze allemaal te shooten? Gwn vanuit een auto. Raam open. Gun naar buiten. En knallen maar.' Ook zou hij hebben geschreven dat hij 'revolutionairen' zocht, geen demonstranten. 'Shooters/hitters/gewapend/geweld. Alles toegestaan.' O. zou het ook hebben gehad over 'het bestormen van het parlement', 'het laten bloeden van die teringbende' en 'het afknallen van Rutte als hij buiten gaat fietsen'. Ook zou hij op zoek zijn geweest naar een wapen. Op zoek naar vrienden De verdachte was op de zitting via een verbinding te horen, zegt verslaggever Pien Leerink. 'Hij gaf aan dat hij op Telegram alleen op zoek was naar vrienden. Hij zei ook dat hij het psychisch moeilijk had met zichzelf.' Eind vorige maand kwam naar buiten dat Rutte zwaarder wordt beveiligd dan voorheen. Deze zaak heeft daar niets mee te maken. Begin volgend jaar staat een tweede voorbereidende zitting gepland.
20/10 14u15  Koningin Elizabeth houdt komende dagen rust op doktersadviesKoningin Elizabeth houdt de komende dagen rust, op advies van haar dokters. De 95-jarige koningin zou vandaag en morgen Noord-Ierland bezoeken, maar dat gaat niet door. 'De koningin heeft met tegenzin het medische advies dat ze de komende dagen rust moet houden geaccepteerd', laat Buckingham Palace weten. Volgens de woordvoerder maakt het Britse staatshoofd het goed en is zij teleurgesteld dat haar bezoek aan Noord-Ierland niet door kan gaan. 'Ze groet de mensen in Noord-Ierland en ziet ernaar uit om later op bezoek te gaan.' Gisteren was de vorstin nog aanwezig bij een receptie op Windsor Castle ter ere van de Global Investment Summit. Ze sprak daar onder meer met de Britse premier Johnson. Wandelstok Over de gezondheid van de koningin worden weinig mededelingen gedaan. Wel is bekend dat ze tegen het coronavirus gevaccineerd is. Vorige week dinsdag werd ze voor het eerst in jaren met een wandelstok gezien, bij een bezoek aan Westminster Abbey. Een van de laatste keren dat ze daarvoor in het openbaar een wandelstok gebruikte was in 2003. Dat was toen omdat ze herstelde van een knieoperatie. 'Oldie of the Year' De koningin weigerde deze maand een prijs in ontvangst te nemen als 'Oldie of the Year', een ludieke prijs die jaarlijks wordt uitgereikt. 'De koningin vindt dat je zo oud bent als je je voelt en vindt daarom niet dat ze aan de voorwaarden voldoet', liet een van haar assistenten weten.
20/10 13u15  Voor het eerst varkensnier bij mens geplaatst, wetenschappers spreken van doorbraakVoor het eerst is een varkensnier bij een mens getransplanteerd, zonder dat het orgaan onmiddellijk werd afgestoten. Artsen in New York gebruikten een varkensnier waarvan de genen zo waren veranderd dat die niet langer het molecuul bevatten dat tot directe afstoting in het menselijk lichaam leidt. 'Wat ze waarschijnlijk gedaan hebben, is bepaalde menselijke eiwitten in het gen van het varken brengen. Als een orgaan getransplanteerd wordt, wordt dit daardoor niet direct als vreemd herkend door het immuunsysteem en niet afgestoten', zegt Ian Alwayn, hoogleraar transplantatiechirurgie aan het Leids Universitair Medisch Centrum. Hij noemt het 'baanbrekend' dat varkensorganen nu voor het eerst bij een mens zijn getransplanteerd. 'Eerder gebeurde dat al wel succesvol bij apen, maar dit is een doorbraak.' Nier buiten het lichaam De persoon die het orgaan ontving is een hersendode patiënt met nierfalen. Haar familie stemde in met het experiment voordat ze van de beademing zou worden afgehaald, schrijft persbureau Reuters. De nier werd aan haar bloedvaten vastgemaakt en buiten haar lichaam gehouden, zodat de onderzoekers konden zien wat ermee gebeurde. Volgens de onderzoeksleider zagen de testresultaten van het getransplanteerde varkensorgaan er 'vrij normaal uit' en maakte de nier de hoeveelheid urine die je zou verwachten van een getransplanteerde menselijke nier. Het experiment werd na 54 uur beëindigd door het uitschakelen van de beademing, waarna de vrouw overleed. Transplantatiechirurgen verwachten dat varkens in de toekomst mogelijk de oplossing bieden voor het grote tekort aan donororganen. Behalve in nieren zouden de dieren ook in harten, levers en andere organen kunnen voorzien. In Nederland wachten er ruim 1300 mensen op een donororgaan volgens cijfers van de Nederlandse Transplantatie Stichting. Volgens Alwayn staat de techniek nog in de kinderschoenen en kan het nog een aantal jaren duren voor het zo ver is. 'Eerst moet worden bepaald dat dit veilig kan, door een menselijke trial.' Gevaarlijke ziektekiemen Maar zover is de wetenschap nog niet, zegt Alwayn, en daar heeft de coronapandemie ook een rol in gespeeld. 'De pandemie heeft de angst gevoed dat ziektekiemen van dier naar mens overgaan. En door het transplanteren van een dierenorgaan naar een mens, creëer je een voedingsbodem voor gevaarlijke ziektekiemen. Met nieuwe genetische technieken kun je bepaalde virussen wel uitschakelen, maar je kunt niet het hele genoom uitzetten. Want wat je overhoudt, moet ook levensvatbaar zijn.' Aapachtigen zijn geschikter voor het kweken van organen, want de aap staat qua eigenschappen dichter bij de mens dan het varken, zegt Alwayn. Toch zijn volgens de hoogleraar varkens meer geaccepteerd als orgaandonor, omdat we het dier ook veelvuldig gebruiken voor consumptie. Varkens zijn ook interessant voor wetenschappers omdat varkensorganen qua grootte vergelijkbaar zijn met die van de mens, en de dieren na een korte draagtijd vaak veel biggen krijgen. Geen reserveonderdelen Dierenwelzijnsorganisaties hebben kritiek op het gebruik van varkensorganen. Zo schrijft actiegroep PETA, die wereldwijd actief is: 'Vanuit ethisch perspectief is PETA altijd gekant geweest tegen het gebruik van levende dieren als opslagplaats voor menselijke reserveonderdelen. Dieren zijn geen reserveonderdelen.' Alwayn benadrukt dat de wetenschap het liefst geen gebruik maakt van dieren. 'Als we de problemen op andere manieren kunnen oplossen, bijvoorbeeld door preventie en andere technieken, dan heeft dat de voorkeur boven het fokken van dieren voor het gebruik van organen.' Hij hoopt dat de resultaten van het Amerikaanse onderzoek snel worden gepubliceerd. 'De details over het orgaan, of er een infectie was, hoe het er microscopisch uitzag, dat is allemaal van belang. Maar vaststaat dat dit baanbrekend is.'
20/10 13u15  Plastic in de oceaan binnenkort mogelijk vanuit de ruimte te zienOnderzoekers van de Europese Ruimtevaartorganisatie (ESA) zijn bezig met een experiment waaruit moet blijken of het mogelijk is om door middel van satellieten vanuit de ruimte plastic te detecteren in de oceaan. Bij het technologisch instituut Deltares in Delft bootsen ze de situatie na met stukjes plastic in een 'zwembad' waarin golven gecreëerd kunnen worden. Hoofdonderzoeker Peter de Maagt: 'Door middel van dit experiment proberen we te kijken of het überhaupt mogelijk is om plastic vanuit de ruimte te detecteren en welke technologieën hiervoor nodig zijn.' Teams vanuit heel Europa, waaronder één van de TU Delft, testen verschillende instrumenten om dit in de toekomst mogelijk te maken. 'Je moet denken aan camera's, radars en gps-signalen, die we langs het 'zwembad' en op het plafond plaatsen, gericht op het plastic in het water. Hiermee kan je dan allerlei data verzamelen.' Zo ziet het testen eruit: En het gaat om veel data. Want volgens de Plastic Soup Foundation, een milieuorganisatie die zich bezighoudt met het stoppen van plastic vervuiling wereldwijd, stroomt er elk jaar tussen de vijf en dertien miljoen ton plastic de oceanen in. De Maagt geeft aan dat het de bedoeling is dat de data uiteindelijk door iedereen opgevraagd kunnen worden. 'Een ministerie kan bijvoorbeeld met onze data zien waar het plasticprobleem ligt en door jarenlang deze informatie te verzamelen het probleem bij de kern aanpakken, waardoor er dus minder plastic in het water terechtkomt.' Het onderzoek is bijna afgerond. In januari en februari vinden de laatste metingen plaats, waaruit moet blijken of het experiment succesvol is en welke instrumenten er gebruikt kunnen worden bij het bestrijden van plastic in de oceaan.
20/10 13u15  Vanaf middernacht geen vluchten meer tussen Marokko en NederlandHet vliegverkeer tussen Marokko en Nederland, Duitsland en het Verenigd Koninkrijk wordt om middernacht voor onbepaalde tijd stopgezet. De luchtvaartmaatschappijen Royal Air Maroc en Air Arabia Maroc schrijven op Twitter dat het besluit is genomen vanwege maatregelen tegen het coronavirus. Een Marokkaanse overheidsinstantie die het vliegverkeer regelt heeft het nieuws bevestigd, zegt correspondent Samira Jadir. Ook Transavia is inmiddels geïnformeerd door de Marokkaanse autoriteiten. De overheidsgezinde nieuwssite Le360 schrijft op basis van bronnen dat Marokko het besluit heeft genomen vanwege 'nieuwe varianten' van het virus in de drie landen. In deze graphic zie je het aantal besmettingen in Marokko, Nederland, Duitsland, het Verenigd Koninkrijk en België. Het vliegverbod geldt niet voor onze zuiderburen. Naar verwachting zullen mensen die naar Marokko willen vliegen dat via bijvoorbeeld België gaan doen.
20/10 13u15  Tientallen doden bij bomaanslag en beschietingen in SyriëIn Syrië zijn zeker 25 mensen omgekomen. 14 mensen kwamen om door de ontploffing van twee bommen in Damascus. Een bus die militairen vervoerde werd opgeblazen in de ochtendspits in de hoofdstad. De bommen ontploften toen de bus bij een groot busstation onder een brug reed. Aanvankelijk werd uitgegaan van bermbommen, maar later bleek dat de bommen aan de bus waren bevestigd, melden militaire bronnen. Een derde bom kon tijdig onschadelijk worden gemaakt. De verantwoordelijkheid voor de aanslag is nog niet opgeëist. De politie spreekt tegenover de staatstelevisie van 'een laffe daad'. Het was druk op het busstation met mensen die naar werk en school gingen. Het is de dodelijkste aanslag in jaren. Dergelijke aanslagen komen nog maar weinig voor in Damascus, sinds het regeringsleger de buitenwijken die in handen waren van tegenstanders in 2018 heroverde. Legeraanval Bij een aanval op de stad Ariha in het noordwesten van Syrië kwamen niet veel later elf mensen om het leven. De stad werd door het leger beschoten. Ariha is in handen van de oppositie. Volgens ooggetuigen en medisch personeel zijn er schoolkinderen onder de slachtoffers. Zeker 30 mensen raakten gewond. De troepen van president Assad hebben het grootste deel van het land onder controle, mede dankzij militaire steun van bondgenoten Rusland en Iran. Het noordwesten is het enige deel dat nog in handen is van de tegenstanders. De burgeroorlog in Syrië begon in maart 2011 en heeft aan meer dan 350.000 mensen het leven gekost. De helft van de 21 miljoen inwoners die het land in 2011 telde, is zijn woonplaats ontvlucht, 5 miljoen mensen leven nu als vluchteling in het buitenland. Dit zijn beelden van de uitgebrande bus:
20/10 11u15  'Hondenopvang kan vraag nauwelijks meer aan'Uitlaatdiensten en hondenopvanglocaties kunnen de vraag nauwelijks meer aan, nu mensen weer vaker naar kantoor gaan, meldt De Telegraaf na een rondgang. In de coronacrisis werden meer huisdieren aangeschaft dan daarvoor. Vooral het thuiswerken en de lockdown droegen daaraan bij. In de coronatijd kwamen er naar schatting zo'n 200.000 honden bij. Vooral in steden laten opvanglocaties weten helemaal vol te zitten. In Amsterdam vertelt een hondenopvang bijvoorbeeld te zijn gestopt met de wachtlijst en ook in andere steden worden geen nieuwe dieren meer aangenomen. Vol Carel van de Voorde, de eigenaar van een Amersfoorts hondenpension, laat aan het NOS Radio 1 Journaal weten ook helemaal vol te zitten. 'Sinds de herfstvakantie hebben we weer een wachtlijst, maar deze zomer was de wachtlijst nog veel langer.' Hij kreeg twee keer zoveel honden aangeboden als normaal. Ook hondenuitlaatservices en apps waarbij eigenaren worden gekoppeld aan een hondenuitlater hebben het enorm druk, bevestigen ze aan de krant. Puppycursussen Dibevo, de branchevereniging van ondernemende huisdierenspecialisten, zegt weinig verrast te zijn over de uitkomst. Voorzitter Gijs van den Assum zei aan het begin van het jaar al te zien dat er een lange wachtlijst ontstond voor puppycursussen en dat er een enorme groei was van het aantal aangeschafte huisdieren. 'Het is niet gek dat die ergens moeten worden opgevangen als mensen weer naar kantoor moeten en de deur uit gaan.' Gevreesd werd dat een groot deel van die dieren uiteindelijk in het asiel zou belandden, maar van een enorme toeloop is daar geen sprake, zegt de Dierenbescherming.
20/10 11u15  Vliegmaatschappijen Marokko: geen vliegverkeer meer van en naar NederlandTwee Marokkaanse luchtvaartmaatschappijen melden dat vanaf middernacht het vliegverkeer tussen Marokko en Nederland, Duitsland en het Verenigd Koninkrijk voor onbepaalde tijd wordt stopgezet. Er is nog geen officiële bevestiging van het nieuws door de Marokkaanse autoriteiten, maar Royal Air Maroc en Air Arabia Maroc schrijven op Twitter dat het besluit is genomen vanwege het coronavirus. De overheidsgezinde nieuwssite Le360 schrijft op basis van bronnen dat Marokko het besluit heeft genomen vanwege 'nieuwe varianten' van het virus in de drie landen. Het ministerie van Buitenlandse Zaken in Den Haag kijkt of de berichten kloppen. In deze graphic zie je het aantal besmettingen in Nederland, België, Duitsland, Marokko en het Verenigd Koninkrijk. Het vliegverbod geldt niet voor onze zuiderburen.
20/10 11u15  ‘Facebook komt binnenkort met naamsverandering moederbedrijf’Facebook gaat op korte termijn een nieuwe naam invoeren voor het moederbedrijf. Dat meldt een bron 'uit de eerste hand' aan techsite The Verge. Het zou betekenen dat Facebook, net als zijn dochters Instagram en WhatsApp nu, als merknaam onderdeel wordt van een groter geheel. Onder Facebook valt ook al jaren VR-bedrijf Oculus. De behoefte aan een naamsverandering zou voortkomen uit de behoefte van het bedrijf om zich te presenteren als meer dan een verzameling sociale media. Het wil nadrukkelijk inzetten op zogeheten metaverse, een concept waarbij gebruikers kunnen verkeren in een virtuele wereld via bijvoorbeeld een VR-bril. Facebook wil tegenover de NOS vooralsnog niet reageren op de berichtgeving. Beschadigd De naam Facebook is de afgelopen jaren beschadigd geraakt door verschillende schandalen. Nieuwe diensten, gekoppeld aan de nieuwe naam, zouden aantrekkelijk kunnen zijn voor de techgigant, zeker als die in de toekomst diensten gaat aanbieden die mogelijk nog dieper ingrijpen in het leven van mensen. Tegelijkertijd is het de vraag in hoeverre een andere naam met nieuwe diensten echt tot een andere reputatie leidt. Allereerst is de kans groot dat iedereen het blijft associëren met Facebook. Daarnaast zal topman Mark Zuckerberg vrijwel zeker verbonden blijven aan het nieuwe bedrijf en ook aan die naam kleven smetten. Niet algemeen gebruikt De nieuwe naam van het bedrijf is vooralsnog een goed bewaard geheim , aldus The Verge. Zelfs in de top zouden er maar weinig mensen iets over weten. Wanneer de naam wordt gepresenteerd is nog niet duidelijk. Mogelijk gebeurt dat volgende week op een conferentie, het kan ook eerder naar buiten komen. The Verge suggereert dat het wellicht iets te maken heeft met 'Horizon', een nieuw product waar Facebook aan werkt. Facebook zou niet het eerste concern zijn dat een naamsverandering doorvoert. Google valt sinds 2015 onder moederbedrijf Alphabet. Tegelijkertijd laat juist dat voorbeeld zien dat zo'n verandering niet betekent dat die naam algemeen gebruikt wordt. 'Google' is nog altijd vele malen bekender dan Alphabet.
20/10 11u15  Advies: nieuwe verdeling miljarden onder gemeenten nog altijd problematischEen nieuwe manier van het verdelen van 30 miljard euro tussen gemeenten is beter dan de huidige, maar kent nog steeds problemen. Dat zegt de Raad voor het Openbaar Bestuur (ROB) in een advies over een nieuwe verdeelsleutel, die in 2023 moet worden ingevoerd. Gemeenten heffen zelf belastingen en hebben daardoor geld te besteden, maar hun belangrijkste inkomstenbron is het zogeheten gemeentefonds. Jaarlijks verdeelt de Rijksoverheid vanuit dat fonds 30 miljard euro onder de gemeenten. Hoeveel een gemeente krijgt hangt af van allerlei factoren, en die verdeelsleutel gaat dus veranderen. De verdeling gaat nu op basis van onder meer het aantal inwoners, het aandeel jongeren, ouderen, mensen met een laag inkomen, de bodemkwaliteit, het oppervlakte en het aantal woonkernen in een gemeente. In de nieuwe verdeling wordt het aantal jongeren en ouderen minder belangrijk, maar gaat bijvoorbeeld voor het eerst het opleidingsniveau van de inwoners meetellen. En de centrumfunctie (in hoeverre mensen van buiten de gemeente gebruik maken van diensten in de gemeente) wordt belangrijker. Overbedeeld Volgens de ROB is de verdeling van geld voor sociale taken een verbetering, omdat het meer recht doet aan de verschillen in uitgaven aan jeugdzorg en zorg op grond van de Wet maatschappelijke ondersteuning (WMO) tussen gemeenten. 'Voor het sociaal domein is nu voor het eerst sinds de decentralisaties gekeken naar de daadwerkelijke uitgaven van gemeenten.' Als gevolg van de nieuwe verdeling gaan ongeveer 50 gemeenten er jaarlijks meer dan 60 euro per inwoner op achteruit en zo'n 40 gemeenten er meer dan 60 euro op vooruit, becijfert de ROB. Voor een deel is dat dus terecht, vindt de Raad. 'Er zijn gemeenten die in de huidige systematiek wat overbedeeld zijn. En er zijn er waar met deze nieuwe verdeling meer recht wordt gedaan aan de behoeften van de bevolking.' Maar volgens de Raad slaat de herverdeling door. 'De financiële gevolgen voor een groot aantal gemeenten roepen vragen op.' Veel zorg nodig Vooral gemeenten van rond de 70.000 inwoners en minder met niet zo'n sterke centrumfunctie en een vergrijzende bevolking gaan erop achteruit, steden als Schiedam, Den Helder, Hoorn en Enkhuizen. 'Dat zijn typische gemeenten met een bevolking die veel zorg nodig heeft vanuit de gemeente, maar waarbij die zorgbehoefte straks mogelijk onvoldoende gehonoreerd wordt.' Volgens de Raad moeten deze gemeenten straks mogelijk bezuinigen op bijvoorbeeld groenonderhoud en subsidies voor sport en cultuur om voldoende geld over te houden voor hun sociale taken. Meer voor grotere steden Winst is er voor steden met meer dan 100.000 inwoners en met een centrumfunctie: plaatsen als Tilburg, Enschede en Nijmegen. De vier grootste steden (Amsterdam, Rotterdam, Den Haag, Utrecht) gaan er volgens de Raad niet extra op vooruit, omdat die in het huidige systeem al een extra bedrag kregen, vanwege de stapeling van grotestadsproblematiek en extra taken die ze hadden ten opzichte van andere gemeenten. Dat extraatje voor de G4 verdwijnt, maar ze krijgen dus wel meer geld vanwege hun centrumfunctie. Stapsgewijs invoeren Demissionair minister Ollongren van Binnenlandse Zaken kwam dit jaar met het voorstel voor een nieuwe verdeelsleutel en vroeg de ROB om advies daarover. 'Wij adviseren de minister niet beoogde nadelige effecten eerst te onderzoeken voordat de nieuwe verdeling ingevoerd kan worden', zegt de Raad nu. Waarschijnlijk beslist een nieuw kabinet pas over de definitieve verdeelsleutel. En het plan was al om de nieuwe verdeling stapsgewijs in te voeren, waarbij het bedrag per inwoner voor een gemeente jaarlijks maximaal 15 euro daalt of stijgt. De Raad vindt dat de herverdeling na drie jaar moet stoppen, zodat gemeenten er dus maximaal 45 euro per inwoner op vooruit of achteruit gaan. En dan zou opnieuw gekeken moeten worden naar manier van verdelen. De Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) had eerder al als belangrijkste kritiekpunt dat de 30 miljard euro sowieso niet genoeg is en dat gemeenten meer geld nodig hebben om hun taken uit te voeren. Waarschijnlijk in december komt de VNG met een reactie op de verdeelsleutel. In dit advies heeft de Raad alleen gekeken naar de verdeling, niet of 30 miljard euro überhaupt genoeg is.
20/10 11u15  Veertien doden door bermbommen in Syrische hoofdstad DamascusIn Syrië zijn 14 mensen omgekomen en een onbekend aantal gewond geraakt door de ontploffing van twee bermbommen. Dat gebeurde toen een bus die militairen vervoerde langsreed in de ochtendspits in de hoofdstad Damascus. De bommen lagen bij een groot busstation onder een brug. Een derde bom kon tijdig onschadelijk worden gemaakt. De verantwoordelijkheid voor de aanslag is nog niet opgeëist. De politie spreekt tegenover de staatstelevisie van 'een laffe daad'. Het was druk op het busstation met mensen die naar werk en school gingen. Het is de dodelijkste aanslag in jaren. Dergelijke aanslagen komen nog maar weinig voor in Damascus, sinds het regeringsleger de buitenwijken die in handen waren van tegenstanders enkele jaren geleden heroverde. De troepen van president Assad hebben het grootste deel van het land onder controle, mede dankzij militaire steun van bondgenoten Rusland en Iran. De oorlog in Syrië begon in maart 2011 en heeft aan meer dan 350.000 mensen het leven gekost. De helft van de 21 miljoen inwoners die het land in 2011 telde, is zijn woonplaats ontvlucht, 5 miljoen mensen leven nu als vluchteling in het buitenland. Dit zijn beelden van de uitgebrande bus:
20/10 10u15  750 vluchtelingen brengen nacht door in Ter Apel, terwijl plek was voor 275Zo'n 750 vluchtelingen hebben de nacht doorgebracht in het aanmeldcentrum in Ter Apel, terwijl er maar plek was voor 275 mensen. Dat heeft burgemeester Velema vanochtend bevestigd. Gisteren was al duidelijk dat er geen mogelijkheid was voor het Centraal Orgaan opvang Asielzoekers (COA) om het teveel aan mensen over andere locaties in het land te verspreiden. 'Die 750 mensen werden gisteren opgevangen in de paviljoens van de opvanglocatie, maar ook in de wachtruimtes en kantoren van de IND', zegt Velema in het NOS Radio 1 Journaal. De asielzoekers sliepen in het aanmeldcentrum op veldbedden die het Rode Kruis er had geplaatst. Velema luidde nogmaals de noodklok. 'Zo veel mensen in een ruimte die daar niet voor bedoeld is, is niet fris. Daar is de riolering niet op berekend.' Hij waarschuwt voor het ontstaan van infectieziektes. 'Dat zijn geen zaken die je in Nederland verwacht.' 'Te weinig daadkracht' Volgens de burgemeester had het COA gisteren zes bussen ingezet met als doel de vluchtelingen over andere locaties te verspreiden. 'Rond 20.00 uur kwam men tot de conclusie dat het niet was gelukt en toen is alles op alles gezet om de mensen toch zo netjes mogelijk een plek te geven in de noodopvang.' Het steekt de burgemeester dat het niet gelukt is, terwijl hij zelf wel een tijdelijke oplossing voor ogen had. 'Iedereen die wel eens is vastgelopen in het OV, weet dat er binnen een paar uur bedden geregeld kunnen worden in de Jaarbeurshallen.' Velema stelt dat de minister 'een crisismaatregel had moeten regelen'. 'Dan waren we naar Utrecht gegaan en hadden we de mensen in ieder geval ruimer en hygiënischer kunnen opvangen.' Maandag is het Veiligheidsberaad bij elkaar gekomen. De conclusie van alle voorzitters van de 25 veiligheidsregio's was dat er tussen de 800 en 1500 slaapplekken op korte termijn bij moeten komen. Waarom dat nog niet gebeurd, is weet Velema niet. 'Ik kan alleen maar concluderen dat er te weinig daadkracht is geweest.' Zowel het Centraal Orgaan opvang Asielzoekers als verantwoordelijk demissionair staatssecretaris Broekers-Knol waren vanochtend niet bereikbaar voor een reactie. In de Nederlandse asielopvang is momenteel geen bed over. NOS op 3 zocht uit hoe dit komt: Vluchtelingen die naar Nederland komen, moeten zich aanmelden bij het aanmeldcentrum in Ter Apel. Van daaruit worden ze verspreid over de verschillende azc's in het land. Waarom loopt het vast? Na stagnatie door de coronacrisis neemt het aantal asielaanvragen in Nederland weer toe. Het zijn met name Syriërs en Turken die aanvragen doen, maar sinds de machtsovername door de Taliban in Afghanistan, komen daar ook Afghanen bij. Die paar duizend extra mensen zorgt ervoor dat het systeem niet goed doorstroomt. Tijdens de vluchtelingencrisis in 2015 kwamen er in het najaar ongeveer 10.000 mensen per maand naar Nederland. Daar moesten locaties voor geopend worden, in totaal ongeveer 100 voor zo'n voor 47.0000 mensen. Maar dat leidde tot protesten in het land. Daarop werden afspraken gemaakt: de locaties mogen maar voor maximaal vijf jaar worden. Die zijn daarna in veel gevallen gesloten. Nu is er plek voor 30.000 mensen. Veel gemeenten zijn nu huiverig om nieuwe locaties voor grote groepen te openen vanwege weerstand onder inwoners. Daarnaast zitten ook zo'n 11.000 mensen die al een status hebben nog steeds vast in opvangcentra waardoor er geen doorstroom is. Die mensen mogen vijf jaar in Nederland verblijven, maar vanwege de woningnood zijn er nagenoeg geen geschikte huizen voor hen te vinden. Daarbovenop komen er nog veel mensen uit veilige landen naar Nederland die de bedden bezet houden.
20/10 10u15  Kind (4) uit Nieuw-Zeeland belt politie omdat hij speelgoed wil laten zienEen 4-jarig jongetje uit Wellington heeft het nationale Nieuw-Zeelandse alarmnummer gebeld omdat hij zijn speelgoed wilde laten zien. De politie heeft een opname van het telefoongesprek vrijgegeven, waarin te horen is dat de kleuter vertelt over zijn speelgoed. Wanneer het jongetje wordt gevraagd wat het noodgeval is waar hij over belt, vraagt hij of hij met 'de politiemevrouw' spreekt. Als de telefoniste dat bevestigt, zegt de kleuter haar dat ze langs moet komen om zijn speelgoed te bekijken. 'Cool speelgoed' De vader van het jongetje neemt het gesprek even later over. Hij legt uit dat er geen sprake is van een noodgeval en dat hij het kind even uit het oog was verloren omdat hij ook op zijn andere kind moest letten. De alarmcentrale heeft uiteindelijk wel een agent naar het huis gestuurd. De kleuter liet vervolgens zijn speelgoed zien aan politieagent Kurt, die de collectie van het jongetje 'cool' noemde. Het kind mocht de politiewagen bekijken en de agent zette de zwaailichten even aan. Hij sprak ook met het kind en zijn ouders over het juiste gebruik van het noodnummer.
20/10 10u15  Klimaatakkoord Parijs niet nageleefd, olie- en gaswinning blijft juist toenemenOndanks alle internationale afspraken en ambities die de opwarming van de aarde moeten beperken, maken veel landen nog steeds plannen om in 2030 meer dan het dubbele van de hoeveelheid fossiele energie te produceren dan is afgesproken in het Klimaatakkoord van Parijs. Dat blijkt uit een rapport van VN-milieuagentschap UNEP. De gas- en olieproductie neemt de komende twintig jaar wereldwijd toe en de kolenproductie neemt maar een beetje af. Dat staat haaks op de afspraken die mondiaal zijn gemaakt om de opwarming van de aarde te beperken tot 1,5 graad. Investeringen in schone energie zoals zonne- en windenergie blijven achter, schrijft UNEP, terwijl overheden miljarden euro's in olie- en gasprojecten pompen. Om het tij nog te kunnen keren, moet de productie van fossiele brandstoffen snel worden afgebouwd en in 2030 zijn gehalveerd, schrijft UNEP. Maar in plaats daarvan voeren overheden de productie verder op en dreigt de opwarming van de aarde in 2040 boven de 2 graden uit te komen. Ambitie tonen 'Er is nog tijd om de opwarming op lange termijn te beperken tot 1,5 graad, maar deze kans wordt snel kleiner', zegt Inger Andersen, directeur van UNEP. Ze roept regeringen op om ambitie te tonen tijdens de VN-klimaattop die in november in Glasgow plaatsvindt. 'Regeringen moeten opstaan en snelle en onmiddellijke stappen nemen om de kloof in de productie van fossiele brandstoffen te dichten en een rechtvaardige overgang te garanderen.' Het agentschap legt sinds 2019 de productieplannen van de regeringen naast de cijfers die zijn afgesproken in het Klimaatakkoord van 2015. Ze concluderen dat de streefcijfers tot nu toe nog niet zijn gehaald en dat landen structureel onvoldoende doen om de opwarming van het klimaat, met alle rampzalige gevolgen van dien, te stoppen. Het rapport onderschrijft de bevindingen van het internationale VN-klimaatpanel afgelopen juli dat er drastische en grootschalige maatregelen nodig zijn om de temperatuurstijging op aarde te beperken. Als de landen hun huidige plannen handhaven, is de gemiddelde temperatuur wereldwijd aan het einde van de eeuw met zo'n 2,7 graden gestegen, waarschuwde het panel. Ambitieuzere plannen António Guterres, secretaris-generaal van de VN, wijst vooral de rijke landen op hun verantwoordelijkheid. 'De G20-landen zijn verantwoordelijk voor 80 procent van de wereldwijde uitstoot. Hun leiderschap is meer dan ooit nodig. De beslissingen die zij nu nemen, bepalen of de belofte die in Parijs is gedaan wordt nagekomen of niet.' Hij roept die landen dan ook op om met verdergaande plannen naar de klimaattop te komen, bijvoorbeeld op het gebied van het verduurzamen van woningen, industrie en vervoer.
20/10 10u15  Ook ING compenseert klanten die te veel variabele rente betaaldenING gaat klanten compenseren die te veel variabele rente hebben betaald op hun doorlopend krediet. Eerder kondigden Rabobank (voor ruim 200.000 klanten) en ABN Amro (voor 150.000 klanten) al een compensatieregeling aan. De ING geeft aan dat de compensatie voor zo'n 10 procent van hun contracten geldt. Voor hoeveel klanten dat staat, wil de bank niet zeggen. Het gaat om Doorlopend Krediet, het gespreid betalen op de creditcard en producten voor rood staan. Voor de compensatieregeling zet de bank 180 miljoen euro opzij. ABN Amro heeft 250 miljoen euro gereserveerd voor de compensatie van hun klanten. Claims tegen tien banken De ING zet de stap naar aanleiding van uitspraken van het Kifid, het klachteninstituut voor financiële dienstverlening. Bij een variabele rente is het de bedoeling dat die met de marktrente meebeweegt. Maar sinds 2008 is dat onvoldoende gebeurd, oordeelde het Kifid. De marktrente daalde, maar de rentes op de kredieten bewogen niet genoeg mee. De compensatie geldt alleen voor klanten die een nadeel van minstens 50 euro hebben gehad. De bank gaat met de Consumentenbond in overleg over de invulling van de regeling. De bond laat aan de NOS weten hier positief tegenover te staan. Met ABN Amro en Rabobank is de Consumentenbond al verder met de invulling van de compensatieregeling. Belangenorganisatie Qollect vindt de reservering van 180 miljoen euro te weinig. Volgens hen is voor de compensatie in totaal zeker 3 miljard euro nodig. In september dienden zij claims in tegen zeker tien banken. In december worden de klanten van ING verder geïnformeerd en de bank streeft ernaar om uiterlijk eind volgend jaar de compensatie te kunnen uitbetalen.
20/10 10u15  Fors meer stadiongeweld, fans 'laten zich grenzeloos gaan'De KNVB ziet een forse toename van supportersgeweld in en rond de voetbalstadions. Er zijn in het eerste kwart van dit seizoen in de eredivisie en de eerste divisie al 45 onderzoeken gestart naar wangedrag. Het afgelopen weekend, met onder meer de problemen rond NEC-Vitesse, is daarin nog niet meegerekend. De afgelopen seizoenen lag het aantal na het hele seizoen, dus na 34 speelronden, op 70 tot 90. 'Spelers zijn bekogeld met plastic bekers bier, met spreekkoren zijn specifieke personen en bevolkingsgroepen beledigd en buiten het stadion vonden bij enkele duels gewelddadigheden plaats', schrijft de KNVB in een verklaring die ook is ondertekend door het Supporterscollectief en de voetbalclubs, de Eredivisie CV en de Keuken Kampioen Divisie. Ook de politie signaleert een andere sfeer onder supporters, waarbij groepen van verschillende clubs elkaar opzoeken en de confrontatie aangaan. Dat heeft al tot verschillende vechtpartijen geleid. Vooral jonge fans lijken zich te willen profileren. Oudere supporters hielden hen vroeger nog enigszins in toom, maar dat lijkt niet meer te lukken of te gebeuren. Grenzeloos laten gaan Volgens de voetbalbond lijkt het erop dat stadionbezoekers zich na het opheffen van de coronabeperkingen grenzeloos laten gaan. 'Soms al dagen van tevoren wordt een vijandige sfeer gecreëerd waarin sommigen zichzelf lijken te verliezen. Het begint vaak met ludieke acties, maar die slaan vervolgens door in zaken waar geen weldenkend mens iets mee te maken wil hebben', schrijft de bond. De tuchtcommissie deelt boetes uit op basis van onderzoek van de aanklager. De meeste onderzoeken zijn nog niet afgerond, maar er lijkt meer aan de hand, zei KNVB-woordvoerder Jaap Paulsen in Nieuws en Co op NPO Radio 1. 'Het bier gooien neemt opeens een vlucht. Dat lijkt normaal te zijn geworden, maar is dat natuurlijk niet', zegt hij. 'Bij stadionverboden is een vergelijkbare ontwikkeling te zien, normaal zijn dat er zo'n 300 per jaar en nu zitten we ook al over de helft.' Een verklaring voor de toename heeft de KNVB niet. 'Maar we zien het ook buiten het voetbal terug. Sinds de coronabeperkingen min of meer zijn opgeheven, zien we dat mensen een uitlaatklep nodig hebben, op verschillende manieren. Opgekropte frustraties wellicht. Dat blijkt ook wel uit deze cijfers en uit wat we meemaken en zien, ook in de stadions.' Consequent zijn Ook internationaal is een toename van soortgelijke incidenten, zegt Paulsen. 'In Frankrijk kwamen aan het begin van het seizoen allerlei supporters het veld op en dat zag je daarvoor ook niet of nauwelijks.' De voetbalorganisaties overleggen deze week nog over oplossingen om een eind te maken aan de misstanden. 'Daar kijken we gezamenlijk naar, omdat we daarover op één lijn moeten zitten en consequent moeten zijn om dat soort gedrag uit te bannen.'
20/10 10u15  Politie schiet op vermoedelijke dader van steekincident in Den HaagOp een bedrijventerrein in Den Haag is vannacht iemand gewond geraakt bij een steekincident. De politie heeft bij de aanhouding op de vermoedelijke dader geschoten. Ook die is gewond geraakt. Het is verder onduidelijk wat er precies is gebeurd. Op beelden is te zien dat een fiets van een krantenbezorger op de grond ligt, maar het is nog onduidelijk of de bezorger gewond is geraakt. Ook het bebloede mes van de verdachte werd op straat gevonden. De Rijksrecherche doet onderzoek naar het incident.
20/10 10u15  Wekdienst 20/10: Rechtszaak bedreiger Rutte • Internationale Afghanistan-topGoedemorgen! De man die wordt verdacht van het bedreigen van demissionair premier Rutte staat voor de rechter en in Moskou wordt een internationale top gehouden over Afghanistan, waarbij ook de Taliban aanwezig zijn. Veel bewolking en soms een bui. In de middag kans op hagel en zware windstoten. Er waait een matige tot harde zuidwestenwind en het wordt 17 tot 19 graden. Ga je de weg op? Hier vind je het overzicht van de files en werkzaamheden. Check hier de dienstregeling voor het spoor. Wat kun je vandaag verwachten? Wat heb je gemist? Noord-Korea heeft een ballistische raket gelanceerd vanuit een onderzeeër. Volgens media in buurland Zuid-Korea legde 'het nieuwe type ballistische raket' een afstand van zo'n 450 kilometer en bereikte die een hoogte van 60 kilometer. De raket kwam terecht in de Japanse Zee. De geslaagde lancering betekent dat Noord-Korea in staat is om doelen te bestoken op meer plaatsen in de wereld. Met het testen van de raketten, naar eigen zeggen langeafstands- en hypersonische wapens, schendt Noord-Korea het verbod van de Verenigde Naties op het testen van zulke wapens. Het Noord-Koreaanse staatspersbureau noemde de test 'zeer geslaagd'. Ander nieuws uit de nacht: En dan nog even dit: Nieuws uit eigen huis: het NOS Jeugdjournaal krijgt een speciale herdenkingsmunt. Het speciale vijfje wordt geslagen om te vieren dat het jeugdprogramma veertig jaar bestaat. Fijne dag!
20/10 10u15  Hout als alternatief voor duur gas: 'Het is bizar, extreem druk gewoon'De hoge gasprijs zet veel consumenten aan het denken. Hoe kan ik de energierekening drukken? Het stoken van hout wordt als goedkoper alternatief gezien, hoewel het niet erg efficiënt is: het grootste deel van de warmte verdwijnt door de schoorsteen. Niettemin: haardhout-verkopers, handelaren in haarden en houtkachels, schoonsteenvegers hebben het nu zo druk dat ze soms niet weten wat hen overkomt. 'Het is bizar, extreem druk gewoon', zegt schoorsteenveger Rob Kakes uit Alphen aan den Rijn. 'Mensen die al jaren niet gestookt hebben, gaan nu de haard of houtkachel opeens weer gebruiken. En ja, dan moet de schoorsteen natuurlijk geveegd worden, anders krijg je problemen', aldus Kakes, die ook jarenlang brandweerman is geweest. 'Ik weet hoe dat gaat, uitrukken voor een schoorsteenbrand. Als er slecht of niet geveegd is, vat al het vuil en roet aan de binnenkant van de schoorsteen vlam. Dat is niet handig.' Eerlijker verdelen Bij Haardhout Bunnik zien ze ook een enorme toeloop van klanten. Op de website is te lezen: 'Helaas hebben wij door de vlotte verkoop op dit moment geen hout in bakken of los gestort op voorraad. Nu hebben we alleen nog droog hout in netzakken of jutezakken.' Een woordvoerder vult aan: 'We hebben nog wel wat voorraad, maar we verkopen nu alleen nog kleinere verpakkingen. Om het wat eerlijker te verdelen onder de mensen, zal ik maar zeggen.' Op Marktplaats wordt ook veel gezocht naar energiebesparende producten. Vooral de vraag naar hout om te stoken is heel groot. In de eerste helft van oktober werd er ruim 450.000 keer naar haardhout gezocht op de handelssite. Dat is bijna een verdubbeling ten opzichte van de gehele maand oktober vorig jaar met bijna 257.000 zoekopdrachten. Ook de zoekterm 'houtkachel' is populair. Schadelijke stoffen De onafhankelijke voorlichtingsorganisatie Milieu Centraal zegt dat hout stoken zeer inefficiënt is. '90 procent van de warmte van een open haard verdwijnt door de schoorsteen naar buiten. Bij een houtkachel is dat 20 tot 40 procent', aldus Paulien van der Geest. 'En je stoot allerlei schadelijke stoffen uit zoals fijnstof, kankerverwekkende koolwaterstoffen en koolmonoxide.' Milieu Centraal raadt aan: stook alleen bij hoge uitzondering. Van der Geest: 'Uit onderzoek blijkt dat een op de drie mensen last heeft van houtstook. Het voelt als heel gezellig, maar long- en astmapatiënten maak je er niet blij mee. Vooral als er gestookt wordt bij windstil weer of mist. Dan blijft die rook rond de huizen hangen.' Gert Kooij wil daar wel wat op afdingen. Hij spreekt namens de Nederlandse Haarden- en Kachelbranche (NHK) en geeft regelmatig consumenten 'les' in hoe ze goed en verantwoord kunnen stoken. Eén ding is ook volgens hem wel zeker: sommige mensen doen maar wat om het allemaal zo goedkoop mogelijk te houden. 'Die gooien van alles in die haard en dan krijg je enorm veel rook en overlast voor de buren', aldus Kooij. 'De oude schutting van de buurman bijvoorbeeld, dat kan gewoon niet.' Zijn belangrijkste tips: gebruik droog berken-, beuken- of eikenhout, laat de schoorsteen jaarlijks vegen en zet niet een te groot toestel in een te kleine woonkamer. De NHK is niet blij met het feit dat veel mensen opeens weer hout gaan stoken, vooral omdat het zo goedkoop mogelijk moet. 'Daar maken we ons ernstig zorgen over.' Want het imago van de branche is toch al zo negatief, zegt Kooij. 'Een kleine groep vuilstokers verpest het voor anderen. Onze overtuiging is dat als je je houdt aan de gedragsregels, er helemaal geen overlast in woonwijken hoeft te zijn.'
20/10 10u15  Onderzoekscommissie naar Capitoolbestorming wil vervolging Steve BannonDe speciale parlementscommissie die onderzoek doet naar de bestorming van het Capitool wil dat Steve Bannon wordt vervolgd voor minachting van het Congres. De voormalig adviseur van de Amerikaans oud-president Trump weigert te verschijnen bij een hoorzitting van de commissie. Bannon is, net als Trump, van mening dat hun onderlinge gesprekken over de gebeurtenissen vertrouwelijk waren. Daarom zou de commissie hen niet kunnen dwingen de inhoud bekend te maken, stellen zij. Daarnaast probeert Trump via een gang naar de rechter het vrijgegeven van vertrouwelijke Witte Huis-documenten tegen te houden. Volgens de voorzitter van de commissie, de Democraat Bennie Thompson, wil Bannon 'als martelaar de schandelijke gebeurtenissen witwassen'. Thompson benadrukt dat de commissie zich niet zal laten 'afschrikken, afleiden of tegenhouden'. Hoe dan ook zullen alle feiten boven tafel komen, zei hij. Het is nu aan het Huis van Afgevaardigden, dat wordt gedomineerd door de Democratische Partij van president Biden, om in te stemmen met de aanklacht tegen Bannon. Daar wordt morgen over gestemd. Daarna is het aan het ministerie van Justitie om een strafzaak tegen Bannon te beginnen. 'Hel barst los' Het doel van de onderzoekscommissie van het Congres is te achterhalen in hoeverre toenmalig president Trump verantwoordelijk was voor de bestorming van het Capitool, waarbij vijf mensen om het leven kwamen. Trump zou zijn aanhangers hebben aangespoord om zich niet bij de verkiezingsuitslag neer te leggen en naar het parlementsgebouw te gaan, waar de Senaat op 6 januari bezig was de verkiezingswinst van Joe Biden officieel te bekrachtigen. De toenmalige president hield steeds vol dat Biden ten onrechte tot winnaar was uitgeroepen. Trump kwam daarbij met valse claims over fraude. Volgens de onderzoekers speelde Bannon op meerdere cruciale punten een rol bij de bestorming. Zo zei hij een dag van tevoren dat de volgende dag 'de hel zal losbarsten'. Dat zou erop duiden dat hij voorkennis had over het verwachte geweld. Een terugblik op die bestorming, op 6 januari van dit jaar:
20/10 10u15  Gamebedrijf Activision Blizzard ontslaat tientallen om seksuele intimidatieActivision Blizzard, een van de grootste uitgevers van games ter wereld, heeft meer dan twintig medewerkers ontslagen na beschuldigingen van seksuele intimidatie en discriminatie op de werkplek. Dat melden verschillende media, waaronder The Financial Times. Twintig anderen zijn berispt, schrijft de game-uitgever volgens de krant in een brief aan zijn werknemers. Het bedrijf geeft bekende games uit als Call of Duty, World of Warcraft, Candy Crush en Overwatch. De waarde van de uitgever werd in januari nog geschat op ongeveer 70 miljard dollar (59 miljard euro). Naaktfoto's In juli klaagde de staat Californië de uitgever aan voor discriminatie en seksuele intimidatie op de werkplek. Een toezichthouder deed twee jaar lang onderzoek naar meldingen van seksuele intimidatie en discriminatie van vrouwelijke werknemers. In de aanklacht staat onder meer dat vrouwen bij het bedrijf minder betaald krijgen dan mannen en dat er een machocultuur heerst. Ook zouden leidinggevenden vrouwen hebben lastiggevallen. Een werkneemster zou zelfmoord hebben gepleegd na een seksuele relatie met een leidinggevende. Ze zou dat hebben gedaan op een zakelijke reis, nadat mannelijke collega's naaktfoto's van haar hadden gedeeld. Investeerders Ook de Amerikaanse beurswaakhond SEC is een onderzoek gestart naar game-uitgever Activision Blizzard. De SEC bekijkt onder meer of het bedrijf tijdig richting investeerders heeft ingelicht over meldingen van discriminatie, seksuele intimidatie en seksueel wangedrag op de werkvloer. Directeur J. Allen Brack stapte begin augustus op omdat hij geen actie had ondernomen nadat hij meerdere malen was ingelicht over seksisme en seksuele intimidatie binnen zijn bedrijf.
20/10 10u15  Noord-Korea lanceert ballistische raket vanaf onderzeeërNoord-Korea heeft een 'nieuw type ballistische raket' gelanceerd, meldt het Noord-Koreaanse staatspersbureau KCNA. De raket werd vanaf een onderzeeër gelanceerd en belandde in zee. KCNA spreekt van 'een geslaagde test'. De lancering heeft volgens buurland Zuid-Korea plaatsgevonden in de haven van Sinpo, in het oosten van Noord-Korea, waar de onderzeeërs zijn gestationeerd. Zuid-Koreaanse media melden dat de raket een afstand aflegde van zo'n 450 kilometer en een hoogte bereikte van ongeveer 60 kilometer, voordat hij in de Japanse Zee stortte. Noord-Korea werkt al langer aan ballistische raketten die onder water afgevuurd kunnen worden. Het land voerde in 2016 en 2019 ook al testen uit met dergelijke wapens. De geslaagde lancering vanaf een duikboot betekent dat Noord-Korea in staat is om op meer plaatsen in de wereld doelen te bestoken. Grotere dreiging Noord-Korea heeft de afgelopen weken een reeks rakettesten uitgevoerd, waaronder naar eigen zeggen langeafstands- en hypersonische wapens. Daarmee schendt het land het verbod van de Verenigde Naties op het testen van ballistische raketten en kernwapens. De VN beschouwt ballistische raketten als een grotere dreiging dan kruisraketten omdat ze een krachtigere lading kunnen hebben, een groter bereik hebben en sneller kunnen vliegen dan kruisraketten.
20/10 10u15  Twee dode migranten in bestelbusje in Oostenrijk, smokkelaar gevluchtOostenrijkse grenswachten hebben in een bestelbusje in Burgenland, nabij de grens met Hongarije, twee overleden migranten aangetroffen. In totaal zaten er 28 migranten in het bestelbusje; de rest van de groep is in goede gezondheid, meldt de Oostenrijkse politie. De grenswachten ontdekten de mensensmokkel tijdens een controle. De bestuurder van het busje sloeg vervolgens op de vlucht. De politie is een grootschalige klopjacht begonnen: met behulp van helikopters, drones en honden wordt er gezocht naar de man. Ook in Hongarije is een zoekactie naar de mensensmokkelaar begonnen. Een politiewoordvoerder zegt dat het om Syriërs en Koerden gaat. Onder de migranten waren geen vrouwen of kinderen. Het is nog onduidelijk waardoor en wanneer de twee dode migranten om het leven zijn gekomen. Autopsie moet de precieze doodsoorzaak duidelijk maken. Parallel met 2015 Gouverneur Hans Peter Doskozil van Burgenland reageert geschokt op de ontdekking. 'Dit toont opnieuw de brutaliteit en onmenselijkheid aan van de georganiseerde mensensmokkel', zegt Doskozil. In zijn reactie trekt hij een parallel met de vondst van 71 dode vluchtelingen in 2015. Zij werden aangetroffen in een afgesloten koelwagen, in het nabijgelegen Parndorf. Volgens Doskozil hebben de Oostenrijkse autoriteiten onvoldoende lessen getrokken uit die macabere vondst uit 2015. 'We hebben een Europese hervorming van het asielstelsel nodig, zodat migranten buiten Europa asiel kunnen aanvragen en geen gevaarlijke vluchtroutes hoeven te nemen,' aldus de gouverneur.
19/10 23u15  Eindhoven legt asfaltcentrale dwangsom op voor uitstoot gevaarlijke stoffenEen asfaltfabriek in Eindhoven stoot te veel van de gevaarlijke stof benzeen uit, dat heeft de gemeente vandaag bekendgemaakt. De Omgevingsdienst voerde recent een meting uit in opdracht van het gemeentebestuur. Daaruit bleek dat de norm wordt overschreden: de asfaltcentrale stoot twee keer zoveel benzeen uit dan wettelijk is toegestaan. De gemeente heeft het bedrijf een dwangsom opgelegd. Als de asfaltcentrale de uitstoot niet vermindert, dreigt de gemeente bovendien het productieproces gedeeltelijk stil te leggen. De Omgevingsdienst gaat de komende tijd meer controles uitvoeren. Per keer riskeert het bedrijf een boete van 10.000 euro. De laatste controle van de fabriek in Eindhoven stamde uit 2018. Sinds 2019 zijn er nieuwe regels over de uitstoot van dit soort centrales, maar er was sindsdien nog geen betrouwbare meting gedaan. Omwonenden opgelucht Buurtbewoners zijn blij dat hun vermoedens nu zijn bevestigd. 'De vieze lucht waait dag en nacht de wijk in en dan heb ik het nog niet over het lawaai gehad', zegt Paul Speckers, woordvoerder namens de wijkbewoners, tegen Omroep Brabant. Zijn uiteindelijke doel is om de asfaltcentrale helemaal weg te krijgen. 'Die industrie hoort niet zo dichtbij een woonwijk te zitten.' Omwonenden van de centrale krijgen morgen een officiële brief van de gemeente. Ook is er 's avonds een informatieavond gepland waar bewoners vragen kunnen stellen. Meer asfaltcentrales Eerder werden al dwangsommen opgelegd aan vergelijkbare fabrieken in Bergen op Zoom en Nijmegen. In Den Bosch sloot afgelopen zomer een asfaltfabriek op eigen initiatief om onderzoek te doen naar de uitstoot van het bedrijf. Ook daar klagen bewoners al tientallen jaren over stank en uitstoot van de centrales.
19/10 23u15  Gemeenten ontkennen undercoveracties in moskeeënIn Huizen, Hilversum en Gooise Meren zijn geen undercoveronderzoeken gedaan in moskeeën. Dat zeggen de gemeenten volgens persbureau ANP in een gezamenlijke verklaring. Ze doen dat in reactie op een publicatie in NRC. In dat artikel stond dat in opdracht van tien gemeenten onderzoekers van onderzoeksbureau NTA undercover islamitische organisaties bezochten, om gevoelige informatie te verzamelen. Daarbij zou in strijd met de wet ook onderzoek zijn gedaan in moskeeën. Huizen, Hilversum en Gooise Meren zeggen dat het betreffende onderzoeksbureau 'in opdracht van de gemeenten op een verantwoorde manier de netwerken binnen de islamitische gemeenschap in kaart heeft gebracht'. De gemeenten stellen dat het onderzoek werd verricht in een periode waarin veel zorgen waren over terrorisme en radicalisering. 'NTA heeft ons verzekerd géén heimelijke bezoeken gebracht te hebben aan de moskeeën en dat de personen die geïnterviewd zijn, wisten dat zij meewerkten aan een onderzoek voor de gemeente. Van infiltratie, zoals door NRC gesuggereerd wordt, is geen sprake', aldus de drie gemeenten. Het onderzoeksbureau NTC ontkende de aantijgingen eerder al met klem en zei dat zijn medewerkers nooit heimelijk in moskeeën onderzoek hebben gedaan. Verklaring gemeente Ede Ook de gemeente Ede liet eerder vandaag weten dat onderzoekers van NTA niet undercover aan activiteiten binnen de moskee hebben deelgenomen. 'Bureau NTA ontkent dit. Voor ons als gemeente zijn er tot het verschijnen van het NRC-artikel in ieder geval ook nooit signalen geweest dat er sprake is geweest van een undercoveroperatie. Wel zouden er interviews hebben plaatsgevonden met betrokkenen binnen de islamitische gemeenschap, waarbij de onderzoekers zich als zodanig kenbaar hebben gemaakt.' De reactie van de gemeente Ede op Twitter: Volgens NTA zijn medewerkers van het onderzoeksbureau bedreigd na de publicatie van NRC. Ze stonden tot voor kort met naam en foto op de website van het bureau. Moslimorganisaties gaven na het verschijnen van het artikel aan de onderste steen boven te willen krijgen. Ze overwegen juridische stappen.
19/10 23u15  Vanavond geen oplossing meer voor overvolle noodopvang Ter ApelHet lijkt er niet op dat er vanavond nog een oplossing komt voor de druk op de noodopvang voor asielzoekers in Ter Apel. Burgemeester Velema eiste eerder van het Centraal Orgaan opvang Asielzoekers (COA) en het Rijk dat ze onmiddellijk voor crisisnoodopvang zouden zorgen. Volgens de gemeente waren vanuit het ministerie bussen geregeld om mensen vanuit Ter Apel naar andere locaties te brengen. 'Maar het is ogenschijnlijk niet gelukt', zegt Velema. 'Ik heb begrepen dat ze van crisisnoodopvang af hebben gezien.' Volgens hem zijn er 'allerlei routes en mogelijkheden niet bewandeld'. Een woordvoerder van het COA zegt geen bussen te laten rijden als er geen andere opvanglocatie beschikbaar is. Volgens de organisatie moet er een locatie beschikbaar zijn die ook al is ingericht. 'We gaan niet met mensen door het land slepen als er geen bestemming is. Dat heeft natuurlijk geen enkele zin.' Alarm Eerder vanavond luidde Westerwolde de noodklok omdat het in Ter Apel 'helemaal de verkeerde kant op gaat'. De verwachting was dat het aantal mensen in de opvang vanavond zou stijgen naar 750, terwijl er maar plek is voor 275 mensen. 'We gaan nu weer terug naar hetzelfde niveau van twee weken geleden, toen er 680 mensen in de noodopvang en 160 mensen in IND-kantoren en wachtruimte zaten', zei Velema. Op dat moment moesten asielzoekers slapen op onder meer stoelen. Eerder zei Velema al dat er sprake is van een crisis die zich in vertraging afspeelt: Het COA zegt te onderschrijven dat de opvang in Ter Apel niet meer verantwoord is. 'Het veiligheidsberaad heeft gisteren toegezegd met locaties te komen. Zodra die beschikbaar zijn, kunnen wij deze zo snel als mogelijk gereed maken en bewoners uit Ter Apel verhuizen om deze locatie te ontlasten', zegt een woordvoerder. Het ministerie van Justitie en Veiligheid zegt doordrongen te zijn van de ernst van de situatie in Ter Apel en doet er naar eigen zeggen alles aan om op korte termijn te zorgen voor een oplossing. In de Nederlandse asielopvang is momenteel geen bed over. Waar gaat het precies mis en hoe heeft het zo ver kunnen komen? NOS op 3 zocht het uit:
19/10 21u15  Burgemeester wil met spoed oplossing voor overvolle noodopvang Ter ApelDe gemeente Westerwolde, waar Ter Apel onder valt, wil vanavond nog een oplossing voor de druk op de noodopvang voor asielzoekers in Ter Apel. Volgens de gemeente gaat het 'helemaal de verkeerde kant op'. Burgemeester Velema eist dat het Centraal Orgaan opvang Asielzoekers (COA) en het Rijk voor crisisnoodopvang gaan zorgen, omdat het aantal mensen in de opvang vanavond vermoedelijk stijgt naar 750, terwijl er maar plek is voor 275 mensen. 'Dit is ver boven de vergunde aantallen', zegt Velema. 'We gaan nu weer terug naar hetzelfde niveau van twee weken geleden, toen er 680 mensen in de noodopvang en 160 mensen in IND-kantoren en wachtruimte zaten.' Op dat moment moesten asielzoekers slapen op onder meer stoelen. 'Vooralsnog maken wij ons zorgen of het COA het nog wel onder controle heeft', zegt hij. 'Je zou verwachten dat het COA aangeeft dat ze het niet meer aan kunnen. En dat zij een beroep doen op de minister om ondersteuning te bieden.' Eerder zei Velema al dat er sprake is van een crisis die zich in vertraging afspeelt: Het COA zegt te onderschrijven dat de opvang in Ter Apel niet meer verantwoord is. 'Het veiligheidsberaad heeft gisteren toegezegd met locaties te komen. Zodra die beschikbaar zijn, kunnen wij deze zo snel als mogelijk gereed maken en bewoners uit Ter Apel verhuizen om deze locatie te ontlasten', zegt een woordvoerder. Het ministerie van Justitie en Veiligheid zegt doordrongen te zijn van de ernst van de situatie in Ter Apel en doet er naar eigen zeggen alles aan om op korte termijn te zorgen voor een oplossing. In de Nederlandse asielopvang is momenteel geen bed over. Waar gaat het precies mis en hoe heeft het zo ver kunnen komen? NOS op 3 zocht het uit:
19/10 21u15  Rechtbanktolken leggen werk neer, eisen betere vergoeding: 'Er blijft niet veel over'Rechtbanktolken voeren actie: sinds vandaag nemen ze geen nieuwe opdrachten meer aan van overheidsinstanties. Daardoor zullen sommige zittingen met rechtercommissarissen of politieverhoren niet kunnen doorgaan, voorspelt de Orde van Registertolken en -vertalers. Die belangengroep met 535 leden voert al langer actie voor een betere beloning. Vorige week werden demonstraties in Leeuwarden, Arnhem, Amsterdam en Den Haag georganiseerd. 'We zijn een te kleine beroepsgroep om een vuist te kunnen maken. Daarom gaan we over tot deze nieuwe acties', aldus Fedde Dijkstra, zelf tolk, vertaler en tevens voorzitter van de orde. 'Veel collega's doen mee, ook mensen die niet bij onze orde zitten.' Ongewijzigd De tarieven zijn al jarenlang ongewijzigd. Een gekwalificeerde tolk krijgt een vast tarief van 43,89 euro per uur. 'Niet voldoende', aldus Dijkstra. 'Als een bode aftekent na vijf minuten, dan krijgen wij als tolken ook maar voor die tijd betaald. Dan blijft er niet veel over. Ik houd meer over aan de reiskostenvergoeding, dan aan het tolken zelf. Hierdoor loont het om vanuit - in mijn geval - Friesland af te reizen naar Limburg om te tolken.' SP-Kamerlid Michiel van Nispen diende vorige week donderdag een motie in waarin hij pleit voor het indexeren (aanpassen aan de inflatie) van de tarieven. Volgens hem verrichten tolken en vertalers werk dat 'cruciaal is voor onze rechtsstaat'. 'Er is grote crisis bij tolken en vertalers', zei hij in de Kamer. Op 26 oktober wordt er gestemd over de motie. Op Twitter deelt een tolk het indienen van de motie: Sinds 1 januari geldt er een nieuwe regeling en is het register van beëdigde tolken (C1) en vertalers deels opengezet voor lager gekwalificeerde tolken (B2). Minister Grapperhaus van Veiligheid en Justitie zei vorig jaar dat het nieuwe systeem ervoor moet zorgen dat 'afnemers kunnen putten uit een grotere groep tolken'. Dit om het tekort aan tolken tegen te gaan. Dijkstra weerspreekt die uitleg. 'De oorzaak van het tekort zijn de stokoude tarieven. Bovendien is het beroep registertolk met het toelaten van B2-tolken gedevalueerd', beweert Dijkstra. 'Ik ken verhalen van gekwalificeerde tolken die nauwelijks meer werk hebben. En ik ken ook voldoende voorbeelden waar dit alles leidt tot een belemmering van de rechtsgang, doordat de overheid een niet-gekwalificeerde tolk inzet. Iedereen heeft recht op een eerlijk proces en als onderdeel daarvan dus ook op een goede tolk.' Een advocaat die vorige week de demonstranten toesprak, steunt dit pleidooi. 'Terwijl de kwalitatief goede tolken geen opdrachten krijgen, zit ik zonder tolk waardoor een politieverhoor niet door kan gaan', aldus advocaat Robert Malewicz bij het toespreken van de demonstranten in Amsterdam.
19/10 21u15  Ouder dan 60 en niet gevaccineerd? Dan moet je thuisblijven in MoskouHet gemeentebestuur van Moskou stelt nieuwe, strenge maatregelen in om de snelle toename van het aantal coronabesmettingen te stoppen. De hoofdstad telt het hoogste aantal nieuwe besmettingen van het land, terwijl er nauwelijks maatregelen van kracht zijn. Dat gaat nu veranderen. Voor niet-gevaccineerde 60-plussers geldt dat ze de komende vier maanden verplicht thuis moeten blijven. De regel geldt dus niet voor mensen die zijn gevaccineerd en ook niet voor mensen die het virus hebben gehad en zijn hersteld. Ook moeten bedrijven minstens 30 procent van hun personeel thuis laten werken. De maatregelen gaan in op 25 oktober. 'Het aantal mensen dat in het ziekenhuis belandt met een ernstige vorm van corona neemt elke dag toe', zegt burgemeester Sergej Sobjanin in een verklaring. 'Het meest alarmerend is de situatie van de ouderen.' Volgens Sobjanin is 60 procent van de patiënten boven de 60 jaar. Van de doden is 86 procent ouder dan 60. Situatie in Rusland verslechtert In heel Rusland gaat het de verkeerde kant op met het virus: vandaag werd het hoogste aantal doden op een dag geteld sinds het begin van de pandemie: 1015. Het officiële aantal doden kwam daarmee op 225.325, maar het Russische statistiekbureau gaat uit van meer dan 400.000 doden. In dit ziekenhuis in Rusland moeten patiënten op de gang worden behandeld, en ook op straat in Moskou maken mensen zich zorgen over het virus: Rusland zei in augustus vorig jaar dat het als eerste land ter wereld een werkend coronavaccin had goedgekeurd: Spoetnik V, vernoemd naar de eerste satelliet ooit die de Sovjet-Unie lanceerde op 4 oktober 1957. Maar de vaccinatiegraad van de Russische bevolking blijft achter: volgens de regering zijn nu zo'n 45 miljoen Russen, 32 procent van de bevolking, volledig gevaccineerd. De Russische regering is voorlopig niet voor een nationale lockdown, maar wil wel dat tussen 30 oktober en 7 november, een week waarin twee nationale feestdagen vallen, het werk wordt neergelegd om zo besmettingen tegen te gaan. Rusland heeft eerder een soortgelijke maatregel ingevoerd. Ook wil de regering dat alleen mensen met een coronatoegangsbewijs mogen deelnemen aan sommige publieke evenementen en openbare gebouwen mogen bezoeken. De regering herhaalde het belang van vaccinaties en laat verdere maatregelen aan de besturen van de 85 regio's. Veel regio's zijn van plan om cafés, musea en andere publieke ruimten open te houden voor mensen die zijn gevaccineerd, negatief zijn getest of zijn hersteld van het virus. In Sint-Petersburg, de tweede stad van het land, moeten mensen die evenementen en sportwedstrijden bezoeken vanaf 1 november een QR-code tonen. Vanaf 15 november gaat die regel ook gelden voor onder meer bioscopen, musea en theaters. En vanaf 1 december is de code verplicht in restaurants en cafés. Nieuwsuur maakte vorige week deze reportage over de coronacrisis in Rusland:
19/10 20u15  60-plusser en niet-gevaccineerd? Dan moet je in Moskou 4 maanden thuisblijvenHet gemeentebestuur van Moskou stelt nieuwe, strenge maatregelen in om de snelle toename van het aantal coronabesmettingen te stoppen. De hoofdstad telt het hoogste aantal nieuwe besmettingen van het land, terwijl er nauwelijks maatregelen van kracht zijn. Dat gaat nu veranderen. Voor niet-gevaccineerde 60-plussers geldt dat ze de komende vier maanden verplicht thuis moeten blijven. De regel geldt dus niet voor mensen die zijn gevaccineerd en ook niet voor mensen die het virus hebben gehad en zijn hersteld. Ook moeten bedrijven minstens 30 procent van hun personeel thuis laten werken. De maatregelen gaan in op 25 oktober. 'Het aantal mensen dat in het ziekenhuis belandt met een ernstige vorm van corona neemt elke dag toe', zegt burgemeester Sergej Sobjanin in een verklaring. 'Het meest alarmerend is de situatie van de ouderen.' Volgens Sobjanin is 60 procent van de patiënten boven de 60 jaar. Van de doden is 86 procent ouder dan 60. Situatie in Rusland verslechtert In heel Rusland gaat het de verkeerde kant op met het virus: vandaag werd het hoogste aantal doden op een dag geteld sinds het begin van de pandemie: 1015. Het officiële aantal doden kwam daarmee op 225.325, maar het Russische statistiekbureau gaat uit van meer dan 400.000 doden. In dit ziekenhuis in Rusland moeten patiënten op de gang worden behandeld, en ook op straat in Moskou maken mensen zich zorgen over het virus: Rusland zei in augustus vorig jaar dat het als eerste land ter wereld een werkend coronavaccin had goedgekeurd: Spoetnik V, vernoemd naar de eerste satelliet ooit die de Sovjet-Unie lanceerde op 4 oktober 1957. Maar de vaccinatiegraad van de Russische bevolking blijft achter: volgens de regering zijn nu zo'n 45 miljoen Russen, 32 procent van de bevolking, volledig gevaccineerd. De Russische regering is voorlopig niet voor een nationale lockdown, maar wil wel dat tussen 30 oktober en 7 november, een week waarin twee nationale feestdagen vallen, het werk wordt neergelegd om zo besmettingen tegen te gaan. Rusland heeft eerder een soortgelijke maatregel ingevoerd. Ook wil de regering dat alleen mensen met een coronatoegangsbewijs mogen deelnemen aan sommige publieke evenementen en openbare gebouwen mogen bezoeken. De regering herhaalde het belang van vaccinaties en laat verdere maatregelen aan de besturen van de 85 regio's. Veel regio's zijn van plan om cafés, musea en andere publieke ruimten open te houden voor mensen die zijn gevaccineerd, negatief zijn getest of zijn hersteld van het virus. In Sint-Petersburg, de tweede stad van het land, moeten mensen die evenementen en sportwedstrijden bezoeken vanaf 1 november een QR-code tonen. Vanaf 15 november gaat die regel ook gelden voor onder meer bioscopen, musea en theaters. En vanaf 1 december is de code verplicht in restaurants en cafés. Nieuwsuur maakte vorige week deze reportage over de coronacrisis in Rusland:
19/10 19u15  OM wil cel voor vrouwen die pizzabezorger (17) 'wilden verleiden'Het Openbaar Ministerie eist drie maanden cel tegen twee vrouwen van 25 voor het aanraden van een 17-jarige pizzabezorger. Ook vindt justitie dat de vrouwen uit Alkmaar en Schagen zich schuldig hebben gemaakt aan het maken en verspreiden van kinderporno. De pizzakoerier belde vorig jaar mei overstuur met 112 en zei dat hij aangerand was in een huis in Alkmaar. Na onderzoek bleek dat één vrouw, gekleed in een sm-pakje, de jongen in zijn geslachtsdeel heeft geknepen. De andere vrouw, die een badjas droeg, filmde het. Ook zei een van de vrouwen volgens het OM in het filmpje dat zo'n ontvangst voor een pizzabezorger 'de ultieme droom' was. 'Het was geinen' De koerier heeft echter verklaard dat het voor hem intimiderend was en dat hij huilen was uitgebarsten. De vrouw uit Alkmaar heeft bekend dat zij de jongen heeft betast. Ze verklaarde volgens justitie dat het geinen was, dat ze hem wilde verleiden en niet door had dat de jongen het erg vond. Justitie vindt dat niet aannemelijk. 'Verdachten hebben het slachtoffer een bedreigende en benauwde situatie bezorgd', zei de officier van justitie in de rechtbank. 'Zij hebben zich schuldig gemaakt aan de aanranding van een minderjarige kwetsbare jongen, in een voor hem vreemde woning, waarbij ze de feiten op beeld hebben vastgelegd. Dit is een dusdanig ernstig feit dat een gevangenisstraf gepast en geboden is.'
19/10 19u15  16.000 euro voor gouden tip over doodgeschoten wolf bij StroeStichting De Faunabescherming looft 16.000 euro uit voor de gouden tip die leidt tot de aanhouding van degene die een wolf doodschoot. Het geld is bijeengebracht met behulp van giften. Het dode dier werd op 1 oktober gevonden bij het Gelderse dorp Stroe. Na de onderzoek bij de Universiteit Utrecht bleek dat het dier was doodgeschoten. Eerder was gedacht aan een aanrijding. Er loopt een strafrechtelijk onderzoek naar de zaak; het is in Nederland verboden om een beschermde diersoort te doden. 'Dader moet worden gepakt' De Faunabescherming noemt het van groot belang dat de dader wordt gepakt omdat ze bang zijn dat er meer wolven worden doodgeschoten als de dader niet wordt gepakt. De beloning moet getuigen over de streep te trekken zich te melden. De vrijwilligersorganisatie zegt dat tips vertrouwelijk worden behandeld en kunnen worden doorgegeven aan de stichting. Ook kan rechtstreeks contact worden gezocht met de politie. De organisatie maakt zich zorgen om de toekomst van de diersoort in Nederland, onder meer omdat er partijen zijn die de jacht op de wolf willen toestaan. Volgens De Faunabescherming zou dat niet nodig moeten zijn omdat er in Nederland genoeg voedsel voor de wolf zou zijn als er geen edelherten of zwijnen werden afgeschoten. Paartje De dode wolf, met de naam GW1490m, leefde op de Zuidwest-Veluwe. Hij kwam daar eind vorig jaar terecht vanuit Duitsland, via Overijssel en de Noord-Veluwe, schrijft Omroep Gelderland. Het dier vormde een paar met wolvin GW1792f. Zij werd in maart doodgereden op de provinciale weg bij Ede. Het dier was op dat moment drachtig en had acht welpen in haar buik.
19/10 19u15  Spanjaarden kopen Nederlandse fietsen op, maar ze moeten wel nog wennen aan terugtrapremDe vraag is sinds de pandemie enorm, maar net als Nederland heeft Spanje een tekort aan fietsen. Twee Spanjaarden hebben daar iets op gevonden: weggeknipte stadsfietsen opkopen in Nederland en naar Spanje brengen. Het is al de derde vrachtwagen met Nederlandse fietsen die in Spanje wordt gelost. Deze keer zijn het ruim tweehonderd, die als een wirwar in de laadbak liggen opgeslagen. De meeste blijven in Zaragoza, waar de vrachtwagen in het Parque de las Delicias wordt leeggehaald. Een ander deel van de fietsen gaat door naar Madrid, zegt David Sáiz. Hij kwam met een Spaanse vriendin op het idee in Nederland stadsfietsen op te kopen. De fietsen zijn daar weggeknipt door gemeentes, omdat ze verkeerd gestald stonden of ergens werden achtergelaten. Bekijk hier de reportage die correspondent Rop Zoutberg over de Nederlandse fietsen maakte in Zaragoza: Eenmaal op gemeentelijke veilingen kopen de Spaanse fietsfanaten de fietsen met honderden tegelijk op, geven ze een opknapbeurt en brengen ze naar Spanje. Menselijker Een simpele Nederlandse stadsfiets met terugtraprem is haast niet te krijgen in Spanje, legt Sáiz uit. Wat hem betreft koopt hij er niet genoeg op. 'We willen dat Spaanse steden menselijker worden. Wat mij betreft stoppen we ze vol met dit soort fietsen.' De vierde zending volgt later dit jaar. 'De kopers willen zich op een andere manier in hun omgeving verplaatsen. Juist zo'n Hollandse stadsfiets is een heel krachtig middel om dat te doen.' Vorig jaar werden in Spanje meer fietsen dan auto's verkocht, als gevolg van de coronatijd. Spanjaarden gaven de voorkeur aan hun eigen vervoer, en meden bussen en metro's. Ook verloor de auto het door alle beperkingen tijdens de lockdown van de fiets. 'We kunnen het niet aan. Er is een enorme vraag', erkent de verkoper in een dure fietsenzaak in het centrum van Zaragoza. Maar intussen hapert de productie in Aziatische landen. Met als gevolg dat je behalve geld ook geduld nodig hebt. 'Met veel geluk heb je aan het eind van het jaar je fiets. Maar het hangt erg van het model af. Het computersysteem geeft nu al levertijden aan voor 2023.' De terugtraprem De klanten van Sáiz hoeven niet zo lang op hun tweedehands stadsfiets te wachten. Wie belangstelling heeft, betaalt van tevoren en komt op de afgesproken dag zijn fiets ophalen. De prijs per fiets ligt rond de 175 euro, plus kosten voor het transport. Daarvoor in ruil krijgen de Spaanse klanten ook gratis uitleg hoe je het beste op het brede Nederlandse zadel zit: 'Rug recht, een beetje naar achteren gebogen'. En vooral: hoe een terugtraprem werkt: 'Trap krachtig naar achteren, zelfs op een schuine helling blijf je stilstaan'. 'De schuur stond eigenlijk al vol met fietsen. Maar ik heb flink rommel geruimd zodat deze erbij kon', knikt een van de klanten in Zaragoza met een grijns. Ervaring met dit soort type stadsfietsen heeft hij al, legt de man dan uit. 'Door mijn studententijd in Eindhoven.' Even later fietst hij uitgelaten weg. De sticker van de Amsterdamse fietsenwinkel op het spatbord, inclusief de drie Andreaskruizen, verdwijnt snel tussen de bomen van het Spaanse stadspark.
19/10 19u15  Spreiding coronapatiënten weer nodig door toegenomen druk op ziekenhuizenHet Landelijk Coördinatiecentrum Patiënten Spreiding (LCPS) begint morgen weer met het verspreiden van coronapatiënten over zorgregio's. Dat heeft het LCPS bevestigd. Het LCPS was vorige week juist gestopt met het spreiden van coronapatiënten, omdat het niet meer nodig leek. Voorzitter van het landelijk netwerk acute zorg Kuipers liet toen al weten dat het snel weer op te starten is. Reden om dat nu te doen, is de stijging van het aantal coronapatiënten in de ziekenhuizen in sommige regio's. De afgelopen week werden buiten de IC 415 patiënten opgenomen met het coronavirus, meldde het LCPS eerder. Een week daarvoor waren dat er nog 335, een stijging van 24 procent. Ook op de IC steeg het aantal opnames: 98 tegen 66 een week eerder. Het LCPS verwacht dat deze cijfers voorlopig niet zullen dalen. Ziekenhuizen in de Biblebelt Eerder vandaag deden ziekenhuizen in Ede en Tiel al een oproep om de landelijke spreiding van coronapatiënten te hervatten. Daar is het druk, onder meer omdat die ziekenhuizen in de Biblebelt liggen. Daar wonen naar verhouding veel mensen die zich om religieuze redenen niet laten vaccineren. Wegens de hoge ziekenhuisbezetting, heeft het ziekenhuis in Ede de afgelopen week al patiënten overgeplaatst naar ziekenhuizen in Nijmegen, Arnhem en Doetinchem. Het LCPS kreeg de afgelopen week meer verzoeken om patiënten naar andere zorgregio's te verplaatsen, aldus het coördinatiecentrum.
19/10 19u15  Meer dan duizend kinderen gedupeerden toeslagenaffaire uit huis geplaatstTussen 2015 en 2020 zijn 1115 kinderen van slachtoffers van het kinderopvangtoeslagenschandaal uit huis geplaatst. Dat meldt het Centraal Bureau voor de Statistiek. De kinderopvangtoeslagaffaire is bezig sinds 2004. De periode vanaf 2015 is onderzocht omdat in dat jaar de nieuwe Jeugdwet is ingegaan en sindsdien de cijfers worden bijgehouden. Het rapport meldt niet of de uithuisplaatsingen het gevolg zijn van de toeslagenaffaire of dat er andere oorzaken zijn. Het bureau heeft alleen onderzocht bij hoeveel slachtoffers er in deze periode kinderen uit huis zijn geplaatst. Om uit te zoeken wat de oorzaken zijn, is volgens de dienst meer onderzoek nodig. Het CBS kan niet zeggen hoeveel kinderen tussen 2015 en 2020 in totaal in Nederland uit huis zijn geplaatst. Het onderzoek werd gedaan in opdracht van het Ministerie van Justitie en Veiligheid. Eerder werden naar aanleiding van een Volkskrant-artikel over dit onderwerp Kamervragen gesteld. Financiële tegemoetkoming Eind september heeft de NOS aan vijftien jeugdbeschermingsorganisaties gevraagd of zij intern onderzoeken of er uithuisplaatsingen hebben plaatsgevonden die mogelijk het gevolg zijn van het toeslagenschandaal. Acht daarvan antwoordden dat ze geen onderzoek doen. De anderen zeven hebben niet op de vraag gereageerd. Wat gebeurde er precies in de toeslagenaffaire? NOS op 3 legt het uit in deze video: In juni maakte demissionair staatssecretaris Van Huffelen bekend dat 70.000 kinderen en jongeren die de dupe zijn van het toeslagenschandaal een financiële tegemoetkoming krijgen van tussen de 1500 tot 7500 euro. Uit een update aan de Tweede Kamer eind september blijkt dat het aantal aanvragen voor compensatie voor ouders van de zogeheten Catshuisregeling inmiddels op de 47.000 ligt. Kamerleden reageren verontrust Kamerleden van verschillende partijen reageren verontrust op de cijfers van het CBS. Volgens Pieter Omtzigt, een van de Kamerleden die het schandaal aanzwengelden, blijkt hieruit dat de regering 'totaal het overzicht kwijt is van de gevolgen van het eigen beleid'. ChristenUnie-Kamerlid Don Ceder: 'Wat een leed. Ik wil graag duidelijkheid hebben hoeveel van deze 1115 uithuisplaatsingen voorkomen hadden kunnen worden, of er mogelijk meer aantallen zijn en hoe wij alsnog recht aan deze gezinnen kunnen doen.' D66'er Hülya Kat noemt het leed 'onbeschrijflijk' en vindt dat herstel van de thuissituatie nodig is. Ook SP, PvdA en Denk zijn geschrokken van de cijfers over uithuisplaatsingen.
19/10 19u15  Nederlandse rapper Murda mag 'vanwege songteksten' Turkije niet uitDe in Turkije opgepakte Nederlandse rapper Murda mag dat land voorlopig niet verlaten. Dat bevestigt zijn management. Gisteren werd bekend dat de rapper zaterdagavond op het vliegveld in Istanbul was aangehouden en de dag erna weer werd vrijgelaten. Hij werd volgens zijn management opgepakt omdat hij in sommige nummers over drugs en seks rapt. De rapper zou vandaag terugvliegen, maar dat is uitgesteld in afwachting van de behandeling van zijn zaak, zegt zijn management. Het management denkt dat de rapper het land binnenkort wél kan verlaten. Dit weekend staat een optreden gepland in Duitsland en maandag moet hij optreden in Oostenrijk. Het ministerie van Buitenlandse Zaken laat weten in contact te staan met de rapper. Hij kan indien gewenst consulaire bijstand ontvangen, zegt een woordvoerder. Populair in Turkije Murda, die in werkelijkheid Önder Dogan heet, werd in 1984 geboren in Amsterdam. De rapper is populair in Turkije. Zo is hij een jurylid van de Turkse rapversie van The Voice. Op Spotify zijn nummers van hem miljoenen keren beluisterd. In 2008 bracht de rapper zijn eerste album uit. Hij werkte onder meer samen met andere Nederlandse artiesten, onder wie Ronnie Flex, Bizzey en Kraantje Pappie.
19/10 18u15  Een maand lang vulkaanuitbarstingen op La Palma in beeldExact een maand geleden kwam de Cumbra Vieja-vulkaan op La Palma tot uitbarsting. En het is nog niet voorbij, de vulkaan spuwt nog iedere dag lava en as uit. Een overzicht in 10 foto's.
19/10 18u15  Man (25) vast voor brandstichting bij Poolse supermarkt PanningenEen 25-jarige man uit Grathem in Noord-Limburg is vanochtend aangehouden voor de brandstichting bij een Poolse supermarkt in het nabijgelegen Panningen, afgelopen juni. Naar een tweede verdachte in de zaak wordt nog gezocht. De verdachte kwam in beeld doordat de politie bewakingsbeelden verspreidde via Opsporing Verzocht. Er kwamen zeker twintig tips binnen. Op de beelden is te zien hoe twee mannen op een scooter aan komen rijden en stoppen bij de winkel. Ze slaan een raam in met een bijl en gieten een brandbare vloeistof tegen de gevel. Vervolgens steken ze de vloeistof aan en gaan er weer vandoor. Geen gewonden De melding van de brand kwam binnen rond 03.40 uur. Het vuur kon snel geblust worden. Niemand raakte gewond, wel was er onder meer schade aan de gevel, schrijft 1Limburg. Begin juni was er al een keer een steen door de ruit van de winkel gegooid. Vlak daarna was er ook al een poging tot brandstichting gedaan. Vaker doelwit Poolse winkels zijn sinds eind vorig jaar vaker doelwit geweest van aanslagen. In december werd vier keer brand gesticht in Aalsmeer, Heeswijk-Dinther en Beverwijk. Begin januari volgde een aanslag op een Poolse supermarkt in Tilburg en later waren er ook aanslagen op Poolse winkels in Rotterdam. Afgelopen augustus werd er nog een explosief geplaatst bij een Poolse supermarkt in Lelystad. De politie heeft sindsdien meerdere verdachten aangehouden. Het is onduidelijk of de zaken verband met elkaar houden.
19/10 18u15  Ankers, potten en 900 jaar oud zwaard: duiker vindt oude voorwerpen voor kust IsraëlEen duiker heeft voor de kust van Israël een eeuwenoud zwaard opgedoken. Experts gaan ervan uit dat het gaat om een zwaard uit de tijd van de kruistochten, ongeveer 900 jaar geleden. De recreatieve duiker bevond zich zo'n 150 meter uit de kust in de buurt van Haifa, in het noorden van Israël, toen hij op vijf meter diepte enkele oude voorwerpen vond, waaronder ankers, potten en het zwaard. In de loop der eeuwen zijn schelpen en koraal aan het zwaard vastgekoekt: De duiker bracht het zwaard mee aan land en overhandigde het aan de autoriteiten. Het vermoedelijk ijzeren wapen is een meter lang. Het zal worden schoongemaakt en verder worden geanalyseerd. Het zwaard was waarschijnlijk van een kruisvaarder die op weg was naar 'het Heilige Land'. De kruistochten, waarmee West-Europese christenen naar het Midden-Oosten trokken om Jeruzalem en omliggende gebieden te veroveren op de moslims, begonnen in 1095. In 1272 eindigde de laatste kruistocht. In de tussentijd hadden christelijke kruisridders lange tijd Jeruzalem en grote delen van het huidige Israël en Libanon in handen. Volgens deskundigen is het gebied waar het zwaard is gevonden rijk aan archeologische schatten - die soms zelfs enkele duizenden jaren oud zijn - omdat koopvaardijschepen er destijds voor anker gingen. Toch is het vanwege de constant bewegende zeebodem lastig om de schatten op te duiken.
19/10 17u15  'Haïtiaanse bende wil 17 miljoen dollar voor ontvoerde zendelingen'Een gewapende bende in Haïti vraagt 17 miljoen dollar losgeld voor de vrijlating van een groep zendelingen en hun familieleden die zij hebben ontvoerd. Dat meldt de krant The Wall Street Journal op basis van de Haïtiaanse autoriteiten. Zestien Amerikanen en een Canadees werden afgelopen weekend net buiten de Haïtiaanse hoofdstad Port-au-Prince ontvoerd. Onder de gekidnapten zijn zes vrouwen en vijf kinderen tussen acht maanden en 15 jaar oud. De ontvoerders vragen om een miljoen dollar per persoon. Het is onduidelijk waar ze nu zijn. De Haïtiaanse autoriteiten en de Amerikaanse politiedienst FBI hebben contact met de ontvoerders. De ontvoering is volgens de politie het werk van de 400 Mawozo-bende, die achter veel meer ontvoeringen, moorden en afpersingszaken zit. In april werden al zeven zendelingen ontvoerd, vermoedelijk door dezelfde bende. De zeven werden later vrijgelaten. Rampspoed Ontvoeringen komen de laatste tijd veel vaker voor in Haïti, dat zucht onder politieke en economische rampspoed. Volgens Haïtiaanse onderzoekers zijn in de eerste negen maanden van dit jaar zeker 628 ontvoeringszaken gemeld, de politie meldt 328 ontvoeringen tot augustus. In het land is gisteren gestaakt om te demonstreren tegen bendegeweld en ontvoeringen. Het gebeurt zelden dat buitenlanders worden ontvoerd. Meestal gaat het om Haïtianen uit de middenklasse, die wel het geld hebben om losgeld te betalen maar zich geen bewaking kunnen veroorloven.
19/10 17u15  Aantal positieve tests blijft stijgen, maar RIVM niet erg ongerustHet aantal positieve tests is de afgelopen week met 44,4 procent gestegen, blijkt uit de weekcijfers van het RIVM. Afgelopen week werden 25.750 positieve tests geregistreerd, tegen 17.850 een week eerder. Vorige week steeg het aantal met 48 procent. Het aantal afgenomen tests steeg ook, maar het aantal positieve tests steeg harder. Dat duidt erop dat het virus zich waarschijnlijk weer breder verspreidt. 'Een stijging is nooit geruststellend, maar het is wel een stijging die we hadden verwacht', zegt Aura Timen van het RIVM. 'We zien aan de ene kant dat we in de herfst zitten, en dat zijn maanden die in het voordeel werken van luchtwegvirussen. En we hebben versoepelingen gehad. Die hebben geleid tot meer contacten tussen mensen. Dat was te verwachten.' Extra maatregelen niet nodig Timen ziet geen reden om in sommige gebieden waar het aantal besmettingen hoog is aanvullende maatregelen te nemen. In alle regio's en in alle leeftijdsgroepen stijgt het aantal besmettingen, maar in de regio's IJsselland, Zuid-Holland-Zuid, Gelderland-Midden en Limburg-Noord is het aantal besmettingen per 100.000 inwoners het grootst. 'Dat zijn deels regio's in de zogenoemde Biblebelt, waar de vaccinatiegraad veel lager is dan de rest van het land', zegt Timen, die benadrukt 'hoe belangrijk het is dat de vaccinatiegraad overal omhoog gaat'. 'Vaccinatie beschermt uitstekend tegen opname in het ziekenhuis', zegt ze. 'Het aantal coronagevallen loopt op, maar de stijging in de zorg loopt achter op het aantal besmettingen. Dat betekent dat de bescherming van gevaccineerde personen zijn werk doet.' Ondanks de hoge vaccinatiegraad neemt het aantal nieuwe ziekenhuisopnames ook toe: de afgelopen week werden buiten de IC 415 patiënten opgenomen, meldt het Landelijk Coördinatiecentrum Patiënten Spreiding. Een week eerder waren dat er nog 335, een stijging van 24 procent. Ook op de IC steeg het aantal opnames, namelijk 98 tegen 66 een week eerder. Het zogeheten reproductiegetal, dat het RIVM berekent om aan te geven hoe het virus zich gedraagt, is licht gestegen naar 1.2. Dat is de waarde van 4 oktober; het getal wordt altijd achteraf berekend. Een 'R'-getal van 1.2 betekent dat 100 besmette Nederlanders samen 120 anderen besmetten met corona, en het virus zich dus verder verspreidt. Alleen met een R onder de 1 neemt de verspreiding af. Afgelopen week verloren 41 mensen het leven als gevolg van een bevestigde coronabesmetting, tegen 25 een week eerder. Met gemiddeld 6 overledenen per dag is het aantal doden wel een stuk lager dan een halfjaar geleden.
19/10 17u15  Moskeeën overwegen aangifte na veronderstelde undercoveractiesOnderzoeksbureau NTA zegt dat medewerkers zijn bedreigd na een publicatie van NRC waarin stond dat het bedrijf heimelijk onderzoek deed naar moskeeën. Die undercoveroperaties zouden gedaan zijn in opdracht van gemeenten. Moslimorganisaties willen de onderste steen boven hebben en overwegen juridische stappen. Het artikel in de zaterdagkrant heeft geleid tot verbolgen reacties van moskeebesturen. Volgens het stuk hebben zeker tien gemeenten NTA in het geheim onderzoek laten doen naar mogelijke radicalisering bij religieuze organisaties. Experts noemen de gebruikte methoden in de krant onrechtmatig. 'Haatcampagne gaande' Nuance door Training en Advies, zoals het onderzoeksbureau voluit heet, ontkent dat met klem. De bewering van NRC dat medewerkers zonder zich kenbaar te maken onderzoek hebben gedaan in moskeeën is volgens NTA pertinent onjuist. Op uiteenlopende wijze worden medewerkers nu bedreigd, stelt het bedrijf in een persbericht. 'Er zijn haatcampagnes gaande om medewerkers onder druk te zetten hun werkzaamheden voor NTA te staken. In een geval is geweld tegen een huis van een medewerker gebruikt.' NTA begrijpt de onrust die binnen de islamitische gemeenschap is ontstaan, maar 'we kunnen niet genoeg benadrukken dat de berichtgeving van NRC op hoofdpunten onjuist was.' Al het onderzoek gebeurde volgens het bedrijf conform de regels en wetgeving. Rol NCTV 'De gemeente onderzoekt of de door NTA gebruikte methode voldeed aan privacywetgeving', laat de gemeente Leidschendam-Voorburg weten in een verklaring. Daarin staat ook dat de gemeente op advies van de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid (NCTV) het bureau had ingeschakeld. De NCTV bracht meer gemeenten in contact met NTA. Volgens de krant klonk er binnen het overheidsorgaan ook kritiek op de werkwijze van het onderzoeksbureau. De NCTV is herhaaldelijk om een reactie gevraagd op het artikel, maar die is tot op heden niet gegeven. Een woordvoerder laat weten dat er een Kamerdebat over de kwestie is aangevraagd. In Leidschendam-Voorburg werd het NTA-onderzoek in 2020 afgerond. Volgens de gemeente zijn de resultaten gebruikt als achtergrondinformatie voor intern gebruik. 'Om kleuring te kunnen geven aan wat al bekend was vanuit eigen contacten met organisaties.' Of er sprake is geweest van geheime bezoeken aan de betreffende moskee, wordt niet gezegd in het persbericht. Een groep van moskeekoepels is van plan een WOB-verzoek in te dienen. Door het opvragen van overheidsdocumenten wil de groep achterhalen hoe de vork in de steel zit. 'Buiten het boekje gegaan' 'Volgens mij zijn gemeenten en NTA buiten hun boekje gegaan', zegt Abdel Bouzzit, vice-voorzitter van onder meer het Samenwerkingsverband Islamitische Organisaties Regio Haaglanden (SIORH). 'Hoe is deze privacygevoelige informatie vergaard en hoe wordt die gebruikt en opgeslagen? En bovendien: waarom dit onderzoek als er geen verdenkingen zijn, als er geen aanleiding is?' Volgens de gemeente Veenendaal, waarvan NRC een onderzoeksrapport over een moskee heeft ingezien, was daar wel aanleiding voor het onderzoek. Tegen RTV Utrecht zegt de gemeente niet exact wat die aanleiding was. Volgens de omroep gaat het mogelijk om berichtgeving uit 2016 over een 'haatimam' in de Nasser-moskee. Verder stellen de gemeente en NTA dat er geen heimelijke bezoeken aan de moskee zijn gebracht en dat alle geïnterviewden wisten dat ze meewerkten aan een onderzoek van de gemeente. Terwijl iemand van de moskee tegen NRC zei dat de gemeente 'achter onze rug om ons helemaal laat doorlichten'. Spoeddebat in Veenendaal De Denk-fractie in Veenendaal laat weten dat er donderdag een spoeddebat is over de kwestie. Er klopt niets van dat NTA-medewerkers zich geïdentificeerd zouden hebben tijdens hij hun onderzoek in moskeeën, stelt fractieleider Yasin Makineli op basis van gesprekken met betrokkenen. 'Als de NTA zo zeker is van haar zaak, dan is de oplossing heel simpel: openbaar het rapport. Zodat heel Nederland kan zien of ze zich heeft gehouden aan de privacywetgeving en de juridische kaders.' Volgens hem zouden onderzoeken als deze alleen mogen worden uitgevoerd door de inlichtingendiensten. Het doel van de onderzoeken door NTA is informatie verkrijgen over moeilijk toegankelijke islamitische gemeenschappen, bijvoorbeeld over buitenlandse financiering en radicale predikers en bestuurders. Bouzzit: 'Ik snap dat gemeenten zich zorgen kunnen maken over radicalisering, maar dit is niet de juiste manier. We leven nog steeds in een rechtsstaat.'
19/10 16u15  Nederland wil beruchte Eritrese mensensmokkelaar opsporenJustitie in Nederland heeft een 37-jarige mensensmokkelaar uit Eritrea op de Nationale Opsporingslijst gezet. Kidane Zekarias Habtemariam wordt omschreven als de wrede en beruchte leider van een internationaal crimineel netwerk dat migranten afperst. Bij verstek is Kidane in Ethiopië veroordeeld tot levenslang wegens mensensmokkel. Hij is eerder dit jaar ontsnapt uit de rechtbank in het buurland van Eritrea. De opsporingsdiensten vermoeden dat mensen binnen de Eritrese gemeenschap in Nederland informatie hebben over zijn verblijfplaats. Vanavond besteedt het tv-programma Opsporing Verzocht aandacht aan de zaak. Met een speciaal filmpje in de Eritrese taal Tigrinya probeert het onderzoeksteam deze groep te bereiken. De politie heeft een speciaal nummer waar mensen ook in die taal tips kunnen achterlaten. Afpersing en verkrachting De verdachte zou aan het hoofd staan van een kamp in Libië waar duizenden migranten zitten. Zijn slachtoffers kregen te maken met zware mishandeling, ontvoering, afpersing, verkrachting en vrijheidsberoving. Een deel van deze groep verblijft nu in Nederland. Mensen die de reis naar Europa overleefden, worden volgens het OM nog een keer afgeperst. Voor elk volgend familielid dat op weg is naar het Europese continent moeten ze geld betalen. Vanuit Nederland loopt er volgens de autoriteiten een groot internationaal onderzoek naar Kidane. Onder meer met Italië wordt er samenwerkt om hem op te sporen en te berechten.
19/10 16u15  Aantal positieve tests blijft hard stijgen, virus verspreidt zich waarschijnlijk brederHet aantal positieve tests is de afgelopen week met 44,4 procent gestegen, blijkt uit de weekcijfers van het RIVM. Afgelopen week werden 25.750 positieve tests geregistreerd, tegen 17.850 een week eerder. Vorige week steeg het aantal met 48 procent. Het aantal afgenomen tests steeg ook, maar het aantal positieve tests steeg harder. Dat duidt erop dat het virus zich waarschijnlijk weer breder verspreidt. Ondanks de hoge vaccinatiegraad neemt het aantal nieuwe ziekenhuisopnames ook toe: de afgelopen week werden buiten de IC 415 patiënten opgenomen, meldt het Landelijk Coördinatiecentrum Patiënten Spreiding. Een week eerder waren dat er nog 335, een stijging van 24 procent. Ook op de IC steeg het aantal opnames, namelijk 98 tegen 66 een week eerder. Het zogeheten reproductiegetal, dat het RIVM berekent om aan te geven hoe het virus zich gedraagt, is licht gestegen naar 1.2. Dat is de waarde van 4 oktober; het getal wordt altijd achteraf berekend. Een 'R'-getal van 1.2 betekent dat 100 besmette Nederlanders samen 120 anderen besmetten met corona, en het virus zich dus verder verspreidt. Alleen met een R onder de 1 neemt de verspreiding af. Afgelopen week verloren 41 mensen het leven als gevolg van een bevestigde coronabesmetting, tegen 25 een week eerder. Met gemiddeld 6 overledenen per dag is het aantal doden wel een stuk lager dan een halfjaar geleden.
19/10 16u15  'Veel Limburgers waren niet voorbereid op overstroming'Voor de watersnood van juli dit jaar waren veel inwoners van Noord- en Midden-Limburg niet voorbereid op een overstroming. Dat blijkt uit een enquête onder inwoners in het gebied van de Veiligheidsregio Limburg-Noord. 63 procent van de inwoners maakte zich voorheen geen zorgen om overstromingen, na de watersnood is dat gedaald naar 37 procent. Een evacuatie vanwege een overstroming was voor driekwart van de inwoners vóór juli geen punt van zorg, meldt L1. Huis verlaten Aan het onderzoek van de veiligheidsregio deden 2219 inwoners mee. Van hen woonde 40 procent in een gebied waar inwoners het advies kregen te evacueren vanwege het hoogwater. Het overgrote deel trof maatregelen om eigendommen te beschermen: 64 procent zette de inboedel hoger, 42 procent plaatste zandzakken en 17 procent bracht spullen naar elders. Driekwart van deze mensen kreeg daarbij hulp van buren, vrienden of familie. Onverwacht De helft van de inwoners die te horen kregen dat ze hun woningen moesten verlaten, had helemaal niet verwacht dat ze zouden moeten evacueren. Ruim vier op de vijf mensen waren ook niet van plan om weg te gaan, tot ze het dringende advies kregen om hun huis te verlaten. Maar niet iedereen vertrok, blijkt uit het onderzoek. Vaak bleef iemand achter om op het huis te letten. In een kwart van de gevallen bleef het hele huishouden thuis. Bijna 10 procent van de respondenten hield schade over aan de overstroming. Zijn we klaar voor watersnoodrisico's in de toekomst? NOS op 3 zocht het uit: Over de informatieverstrekking van de veiligheidsregio zijn de meningen verdeeld. Zo is de helft van de mensen niet tevreden over het NL-Alert dat verstuurd werd ten tijde van het hoogwater. Ze vonden vooral dat ze onvoldoende informatie kregen om de risico's te kunnen inschatten. Aan de hand van het onderzoek wil de veiligheidsregio er meer inzicht in krijgen hoe inwoners van Noord- en Midden-Limburg de periode van hoogwater van 15 tot en met 18 juli, de evacuatie en de communicatie hebben ervaren. Met deze informatie wil de regio zich beter voorbereiden op toekomstige rampen en crises.
19/10 15u15  Honderden arrestaties in Bangladesh na geweld tegen hindoesDe politie in Bangladesh zegt 450 mensen te hebben opgepakt in verband met aanvallen op leden van de hindoeminderheid. Bij die aanvallen zijn volgens lokale media zeker zes doden gevallen. De aanleiding voor het geweld was een foto vorige week op internet van een beeld van een hindoegod met een koran op zijn knie. Moslims zagen dat als godslastering. Honderden moslims in het zuiden van Bangladesh vielen een hindoetempel aan, waarbij drie doden vielen. In het noorden van Bangladesh staken honderden moslims een hindoetempel en zeker twintig huizen van hindoes in brand. De politie maakte met traangas en geweerschoten een eind aan de ongeregeldheden. Ook in andere plaatsen in Bangladesh liep protest van moslims uit op ongeregeldheden. Sociale media De VN-vertegenwoordiger in Bangladesh zegt dat de onlusten van de afgelopen dagen door haatzaaiers op sociale media zijn aangewakkerd. Mensenrechtenorganisatie Amnesty International eist een onderzoek en wil dat de geweldplegers worden gestraft. Bangladesh is een overwegend islamitisch land. Tien procent van de bevolking is hindoe. In het verleden kwam het vaker tot geweldsuitbarstingen tussen beide bevolkingsgroepen.
19/10 15u15  Dagmar deed zelftest voor baarmoederhalskanker: 'Gelukkig op tijd'Vrouwen die er tegen opzien om een uitstrijkje te laten maken bij de huisarts, moeten straks ook via een zelftest kunnen ontdekken of ze mogelijk baarmoederhalskanker hebben, adviseerde de Gezondheidsraad eerder vandaag. Daardoor kunnen meer gevallen van baarmoederhalskanker voortijdig worden opgespoord. Dat merkte ook Dagmar de Boer (30 jaar). Afgelopen augustus kreeg zij voor het eerst de oproep. De helft van de vrouwen tussen de 30 en de 60 jaar geeft geen gehoor aan de oproep. En dat is te veel, vindt KWF Kankerbestrijding. Per jaar overlijden tweehonderd vrouwen aan de gevolgen van baarmoederhalskanker, zegt Linda Summer van KWF. Achthonderd vrouwen krijgen het. Wij roepen op om mee te doen, het kan je leven redden'. Zelftest uit gemak De Boer koos ervoor om een zelftest aan te vragen in plaats van naar de huisarts te gaan. Niet omdat ze het ongemakkelijk of eng vond om voor een uitstrijkje naar de huisarts te gaan, maar vooral uit gemak. 'Ik werk tijdens kantoortijden en dan is het gewoon makkelijker om zo'n zelftest in mijn eigen tijd te doen en even op te sturen.' De test is heel eenvoudig, zegt voorzitter van de Gezondheidsraad Bart Jan Kullberg in het NOS Radio 1 Journaal. 'Een houdertje met een plastic kwastje erin, een paar keer draaien in de vagina, een simpele test, en dan opsturen.' Geen klachten De Boer had geen klachten, daarom schrok ze toen ze de uitslag een week later kreeg. Ze bleek het HPV-virus bij zich te dragen. 'Toen dacht ik wel, shit, zou ik dan toch ook baarmoederhalskanker hebben?' Met de zelftest kan alleen worden aangetoond of iemand het HPV-virus bij zich draagt. Dat virus kan baarmoederhalskanker veroorzaken. 'Na de uitslag van de zelftest moest ik toch nog naar de huisarts voor een uitstrijkje. Bij die test werden geen kwaadaardige cellen aangetroffen.' Net zo normaal als coronazelftest Om alles goed in de gaten te houden, laat ze nu elk half jaar een uitstrijkje maken door de huisarts. 'Ik ben gewoon blij dat het vroeg ontdekt is. Ik was net 30 jaar toen ik deze test liet doen, dus ik weet niet hoelang het al in mijn lichaam zat voordat het werd ontdekt.' Daarom zou De Boer liever zien dat de uitnodiging voor het bevolkingsonderzoek aan alle vrouwen vanaf 20 jaar zou worden verstuurd, en niet pas vanaf 30 jaar. 'Het zou net zo normaal moeten worden als een coronazelftest', meent ze. Baarmoederhalskanker komt vooral voor bij vrouwen tussen de 35 en 45 jaar. Sinds 2009 kunnen meisjes zich laten inenten tegen het HPV-virus en sinds 2019 kunnen ook jongens dat laten doen.
19/10 15u15  Proces begonnen tegen nazi-secretaresse (96), verdachte zwijgtIn de Noord-Duitse plaats Itzehoe is het proces begonnen tegen een vrouw van 96 die in de Tweede Wereldoorlog werkte als secretaresse in concentratiekamp Stutthof. De zaak ging vandaag alsnog van start, nadat die vorige maand was opgeschort omdat de hoogbejaarde vrouw was gevlucht. Irmgard Furchner is aangeklaagd voor medeplichtigheid aan de moord op meer dan 11.000 mensen in het kamp, bij Gdansk, in het huidige Polen. Als secretaresse van de commandant kwamen onder meer bevelen voor executies op haar bureau voorbij. Zo hielp ze bij het 'systematische doden van gevangenen', zegt het Openbaar Ministerie. De rechter buigt zich nu over de vraag of zij daardoor medeschuldig is aan de misdaden. De vrouw zat bij de eerste zitting in een rolstoel en droeg gezichtsbedekking. Ze heeft eerder gezegd niet te hebben geweten dat er massamoorden plaatsvonden. Ze wilde voor de rechter geen verklaring afleggen of vragen beantwoorden. Omdat Furchner destijds jonger was dan 21, wordt de zaak behandeld door de jeugdrechter. Die moet ook beslissen of ze nog fit genoeg is om het proces door te maken. Haar recente vluchtpoging bewijst dat ze dat is, zeggen de aanklagers. Met het verstrijken van de jaren zijn de mensen die in de concentratiekampen hebben gewerkt steeds ouder geworden; de meesten zijn al overleden. Dat het zo lang heeft geduurd voordat sommige verdachten voor de rechter moeten komen, heeft meerdere redenen. Een belangrijke reden is vooral een juridische. Aanvankelijk werden alleen mensen die zelf direct bij de moorden betrokken waren vervolgd. In de jaren 60 deed het Duitse Hooggerechtshof een belangrijke uitspraak over het vervolgen van indirect betrokken personeel van vernietigingskamp Auschwitz. Daaruit volgde dat naast directe moord ook hulp bij het moorden bestraft kon worden, maar alleen als bewezen kon worden wie bij welke specifieke afzonderlijke moorden geholpen had. Aangezien mensen in grote aantallen vermoord werden, was dat zo moeilijk te bewijzen, dat daar weinig veroordelingen uit voortgekomen zijn. Keerpunt zaak-Demjanjuk Een belangrijk keerpunt was de veroordeling van John Demjanjuk in 2011. De rechtbank in München oordeelde toen dat alleen al het feit dat hij als bewaker van vernietigingskamp Sobibor aanwezig was geweest en ook wist van de moorden, voldoende was om hem te veroordelen. Het Duitse Constitutionele Hof stelde vervolgens in 2016 dat ook de 'kleinere radertjes' onmisbaar waren in de machine die ervoor zorgde dat de nazi's zo massaal en efficiënt konden moorden. Volgens dat vonnis was het niet nodig daarvoor de moorden in specifieke daden op te splitsen. Dat oordeel zal ook een belangrijke rol spelen in het proces tegen de 96-jarige Furchner. Het betekent een kanteling in hoe ze door justitie gezien kan worden. De Duitse zender NDR beschrijft hoe de vrouw zelf in het verleden al meerdere keren als getuige heeft gediend in zaken tegen onder andere de kampcommandant. Nu is ze dus zelf verdachte. Nieuw bewijs Los van de juridische redenen voor de late vervolging van betrokkenen, speelt mee dat er nog altijd nieuwe bewijsstukken opduiken. Die kunnen nog steeds worden gebruikt voor nieuwe vervolgingen, omdat moord en medeplichtigheid in Duitsland niet verjaren. Aanklagers in Duitsland blijven daarom ook doorzoeken naar mensen die vervolgd kunnen worden. Ze wijzen op het belang voor nabestaanden en voor het bewaken van de rechtsorde.
19/10 15u15  Drie jonge verdachten opgepakt na fatale tram-aanrijding dakloze manDe man die gisteravond in Den Haag overleed na een aanrijding door een tram, is een 39-jarige man zonder vaste woon-of verblijfplaats. Dat heeft de Haagse politie vanmiddag bekend gemaakt. Er zijn in verband met het overlijden drie verdachten aangehouden. Gisteravond meldde zich bij een politiebureau een jongen van 15 en vanochtend deden nog twee jongeren dat: een jongen van 15 en een jonge man van 18. Ze komen allemaal uit Den Haag. De jongeren worden er mogelijk van verdacht dat ze de man voor de tram hebben geduwd. De drie zijn direct ingesloten en mogen alleen met hun advocaat contact hebben. De politie zegt dat er mogelijk sprake is van een misdrijf en wil verder alleen kwijt dat met alle scenario's rekening wordt gehouden. Politie en justitie zijn een groot onderzoek begonnen. De afgelopen nacht zijn in de buurt al camerabeelden opgevraagd en is met getuigen gesproken. Beelden van gisteravond: Gisteravond kreeg de politie even voor 21.00 uur een melding dat iemand op een tramhalte door een tram was aangereden. De hulpdiensten troffen een zwaargewonde man aan en konden niet voorkomen dat hij ter plekke overleed. Verschillende getuigen meldden gisteren aan persbureau Regio15 dat het slachtoffer een oudere man was en dat hij door jongeren voor de tram was geduwd. Ze hadden drie personen in donkere hoodies met opvallende letters op de rug zien weglopen. De trambestuurder is door medewerkers van het Haagse vervoerbedrijf HTM opgevangen. en de getuigen is slachtofferhulp aangeboden.
19/10 14u15  Gerechtshof: Volkskrant-journalist Arjan Peters onterecht ontslagenDe Volkskrant heeft literair journalist Arjan Peters onterecht ontslagen. Dat heeft het gerechtshof in Amsterdam in hoger beroep bepaald. Volgens het hof is de positie van de redacteur ernstig aangetast. De kantonrechter oordeelde vorig jaar dat de krant de arbeidsovereenkomst met Peters mocht ontbinden. De journalist ging daartegen in beroep. Het hof oordeelt nu dat de overeenkomst niet wordt hersteld. Wel krijgt hij een vergoeding van 370.000 euro, bovenop de vergoeding die de kantonrechter hem had toegekend. Dat was een bedrag van 32.000 euro. Peters werd vorig jaar, na 28 jaar dienstverband, op non-actief gesteld vanwege geruchten dat hij contact zocht met vrouwelijke schrijvers van de boeken die hij recenseerde. Dat is ongebruikelijk, omdat bij recensies oordeelsvorming liefst onafhankelijk tot stand komt. Volgens de krant misbruikte hij zijn machtspositie. 'Niet willens en wetens gelogen' Het hof oordeelt dat bewezen is dat Peters meerdere vrouwelijke auteurs berichten heeft gestuurd via Facebook Messenger. 'De berichten gingen over op zichzelf werkgerelateerde onderwerpen, maar waren te gemeenzaam van toon en zijn soms op nachtelijke uren verzonden', schrijft het hof. 'Het is begrijpelijk dat de auteurs daarvan last hebben gehad, vanwege hun afhankelijkheid als schrijver van het oordeel van een recensent.' Peters had zich 'van deze contacten moeten onthouden en hem valt aan te rekenen dat hij zich onvoldoende bewust is geweest van de impact die zijn gedrag had op de auteurs'. Van misbruik van machtspositie, laat staan stelselmatig, is volgens het hof echter geen sprake. Ook heeft Peters volgens het hof niet 'willens en wetens' gelogen toen hij geconfronteerd werd met de verwijten. 'De Volkskrant heeft ten onrechte het vertrouwen in de redacteur opgezegd zonder dat een extern, onafhankelijk onderzoek had plaatsgevonden. Het wegvallen van het vertrouwen van de Volkskrant in de redacteur is alles bij elkaar onterecht geweest en kan de ontbinding niet dragen', aldus het hof.
19/10 14u15  Moskeeën overwegen aangifte na undercoveractie, onderzoekers bedreigdOnderzoeksbureau NTA zegt dat medewerkers zijn bedreigd na een publicatie van NRC dat het bedrijf heimelijk onderzoek deed naar moskeeën. Die undercoveroperaties zouden gedaan zijn in opdracht van gemeenten. Moslimorganisaties willen de onderste steen boven hebben en overwegen juridische stappen. Het artikel in de zaterdagkrant heeft geleid tot verbolgen reacties van moskeebesturen. Volgens het stuk hebben zeker tien gemeenten NTA in het geheim onderzoek laten doen naar mogelijke radicalisering bij religieuze organisaties. Experts noemen de gebruikte methoden in de krant onrechtmatig. 'Haatcampagne gaande' Nuance door Training en Advies, zoals het onderzoeksbureau voluit heet, ontkent dat met klem. Op uiteenlopende wijze worden medewerkers nu bedreigd, stelt het bedrijf in een persbericht. 'Er zijn haatcampagnes gaande om medewerkers onder druk te zetten hun werkzaamheden voor NTA te staken. In een geval is geweld tegen een huis van een medewerker gebruikt.' NTA zegt dat het de onrust die binnen de islamitische gemeenschap is ontstaan, begrijpt, maar 'we kunnen niet genoeg benadrukken dat de berichtgeving van NRC op hoofdpunten onjuist was.' Al het onderzoek gebeurde volgens het bedrijf conform de regels en wetgeving. Rol NCTV 'De gemeente onderzoekt of de door NTA gebruikte methode voldeed aan privacywetgeving', laat de gemeente Leidschendam-Voorburg weten in een verklaring. Daarin staat ook dat de gemeente op advies van de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid (NCTV) het bureau had ingeschakeld. De NCTV bracht meer gemeenten in contact gebracht met NTA. Volgens de krant klonk er binnen het overheidsorgaan ook kritiek op de werkwijze van het onderzoeksbureau. De NCTV is herhaaldelijk om een reactie gevraagd op het artikel, maar die is tot op heden niet gegeven. Een woordvoerder laat weten dat er een Kamerdebat over de kwestie is aangevraagd. In Leidschendam-Voorburg werd het NTA-onderzoek in 2020 afgerond. Volgens de gemeente zijn de resultaten gebruikt als achtergrondinformatie voor intern gebruik. 'Om kleuring te kunnen geven aan wat al bekend was vanuit eigen contacten met organisaties.' Of er sprake is geweest van geheime bezoeken aan de betreffende moskee, wordt niet gezegd in het persbericht. Een groep van moskeekoepels is van plan een wob-verzoek in te dienen. Door het opvragen van overheidsdocumenten wil de groep achterhalen hoe de vork in de steel zit. 'Buiten het boekje gegaan' 'Volgens mij zijn gemeenten en NTA buiten hun boekje gegaan', zegt Abdel Bouzzit, vice-voorzitter van onder meer het Samenwerkingsverband Islamitische Organisaties Regio Haaglanden (SIORH). 'Hoe is deze privacygevoelige informatie vergaard en hoe wordt die gebruikt en opgeslagen? En bovendien: waarom dit onderzoek als er geen verdenkingen zijn, als er geen aanleiding is?' Volgens de gemeente Veenendaal, waarvan NRC een onderzoeksrapport over een moskee heeft ingezien, was daar wel aanleiding voor het onderzoek. Tegen RTV Utrecht zegt de gemeente niet exact wat die aanleiding was. Volgens de omroep gaat het mogelijk om berichtgeving uit 2016 over een 'haatimam' in de Nasser-moskee. Verder stellen de gemeente en NTA dat er geen heimelijke bezoeken aan de moskee zijn gebracht en dat alle geïnterviewden wisten dat ze meewerkten aan een onderzoek van de gemeente. Terwijl iemand van de moskee tegen NRC zei dat de gemeente 'achter onze rug om ons helemaal laat doorlichten'. Het doel van de onderzoeken door NTA is informatie verkrijgen over moeilijk toegankelijke islamitische gemeenschappen, bijvoorbeeld over buitenlandse financiering en radicale predikers en bestuurders. Bouzzit: 'Ik snap dat gemeenten zich zorgen kunnen maken over radicalisering, maar dit is niet de juiste manier. We leven nog steeds in een rechtsstaat.'
19/10 14u15  Opnieuw medewerkster Zaanse gevangenis ontslagen om relatie met gedetineerdeEen medewerkster van Justitieel Complex Zaanstad is begin oktober ontslagen omdat ze een relatie had met een gedetineerde. Dat bevestigt de Dienst Justitiële Inrichtingen (DJI) aan NH Nieuws. Het is het tweede opvallende incident in de gevangenis in korte tijd. De DJI wil aan de regionale omroep alleen kwijt dat er sprake was van een 'onprofessionele relatie met een (ex-)gedetineerde'. De vrouw is ontslagen toen dit uitkwam. Medewerkers van de gevangenis zeggen dat de vrouw op de afdeling Oost 500 'aan het rommelen was met een boef', meldt een bron aan NH Nieuws. De ontslagen vrouw was volgens de bron een penitentiaire-inrichtingswerker, die verantwoordelijk was voor de bewaring en beveiliging van gedetineerden. Daarnaast begeleiden 'PIW-ers' zoals zij de gedetineerden als mentor. Seksuele handelingen Nog geen twee weken na haar ontslag kwam gisteren naar buiten dat een rechtsbijstandsverlener door een medewerker van de gevangenis in een spreekkamer is betrapt op seksuele handelingen met een gevangene. 'Ik zag haar hoofd op en neer gaan en toen ik ze betrapte, stond ze op en veegde haar mond op een rare manier af', is te lezen in een rapportage van de postmedewerker, die in handen is van NH Nieuws. Een woordvoerder van de DJI heeft het voorval bevestigd. De directeur van het Justitieel Complex Zaanstad neemt contact op met de deken van advocaten. Vermoedelijk was de vrouw als jurist werkzaam bij een advocatenkantoor. Meer medewerkers de fout in Er zijn volgens de regionale omroep meerdere gevallen bekend van (seksuele) relaties in de gevangenis van Zaanstad. Afgelopen jaar is een dochter van een leidinggevende, die werkte als cipier, ontslagen vanwege een relatie met een gedetineerde. In 2019 is een stagiaire van de gevangenis ontslagen, omdat zij een relatie had met een gevangene.
19/10 14u15  Stroomstoring legt deel van Haarlem platEen stroomstoring in Haarlem heeft een deel van de stad lamgelegd. Winkels in het centrum zijn gesloten omdat de verlichting is uitgevallen en er niet elektronisch kan worden betaald. De gemeentekantoren liggen plat en ook het politiebureau is getroffen. Ook de verkeerslichten werken niet. Het NS-station zit ook zonder stroom. NS-medewerkers helpen mensen met inchecken, meldt hardnieuws.nl. Op Twitter melden mensen dat ze er maar het beste van proberen te maken. Er zijn foto's van donkere ruimten, onder meer van het Haarlems Dagblad, dat een liveblog bijhoudt over de storing. Ziekenhuis het Spaarne Gasthuis heeft geen last van de stroomstoring. Netbeheerder Liander meldt dat zo'n 11.000 aansluitingen zijn getroffen in 41 straten. De verwachting is dat de storing rond 13.45 uur is verholpen, maar Liander houdt wel een slag om de arm. Het probleem zit bij een middenspanningsstation in de buurt van het centrum. Daar wordt de stroom onderverdeeld in wijken, meldt de netbeheerder aan het Haarlems Dagblad.
19/10 13u15  Drie jonge verdachten opgepakt na fatale aanrijding Haagse tramEr zijn drie verdachten aangehouden voor het overlijden van een man in Den Haag die gisteravond door een tram werd aangereden. De politie meldt dat de verdachten zichzelf hebben gemeld. Het gaat om twee jongens van 15 jaar en een man van 18. Ze komen allemaal uit Den Haag. Verschillende getuigen meldden gisteren aan persbureau Regio15 dat het slachtoffer een oudere man is en dat hij door jongeren voor de tram is geduwd. De politie kon dit niet bevestigen.
19/10 13u15  Overlevenden Spaans voedselschandaal dreigden met zelfmoord in museumEen groep van zes overlevenden van een massale vergiftiging met koolzaadolie heeft het El Prado-museum in Madrid enige tijd bezet gehouden. Ze dreigden zelfmoord te plegen als de regering hun eisen niet inwilligde. Na anderhalf uur werden ze door beveiligers naar de kantine van het museum gebracht waar ze verklaringen aan de politie aflegden, schrijft de Spaanse krant El Mundo. In 1981 kwamen honderden mensen om het leven door koolzaadolie dat was vergiftigd met industrieel afval, zeggen de autoriteiten. De organisatie van slachtoffers stelt dat er zeker 5000 doden zijn gevallen. Zeker 25.000 mensen kregen het gif binnen. Mensen die het overleefden, hielden er vaak grote lichamelijke schade aan over. Het leidde veelal tot verlamming, vernietiging van het immuunsysteem en longproblemen. Een gesprek en geld 'Zes uur na het begin van onze aanwezigheid hier, zullen we beginnen met het innemen van pillen', zeiden de demonstranten voor het begin van hun actie op het twitteraccount van een vereniging van de slachtoffers. Ze eisen onder meer een gesprek met premier Sanchez voor het einde van oktober. Ook eisen ze geld om de medische kosten te dekken voor de slachtoffers van een van de grootste voedselschandalen uit de geschiedenis. Het is niet duidelijk of de Spaanse regering heeft gereageerd op de eisen. Het Spaanse museum heeft nog niet gereageerd op de bezetting. Op Twitter worden foto's gedeeld van de groep in een van de museumzalen.
19/10 13u15  Hoge Veluwe evacueert moeflons vanwege jagende wolfNationaal Park De Hoge Veluwe gaat moeflons evacueren om ze te beschermen tegen de wolf. Dat is nodig om de unieke diersoort te behouden, zegt parkbeheerder Jakob Leidekker tegen Omroep Gelderland. 'We willen voorkomen dat de dieren worden uitgemoord door de wolf.' Medewerkers van Nationaal Park De Hoge Veluwe hebben de afgelopen weken tientallen kadavers van moeflons gevonden. De dieren worden gedood door een wolvin, die deze zomer door een gat in de omheining het park in kon komen. Leidekker verwacht dat er nog meer moeflons zijn gedood dan tot nu toe bekend is, want niet alle dode moeflons worden teruggevonden. Liever moeflon dan wolf De dieren worden nu opgevangen achter een wolfwerend hek. 'Daar zitten ze veilig en kunnen ze gewoon leven', zegt Leidekker. Een deel van de moeflons wordt overgeplaatst naar het buitenland, want het is niet mogelijk om alle dieren voor langere tijd binnen de afrastering te houden. Volgens Leidekker vinden de medewerkers van Nationaal Park De Hoge Veluwe 'het heel erg om dit te moeten doen'. Hij is zelf ook liever de wolf kwijt dan de moeflon. 'Maar omdat de wolf zwaar beschermd is, kunnen we er weinig tegen doen. Anders was het veel gemakkelijker geweest.' De parkbeheerder zegt in gesprek te zijn met de overheid om een oplossing te zoeken. Onmisbare grazer Voor de Hoge Veluwe is de verhuizing van de moeflons een aderlating, want het dier is belangrijk voor het natuurbehoud. 'Doordat de dieren er grazen, voorkomen we dat de unieke heide- en zandgronden dichtgroeien. Als we alle moeflons weghalen, is het gebied over tien jaar een bos. Dat moeten we echt niet willen.' Daarom is het plan dat de moeflons terugkomen als de wolf uit het park is verdwenen. 'Zodat we weer teruggaan naar de situatie zoals die was voordat de wolf kwam.'
19/10 12u15  'Afrikaanse gletsjers zonder directe actie binnen 20 jaar gesmolten'De gletsjers in Afrika zijn binnen twintig jaar gesmolten als er niet direct actie wordt ondernomen. Daarvoor waarschuwt de Wereld Meteorologische Organisatie (WMO) van de Verenigde Naties in een rapport. Het continent telt drie grote gebergten met gletsjers: het bergmassief Kilimanjaro in Tanzania, de berg Mount Kenya in Kenia en het Rwenzori-gebergte in Oeganda. Als er niets aan het opdrogen van de ijslagen wordt gedaan, leidt dat volgens het rapport tot overstromingen, extreme hitte en lange periodes van droogte. In 2030 kunnen ruim 118 miljoen mensen in het oosten van Afrika daarmee te maken krijgen. Eerst in Kenia De verwachting is dat de gletsjers in Kenia het eerst gesmolten zullen zijn, mogelijk al binnen tien jaar. Volgens het rapport is het dan een van de eerste bergketens ter wereld die hun gletsjers verliezen door toedoen van de mens. De gletsjers zijn belangrijk voor waterstromen naar lager gelegen bevolkte gebieden. 'Het snelle krimpen van de Oost-Afrikaanse gletsjers toont de dreiging van onomkeerbare verandering van het systeem op aarde', waarschuwt secretaris-generaal Petteri Taalas van de WMO. Weinig uitstoot, wel de gevolgen Afrika warmt minder snel op dan andere delen van de wereld. Minder dan 4 procent van de wereldwijde uitstoot van broeikasgassen komt voor rekening van Afrika, maar de gevolgen van de klimaatveranderingen zijn wel merkbaar. De akkerbouw in Afrika wordt bijvoorbeeld geraakt door droogte en vanwege armoede kunnen weinig mensen zich goed aanpassen aan de veranderingen. Vorig jaar kreeg zowel het oosten als het westen van het continent te maken met overstromingen in gebieden die veelal afhankelijk zijn van de landbouw. De WMO schat dat de kosten om de klimaatveranderingen tegen te gaan voor landen ten zuiden van de Sahara gezamenlijk oplopen tot 42 miljard euro in 2050.
19/10 12u15  Onverzoenlijke speech Poolse premier: 'EU mag Polen niet dwingen''Polen is een trots land en mag niet worden gechanteerd.' Dat heeft de Poolse premier Morawiecki in het Europees Parlement gezegd. Hij betrad het hol van de leeuw om de uitspraak van het Poolse Constitutionele Hof te verdedigen. Twee weken geleden oordeelde dat hof dat het Poolse recht zwaarder weegt dan het Europese. Het is vandaag voor het eerst dat de Poolse regering en het Europees Parlement in debat gaan over de omstreden uitspraak, die een bom legt onder de basisprincipes van de EU. Morawiecki stuurde gisteren al een brief waarin hij flinke kritiek uitte op de Europese instituties. Daarmee zette hij de toon voor vandaag. Het knetterde dan ook flink tijdens dit debat met de Europarlementariërs: 'U bent niet eerlijk tegen het Poolse volk', zei VVD-Europarlementariër Malik Azmani en meer boze Europarlementariërs beschuldigen de Poolse premier van leugens en halve waarheden. Een Poolse Europarlementariër en partijgenoot van premier Morawiecki sprak weer over 'een Brusselse onderdrukker'. Overal dezelfde rechten Commissievoorzitter Ursula von der Leyen sprak het parlement eerst toe en uitte haar zorgen. 'Helaas is de situatie in Polen verergerd met als dieptepunt de uitspraak van het Constitutionele Hof.' Het is volgens Von der Leyen cruciaal dat alle EU-landen de Europese regels op dezelfde manier toepassen. Als Europees recht in verschillende landen op verschillende manieren wordt geïnterpreteerd, betekent dat dat Europese burgers niet overal dezelfde rechten hebben. Aan het einde van haar toespraak richtte Von der Leyen zich in het Pools tot het Poolse volk. Ze kreeg een daverend applaus van de meeste Europarlementariërs. Spanning te snijden Daarna nam premier Morawiecki het woord. Tijdens zijn speech was de spanning soms te snijden. Hij verwees opnieuw naar uitspraken van Franse en Duitse rechters. Die hebben volgens hem ook de nationale wetten boven die van Europa gezet. Veel Europarlementariërs schudden hun hoofd. Het is een bekend verweer van de Poolse premier, waar wel wat op valt af te dingen. In het geval van Duitsland ging het om een heel specifieke zaak: het schuldenopkoopprogramma van de Europese Centrale Bank. Er is op Polen na geen enkel EU-land dat alle EU-regels ondergeschikt maakt aan nationale wetten. Morawiecki benadrukte dat Polen in de EU wil blijven, maar dat hij wel een gelijkwaardiger verhouding wil met de andere EU-landen. 'We staan open voor een gesprek, maar niet voor een dictaat.' Hij hekelde ook dat de EU steeds meer nieuwe bevoegdheden heeft gekregen. Volgens hem gaan vooral landen zelf over hun eigen wetten: 'We zeggen ja tegen de EU, maar zijn tegen Europees centralisme.' Het bleef spannend tot het einde van zijn toespraak. De voorzitter van het Europees Parlement onderbrak de Poolse premier verschillende keren, omdat hij veel te veel tijd nam. Morawiecki vroeg op zijn beurt ook of de voorzitter hem niet meer wilde onderbreken. Europese toer Het Europees Parlement is de eerste stop voor de Poolse premier. Donderdag gaat hij naar Brussel om de EU-top bij te wonen. Ook daar kan hij veel weerstand verwachten van onder andere premier Rutte. Hij wil dat Polen geen aanspraak meer kan maken op de 24 miljard euro uit het coronaherstelfonds.
19/10 11u15  Poolse premier: 'De EU mag Polen nergens toe dwingen''Polen is een trots land en mag niet worden gechanteerd.' Dat heeft de Poolse premier Morawiecki in het Europees Parlement gezet. Hij betrad het hol van de leeuw om de uitspraak van het Poolse Constitutionele Hof te verdedigen. Twee weken geleden oordeelde dat hof dat het Poolse recht zwaarder weegt dan het Europese recht. Daarmee legt het een bom onder de basisprincipes van de EU. Commissievoorzitter Von der Leyen sprak het parlement eerst toe en uitte haar zorgen. 'Helaas is de situatie in Polen verergerd met als dieptepunt de uitspraak van het Constitutionele Hof.' Het is volgens Von der Leyen cruciaal dat alle EU-landen de Europese regels op dezelfde manier toepassen. Als Europees recht in verschillende landen op verschillende manieren wordt geïnterpreteerd, betekent dat dat Europese burgers niet overal dezelfde rechten hebben. Aan het einde van haar toespraak richtte Von der Leyen zich in het Pools tot het Poolse volk. Ze kreeg een daverend applaus van de meeste Europarlementariërs. Spanning Tijdens de toespraak van premier Morawiecki was de spanning soms te snijden. Hij verwees opnieuw naar uitspraken van Franse en Duitse rechters. Die hebben volgens hem ook de nationale wetten boven die van Europa gezet. Veel Europarlementariërs schudden hun hoofd. Het is een bekend verweer van de Poolse premier, waar wel wat op valt af te dingen. In het geval van Duitsland ging het om een heel specifieke zaak: het schuldenopkoopprogramma van de Europese Centrale Bank. Er is op Polen na geen enkel EU-land dat zegt dat alle EU-regels ondergeschikt zijn aan nationale wetten. Morawiecki benadrukte dat Polen in de EU wil blijven, maar dat hij wel een gelijkwaardiger verhouding wil hebben met de andere EU-landen. 'We staan open voor een gesprek, maar niet voor een dictaat.' Hij hekelde ook dat de EU steeds meer nieuwe bevoegdheden heeft gekregen. Volgens hem gaan vooral landen zelf over hun eigen wetten. 'We zeggen ja tegen de EU, maar zijn tegen Europees centralisme.' Te veel tijd Het bleef spannend tot het einde van zijn toespraak. De voorzitter van het Europees Parlement moest de Poolse premier meerdere malen onderbreken, omdat hij veel te veel tijd nam. Morawiecki vroeg op een geven moment zelf of de voorzitter hem niet meer wilde onderbreken. Het Europees Parlement is de eerste stop voor de Poolse premier. Donderdag gaat hij naar Brussel om de EU-top bij te wonen. Ook daar kan hij veel weerstand verwachten van onder andere premier Rutte. Hij wil dat Polen geen aanspraak meer kan maken op de 24 miljard euro uit het coronaherstelfonds.
19/10 11u15  Man bekneld na ongeluk A50, ter plekke amputatie uitgevoerdBij een ongeluk op de afrit van de snelweg A50 bij Epe is een 32-jarige man uit Zwolle zwaargewond geraakt. Een ambulancearts heeft ter plaatse een amputatie uitgevoerd voordat de brandweer de man uit het autowrak kon bevrijden, meldt Omroep Gelderland. Bij het ongeluk gisteravond laat waren geen andere voertuigen betrokken. Ooggetuigen zeggen tegen de omroep dat het erop lijkt dat de bestuurder met hoge snelheid rechtdoor is gereden op de afrit. Dat zou zijn af te leiden aan de sporen in het gras. De auto kwam terecht tussen de bomen, waardoor de bestuurder bekneld raakte. De brandweer zette zwaar materieel in om het slachtoffer te kunnen bereiken. Een deel van de auto is weggeknipt. Ook moest er tussen de bomen ruimte worden gemaakt voor het ambulancepersoneel. Daarvoor werden spanbanden en ratels aan bomen bevestigd. Lachgas gevonden Met een traumahelikopter zijn een arts en een verpleegkundige naar de plaats van het ongeluk gebracht om de amputatie uit te voeren. Daarna is het slachtoffer naar het ziekenhuis gebracht. Welk lichaamsdeel is verwijderd, is niet duidelijk. De politie doet daar geen uitspraken over. In de auto lag een cilinder met lachgas. Onderzocht wordt of de man onder invloed was. De afrit van de A50 bij Epe was urenlang afgesloten.
19/10 10u15  Tilburgse bijstandsgerechtigden kunnen samenwonen op proefIn Tilburg mogen inwoners die in de bijstand zitten een halfjaar samenwonen op proef, zonder dat dat invloed heeft op hun uitkering. Dat bevestigt wethouder Esmah Lahlah na berichtgeving door Trouw. Voor zover bekend is de gemeente de eerste in Nederland die zo'n pilot uitvoert, zegt de Vereniging van Nederlandse Gemeenten tegen de krant. Normaal gesproken moeten bijstandsgerechtigden het melden als ze bij iemand intrekken. Doordat ze hun woonkosten dan kunnen delen, gaat hun uitkering omlaag. 'Veel inwoners in de bijstand durven daarom niet te gaan samenwonen, uit angst voor wat dat doet met hun financiële situatie', zegt de Tilburgse wethouder arbeidsparticipatie en bestaanszekerheid Esmah Lahlah in het NOS Radio 1 Journaal. Ervaring in bijstand Mensen in de bijstand testen daardoor vaak niet of samenwonen iets voor hen is. Volgens wethouder Lahlah is het voor bijstandsgerechtigden met een relatie bovendien ingewikkeld om uit te vinden of zij en hun partner één huishouden vormen of dat ze elkaar gewoon regelmatig bezoeken. In maart van dit jaar leefde de wethouder zelf bij wijze van experiment een maand lang in de bijstand. Daar is dit idee mede uit voortgevloeid. 'Ik heb zelf ook een relatie met een samengesteld gezin. We wonen niet bij elkaar, maar in de bijstand was het mij niet duidelijk hoe vaak we dan bij elkaar konden zijn zonder dat er direct sprake was van duurzaam samenwonen. Om die onduidelijkheid op te helderen, zijn we gestart met de proef.' Ze sprak met mensen met een relatie die niet durven samen te wonen en met mensen die huiverig zijn om een relatie aan te gaan. 'Vanwege de financiële omstandigheden van mogelijke partners wisten ze niet wat ze moesten doen. En ze gaven aan geen regels te willen breken. Het kan toch niet zo zijn dat als je een uitkering hebt, je geen relatie kunt aangaan?' Gesprek met gemeente In Tilburg, waar bijna 7000 bijstandsgerechtigden wonen, kunnen zij nu gedurende zes maanden samenwonen, zonder dat de hoogte van hun uitkering verandert. Ze moeten dit wel melden bij de gemeente. Na een halfjaar wordt bekeken of het samenwonen een succes is. In een gesprek met de bijstandsgerechtigde legt de gemeente dan ook uit wat daarna de eventuele gevolgen voor het inkomen zijn. De Landelijke Cliëntenraad juicht het Tilburgse initiatief toe, zegt voorzitter Amma Asante in Trouw. 'We zijn heel benieuwd of het aanslaat. Tegelijkertijd hopen we dat er snel iets soortgelijks wordt ingevoerd voor bijstandsgerechtigden met een volwassen zoon of dochter die nog thuis woont. Nu worden kinderen boven de 21 jaar vaak uit huis gezet omdat hun ouders anders worden gekort op hun uitkering.'
19/10 09u15  Advies: stuur vrouwen zelftest voor onderzoek baarmoederhalskankerOm meer vrouwen te laten deelnemen aan het bevolkingsonderzoek naar baarmoederhalskanker moet een zelftest worden meegestuurd. Die vormt een gelijkwaardig alternatief voor het uitstrijkje bij de huisarts, staat in een advies van de Gezondheidsraad. Met zo'n zelfafnametest is het voor vrouwen makkelijker om deel te nemen aan het bevolkingsonderzoek. Vrouwen die opzien tegen een uitstrijkje bij de huisarts kunnen zo worden gemotiveerd alsnog mee te doen. Daardoor kunnen meer gevallen van baarmoederhalskanker voortijdig worden opgespoord. Drempel verlagen De zelfafnametest kan al sinds 2017 worden aangevraagd als vrouwen het vervelend vinden om bij de huisarts een uitstrijkje te laten maken. Als de test wordt meegestuurd, gaat de drempel voor deelname aanzienlijk omlaag, verwacht de raad. Ook vrouwen die geen problemen hebben met een uitstrijkje, hebben zo de keuze om de test thuis te doen. Vrouwen kunnen daarmee zelf materiaal uit de vagina afnemen en opsturen. In het laboratorium wordt het getest op het HPV-virus. Bepaalde typen van dit humaan papillomavirus geven een hoog risico op het ontstaan van baarmoederhalskanker. Het virus is ook seksueel overdraagbaar. Als de uitslag van de zelfafnametest positief is, moet er wel alsnog een uitstrijkje worden gemaakt bij de huisarts. Minder animo bevolkingsonderzoek Het advies komt na een vernieuwing van de test in 2017. Voor die tijd werd het materiaal getest op afwijkingen in de cellen van de baarmoederhals. Sinds 2017 wordt eerst getest op de aanwezigheid van de schadelijke typen van het HPV-virus. Deelname aan het bevolkingsonderzoek was voor 2017 al laag. Zo'n 65 procent van de vrouwen gaf gehoor aan de oproep. Sinds 2017 is dat percentage gedaald naar 56 procent. De oorzaak daarvan is onduidelijk. 11 procent van de vrouwen die aan het onderzoek meededen, vroeg de zelfafnametest aan. Van degenen die positief testten en een oproep kregen om alsnog een uitstrijkje te laten maken, gaf bijna 10 procent daaraan geen gehoor. Onterechte ongerustheid Door de vernieuwing van de screening worden meer vrouwen met baarmoederhalskanker en voorstadia daarvan gevonden. Aan de andere kant worden sinds die tijd ook meer vrouwen naar de gynaecoloog verwezen die achteraf geen baarmoederhalskanker (of voorstadia daarvan) blijken te hebben. Zij worden onterecht ongerust gemaakt en belast met extra onderzoek. Om dat te verminderen, adviseert de Gezondheidsraad om specifiekere criteria te hanteren voor verwijzing naar de gynaecoloog. Daarnaast adviseert de raad te onderzoeken of computerondersteund screenen kan worden ingezet, een methode waarbij het beoordelen van afwijkende cellen deels wordt geautomatiseerd. Ieder jaar krijgen ongeveer 800 vrouwen in Nederland de diagnose baarmoederhalskanker, blijkt uit gegevens van het RIVM. Het komt vooral voor bij vrouwen tussen de 35 en 45 jaar. Sinds 2009 kunnen meisjes zich laten inenten tegen het HPV-virus.
19/10 08u15  Ecuador roept noodtoestand uit om drugsgeweld tegen te gaanIn Ecuador is de noodtoestand uitgeroepen vanwege de toename van drugscriminaliteit en geweld. De politie en het leger gaan de straat op om de veiligheid in het Zuid-Amerikaanse land te waarborgen, kondigde president Guillermo Lasso op tv aan. 'In de straten van Ecuador is er maar één vijand: drugshandel', zei de president. Volgens hem is Ecuador veranderd van een land waar drugs vooral worden vervoerd naar een land waarin drugs worden gebruikt. Hij stelt dat de drugshandel heeft geleid tot een toename van moorden, inbraken, diefstal en berovingen. Het besluit om de noodtoestand uit te roepen, komt een dag voordat de Amerikaanse minister Antony Blinken van Buitenlandse Zaken Ecuador bezoekt. De bedoeling is dat Blinken met Lasso onder meer praat over samenwerking op het gebied van veiligheid, defensie en handel. Geweld in gevangenissen Inmiddels heeft de president van Ecuador een nieuwe minister van Defensie aangesteld, de gepensioneerde generaal Luis Hernandez. Hem wacht de taak om onder meer het vele geweld in gevangenissen tegen te gaan. Lasso benadrukte dat het land 'sterkere, solidere' strijdkrachten nodig heeft. Drugscriminaliteit heeft het afgelopen jaar tot een uitbraak van geweld in verschillende gevangenissen geleid. Daar zitten meer mensen dan waar eigenlijk plek voor is. Eind september kwam het in een gevangenis in het zuiden van het land tot gewelddadigheden tussen bendes met banden met Mexicaanse drugskartels en Colombiaanse kartels. Zeker 119 mensen kwamen daarbij om het leven. Afgelopen weekend kwam een 13-jarige jongen om in de grootste stad van het land, Guayaquil. Hij kwam terecht in de vuurlinie tussen gewapende mannen en de politie. In de provincie waar Guayaquil in ligt, zijn dit jaar 641 moorden gepleegd.
19/10 07u15  Wekdienst 19/10: Poolse premier in Straatsburg • Eerste zorgpremie bekendGoedemorgen! De premier van Polen verdedigt in Straatsburg het vonnis dat Pools recht soms boven EU-recht gaat. En in Eindhoven worden Europese designprijzen uitgereikt. Maar eerst het weer: De dag start grijs met van tijd tot tijd lichte regen of motregen. Vanmiddag wordt het vanuit het zuidwesten droog en breekt de zon door. Met 17 tot 20 graden is het zeer zacht. Ga je de weg op? Hier vind je het overzicht van de files en werkzaamheden. Check hier de dienstregeling voor het spoor. Wat kun je vandaag verwachten? Wat heb je gemist? Iedereen met een basisverzekering bij zorgverzekeraar DSW gaat volgend jaar 3,25 euro per maand meer betalen, waarmee de premie op 127,75 euro komt. DSW komt ieder jaar als eerste verzekeraar met de basispremie voor volgend jaar. De stijging wordt onder meer veroorzaakt door het toenemende gebruik van dure geneesmiddelen en loonsverhogingen in de zorg. Met Prinsjesdag sprak het demissionaire kabinet de verwachting uit dat de gemiddelde zorgpremie met 2,75 euro per maand zou stijgen, maar daar zaten de loonsverhogingen voor het zorgpersoneel nog bij niet in. Die worden betaald met een hogere zorgpremie. Ander nieuws uit de nacht: En dan nog even dit: In Nijmegen heeft de gemeente zijn excuses aangeboden omdat het 'minibos' van een basisschool per ongeluk met de grond is gemaakt. Het tiny forest was bijna zo groot als een tennisbaan en werd twee jaar geleden geplant door de kinderen van de basisschool. Er stonden allerlei planten en bomen, die inmiddels 1,5 tot 2 meter hoog waren. De kosten van de aanleg van het minibos bedroegen 22.000 euro. 'Het is echt een menselijke fout geweest van iemand die net van de andere kant het terrein opgereden is en de bordjes, waarop staat dat het een tiny forest is, niet heeft gezien', zegt een woordvoerder van het maaibedrijf tegen Omroep Gelderland. 'We gaan er ook voor zorgen dat we het met de school weer gaan herstellen.' Fijne dinsdag!
19/10 07u15  Turkije roept tien ambassadeurs op matje, onder wie NederlandseHet Turkse ministerie van Buitenlandse Zaken heeft de ambassadeurs van tien landen op het matje geroepen vanwege een verklaring waarin ze Turkije oproepen om de zakenman en filantroop Osman Kavala onmiddellijk vrij te laten. Dat meldt het staatspersbureau Anadolu. Ook Nederland heeft de verklaring ondertekend en de Nederlandse ambassadeur moet ook op het ministerie komen. Behalve Nederland hebben onder meer de ambassades van de Verenigde Staten, Duitsland en Frankrijk zich uitgesproken voor de vrijlating van Kavala, die sinds 2017 vastzit. Aanvankelijk werd de Turkse zakenman opgepakt omdat hij betrokken zou zijn geweest bij protesten in 2013 in het Gezipark in Istanbul. Die protesten groeiden uit tot een demonstratie tegen president Erdogan. Vorig jaar kwam daar, na een kortstondige vrijlating, een verdenking bij van betrokkenheid bij de mislukte coup in 2016. 'De aanhoudende vertragingen in zijn proces, onder meer door het samenvoegen van verschillende dossiers en het creëren van nieuwe zaken, werpen een schaduw over de principes van respect voor democratie, rechtsstaat en transparantie in het Turkse rechtssysteem', schrijven de ambassades in hun verklaring. De tien landen wijzen op een eerdere uitspraak van het Europees Hof voor de Rechten van de Mens, dat de regering van president Erdogan al in 2019 heeft opgedragen om Kavala vrij te laten. 'Onaanvaardbaar' De Turkse minister van Binnenlandse Zaken reageert in een tweet op de gezamenlijke verklaring. Hij zegt dat de suggestie van de tien ambassades een schaduw werpt over hun begrip van recht en democratie. 'Het is onaanvaardbaar dat ambassadeurs in een lopende zaak aanbevelingen en suggesties doen aan de rechterlijke macht.' Het proces tegen Kavala, die in intellectuele kringen in Turkije en in het buitenland alom wordt gerespecteerd, wordt op de voet gevolgd door onder meer mensenrechtenorganisaties. Die zien de zaak als een testcase van het Turkse rechtssysteem, omdat de bewijzen tegen de filantroop beperkt zouden zijn.
19/10 07u15  Eerste zorgpremie bekend: basispolis 3,25 euro duurderIedereen met een basisverzekering bij zorgverzekeraar DSW gaat volgend jaar maandelijks 3,25 euro meer betalen, waarmee de premie op 127,75 euro uitkomt. DSW is gewoontegetrouw de eerste verzekeraar die bekendmaakt hoe hoog de zorgpremie volgend jaar uitvalt. De premie wordt hoger vanwege de toenemende zorgkosten door prijsstijgingen en de loonsverhoging in de zorg. Ook wijst de verzekeraar op het toenemende gebruik van dure geneesmiddelen. Zorgen om de uitvoerbaarheid DSW heeft slechts beperkt rekening gehouden met extra kosten voor uitgestelde zorg door corona, omdat sprake is van personeelstekort. 'Er zijn wachtlijsten en dat is zorgelijk. Maar wij verwachten niet dat er veel inhaalzorg zal plaatsvinden, omdat daar de mensen niet voor zijn', zegt Aad de Groot, directeur van DSW. 'Ik maak mij dus niet zozeer zorgen over de betaalbaarheid van de zorg, maar wel om de uitvoerbaarheid', zegt De Groot. Met Prinsjesdag maakte het kabinet bekend dat de gemiddelde maandelijkse zorgpremie met 2,75 euro zou toenemen, maar daar zat nog niet de loonsverhoging voor het zorgpersoneel in. Die hogere salarissen worden betaald met een hogere zorgpremie. Dat leidde eerder in de Tweede Kamer tot kritiek. Compensatie beperkt premiestijging Volgens DSW heeft de coronacompensatie van de overheid voor zorgverzekeraars, de zogenoemde catastroferegeling, ervoor gezorgd dat de zorgkosten niet nog meer zijn gestegen. De maandelijkse zorgpremie zou anders 7,50 euro hoger zijn geweest. 'Die compensatie voor zorgverzekeraars is opgebracht door de premiebetaler. Dus ik vind het niet meer dan normaal dat zorgverzekeraars dat ook weer teruggeven aan de verzekerden. Want we hadden enerzijds lagere kosten voor de reguliere zorg en anderzijds compensatie voor coronakosten, dus ik ga ervan uit dat andere zorgverzekeraars dat positieve saldo ook aan de premiebetalers teruggeven', zegt De Groot. Later dan anders Die catastroferegeling heeft er ook toe geleid dat DSW dit jaar de zorgpremie later dan normaal kon vaststellen. De afgelopen jaren maakte de zorgverzekeraar de nieuwe zorgpremie een week na Prinsjesdag bekend, maar de definitieve kosten van zorgaanbieders en de hoogte van de compensatieregeling waren toen nog niet bekend. Net als vorig jaar hanteert DSW een eigen risico van 375 euro, 10 euro onder het wettelijk minimum risico. Volgens De Groot zijn zorgverzekeraars daarin vrij en kunnen zij dit in de polis regelen. Tijdens Prinsjesdag maakte het kabinet al bekend dat de zorgtoeslag hoger zal uitvallen volgend jaar door de hogere zorgpremie. Hoe hoog de zorgpremie uiteindelijk wordt, bepalen de zorgverzekeraars. Zij hebben nog tot 12 november de tijd om hun zorgpremie voor volgend jaar vast te stellen en bekend te maken.
19/10 06u15  Eerste zorgpremie bekend: maandpremie basisverzekering 3,25 euro duurderIedereen met een basisverzekering bij zorgverzekeraar DSW gaat volgend jaar maandelijks 3,25 euro meer betalen, waarmee de premie op 127,75 euro uitkomt. DSW is gewoontegetrouw de eerste verzekeraar die bekendmaakt hoe hoog de zorgpremie volgend jaar uitvalt. De premie wordt hoger vanwege de toenemende zorgkosten door prijsstijgingen en de loonsverhoging in de zorg. Ook wijst de verzekeraar op het toenemende gebruik van dure geneesmiddelen. Zorgen om de uitvoerbaarheid DSW heeft slechts beperkt rekening gehouden met extra kosten voor uitgestelde zorg door corona, omdat sprake is van personeelstekort. 'Er zijn wachtlijsten en dat is zorgelijk. Maar wij verwachten niet dat er veel inhaalzorg zal plaatsvinden, omdat daar de mensen niet voor zijn', zegt Aad de Groot, directeur van DSW. 'Ik maak mij dus niet zozeer zorgen over de betaalbaarheid van de zorg, maar wel om de uitvoerbaarheid', zegt De Groot. Met Prinsjesdag maakte het kabinet bekend dat de gemiddelde maandelijkse zorgpremie met 2,75 euro zou toenemen. Maar daar zat nog niet de loonsverhoging voor het zorgpersoneel in. Die hogere salarissen worden betaald met een hogere zorgpremie. Dat leidde eerder in de Tweede Kamer tot kritiek. Compensatie beperkt premiestijging Volgens DSW heeft de coronacompensatie van de overheid voor zorgverzekeraars, de zogenoemde catastroferegeling, ervoor gezorgd dat de zorgkosten niet nog meer zijn gestegen. De maandelijkse zorgpremie zou anders 7,50 euro hoger zijn geweest. 'Die compensatie voor zorgverzekeraars is opgebracht door de premiebetaler. Dus ik vind het niet meer dan normaal dat zorgverzekeraars dat ook weer teruggeven aan de verzekerden. Want we hadden enerzijds lagere kosten voor de reguliere zorg en anderzijds compensatie voor coronakosten, dus ik ga ervan uit dat andere zorgverzekeraars dat positieve saldo ook aan de premiebetalers teruggeven', zegt De Groot. Later dan anders Die catastroferegeling heeft er ook toe geleid dat DSW dit jaar de zorgpremie later dan normaal kon vaststellen. Eerdere jaren maakte de zorgverzekeraar de nieuwe zorgpremie een week na Prinsjesdag bekend. Maar de definitieve kosten van zorgaanbieders en de hoogte van de compensatieregeling waren toen nog niet bekend. Net als vorig jaar hanteert DSW een eigen risico van 375 euro, 10 euro onder het wettelijk minimum risico. Volgens De Groot zijn zorgverzekeraars daarin vrij en kunnen zij dit in de polis regelen. Tijdens Prinsjesdag maakte het kabinet al bekend dat de zorgtoeslag hoger zal uitvallen volgend jaar door de hogere zorgpremie. Hoe hoog de zorgpremie uiteindelijk wordt, bepalen de zorgverzekeraars. Zij hebben nog tot 12 november de tijd om hun zorgpremie voor volgend jaar vast te stellen en bekend te maken.
19/10 06u15  'Tilburgse bijstandsgerechtigden kunnen samenwonen op proef'In Tilburg mogen inwoners die in de bijstand zitten een halfjaar samenwonen op proef, zonder dat dat invloed heeft op hun uitkering, meldt Trouw. Voor zover bekend is de gemeente de eerste in Nederland die zo'n pilot uitvoert, zegt de Vereniging van Nederlandse Gemeenten tegen de krant. Normaal gesproken moeten bijstandsgerechtigden het melden als ze bij iemand intrekken. Doordat ze hun woonkosten dan kunnen delen, gaat hun uitkering omlaag. 'Veel inwoners in de bijstand durven daarom niet te gaan samenwonen, uit angst voor wat dat doet met hun financiële situatie', zegt de Tilburgse wethouder arbeidsparticipatie en bestaanszekerheid Esmah Lahlah. Mensen in de bijstand kunnen daardoor niet testen of samenwonen iets voor hen is, zonder dat dat gevolgen heeft voor hun uitkering. Volgens wethouder Lahlah is het voor bijstandsgerechtigden met een relatie bovendien ingewikkeld om uit te vinden of zij en hun partner één huishouden vormen of dat ze elkaar gewoon regelmatig bezoeken. Gesprek met gemeente In Tilburg, waar bijna 7000 bijstandsgerechtigden wonen, kunnen zij nu gedurende zes maanden samenwonen, zonder dat de hoogte van hun uitkering verandert. Ze moeten dit wel melden bij de gemeente. Na een halfjaar wordt bekeken of het samenwonen een succes is. In een gesprek met de bijstandsgerechtigde legt de gemeente dan ook uit wat daarna de eventuele gevolgen voor het inkomen zijn. De Landelijke Cliëntenraad juicht het Tilburgse initiatief toe, zegt voorzitter Amma Asante in Trouw. 'We zijn heel benieuwd of het aanslaat. Tegelijkertijd hopen we dat er snel iets soortgelijks wordt ingevoerd voor bijstandsgerechtigden met een volwassen zoon of dochter die nog thuis woont. Nu worden kinderen boven de 21 jaar vaak uit huis gezet omdat hun ouders anders worden gekort op hun uitkering.'
19/10 04u15  Trump wil vrijgeven 'Capitool-documenten' via rechter blokkerenDonald Trump is naar de rechter gestapt vanwege een onderzoek van een parlementaire onderzoekscommissie naar de bestorming van het Capitool op 6 januari. De toenmalige president wil voorkomen dat Witte Huis-documenten over die bestorming worden vrijgegeven, zoals vertrouwelijke gesprekken met medewerkers. Volgens Trump vallen zulke gesprekken onder het executive privilege, het recht dat iedere president heeft om in vrijheid te overleggen met adviseurs, zonder bang te zijn dat die vertrouwelijke gesprekken uiteindelijk naar buiten komen in het Congres of de rechtbank. 'Fishing expedition' President Biden zei eerder dat hij dat recht in dit geval niet wil respecteren, omdat de bestorming van het Capitool volgens hem een uitzonderlijke gebeurtenis is. Biden heeft het Nationaal Archief, waar overheidsdocumenten worden opgeslagen, daarom al toestemming gegeven om de door de onderzoekscommissie gevraagde documenten vrij te geven. Dat zou volgende maand gebeuren. Maar Trump vindt dat de onderzoekscommissie van het Congres veel te veel documenten opvraagt, die bovendien niet allemaal in verband te brengen zijn met de Capitoolbestorming. Hij zegt in zijn aanklacht dat het onderzoek onwettig en te veelomvattend is en spreekt van een 'fishing expedition', een term die wordt gebruikt als zo veel mogelijk stukken worden opgevraagd zonder dat precies duidelijk is waarnaar wordt gezocht. De commissie heeft bijvoorbeeld om alle documenten gevraagd van 6 januari die betrekking hebben op uitspraken van Trump of anderen. De oud-president hoopt het vrijgeven van de documenten via een gerechtelijk bevel te kunnen tegenhouden. Blokkade Het is niet voor het eerst dat Trump probeert het Congresonderzoek te blokkeren. Eerder riep hij voormalige medewerkers die waren gedagvaard al op om te zwijgen, wederom vanwege het executive privilege. Een van die medewerkers, Trumps voormalige adviseur Steve Bannon, kwam donderdag helemaal niet opdagen bij de onderzoekscommissie. Ook hij vindt dat de gesprekken tussen hem en Trump vertrouwelijk waren en dat de Congrescommissie hem niet kan dwingen om de inhoud bekend te maken. De commissie zegt vandaag die gedachtegang te verwerpen, maar hoe het nu verder gaat is onduidelijk. Bannon heeft via zijn advocaat laten weten dat hij niet met de commissie wil samenwerken totdat een rechter zich heeft uitgesproken over Trumps beroep op het executive privilege. Verantwoordelijk? Het doel van de onderzoekscommissie van het Congres is te achterhalen in hoeverre toenmalig president Trump verantwoordelijk was voor de bestorming van het Capitool. Een terugblik op die bestorming, op 6 januari van dit jaar: Trump zou zijn aanhangers hebben aangespoord om zich niet bij de verkiezingsuitslag neer te leggen en naar het parlementsgebouw te gaan, waar de Senaat op 6 januari bezig was de verkiezingswinst van Joe Biden officieel te bekrachtigen. De toenmalige president hield steeds vol dat Biden de verkiezingen onterecht had gewonnen. Trump kwam daarbij met valse claims over fraude. Bij de bestorming van het Capitool kwamen vijf mensen om het leven, onder wie een politieagent. Leden van het Congres moesten halsoverkop in veiligheid worden gebracht toen de betogers het parlementsgebouw binnendrongen.
19/10 02u15  Afghanistan-gezant VS stopt, na drie jaar onderhandelen met TalibanDe Amerikaanse Afghanistan-gezant Zalmay Khalilzad legt deze week zijn functie neer. De 70-jarige diplomaat wordt opgevolgd door zijn rechterhand Tom West. Khalilzad was de afgelopen jaren nauw betrokken bij de Amerikaanse onderhandelingen met de Taliban. Zo leidde hij onder oud-president Trump de vredesbesprekingen tussen de Taliban en de VS, die uiteindelijk tot een akkoord leidden over de terugtrekking van de Amerikaanse troepen uit Afghanistan. Toen die terugtrekking dit najaar gepaard ging met een razendsnelle militaire opmars van de Taliban, onderhandelde hij in Qatar met vertegenwoordigers van de extremistische beweging over een 'politieke regeling'. Minister Anthony Blinken van Buitenlandse Zaken bedankt Khalilzad voor zijn 'onvermoeibare inzet' voor de VS, maar de van oorsprong Afghaanse diplomaat krijgt ook kritiek. Volgens persbureau Reuters zeggen bronnen binnen de regering dat hij in de afgelopen drie jaar het gezicht is geworden van het 'diplomatiek falen' van de Amerikanen in Afghanistan. Zo zou Khalilzad de Taliban onvoldoende onder druk hebben gezet in vredesbesprekingen. De gezant zou eigenlijk in mei al stoppen, het moment dat de laatste Amerikaanse troepen volgens de Trump-deal weg hadden moeten zijn uit Afghanistan. President Biden stelde de terugtrekkingsdeadline uit tot 11 september en vroeg Khalilzad voorlopig aan te blijven. Volgens de diplomaat is nu het juiste moment aangebroken om zijn ontslag in te dienen. In een brief aan minister Blinken, ingezien door onder meer CNN en persbureau AP, schrijft hij dat het Afghanistan-beleid een nieuwe fase ingaat. Ook zegt hij het te betreuren dat de onderhandelingen met de Taliban en de terugtrekking uit Afghanistan niet volgens plan zijn verlopen.
19/10 00u15  Man overleden na aanrijding met tram in Den Haag, mogelijk geduwdIn Den Haag is een man overleden na een aanrijding met een tram, meldt de politie. Dat gebeurde bij de halte Anthony Fokkersingel in de wijk Ypenburg. Er is een uitgebreid onderzoek gestart naar de toedracht. Meerdere getuigen melden aan persbureau Regio15 dat het slachtoffer een oudere man is en dat hij door jongeren voor de tram zou zijn geduwd. De politie kan dat niet bevestigen. Burgernetmelding Vanwege het incident hebben de hulpdiensten een Burgernetmelding uitgestuurd. Daarin wordt het publiek gevraagd om uit te kijken naar drie donkergetinte jongens met hoodies. De politie zegt nog uit te zoeken of het gaat om verdachten of getuigen van het incident. Vanwege het ongeval rijdt tram 19 vanuit Leidschendam tot halte Ypenburg Centrum, meldt vervoersbedrijf HTM. Bekijk hier de beelden:
19/10 00u15  Verontwaardiging over politieoptreden tijdens woonprotest RotterdamDe organisatie van de Woonopstand in Rotterdam en verschillende politieke partijen zijn verontwaardigd over het politieoptreden bij de demonstratie van gisteren. De protestmars, met volgens de politie zo'n 7000 aanwezigen, verliep aanvankelijk vreedzaam. Maar op de Erasmusbrug was er een confrontatie tussen betogers, de politie en de mobiele eenheid. Volgens de organisatie was er sprake van 'absurd, verwerpelijk en gewelddadig optreden' van de politie en de ME. Zeker twee mensen moesten volgens de organisatoren naar de spoedeisende hulp. Volgens de politie waren er signalen dat een groep mensen het protest wilde verstoren, en is er om die reden ingegrepen. Amnesty International zegt dat 'slechts de verwachting van de politie dat sommige demonstranten iets strafbaars zouden kunnen gaan doen' het ingrijpen van gisteren niet rechtvaardigt. Het Nederlands Juristen Comité voor de Mensenrechten vindt het optreden door de politie schokkend. 'Het demonstratierecht is een mensenrecht', aldus de juristenvereniging. Voor linkse partijen in de Rotterdamse gemeenteraad is het politieoptreden aanleiding voor raadsvragen. GroenLinks zegt met ongeloof te hebben gekeken naar politieoptreden en de PvdA noemt het een groot raadsel waarom de demonstratie 'met geweld is verstoord'. Bij1 heeft in de Tweede Kamer vragen gesteld. Voor organisator Abel Heijkamp is het niet duidelijk waarom de politie optrad. 'Het was een heel vredige demonstratie met strijdbare toespraken op het podium. Toen zijn we gaan lopen van het Afrikaanderpark naar de Markthal. Halverwege op de Erasmusbrug werden groepen omsingeld.' Volgens Heijkamp was het politieoptreden ruw en lomp. 'Wat deze mededemonstranten gedaan hebben is tot op heden niet duidelijk. Iedereen heeft demonstratievrijheid.' Heijkamp wil van de autoriteiten opheldering over wat er precies is gebeurd. Het leek alsof er een vooropgezet plan achter zat, zegt hij. 'Je kunt niet zomaar een groep omsingelen en dan zeggen: ze mogen niet verder lopen, of wat dan ook. De politie heeft het door hun handelen laten escaleren.' Klachtenprocedure De Rotterdamse politie zegt dat er een klachtenprocedure loopt. 'Er was informatie binnengekomen dat er een groep was die niet uit was op het vreedzaam laten verlopen van de betoging', zegt een woordvoerder. Zo'n honderd deelnemers werden daarom 'geïsoleerd' om ze te controleren. 'Nadat de groep was geïsoleerd reageerde een kleine groep andere demonstranten met geweld tegen de politie. De politie voelde zich genoodzaakt in te grijpen en dat leidde tot een korte confrontatie.' Een groep demonstranten werd met een tram afgevoerd. Negen mensen zijn opgepakt, voor verboden wapenbezit, schennis, opruiing en belediging. De Woonopstand in Rotterdam was het tweede protest tegen de situatie op de woningmarkt, georganiseerd door actiegroepen en belangenverenigingen. De komende weken staan er nog meer betogingen op het programma, in onder meer Den Haag en Utrecht.
18/10 23u15  Kritiek na inzakken tribune: 'Elk stadion moet berekend zijn op hossende menigte'Het was gisteren schrikken voor de Vitesse-supporters in Nijmegen: een deel van de tribune in het uitvak stortte plots in toen fans aan het springen waren. Onder de tribune stond een container, die voorkwam dat supporters ver naar beneden vielen. Daardoor raakte niemand gewond. De gemeente Nijmegen laat onderzoek doen naar het inzakken van de tribune van het Goffertstadion tijdens de wedstrijd tussen NEC en Vitesse gisteren. NEC, dat het stadion van de gemeente Nijmegen huurt, heeft zijn steun voor het onderzoek uitgesproken. Duidelijk moet worden hoe de tribune heeft kunnen instorten en of de andere tribunes wel veilig zijn. Het onderzoek wordt uitgevoerd door ingenieursbureau Royal Haskoning DHV, dat eerder onderzoek deed naar het instorten van het dak van het AZ-stadion in 2019. Daarnaast komt er een onderzoek naar de stadioninspecties van de afgelopen jaren. De resultaten daarvan komen binnenkort naar buiten, schrijft de gemeente in een persbericht. Ook moet 'zo snel mogelijk' duidelijk worden wanneer het Goffertstadion weer gebruikt kan worden. Bekijk hieronder het moment waarop de tribune inzakte: Vitesse bedankte na de wedstrijd hun supporters aan de rand van het veld. De spelers en het publiek op de tribune begonnen vervolgens samen te hossen. Na een aantal keer springen zakte het voorste tribune-element in elkaar. De combinatie van hun gezamenlijke gewicht en het ritmische springen, heeft de tribune waarschijnlijk doen instorten, zegt Pieter Plass, algemeen directeur van het Centraal Bureau Bouwbegeleiding. Door het springen zijn de betonnen liggers van de voorste tribune gaan bewegen, een effect dat de 'eigen frequentie' wordt genoemd (de frequentie waarmee iets heen en weer gaat). Een springende mensenmassa past het springtempo automatisch aan de eigen frequentie aan - dat springt namelijk lekkerder. Maar daardoor neemt de belasting wel toe. Als een zware mensenmassa zo maar lang genoeg blijft doorgaan, kan het fout gaan. 'Zo kun je bijna alles tot bezwijken brengen', legt Plass uit. Hij verwacht dan ook niet dat het onderzoek zal uitwijzen dat nalatig is omgesprongen met de gebouwconstructie of met het onderhoud ervan. 'Alle constructies hebben een veiligheidsmarge als ze worden gebouwd', zegt Plass. Bij het ontwerp van stadions wordt hier rekening mee gehouden. 'Maar dit was een extreme situatie. De supporters hadden niet massaal naar voren moeten gaan en gaan springen.' Ook volgens Sander Pasterkamp, docent bouwtechniek aan de TU Delft, zijn er vermoedelijk geen constructiefouten gemaakt. Op foto's heeft hij geen scheuren of roestplekken gezien, zegt hij tegen vlakblad Cobouw. Dat was bij het instorten van het AZ-stadion twee jaar geleden wel anders; toen doken al snel beelden van roestende kapspanten en knooppunten op. 'Controlemodel klopt niet' Toch klinkt er ook kritiek. Oud-vastgoedmanager van PSV Frank Wijnveld waarschuwt al jaren voor gebrekkige controle van Nederlandse stadions. 'Toen ik dit zag dacht ik: daar gaan we weer', zegt hij in het NPO Radio 1-programma Nieuws en Co. 'Het controlemodel van de constructieveiligheid klopt niet. Eens per jaar laat de KNVB clubs een veiligheidsverklaring invullen. De burgemeester, stadioneigenaar en politie ondertekenen die. Dan mag er in het stadion gespeeld worden', legt Wijnveld uit. De KNVB regelt dus de administratie, maar de werkelijke controle wordt door de eigenaar van het stadion - dat is de club of de gemeente - uitgevoerd. Per gemeente verschillen die controles. 'Schandalig dat dit zo gaat' Behalve Wijnveld is ook Rob Nijsse, hoogleraar civiele techniek aan de TU Delft, kritisch. 'Die jaarlijkse check is echt geen goede controle.' Volgens hem wordt er vooral aan de oppervlakte gekeken: is er bijvoorbeeld roestvorming of betonrot te zien? Aan de constructie zelf wordt volgens hem weinig aandacht besteed. De hoogleraar vervolgt: 'Stadions worden uitzonderlijk zwaar belast door dansende menigtes. Dat moet je supergoed controleren, je moet niet alleen oppervlakkig kijken. Ik vind het een schande dat die controles nog steeds zo gaan.' Nijsse spreekt zelfs van ernstige nalatigheid: 'Het is nu goed afgelopen omdat er toevallig een container onder stond. Maar je had de dood van bezoekers op je geweten kunnen hebben, als stadioneigenaar.' 'Een stadion moet berekend zijn op een springende menigte' Met de conclusie van Plass, dat het hossen vooraan beter niet had gekund, is hij het pertinent oneens. 'Bezoekers verwachten dat ze veilig naar een wedstrijd kunnen. Tegen een dolenthousiaste groep supporters kun je niet zeggen dat ze niet mogen hossen. Elk stadion moet berekend zijn op een springende menigte, klaar.' Een ongeval in een stadion kan absoluut opnieuw gebeuren, waarschuwt Nijsse. 'Ieder stadion is anders; het ene stadion is van staal, het ander van beton. Daarom moet per stadion een lijst worden gemaakt van kritieke punten en die moeten jaarlijks worden nagelopen. Het is twee jaar na Alkmaar, en we zitten er nog steeds mee te rotzooien. Dat kan gewoon niet.'
18/10 23u15  Persoon overleden na aanrijding met tram in Den Haag, mogelijk geduwdIn Den Haag is een persoon overleden na een aanrijding met een tram, meldt de politie. Dat gebeurde bij de halte Anthony Fokkersingel in de wijk Ypenburg. Er is een uitgebreid onderzoek gestart naar de toedracht. Meerdere getuigen melden aan persbureau Regio15 dat het slachtoffer een man is en dat hij door jongeren voor de tram zou zijn geduwd. De politie kan dat niet bevestigen. Burgernetmelding Vanwege het incident hebben de hulpdiensten een Burgernetmelding uitgestuurd. Daarin wordt het publiek gevraagd om uit te kijken naar drie donkergetinte jongens met hoodies. De politie zegt nog uit te zoeken of het gaat om verdachten of getuigen van het incident. Vanwege het ongeval rijdt tram 19 vanuit Leidschendam tot halte Ypenburg Centrum, meldt vervoersbedrijf HTM.
18/10 23u15  Verontwaardiging na politieoptreden tijdens woonprotest RotterdamDe organisatie van de Woonopstand in Rotterdam en verschillende politieke partijen zijn verontwaardigd over het politieoptreden bij de demonstratie van gisteren. De protestmars, met volgens de politie zo'n 7000 aanwezigen, verliep aanvankelijk vreedzaam. Maar op de Erasmusbrug was er een confrontatie tussen betogers, de politie en de mobiele eenheid. Volgens de organisatie was er sprake van 'absurd, verwerpelijk en gewelddadig optreden' van de politie en de ME. Zeker twee mensen moesten volgens de organisatoren naar de spoedeisende hulp. Volgens de politie waren er signalen dat een groep mensen het protest wilde verstoren, en is er om die reden ingegrepen. Amnesty International zegt dat 'slechts de verwachting van de politie dat sommige demonstranten iets strafbaars zouden kunnen gaan doen' het ingrijpen van gisteren niet rechtvaardigt. Het Nederlands Juristen Comité voor de Mensenrechten vindt het optreden door de politie schokkend. 'Het demonstratierecht is een mensenrecht', aldus de juristenvereniging. Voor linkse partijen in de Rotterdamse gemeenteraad is het politieoptreden aanleiding voor raadsvragen. GroenLinks zegt met ongeloof te hebben gekeken naar politieoptreden en de PvdA noemt het een groot raadsel waarom de demonstratie 'met geweld is verstoord'. Bij1 heeft in de Tweede Kamer vragen gesteld. Voor organisator Abel Heijkamp is het niet duidelijk waarom de politie optrad. 'Het was een heel vredige demonstratie met strijdbare toespraken op het podium. Toen zijn we gaan lopen van het Afrikaanderpark naar de Markthal. Halverwege op de Erasmusbrug werden groepen omsingeld.' Volgens Heijkamp was het politieoptreden ruw en lomp. 'Wat deze mededemonstranten gedaan hebben is tot op heden niet duidelijk. Iedereen heeft demonstratievrijheid.' Heijkamp wil van de autoriteiten opheldering over wat er precies is gebeurd. Het leek alsof er een vooropgezet plan achter zat, zegt hij. 'Je kunt niet zomaar een groep omsingelen en dan zeggen: ze mogen niet verder lopen, of wat dan ook. De politie heeft het door hun handelen laten escaleren.' Klachtenprocedure De Rotterdamse politie zegt dat er een klachtenprocedure loopt. 'Er was informatie binnengekomen dat er een groep was die niet uit was op het vreedzaam laten verlopen van de betoging', zegt een woordvoerder. Zo'n honderd deelnemers werden daarom 'geïsoleerd' om ze te controleren. 'Nadat de groep was geïsoleerd reageerde een kleine groep andere demonstranten met geweld tegen de politie. De politie voelde zich genoodzaakt in te grijpen en dat leidde tot een korte confrontatie.' Een groep demonstranten werd met een tram afgevoerd. Negen mensen zijn opgepakt, voor verboden wapenbezit, schennis, opruiing en belediging. De Woonopstand in Rotterdam was het tweede protest tegen de situatie op de woningmarkt, georganiseerd door actiegroepen en belangenverenigingen. De komende weken staan er nog meer betogingen op het programma, in onder meer Den Haag en Utrecht.
18/10 22u15  Onderzoek naar inzakken tribune NEC, kritiek op jaarlijkse controle stadionsHet was gisteren schrikken voor de Vitesse-supporters in Nijmegen: een deel van de tribune in het uitvak stortte plots in toen fans aan het springen waren. Onder de tribune stond een container, die voorkwam dat supporters ver naar beneden vielen. Daardoor raakte niemand gewond. De gemeente Nijmegen laat onderzoek doen naar het inzakken van de tribune van het Goffertstadion tijdens de wedstrijd tussen NEC en Vitesse gisteren. NEC, dat het stadion van de gemeente Nijmegen huurt, heeft zijn steun voor het onderzoek uitgesproken. Duidelijk moet worden hoe de tribune heeft kunnen instorten en of de andere tribunes wel veilig zijn. Daarnaast komt er een onderzoek naar de stadioninspecties van de afgelopen jaren. De resultaten daarvan komen binnenkort naar buiten, schrijft de gemeente in een persbericht. Ook moet 'zo snel mogelijk' duidelijk worden wanneer het Goffertstadion weer gebruikt kan worden. Onderzoek naar AZ-stadion Het onderzoek wordt uitgevoerd door ingenieursbureau Royal Haskoning DHV. Dat bureau deed eerder onderzoek naar het instorten van het dak van het AZ-stadion in 2019. Een deel van het stalen dak kwam toen naar beneden door harde wind. Het stadion in Alkmaar was leeg en er vielen geen gewonden. Het ingenieursbureau wees in een rapportage ontwerpfouten, te zwakke lassen en zwakke plekken door eerdere stormen aan als belangrijkste oorzaken. De Onderzoeksraad voor Veiligheid (OVV) stelde een onderzoek in naar het ingestorte dak van het AZ-stadion. Vorig jaar kwam de raad met een aantal aanbevelingen. De OVV adviseerde onder meer een algemene periode keuring (APK) in te voeren voor grote publieke gebouwen. 'Het AZ-stadion was een schrikmoment, er zijn toen een heleboel stadions extra nagekeken', zegt Rob Nijsse, hoogleraar civiele techniek aan de TU Delft. 'Daaruit kwamen geen ernstige gebreken naar voren, maar er werd wel gezegd dat het nodig was om elk jaar te controleren.' Daarvoor bestaat inmiddels een protocol, dat clubs jaarlijks invullen. In de praktijk wordt er vooral met het oog gekeken of er wat mankeert aan een constructie. 'Dat protocol gaat bijvoorbeeld ook over brandveiligheid. Het is geen goede controle', stelt Nijsse. Hossende supporters in Nijmegen In Nijmegen lijkt er iets anders aan de hand te zijn. De tribune heeft vermoedelijk het gewicht van de hossende supporters niet kunnen dragen, zegt Pieter Plass, algemeen directeur van het Centraal Bureau Bouwbegeleiding. Vitesse bedankte na de wedstrijd hun supporters aan de rand van het veld. De spelers en het publiek op de tribune begonnen vervolgens samen te hossen. Na een aantal keer springen zakte het voorste tribune-element in elkaar. De combinatie van hun gezamenlijke gewicht en het ritmische springen, heeft de tribune volgens Plass waarschijnlijk doen instorten. Springtempo Door het springen zijn de betonnen liggers van de voorste tribune gaan bewegen, een effect dat de 'eigen frequentie' wordt genoemd (de frequentie waarmee iets heen en weer gaat). Een springende mensenmassa past het springtempo automatisch aan de eigen frequentie aan - dat springt namelijk lekkerder. Maar daardoor neemt de belasting wel toe. Als een zware mensenmassa zo maar lang genoeg blijft doorgaan, kan het fout gaan. 'Zo kun je bijna alles tot bezwijken brengen', legt Plass uit. Hij verwacht dan ook niet dat het onderzoek zal uitwijzen dat nalatig is omgesprongen met de gebouwconstructie of met het onderhoud ervan. 'Alle constructies hebben een veiligheidsmarge als ze worden gebouwd', zegt Plass. Bij het ontwerp van stadions wordt hier rekening mee gehouden. 'Maar dit was een extreme situatie. De supporters hadden niet massaal naar voren moeten gaan en gaan springen.' Bekijk hieronder het moment waarop de tribune inzakte: Ook volgens Sander Pasterkamp, docent bouwtechniek aan de TU Delft, zijn er vermoedelijk geen constructiefouten gemaakt. Op foto's heeft hij geen scheuren of roestplekken gezien, zegt hij tegen vlakblad Cobouw. Dat was bij het instorten van het AZ-stadion twee jaar geleden wel anders; toen doken al snel beelden van roestende kapspanten en knooppunten op. Toch klinkt er ook kritiek. Oud-vastgoedmanager van PSV Frank Wijnveld waarschuwt al jaren voor gebrekkige controle van Nederlandse stadions. 'Toen ik dit zag dacht ik: daar gaan we weer', zegt hij in het NPO Radio 1-programma Nieuws en Co. 'Het controlemodel van de constructieveiligheid klopt niet. Eens per jaar laat de KNVB clubs een veiligheidsverklaring invullen. De burgemeester, stadioneigenaar en politie ondertekenen die. Dan mag er in het stadion gespeeld worden', legt Wijnveld uit. De KNVB regelt dus de administratie, maar de werkelijke controle wordt door de eigenaar van het stadion - dat is de club of de gemeente - uitgevoerd. Per gemeente verschillen die controles. 'Schandalig dat dit zo gaat' Behalve Wijnveld is ook Rob Nijsse, hoogleraar civiele techniek aan de TU Delft, kritisch. 'Die jaarlijkse check is echt geen goede controle.' Volgens hem wordt er vooral aan de oppervlakte gekeken: is er bijvoorbeeld roestvorming of betonrot te zien? Aan de constructie zelf wordt volgens hem weinig aandacht besteed. De hoogleraar vervolgt: 'Stadions worden uitzonderlijk zwaar belast door dansende menigtes. Dat moet je supergoed controleren, je moet niet alleen oppervlakkig kijken. Ik vind het een schande dat die controles nog steeds zo gaan.' Nijsse spreekt zelfs van ernstige nalatigheid: 'Het is nu goed afgelopen omdat er toevallig een container onder stond. Maar je had de dood van bezoekers op je geweten kunnen hebben, als stadioneigenaar.' 'Een stadion moet berekend zijn op een springende menigte' Met de conclusie van Plass, dat het hossen vooraan beter niet had gekund, is hij het pertinent oneens. 'Bezoekers verwachten dat ze veilig naar een wedstrijd kunnen. Tegen een dolenthousiaste groep supporters kun je niet zeggen dat ze niet mogen hossen. Elk stadion moet berekend zijn op een springende menigte, klaar.' Een ongeval in een stadion kan absoluut opnieuw gebeuren, waarschuwt Nijsse. 'Ieder stadion is anders; het ene stadion is van staal, het ander van beton. Daarom moet per stadion een lijst worden gemaakt van kritieke punten en die moeten jaarlijks worden nagelopen. Het is twee jaar na Alkmaar, en we zitten er nog steeds mee te rotzooien. Dat kan gewoon niet.'
18/10 22u15  Persoon overleden na aanrijding met tram in Den HaagIn Den Haag is een persoon overleden na een aanrijding met een tram, meldt de politie. Dat gebeurde op de Anthony Fokkersingel in de wijk Ypenburg. Op de plek van het ongeval hebben hulpdiensten een Burgernetmelding uitgestuurd. Daarin wordt het publiek gevraagd om uit te kijken naar drie donkergetinte jongens met hoodies vanwege een 'ernstig incident'. De politie zegt nog uit te zoeken of het gaat om verdachten of getuigen van het incident. Vanwege het ongeval rijdt tram 19 vanuit Leidschendam tot halte Ypenburg Centrum, meldt vervoersbedrijf HTM.
18/10 22u15  Felle kritiek op politieoptreden tijdens woonprotest in RotterdamDe organisatie van de Woonopstand in Rotterdam en verschillende politieke partijen zijn verontwaardigd over het politieoptreden bij de demonstratie van gisteren. De protestmars, met volgens de politie zo'n 7000 aanwezigen, verliep aanvankelijk vreedzaam. Maar op de Erasmusbrug was er een confrontatie tussen betogers, de politie en de mobiele eenheid. Volgens de organisatie was er sprake van 'absurd, verwerpelijk en gewelddadig optreden' van de politie en de ME. Zeker twee mensen moesten volgens de organisatoren naar de spoedeisende hulp. Volgens de politie waren er signalen dat een groep mensen het protest wilde verstoren, en is er om die reden ingegrepen. Amnesty International zegt dat 'slechts de verwachting van de politie dat sommige demonstranten iets strafbaars zouden kunnen gaan doen' het ingrijpen van gisteren niet rechtvaardigt. Het Nederlands Juristen Comité voor de Mensenrechten vindt het optreden door de politie schokkend. 'Het demonstratierecht is een mensenrecht', aldus de juristenvereniging. Voor linkse partijen in de Rotterdamse gemeenteraad is het politieoptreden aanleiding voor raadsvragen. GroenLinks zegt met ongeloof te hebben gekeken naar politieoptreden en de PvdA noemt het een groot raadsel waarom de demonstratie 'met geweld is verstoord'. Bij1 heeft in de Tweede Kamer vragen gesteld. Voor organisator Abel Heijkamp is het niet duidelijk waarom de politie optrad. 'Het was een heel vredige demonstratie met strijdbare toespraken op het podium. Toen zijn we gaan lopen van het Afrikaanderpark naar de Markthal. Halverwege op de Erasmusbrug werden groepen omsingeld.' Volgens Heijkamp was het politieoptreden ruw en lomp. 'Wat deze mededemonstranten gedaan hebben is tot op heden niet duidelijk. Iedereen heeft demonstratievrijheid.' Heijkamp wil van de autoriteiten opheldering over wat er precies is gebeurd. Het leek alsof er een vooropgezet plan achter zat, zegt hij. 'Je kunt niet zomaar een groep omsingelen en dan zeggen: ze mogen niet verder lopen, of wat dan ook. De politie heeft het door hun handelen laten escaleren.' Klachtenprocedure De Rotterdamse politie zegt dat er een klachtenprocedure loopt. 'Er was informatie binnengekomen dat er een groep was die niet uit was op het vreedzaam laten verlopen van de betoging', zegt een woordvoerder. Zo'n honderd deelnemers werden daarom 'geïsoleerd' om ze te controleren. 'Nadat de groep was geïsoleerd reageerde een kleine groep andere demonstranten met geweld tegen de politie. De politie voelde zich genoodzaakt in te grijpen en dat leidde tot een korte confrontatie.' Een groep demonstranten werd met een tram afgevoerd. Negen mensen zijn opgepakt, voor verboden wapenbezit, schennis, opruiing en belediging. De Woonopstand in Rotterdam was het tweede protest tegen de situatie op de woningmarkt, georganiseerd door actiegroepen en belangenverenigingen. De komende weken staan er nog meer betogingen op het programma, in onder meer Den Haag en Utrecht.
18/10 22u15  Vlaamse actrice Sien Diels - 'Sien' uit Sesamstraat - overledenDe Belgische actrice Sien Diels is op 74-jarige leeftijd overleden, meldt de Vlaamse omroep VRT. Ze kreeg vooral bekendheid door haar optreden in Sesamstraat, waarin ze maar liefst 36 jaar lang het personage Sien speelde. Sesamstraat begon als Belgisch-Nederlandse coproductie, wat betekende dat ook een Vlaamse acteur een van de hoofdrollen zou moeten spelen. Diels vertolkte van 1976 tot 2012 de rol van moederfiguur van de bekende poppen in Sesamstraat. Ze runde de winkel waar de bewoners hun boodschappen deden. Diels, die midden jaren 70 overstapte van het theater naar de televisie, speelde ook rollen in andere tv-programma's, veelal uitgezonden door de VRT. Zo was ze te zien in F.C. De Kampioenen, Flikken, Witse en Heterdaad. Daarnaast gaf ze tot haar pensioen in 2010 acteerles aan het conservatorium in Mechelen.
18/10 22u15  Minibos van basisschool Nijmegen met de grond gelijkgemaakt, gemeente zegt sorryDe bestuurder van een maaimachine die voor de gemeente Nijmegen werkte heeft vorige week een 'minibos' van basisschool Kindcentrum Aquamarijn met de grond gelijkgemaakt. Het tiny forest was bijna zo groot als een tennisbaan en werd twee jaar geleden geplant door de kinderen van de basisschool. Er stonden allerlei inheemse planten en bomen die inmiddels 1,5 tot 2 meter hoog waren. De kosten van de aanleg van het minibos bedroegen 22.000 euro . Maaier zag bordjes niet De gemeente en het bedrijf dat de maaimachine leverde hebben hun excuses aan de leerlingen van groep acht aangeboden. 'Het is echt een menselijke fout geweest van iemand die net van de andere kant het terrein opgereden is en de bordjes, waarop staat dat het een tiny forest is, niet heeft gezien', zegt een woordvoerder van het bedrijf tegen Omroep Gelderland. 'We gaan er ook voor zorgen dat we het met de school weer gaan herstellen.'
18/10 21u15  Makers 'De Slag om de Schelde' erg teleurgesteld over gemiste Oscar-inzendingDe makers van De Slag om de Schelde zijn 'enorm teleurgesteld' dat de oorlogsfilm niet de Nederlandse inzending voor de Oscars is. Eerder deze maand werd bekend dat een andere oorlogsfilm van Nederlandse bodem, Do Not Hesitate, met de eer gaat strijken. 'We hadden enorm gehoopt dat wij de inzending voor de Oscars zouden zijn', zegt producent Alain de Levita in het NPO Radio 1-programma Nieuws & Co. 'We begrijpen het ook niet helemaal.' De Slag om de Schelde draait om een Engelse piloot, een Zeeuws meisje in het verzet en een Nederlandse jongen die voor de Duitsers vecht, wier paden kruisen tijdens de strijd om de Scheldemonding in 1944. De speelfilm ging op 14 december 2020 in première. Een dag later ging Nederland vanwege het oplopende aantal coronabesmettingen opnieuw op slot. Sinds juni van dit jaar draaide de film weer in de bioscopen. Het oorlogsverhaal trok een half miljoen bezoekers en won vijf Gouden Kalveren. 'Met Netflix serieuze kans' De film staat sinds afgelopen vrijdag ook op Netflix. Dit weekend was The Forgotten Battle, zoals de titel in het Engels luidt, wereldwijd de best bekeken film op de streamingsdienst. 'Met een partner als Netflix heb je heel veel power. Ik heb het al eens meegemaakt met de film Tonio: het gaat niet alleen om hoe goed de film is, maar ook om hoeveel geld je in een campagne voor de Oscars steekt', zegt De Levita. 'Als je nu ziet dat de film nummer 1 is op Netflix in Amerika, wat eigenlijk nooit voorkomt, dan hadden we echt een heel serieuze kans gehad om ver te komen bij de Oscars', aldus de producent. 'Heel veel Academy-leden gaan de film zien. Het is een gemiste kans. Misschien voor Nederland, maar in ieder geval voor De Slag om de Schelde.' Vredesmissie Oscar-inzending Do Not Hesitate, over drie jonge soldaten op vredesmissie in het Midden-Oosten, is nog niet in de bioscoop te zien. De film gaat op 11 november in première. De 94e uitreiking van de Oscars, de belangrijkste Amerikaanse filmprijzen, is op 27 maart volgend jaar.
18/10 21u15  Veroordeelde voor moord op Sven Prins komt in hoger beroep vrijEen van de drie mannen die tot 30 jaar gevangenisstraf werden veroordeeld voor de moord op Sven Prins in Brunssum, komt op vrije voeten. Dat heeft het gerechtshof in Den Bosch in hoger beroep besloten. Sergio K. werd eerder door de rechtbank in Maastricht veroordeeld tot 30 jaar celstraf voor de moord op Prins in 2015. Hij heeft zes jaar vastgezeten en wordt, vooruitlopend op de uitspraak die op 11 november wordt gedaan, morgen vrijgelaten. K. heeft altijd ontkend dat hij iets met de liquidatie te maken had. Volgens zijn advocaat Mark Nillesen barstte zijn cliënt in tranen uit op het moment dat hij van de rechters hoorde dat hij vrijkomt. Vrijspraak 'Formeel is het nog geen vrijspraak, maar dat gaat het wel worden', zegt Nillesen vanavond na de zitting tegen 1Limburg. Op 11 november doet het hof ook uitspraak in de zaak van de andere twee verdachten, die wel vast blijven zitten. Prins (30) werd in september 2015 na een achtervolging doodgeschoten. Bij hem in de auto zat een vriend. Die overleefde de aanslag. De moord op Prins had mogelijk te maken met drugs, maar er is veel onduidelijk over het motief. Sergio K. heeft altijd ontkend dat hij erbij was en ook een medeverdachte verklaarde dat niet hij, maar iemand anders in de auto zat, op het moment dat Prins om het leven werd gebracht. Nillesen zegt dat de rechtbank heeft 'gedwaald'. 'Er ligt alleen een interpretatie van een undercoveragent, maar verder was er geen bewijs. Geen dna, geen getuige, geen informant', zegt de advocaat. 'Hij is nu naar huis gestuurd, omdat de rechter zegt: de tijd die hij heeft gezeten is langer dan wij hem van plan zijn op te leggen.' Nieuwe verdachte Justitie eiste in hoger beroep eind september opnieuw lange celstraffen tegen de drie veroordeelde mannen. De zaak kreeg daarna een bijzondere wending toen iemand in de zaal de naam van een mogelijke andere verdachte noemde: Orhan K. Vooralsnog is ook voor de betrokkenheid van Orhan K. te weinig bewijs, schrijft L1.
18/10 21u15  Hoofdredacteur Bild ontslagen na nieuwe beschuldigingen ongepaste relatiesDe hoofdredacteur van de grootste krant van Duitsland, Bild, is ontslagen na nieuwe beschuldigingen aan zijn adres over ongepaste relaties met vrouwen. Aanleiding is een artikel van Ippen Investigativ over Julian Reichelt, waaraan verslaggevers maanden hadden gewerkt. The New York Times meldde vandaag dat die publicatie aanvankelijk door hun uitgever, Dirk Ippen, persoonlijk is tegengehouden. Maar de aantijgingen zijn voor de bazen van Reichelt, die al langer onder vuur ligt vanwege zijn omgang met vrouwen, nu dus aanleiding om hem de laan uit te sturen. De driekoppige hoofdredactie van Bild krijgt een nieuwe topman. Reichelt kwam geregeld in opspraak, onder meer vanwege een verhouding met een jongere collega in een ondergeschikte positie. Zelf ontkende hij toen zijn macht te hebben misbruikt en een extern advocatenbureau dat de aantijgingen onderzocht, vond niet genoeg bewijs. Nadat hij kort op non-actief had gestaan keerde Reichelt na die affaire terug op zijn post. The New York Times schreef het afgelopen weekend al dat de hoogste baas van Axel Springer, het bedrijf achter Bild, zijn hoofdredacteur de hand boven het hoofd hield. Hij zou een vriend ge-sms't hebben dat ze terughoudend om moesten gaan met het onderzoek naar de beschuldigingen en noemt Reichelt 'echt de laatste en enige journalist in Duitsland is die nog dapper tegen de nieuwe autoritaire DDR-staat rebelleert'. De in ongenade gevallen journalist schreef regelmatig kritisch over het Duitse coronabeleid. Betere baan De externe advocaten die Reichelts handel en wandel onderzochten stuitten op een affaire die de toen 36-jarige hoofdredacteur had met een vrouw van 25, schrijft The New York Times. 'Als ze erachter komen dat ik een affaire met een stagiaire heb, ben ik mijn baan kwijt', zou hij hebben gezegd. Toch zou hij de verhouding niet hebben verbroken. Hij zou de vrouw een hogere functie hebben gegeven en regelmatig op een hotelkamer in het naast de redactie gelegen hotel ontboden hebben. 'Dat is hoe het altijd gaat bij Bild', zou de vrouw gezegd hebben. 'Degenen die met de baas naar bed gaan krijgen een betere baan.' Ze kreeg naar eigen zeggen van een mannelijke collega te horen dat die het zat was om de vrouwen met wie Reichelt relaties had onder zijn hoede te moeten nemen. Belangenverstrengeling Ook het weekblad Der Spiegel schreef dit jaar al eens een artikel over het optreden van Reichelt, onder de kop 'Vögeln, fördern, feuern'. Oftewel: Neuken, promoveren, ontslaan, zoals medewerkers van Bild de werkwijze van hun baas zouden typeren. De hoofdredacteur zou jonge vrouwelijke stagiaires en vrijwilligers via Instagram voor diners hebben uitgenodigd. Die kregen soms snel promotie, maar konden ook weer snel uit de gratie raken. Der Spiegel schreef verder dat Reichelt zich in 2018 schuldig heeft gemaakt aan belangenverstrengeling: hij zou een verhouding hebben gehad met een medewerkster van een pr-bureau. De Duitse zakenkrant Handelsblatt, die op het punt stond daarover te publiceren, liet zich daar volgens The New York Times van weerhouden door een telefoontje van Reichelt zelf. Onafhankelijkheid van de pers Intussen is in Duitsland commotie ontstaan over de aanvankelijke verhindering van publicatie van het artikel door de onderzoeksjournalisten van Ippen. Die hebben in een protestbrief aan hun bazen geschreven dat er geen juridische of journalistieke redenen zijn die rechtvaardigen waarom het stuk niet gepubliceerd mocht worden. De Duitse journalistenvakbond maakt zich zorgen over de onafhankelijkheid van de pers.
18/10 20u15  Burgemeester Ter Apel: overvolle nachtopvang azc is ongezondBurgemeester Velema van Westerwolde, waar Ter Apel onder valt, vreest voor de uitbraak van ziektes in de overvolle nachtopvang in zijn gemeente. In de nachtopvang, gelegen bij het asielzoekerscentrum (azc), is formeel plek voor maximaal 275 mensen. Afgelopen nacht waren dat er 429. De afgelopen weken bleek al vaker dat het in de noodopvang veel te druk is. Velema uit zijn zorgen na onderzoek door de GGD. Die noemt de situatie ernstig. 'Als je over een reeks nachten zoveel mensen herbergt op een plek waar ruimte is voor 275 mensen, kan dat gevolgen hebben voor de volksgezondheid', zegt de burgemeester. Het kan bijvoorbeeld leiden tot uitbraken van het norovirus. Ook wijst Velema op de nog altijd aanhoudende coronapandemie. Velema wil dan ook dat het aantal mensen in de nachtopvang wordt teruggebracht. 'De druk is wel wat verlicht, maar het is nog niet in verhouding met wat er binnenkomt en hoe we tijdig mensen kunnen uitplaatsen', zegt de burgemeester. 'We willen in het asielzoekerscentrum weer normale aantallen mensen kunnen huisvesten.' Velema zegt dat sprake is van een crisis die zich in vertraging afspeelt: De burgemeester vindt dat ook andere gemeenten te hulp moeten schieten. In onder meer Almere en Groningen wordt gewerkt aan extra opvangplekken. 'Maar ik zie veel te weinig beweging bij andere gemeenten om ook een stap te doen', zegt Velema. 'Uiteraard zijn we blij met alle goedwillende gemeenten, maar het is echt veel te weinig.' Bovendien vreest Velema dat het de komende maanden te druk blijft in Ter Apel. 'Als we nu niet handelen, dan krijgen we een herhaling van de situatie in 2015 en 2016', zegt hij. Toen kwamen er veel asielzoekers naar Nederland. 'We zien hier in Ter Apel nu de eerste gevolgen. Als in de komende maanden de instroom zo hoog blijft, gaan we dezelfde problemen ervaren. Er moet veel meer gebeuren.' De gemeenteraad van Westerwolde praat vanavond over de problematiek. De partijen willen dat het COA de afspraak nakomt dat er in het asielzoekerscentrum in Ter Apel maximaal 2000 mensen worden opgevangen, en dat het contract anders moet worden opgebroken.
18/10 20u15  Sovjetsoldaat Ilsja krijgt na bijna 80 jaar zijn naam op zijn grafAl bijna tachtig jaar liggen er 101 Sovjetsoldaten uit Oezbekistan en Kazachstan begraven op het Sovjet Ereveld in Leusden. Naamloos, want de nazi's vernietigden alle informatie over deze gevangen genomen en later gefusilleerde groep mannen. Nu is hoogstwaarschijnlijk duidelijk wie één van hen is. Volgens onderzoeker Remco Reiding wijst alles erop dat Ilsja Machametov net buiten kamp Amersfoort vermoord is door de Duitsers. 'Om dat helemaal zeker te weten is dna-onderzoek nodig', zegt Reiding, ook directeur van Stichting Sovjet Ereveld. De familie van Machametov, woonachtig in Kazachstan, is al op de hoogte. Een van zijn dochters is de 85-jarige Modjangoel. Zij was met haar dochter Dilnaz al jaren op zoek naar hun sinds de oorlog vermiste vader en opa. Volgens Reiding is het identificeren van groot belang. Hij zal dan ook niet rusten tot hij daar alles aan heeft gedaan: De groep soldaten uit Centraal-Azië waar Machametov deel van uitmaakte, werd vlak na de Duitse inval in de Sovjetunie in 1941 krijgsgevangen gemaakt en op transport gezet naar Kamp Amersfoort. De mannen werden in het kamp behandeld als untermenschen. Binnen zes maanden stierven 24 van de soldaten aan honger, ziekte en mishandeling. De overgebleven soldaten werden op 9 april 1942 gefusilleerd. Het was een van de grootste massa-executies van de Tweede Wereldoorlog in Nederland. De kamparts liet nadien twee hoofden van gestorven soldaten afsnijden en hun schedels uitkoken, zodat hij ze als studieobject op zijn bureau kon zetten; hij vond het uiterlijk van de Oezbeken zo bijzonder. De stoffelijke resten van de soldaten zijn na de oorlog herbegraven in Leusden. De Stichting Sovjet Ereveld houdt sinds 2013 jaarlijks een herdenking voor de 101 omgekomen mannen.
18/10 19u15  Aanslagpleger Kongsberg doodde mensen waarschijnlijk toch niet met pijl en boogDe man die vorige week in het Noorse Kongsberg vijf mensen doodde, deed dat waarschijnlijk toch niet met een pijl en boog, maar met een scherp voorwerp. De 37-jarige verdachte zou met pijl en boog mensen hebben verwond, maar hij doodde hen waarschijnlijk met een of meer scherpe objecten, zegt een Noorse politie-inspecteur. De verdachte, Espen Andersen Bråthen, heeft zijn pijl en boog op enig moment verloren of weggegooid. De politie wil niet zeggen welk voorwerp of welke voorwerpen precies zijn gebruikt, omdat nog niet alle getuigen zijn gehoord. De politie heeft tot nu toe ongeveer zestig mensen gesproken. Bij de aanslag van afgelopen woensdag kwamen vijf mensen om en raakten drie mensen gewond. 'Alles wijst erop dat deze slachtoffers willekeurig zijn uitgekozen', zegt de inspecteur. De veiligheidsdiensten zeiden eerder van een terroristisch motief uit te gaan, maar de politie vermoedt nu dat de psychische problemen van Andersen Bråthen een rol hebben gespeeld.
18/10 19u15  Politie: we stonden in Nijmegen tegenover 'extreem veel geweld'De politie zegt dat agenten gisteren in Nijmegen na de voetbalwedstrijd NEC-Vitesse geconfronteerd werden met 'extreem veel geweld'. Na het duel braken rellen uit en werden 23 mensen opgepakt. 'We hadden rekening gehouden met een onrustige afloop van de voetbalwedstrijd, maar we kregen te maken met keiharde agressie', zegt politieteamchef Lonneke Hordijk. 'De omvang en de heftigheid van het geweld waren groot.' Volgens de teamchef werden agenten bekogeld met stenen en complete boomstronken. Meerdere agenten en politiepaarden raakten gewond. Ook twee hooligans hebben zich bij het ziekenhuis gemeld met verwondingen. Beelden naar buiten Hordijk waarschuwt dat de politie beelden van raddraaiers naar buiten brengt als mensen zich niet zelf melden. 'Gelukkig hebben we al best wat beelden, en we starten meteen vandaag met het analyseren daarvan', zegt ze. 'Reken er maar op dat we die beelden zullen gebruiken om de relschoppers te arresteren.' Hoeveel schade er is aangericht, is nog onduidelijk. Voetbalclub NEC zegt dat het 'alle medewerking' verleent aan de politie om de daders te straffen. Clubdirecteur Van Schaik noemt het beschamend hoe sommigen zich gisteren hebben gedragen. Ook verslaggevers van Omroep Gelderland werden na afloop van het duel belaagd. De omroep heeft besloten geen verslag meer te doen van voetbalwedstrijden en risicodemonstraties. Voetbalsupporters vernielden onder meer een politiebus:
18/10 19u15  Fransen in de ban van omstreden Éric Zemmour: 'Ik zeg wat mensen denken'Pas over zes maanden zijn de presidentsverkiezingen in Frankrijk, maar nu al loopt de spanning op. In de peilingen is een onverwachte nieuwkomer als een komeet omhooggeschoten: Éric Zemmour. Hij is journalist en schrijver, immens populair bij rechtse kiezers, en omstreden vanwege anti-islamuitlatingen. Zemmour (63) heeft zich nog niet eens kandidaat gesteld, maar nu al voeren jongeren in heel Frankrijk campagne voor hem. Génération Z Cris Pajon (21) steekt een dikke kwast in een emmer vol lijm. Hij smeert een elektriciteitskastje vol, haalt een opgerolde poster tevoorschijn en plakt die op het kastje. 'Zemmour, président', staat erop. 'Hij moet het worden hè!', zegt Pajon lachend. 'Ik heb me pas een paar maanden geleden aangesloten bij Génération Z, de jongerenbeweging van politiek commentator Zemmour. Ik denk dat Zemmour de enige is die alle kiezers weer naar de stembus kan krijgen die de afgelopen decennia zijn afgehaakt, omdat ze geen vertrouwen meer hebben in de politiek.' Pajon is samen met zo'n tien andere jongeren een avond lang op pad in de straten van Orléans, om posters van hun nieuwe politieke idool op te hangen. En ze zijn niet de enigen. In steden en departementen in heel Frankrijk zijn de laatste weken lokale comités opgericht van Génération Z. Het zijn allemaal jongeren die zich achter Zemmour scharen. En allemaal gaan ze regelmatig 's avonds de straat op om posters te plakken. Die plakacties staan niet op zichzelf. Éric Zemmour is de laatste weken onverwacht uitgegroeid tot de politieke held van veel Fransen. Uit een peiling die vorige maand verscheen, bleek dat geen enkele leeftijdsgroep zó enthousiast is over Zemmour als de jongeren. Van de 18- tot 25-jarigen zegt 10 procent 'zeker' op hem te willen stemmen en 18 procent 'misschien'. Dat is mede opvallend omdat Franse jongeren hun belangstelling voor de politiek leken te verliezen. Ze gingen steeds vaker niet stemmen. Bij de laatste presidentsverkiezingen, in 2017, bleef 25 procent van de kiezers thuis. Dat was het hoogste percentage niet-stemmers sinds 1969. Van de jongeren (18 tot 35) bleef in 2017 zelfs 33 procent thuis. Zemmour boort een doelgroep aan die door andere politici al was afgeschreven. 'Hij is radicaal en provocerend en mobiliseert daarmee mensen die normaal niet in actie zouden komen, die niet meer stemden', zei politicoloog Benjamin Morel tegen dagblad Les Echos. Maar zijn aanhang is breder. Uit peilingen blijkt dat het naast de niet-stemmers de rechtse kiezers zijn die nu met hem weglopen. De grootste groep Zemmour-aanhangers komt bij de mensen vandaan die bij de verkiezingen in 2017 nog op de rechts-populistische Marine Le Pen stemden, berekende onderzoeksbureau Ifop. Maar een bijna net zo grote groep komt van de gematigd rechtse partij Les Républicains, die vroegere presidenten leverde zoals Nicolas Sarkozy en Jacques Chirac. Kritiek Tegelijkertijd leveren de provocaties van Zemmour hem ook veel kritiek op. Zo zei hij in 2010 in een televisie-uitzending dat werkgevers het recht hebben om zwarte en Arabische sollicitanten te weigeren. In 2016 zei hij op tv dat moslims moeten kiezen tussen Frankrijk en de islam. En vorig jaar sprak hij tijdens een tv-interview over alleenstaande minderjarige asielzoekers: 'Het zijn dieven, moordenaars en verkrachters.' De hashtag BoycottZemmour is inmiddels populair op Twitter. De rechter veroordeelde hem al een aantal keren wegens haatdragende opmerkingen jegens moslims en migranten. Minister van Justitie Éric Dupond-Moretti noemde Zemmour recent 'een racist die veroordeeld is wegens het aanzetten tot rassenhaat'. Volgens Zemmour maken zijn uitspraken hem juist zo populair. 'Ik zeg wat heel veel mensen denken. Daarom stijg ik in de peilingen.' 'Niet alleen over islam' 'Éric Zemmour is helemaal niet radicaal. Hij zegt wat veel anderen niet durven benoemen', vertelt Valentin Blelly (29), die in Orléans meeloopt met Génération Z. 'Hij is bijvoorbeeld voor assimilatie: buitenlanders moeten zich aanpassen. Maar als ze dat niet doen én als ze crimineel zijn, ja, dan moet je ze het land uitzetten.' Eva Berroyer (20) doet ook mee met het plakken van posters. 'Het is helemaal niet zo dat Zemmour het alleen maar over de islam of immigranten heeft. Hij heeft veel boeken geschreven en daarin komt van alles aan bod: onderwijs, de cultuur, de geschiedenis van Frankrijk. En juist daarom weet hij allerlei kiezers aan zich te binden', zegt Berroyer. 'Maar Frankrijk is historisch nou eenmaal een katholiek land. En er komen nu veel mensen naar hier met een andere religie. Dat onderwerp zet Zemmour op de agenda.'
18/10 19u15  Noodklok over vol azc Ter Apel: 'Het is een probleem van heel Nederland'In een speciale openbare raadsvergadering in Westerwolde luiden alle partijen vanavond de noodklok over het overvolle asielzoekerscentrum (azc) in Ter Apel. In een motie die door alle fracties is ondertekend, wordt het college gevraagd het contract met het COA open te breken. Daarin staat dat er in het azc plek is voor maximaal 2000 asielzoekers. Maar deze afspraak wordt volgens de gemeenteraad niet nagekomen. De afgelopen weken was er een grote instroom waarbij we aan honderden mensen extra opvang moesten bieden, vertelt fractievoorzitter Wim Eilert van de PvdA van Westerwolde. 'Dat is niet volgens afspraak. Dat kunnen we niet tolereren. Ik ga ervan uit dat iedereen de noodzaak ziet dat er snel iets moet gebeuren.' Probleem voor heel Nederland Vanavond is er ook een online bijeenkomst van het Veiligheidsberaad waarin de situatie in Ter Apel en de benodigde maatregelen worden besproken. Het is voor het eerst dat de 25 voorzitters van de veiligheidsregio's in het Veiligheidsberaad praten over asielzoekers en hun huisvesting. Eilert hoopt dat de leden van het Veiligheidsberaad de noodzaak inzien van meer opvanglocaties. Zijn VVD-collega Pieter Dinkla verwacht dat het Veiligheidsberaad met een oplossing komt: 'Het dringt langzaam door dat dit niet alleen een probleem is van Ter Apel, maar van heel Nederland.' Dat laatste zegt ook Gerard Heijne van Gemeentebelangen. Maar hij heeft er een hard hoofd in dat er oplossingen komen. 'De afgelopen jaren hebben we het vaker fout zien gaan en ook dit keer moeten we weer op de trom slaan.' Draagvlak brokkelt af De fractievoorzitters van de gemeenteraad van Westerwolde adviseren staatssecretaris Broekers-Knol om naar Ter Apel te komen, zodat ze zelf kan zien waar het dorp tegenaan loopt. De partijen maken ook duidelijk dat ze boos zijn op de politiek in Den Haag, die aangeeft op korte termijn geen oplossing te kunnen bieden voor Ter Apel. 'Ter Apel ligt klaarblijkelijk buiten het gezichtsveld van de staatssecretaris.' 'Het zou goed zijn als ze zelf poolshoogte neemt, dat zou urgentie uitstralen', zegt Eilert. Hij vindt het logisch dat de gemeenteraad aan de alarmbel trekt, want het draagvlak brokkelt af omdat het ministerie zich niet aan de afspraken houdt.
18/10 18u15  Rijkswaterstaat wil gestrande dode walvissen op de Wadden vaker laten liggenRijkswaterstaat wil gestrande dode walvissen vaker laten liggen zodat de kadavers op een natuurlijke manier kunnen vergaan. Dat zou kunnen op meerdere locaties rond de Waddenzee. Het afgelopen jaar is bij wijze van uitzondering een dode dwergvinvis met rust gelaten. Het dier spoelde in november vorig jaar aan op Rottumerplaat. Onderzoekers van Wageningen Marine Research hebben de ontbinding van dit kadaver in opdracht van Rijkswaterstaat nauwkeurig in kaart gebracht. Botten en huid nog over 'We hadden gedacht dat het kadaver veel sneller zou vergaan', zegt projectleider Rick Hoeksema van Rijkswaterstaat tegen RTV Noord. 'Maar er waren geen grote zwermen meeuwen of andere aaseters die meteen in het lijk gingen pikken. De vinvis is als het ware heel geleidelijk in de bodem gezakt. Alleen de botten en de huid zijn nog over. Er is geen sprake geweest van een enorme stank, alleen vlakbij het kadaver was de geur merkbaar.' Omdenken Rijkswaterstaat heeft de plicht om grote kadavers - vanaf vijf meter lengte - te bergen en te vernietigen. 'Maar als we streven naar natuurherstel is het beter de kadavers te laten liggen', zegt Hoeksema. 'Eigenlijk is het een soort omdenken. Vergelijk het met dood hout dat je in het bos laat liggen.' Het aanspoelen van walvissen is geen zeldzaamheid. Natuurhistorisch museum Naturalis houdt de strandingen bij op walvisstrandingen.nl. Uit die lijst blijkt dat er vanaf 2010 tientallen walvissen aan de Nederlandse kust zijn gevonden. Opruimen kost geld Natuurherstel is niet de enige reden om de dode walvissen te laten liggen, ook geld speelt een rol. 'Het opruimen van een kadaver kost, afhankelijk van de grootte, tussen de 20.000 en 50.000 euro', aldus Hoeksema. 'Als je ze opruimt doe je iets tegennatuurlijks en als het niet hoeft is het zonde van het geld.' Rijkswaterstaat wil na de evaluatie van de proef op Rottumerplaat met het ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit, de natuurbeheerders en de betrokken gemeenten in gesprek over het plan om meer walviskadavers te laten liggen.
18/10 18u15  Tuimelaardolfijn gezien in Oosterschelde: 'Daar gaat 'ie het niet redden'In de Oosterschelde is een tuimelaardolfijn gezien. Het dier werd gisteren voor het eerst waargenomen vanaf een passagiersschip, en is ook vandaag meerdere keren gezien. Gisteren zwom hij bij Schelphoek en vandaag werd de dolfijn gezien bij het dorp Kerkwerve, iets verder oostwaarts. 'We zagen gelijk: dit klopt niet', zegt Annemarie van den Berg van SOS Dolfijn. 'We zagen gelijk dat het geen bruinvis is, die wel voorkomt in de Oosterschelde, maar dat het een tuimelaardolfijn is. Die hoort er niet.' Zo'n dolfijn werd in 2013 voor het laatst gezien in de Oosterschelde. 'Het is ook geen goed leefgebied voor zo'n dier. Ze leven op open zee, niet in een afgesloten gebied als de Oosterschelde, waar niet voldoende of niet het juiste voedsel te vinden is', zegt Van den Berg. 'We weten uit ervaring dat het niet altijd goed afloopt. De dieren die in 2007 en 2013 zijn gezien, zijn uiteindelijk dood teruggevonden.' Terug naar open zee De tuimelaar uit de Oosterschelde halen is nauwelijks te doen. Het dier is groot en zwaar. De oproep van SOS Dolfijn is om het dier niet terug te duwen in de Oosterschelde, als hij ergens aanspoelt. 'Daar gaat hij het niet redden', zegt Van den Berg. Er zijn nu twee opties om de dolfijn terug te krijgen naar de Noordzee. Het dier kan zelfstandig terug via de Oosterscheldekering, of hij spoelt levend aan en kan dan naar zee worden gebracht. 'In de Noordzee redt 'ie het wel', zegt Van den Berg. 'Maar alle tijd dat hij hier zit is niet goed voor hem. Het is een soort die wel even zonder het juiste voedsel kan en gelukkig is de Oosterschelde zout. Bij zoet water ontstaan er huidproblemen.' SOS Dolfijn wil morgen toch een team sturen om te bekijken hoe het gesteld is met de gezondheid van de tuimelaardolfijn. 'Dan gaan we zijn ademhaling tellen, kijken of er verwondingen zijn en zien of we 'm kunnen identificeren. Misschien is hij toch ergens bekend.'
18/10 18u15  Slachtoffers toeslagenaffaire en aardbevingen uitgenodigd aan formatietafelSlachtoffers van de toeslagenaffaire en mensen die gedupeerd zijn door de aardbevingen in Groningen krijgen een uitnodiging om hun verhaal te doen aan de onderhandelaars die praten over een nieuw kabinet. De informateurs Remkes en Koolmees zeiden op een persconferentie dat de partijen op die manier een begin willen maken met de nieuwe bestuurscultuur. De gesprekken moeten duidelijk maken hoe de verhouding tussen de burgers en de overheid kan worden verbeterd, zei Koolmees. Ook het veelbesproken Kamerlid Pieter Omtzigt krijgt een uitnodiging. Hij is de enige fractievoorzitter die nog niet met een informateur heeft gesproken, omdat hij lange tijd ziek thuis zat. Daarnaast komen ook nog experts langs, zoals de directeur van het Centraal Planbureau, de president van De Nederlandsche Bank en een groep topambtenaren. Zij moeten duidelijkheid geven over de financieel-economische situatie. Ook mensen van de Belastingdienst, het COA en de IND sluiten aan. Kop is eraf Volgens Koolmees zijn inmiddels alle onderwerpen een keer aan de orde geweest in de onderhandelingen. 'De kop is eraf, maar er is nog heel veel werk te doen.' Ook over heikele punten, zoals de discussie over euthanasie voor mensen die hun leven voltooid achten, is gesproken, maar beide informateurs benadrukten dat er over nog geen enkel onderwerp al overeenstemming is. Koolmees zei dat de formatie nu een 'verdiepende fase' ingaat. Hoe lang het nog gaat duren voordat er een nieuwe ministersploeg op het bordes staat, is volgens Remkes nog steeds niet te zeggen. 'Maar ik merk wel dat de partijen vaart willen maken.' Remkes over hoe lang het nog gaat duren: Vandaag spraken Remkes en Koolmees niet met de partijleiders, maar met hun secondanten. Die hebben deze formatie een belangrijkere rol dan in het verleden. 'Dat houdt de vaart erin', legde Remkes uit. Omdat veel partijleiders ook minister zijn, hebben ze een drukke agenda en kunnen er dus niet altijd bij zijn. Zo zit demissionair premier Rutte deze week twee dagen bij een Europese top in Brussel. Het is de bedoeling dat de partijen een beknopt coalitieakkoord sluiten. Daarin wordt vastgelegd wat het nieuwe kabinet wil doen en waarom. Daarna moeten de beëdigde ministers in een 'regeerprogramma' opschrijven hoe ze die doelen willen bereiken. Dat gaat waarschijnlijk een paar weken duren, waarna het debat over de regeringsverklaring plaatsvindt in de Tweede Kamer. Remkes over het proces: De onderhandelingen gaan de komende tijd ook weer een aantal keer op een andere locatie plaatsvinden. Van 27 tot 29 oktober gaan de onderhandelaars en de informateurs weer naar landgoed De Zwaluwenberg in Hilversum. Daar verbleven ze ook al in september. Later worden er ook nog gesprekken gevoerd in het Groningse provinciehuis. Een kleine twee weken geleden begonnen de onderhandelingen tussen VVD, D66, CDA en ChristenUnie. Eerder bleek een kabinet met de twee linkse partijen PvdA en GroenLinks niet mogelijk omdat VVD en CDA daar niet in wilden meegaan. Nadat informateur Remkes had geconstateerd dat ook een minderheidskabinet geen reële optie was en D66 zijn blokkade tegen de ChristenUnie had opgegeven, werd ingezet op voortzetting van de huidige coalitie van vier partijen.
18/10 18u15  560 Afghaanse evacués krijgen uitsluitsel: mogen voorlopig blijven560 van de ongeveer 2000 Afghanen die afgelopen zomer naar Nederland zijn geëvacueerd mogen in Nederland blijven. Zij hebben een asielbesluit gekregen van de Immigratie- en Naturalisatiedienst, meldt de dienst vandaag. In augustus evacueerde Nederland ruim 2000 Afghanen, omdat de Taliban daar de macht overnamen. Onder de evacués zijn tolken en hun gezinsleden en mensen die in het verleden in Nederlandse dienst hebben gewerkt. Zij liepen met de Taliban aan de macht mogelijk gevaar. Voor 560 mensen ligt er nu dus een beslissing over hun asielaanvraag. Dat lag ook in de lijn der verwachting, omdat deze mensen een band hebben met Nederland. Geregistreerd en geïdentificeerd De IND zegt dat de asielprocedure voor de geëvacueerden is ingekort. Daarvoor zijn op diverse locaties teams ingezet die de aanvragen verwerken. De Afghanen zijn geregistreerd, geïdentificeerd en hebben voorlichting gekregen over de asielprocedure. De verwachting is dat veel meer evacués op korte termijn uitsluitsel krijgen over hun asielaanvraag. Ook nu nog komen er vluchtelingen aan vanuit Afghanistan. Op 14 oktober arriveerde in Duitsland nog een vlucht met daarin 29 mensen uit Afghanistan, die Nederland als eindbestemming hadden.
18/10 18u15  Verdachten moord Peter R. de Vries hadden moordwapen bij zichDe twee mannen die verdacht worden van de moord op Peter R. de Vries hadden bij hun aanhouding het moordwapen bij zich, bleek vandaag in de rechtszaal. De een zwijgt tot dusver, de ander ontkent iedere betrokkenheid bij de zaak. In de Amsterdamse rechtbank begon vanochtend het proces tegen Delano G. en Kamil E., die op 6 juli dit jaar een aanslag zouden hebben gepleegd op De Vries in het centrum van Amsterdam. Volgens het Openbaar Ministerie was de 22-jarige G. de schutter en de 35-jarige E. zijn chauffeur. Beide mannen waren vandaag aanwezig: Delano G. een opvallend kleine man met een volle baard, Kamil E. een breedgeschouderde man met veel tatoeages tot hoog in zijn nek. Delano G. uit Tiel hield het kort. 'Ik heb niets te melden', zei hij. Ook in politieverhoren heeft G. niets willen verklaren. De Poolse medeverdachte Kamil E. had meer tekst, maar ontkende ook maar iets van de liquidatie af te weten. 'Ik heb niemand vermoord en ik heb geen wapen gezien', zei hij via een tolk. Bekijk hier de beelden van vandaag uit de rechtszaal: Toch lag het vermoedelijke moordwapen, een omgebouwd alarmpistool, bij de twee verdachten in de auto toen ze werden aangehouden. Net als een tas met een pistoolmitrailleur - met daarop dna van beide verdachten - en een plastic fles benzine, vermoedelijk bedoeld om de auto mee in brand te steken. Vandaag vertelde Kamil E. dat hem een dag voor de moord was gevraagd om iemand weg te brengen. 'Ik heb gevraagd of het iets illegaals was, maar ze zeiden dat ik me geen zorgen moest maken.' Wie hem vroeg om te rijden, werd niet duidelijk. Kamil E. beweerde zijn passagier Delano G. niet te kennen en zei dat er ook nog twee andere onbekenden waren meegereden naar Amsterdam. Maar volgens het OM heeft Kamil E. ook een voorverkenning gedaan. De politie zag op bewakingsbeelden dat hij ruim een week voor de moord toekeek hoe Peter R. de Vries naar zijn auto liep. 'Alles is goed voorbereid, planmatig uitgevoerd en het doelwit was bekend', zei de officier van justitie. Volgens het OM is duidelijk dat de twee verdachten de liquidatie samen hebben uitgevoerd. Het bewijs bestaat uit verklaringen van ooggetuigen, camerabeelden, telefoongegevens en sporenonderzoek. Reconstructie De politie heeft de liquidatie nauwkeurig kunnen reconstrueren. Drie kwartier voor de moord parkeerden de verdachten hun Renault Kadjar op de Prinsengracht in Amsterdam. Ze liepen samen een rondje door de Lange Leidsedwarsstraat, langs de achteringang van de studio van RTL Boulevard en langs de parkeergarage waar Peter R. de Vries zijn auto had staan. Daarna gingen ze terug naar de auto, waar Delano G. zich omkleedde en alleen weer vertrok. Hij droeg een petje, een camouflagejas en een heuptasje, die na de moord ook zijn teruggevonden in de auto. Terwijl Kamil E. rondjes reed, zou G. op een trapje hebben zitten wachten op De Vries. Even voor 19.30 uur liep de misdaadverslaggever langs. Een getuige zag de man op het trapje 'een grijpende beweging' maken, een ander zag hoe De Vries werd neergeschoten. Hij werd vier keer geraakt, onder andere in het hoofd. Volgens het OM rende Delano G. terug naar de Prinsengracht en stapte hij weer bij Kamil E. in de auto. Dankzij getuigen en camerabeelden lukte het de politie om de vluchtauto snel te traceren. Een motoragent zag de Renault Kadjar rijden, waarna de verdachten drie kwartier na de moord konden worden aangehouden. Opdrachtgever De inleidende zitting vandaag trok veel publiek. In de rechtszaal zaten onder andere vrienden en nabestaanden van Peter R. de Vries. Het OM wees erop dat De Vries niet alleen een geliefd misdaadverslaggever was, maar ook de kroongetuige bijstond in het proces tegen de groep rond Ridouan Taghi. 'Het heeft er alle schijn van dat deze moord verband houdt met zijn werkzaamheden', zei de officier van justitie. 'Dat maakt dat deze zaak is ingeslagen als een bom.' Het OM meldde dat ook onderzoek wordt gedaan naar wie opdracht gaf voor de moord op De Vries. Dat onderzoek staat los van deze zaak. Anoniem dossier De advocaat van Delano G. had kritiek op het strafdossier, waar alle namen van ooggetuigen, politiemedewerkers, officieren van justitie, rechters en deskundigen zijn weggelaten. Hij vindt een compleet anoniem dossier te ver gaan. 'We zijn niet blind voor zorgen om veiligheid', zei advocaat Ronald van der Horst. 'Maar dat mag niet leiden tot een spookproces.' Volgens het Openbaar Ministerie zijn alle namen uit veiligheidsoverwegingen geanonimiseerd, maar hoeft dat geen belemmering te zijn voor de verdediging om de betrokkenen te horen of hun bevindingen te toetsen. Zowel Delano G. als Kamil E. blijft voorlopig vastzitten. Voor de familie van Peter R. de Vries was het een 'spannende en beladen ochtend', zei hun advocaat Annemiek van Spanje. 'Het was het eerste moment dat ze de verdachten konden zien.' Delano G. zat tijdens de zitting onderuit gezakt op zijn stoel en zweeg. Kamil E. zei pas meer te willen verklaren als hij het dossier had gelezen. Over de houding van de verdachten wilden de nabestaanden zich niet uitlaten. De zaak gaat in december verder en wordt naar verwachting komend voorjaar inhoudelijk behandeld.
18/10 17u15  Advocaten Michael Jackson waarschuwen VRT's King of Pop-showRadioprogramma King of Pop op Studio Brussel is vanuit de VS gesommeerd van naam te wisselen. De titel van de quizshow is namelijk identiek aan de bijnaam van de overleden popster Michael Jackson, schrijven advocaten in een brief aan de Belgische omroep VRT. De brief is opgesteld namens de erfgenamen van de Amerikaanse artiest. 'De advocaten moeten toezien op de naam Michael Jackson en blijkbaar is de naam King of Pop ook van hen', zei presentator van de show Stijn Van de Voorde vanmorgen op de radiozender. Volgens de VRT is er niet gelijk een rechtszaak aangespannen. Zo'n procedure zou kunnen volgen als de waarschuwing wordt genegeerd. De juridische afdeling van de omroep onderzoekt de kwestie. 'Vrij overdreven' Het radioprogramma is al drie seizoenen te beluisteren. Op zondagochtend beantwoorden deelnemers vragen over muziek en strijden ze om de titel King of Queen of Pop. Maar op die naam rust volgens het advocatenteam auteursrecht. 'Ik vind het vrij overdreven, want je kan uiteraard ook andere mensen als King of Pop zien', zei presentator Van de Voorde. Jackson heeft overigens op wel meer dingen patent aangevraagd en gekregen. Zo zouden ook de schoenen die hij gebruikte in de videoclip van Smooth Criminal zijn gepatenteerd. Die schoenen gaven de illusie dat de popster verder voorover kon leunen zonder om te vallen dan mogelijk is. Het ontwerp van deze schoenen is vastgelegd onder de bedrijfsnaam Triumph International. Volgens Belgische media is die onderneming ook verantwoordelijk voor het beheer van de Michael Jackson-merchandise. Ondanks dat de zanger in 2009 is overleden, krijgen zijn erfgenamen jaarlijks nog tientallen miljoenen dollars uit de verkoop van bijvoorbeeld albums. Pedofilie De popster is een van de bestverkopende artiesten aller tijden. Maar zijn naam wordt de laatste jaren ook geassocieerd met pedofilie. Sommige radiostations draaien zijn muziek niet meer sinds het uitkomen van de documentaire Leaving Neverland in 2019. Daarin stellen twee mannen dat ze als kind herhaaldelijk seksueel zijn misbruikt door Jackson. De zanger heeft zulke beschuldigingen altijd ontkend.
18/10 16u15  Taakstraf voor slapende marechaussees bij joodse school AmsterdamDe rechtbank in Arnhem heeft twee marechaussees veroordeeld tot een taakstraf van 40 uur omdat zij niet alert waren bij het bewaken van een joodse school in Amsterdam. De rechter noemde hen 'in ernstige mate nalatig'. De straf is gelijk aan de eis van het Openbaar Ministerie. De twee mannen zijn wel vrijgesproken van opzet. Ze moesten de orthodox-joodse scholengemeenschap Cheider in Amsterdam bewaken, maar waren tijdens hun dienst aan het slapen of keken op hun telefoon. De mannen uit Poortugaal en Utrecht werden betrapt door collega's en kort daarna ontslagen. De Amsterdamse scholengemeenschap wordt al jaren streng beveiligd vanwege terroristische dreigingen.
18/10 16u15  Westerwolde en veiligheidsregio's bespreken urgentie extra asielopvangIn een speciale openbare raadsvergadering in Westerwolde luiden alle partijen vanavond de noodklok over het overvolle asielzoekerscentrum (azc) in Ter Apel. In een motie die door alle fracties is ondertekend, wordt het college gevraagd het contract met het COA open te breken. Daarin staat dat er in het azc plek is voor maximaal 2000 asielzoekers. Maar deze afspraak wordt volgens de gemeenteraad niet nagekomen. De afgelopen weken was er een grote instroom waarbij we aan honderden mensen extra opvang moesten bieden, vertelt fractievoorzitter Wim Eilert van de PvdA van Westerwolde. 'Dat is niet volgens afspraak. Dat kunnen we niet tolereren. Ik ga ervan uit dat iedereen de noodzaak ziet dat er snel iets moet gebeuren.' Probleem voor heel Nederland Vanavond is er ook een online bijeenkomst van het Veiligheidsberaad waarin de situatie in Ter Apel en de benodigde maatregelen worden besproken. Het is voor het eerst dat de 25 voorzitters van de veiligheidsregio's in het Veiligheidsberaad praten over asielzoekers en hun huisvesting. Eilert hoopt dat de leden van het Veiligheidsberaad de noodzaak inzien van meer opvanglocaties. Zijn VVD-collega Pieter Dinkla verwacht dat het Veiligheidsberaad met een oplossing komt: 'Het dringt langzaam door dat dit niet alleen een probleem is van Ter Apel, maar van heel Nederland.' Dat laatste zegt ook Gerard Heijne van Gemeentebelangen. Maar hij heeft er een hard hoofd in dat er oplossingen komen. 'De afgelopen jaren hebben we het vaker fout zien gaan en ook dit keer moeten we weer op de trom slaan.' Draagvlak brokkelt af De fractievoorzitters van de gemeenteraad van Westerwolde adviseren staatssecretaris Broekers-Knol om naar Ter Apel te komen, zodat ze zelf kan zien waar het dorp tegenaan loopt. De partijen maken ook duidelijk dat ze boos zijn op de politiek in Den Haag, die aangeeft op korte termijn geen oplossing te kunnen bieden voor Ter Apel. 'Ter Apel ligt klaarblijkelijk buiten het gezichtsveld van de staatssecretaris.' 'Het zou goed zijn als ze zelf poolshoogte neemt, dat zou urgentie uitstralen', zegt Eilert. Hij vindt het logisch dat de gemeenteraad aan de alarmbel trekt, want het draagvlak brokkelt af omdat het ministerie zich niet aan de afspraken houdt.
18/10 16u15  Tilburg richt voormalige kazerne in als opvangplek honderden statushoudersTilburg gaat tussen de 200 en 400 vluchtelingen opvangen in de voormalige Koning Willem ll-kazerne aan de zuidkant van de stad. Het gaat om statushouders, mensen die langere tijd of definitief in ons land kunnen blijven. Ze krijgen tijdelijk onderdak in de kazerne totdat er geschikte woningen voor hen zijn gevonden. De opvang in de kazerne moet volgens de gemeente een noodsituatie zoals in 2015 helpen voorkomen. 'Toen moesten asielzoekers in sporthallen en tenten door het hele land worden opgevangen en werden groepen mensen binnen korte tijd verplaatst van de ene naar de andere noodopvang', zegt een woordvoerder tegen Omroep Brabant. De opvang in Tilburg is bedoeld voor maximaal een jaar, tot 1 november 2022. De Koning Willem II-kazerne was voorheen een gevangenis. In 2017 werd die instelling gesloten en sindsdien wordt het gebouw gebruikt voor politie- en militaire oefeningen. 'Moet meer ruimte, desnoods onder dwang' Extra opvangplekken zijn hard nodig. De opvanglocatie in het Groningse Ter Apel is namelijk overvol, waardoor asielzoekers begin deze maand op stoelen en stretchers moesten slapen. De lokale politieke partijen in de gemeente Westerwolde, waar Ter Apel bij hoort, hebben vorige week bij staatssecretaris Ankie Broekers-Knol (Asiel) erop aangedrongen dat in andere gemeenten 'desnoods maar onder dwang meer ruimte gecreëerd wordt'. De staatssecretaris heeft aangekondigd dat er voor 1 november 3000 tijdelijke opvangplekken bijkomen.
18/10 15u15  Rusland verbreekt directe communicatie met NAVO als 'lik op stuk'-reactieRusland schort vanaf november alle activiteiten op van zijn eigen missie bij de NAVO in Moskou. De maatregel volgt op het wegsturen van acht leden van de Russische afvaardiging in Brussel door de NAVO, begin oktober. Het voltallige personeel van de NAVO-missie moet weg uit Moskou, hun accreditatie wordt ingetrokken, maakte buitenlandminister Lavrov bekend. Als het militaire bondgenootschap straks contact wil hebben met Rusland, dan moet dat volgens Lavrov voortaan via de ambassade in Brussel lopen. 'Het is voor het eerst dat de contacten op deze manier worden stopgezet', zegt correspondent Geert Groot Koerkamp. Rusland is geen onderdeel van de NAVO, maar houdt via de missie bijvoorbeeld wel contact over militaire oefeningen. 'Het is een soort waarnemingsmissie en communicatiekanaal.' 'Lik op stuk' Toen vorige week de accreditatie van acht Russische medewerkers werd ingetrokken, had Rusland al gezegd daarop evenredig te zullen reageren. 'Dit is dus lik op stuk', zegt Koerkamp. De acht weggestuurde Russen waren volgens de NAVO 'onaangekondigde inlichtingenfunctionarissen'. Het is niet bekendgemaakt of de groep ook daadwerkelijk gespioneerd heeft.
18/10 15u15  Rapper Murda brengt vanwege songteksten nacht door in Turkse celDe Nederlandse rapper Murda heeft een nacht in een Turkse cel doorgebracht. Hij werd zaterdagavond bij aankomst op de luchthaven van Istanbul opgepakt, volgens zijn management omdat hij in sommige nummers over drugsgebruik en seks rapt. Murda, die in werkelijkheid Önder Dogan heet, mocht de volgende dag weer vertrekken. Zijn management zegt dat er geen grond voor vervolging is, omdat hij de Nederlandse nationaliteit heeft en zijn nummers in Nederland zijn uitgebracht. Vervelende nacht Op de de site van Milliyet-tv staat een video waarin te zien is dat Murda door de politie wordt meegenomen. Daarna komt hij zelf aan het woord. 'We hebben helaas een vervelende nacht gehad. Ondanks dat gaat alles goed.' Door zijn aanhouding heeft hij een optreden in de plaats Sakarya gemist. Murda biedt daarvoor zijn excuses aan en zegt dat hij gaat kijken hoe hij het kan goedmaken. Ook bedankt hij iedereen die hem een bericht heeft gestuurd. Voorwaarden Volgens Turkse media is Murda voorwaardelijk op vrije voeten. Zijn management dat contact met hem had, bestrijdt dat. Hij is in het bezit van zijn paspoort en mag Turkije verlaten. Hij blijft nog even in Turkije, omdat hij voor zijn werk nog een aantal afspraken heeft. Murda is populair in Turkije. Op Spotify zijn nummers van hem miljoenen keren beluisterd.
18/10 15u15  Amerikaanse oud-minister Colin Powell (84) overledenColin Powell, de voormalige Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken, is op 84-jarige leeftijd overleden. Op Facebook zegt zijn familie dat hij is overleden aan complicaties van het coronavirus. Hij was volledig gevaccineerd. 'We hebben een bijzondere en liefhebbende echtgenoot, vader, grootvader en een geweldige Amerikaan verloren', zegt zijn familie in het bericht. VN-toespraak Powell was de eerste zwarte Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken. Hij bekleedde die positie van 2001 tot 2005 in de eerste termijn van president George W. Bush. Een markant moment in zijn loopbaan was zijn toespraak in 2003 bij de Verenigde Naties in de aanloop naar de Amerikaanse invasie in Irak om het regime van Saddam Hoessein af te zetten. Powell zei met klem dat de Iraakse president over massavernietigingswapens beschikte en dat die een bedreiging vormden voor de wereld. Ook zou Saddam banden hebben met het terreurnetwerk al-Qaida. Massavernietigingswapens werden nooit gevonden in Irak, en ook de connectie met al-Qaida werd nooit bewezen. Daarover zei de oud-minister later dat zijn uitspraken bij de VN een smet waren op zijn blazoen. Hij zou zich hebben gebaseerd op informatie van de CIA die niet deugde. Hoogste Amerikaanse militair Vietnamveteraan Powell had een lange staat van dienst. Onder president Reagan was hij de eerste Afro-Amerikaanse Nationale Veiligheidsadviseur uit de geschiedenis. Tijdens de eerste Golfoorlog (1991), waarbij het Iraakse leger uit Koeweit werd verdreven, was hij de hoogste militair van de Amerikaanse krijgsmacht. Ondanks dat Powell onder de Republikeinse president Bush minister was, distantieerde hij zich de laatste jaren van de partij. Zo sprak hij in 2008 zijn steun uit voor Barack Obama in diens campagne voor het Witte Huis. Ook nam hij nadrukkelijk afstand van de latere president Donald Trump.
18/10 13u15  Podcast De Dag: het probleem van ongevaccineerde coronapatiënten op IC'sCoronapatiënten beginnen weer een probleem te worden op IC's. Zo werden dit weekend in Zwolle patiënten die een uitgestelde operatie zouden ondergaan, afgebeld. Eigenlijk is dat geen nieuws, zegt hoofd Intensive Care van het UMC Utrecht Diederik van Dijk in podcast De Dag. Coronapatiënten verdringen iedere dag in allerlei ziekenhuizen andere patiënten van de IC's en dat kost ook mensenlevens. Artsen voelen zich daar volgens hem in toenemende mate ongemakkelijk bij, omdat het voor een groot deel vermijdbare zorg is. 80 procent van de coronapatiënten op IC's is niet gevaccineerd. 'In de horeca worden ongevaccineerden achtergesteld, maar in het ziekenhuis krijgen ze voorrang', zegt Van Dijk. Hij vindt dat er beter nagedacht moet worden over hoe de zorg moet omgaan met deze groep patiënten, die nu al voor een beddentekort op IC's zorgt. Reageren? Mail dedag@radio1.nl Onze podcasts: De Dag: elke werkdag twintig minuten verdieping bij één onderwerp uit het nieuws. Met het Oog op Morgen: elke dag een overzicht van het nieuws, een blik in de ochtendkranten en het betere journalistieke interview. De NOS op 3 Tech Podcast: iedere donderdag praten Casper Meijer of Jonna ter Veer en hun gasten je bij over het laatste nieuws uit de wereld van technologie en sociale media. Het Beste uit het Oog: iedere zaterdag selecteert de redactie van Met het Oog op Morgen de mooiste gesprekken van de afgelopen week. De Stemming van Vullings en Van der Wulp: elke vrijdag een nieuwe aflevering waarin de politieke week wordt doorgenomen. Gemaakt door NOS en EenVandaag. Lang verhaal kort: Elke werkdag rond vijven één onderwerp, in 5 minuten. NOS op 3 vertelt je wat je moet weten over een actueel onderwerp om het nieuws erover beter te kunnen volgen.
18/10 13u15  Omroep Gelderland niet meer naar voetbalduels en risicodemonstratiesOmroep Gelderland doet geen verslag meer bij voetbalwedstrijden en risicodemonstraties. Dat zegt hoofdredacteur Sandrina Hadderingh, nadat er gistermiddag opnieuw een verslaggeversteam van de regionale omroep is belaagd door 'zogenaamde fans'. 'Het is heel bitter, maar we blijven vanaf nu weg bij voetbalwedstrijden', zegt Hadderingh. 'Het is onmogelijk om buiten het stadion verslag te doen van gebeurtenissen.' Gistermiddag werd een verslaggever verbaal lastig gevallen en aangereden door een scooter bij het Goffertstadion in Nijmegen. Voetbalclub NEC verloor daar de streekderby van Vitesse met 1-0 . 'We overwegen aangifte te doen en doen zeker een melding bij PersVeilig', benadrukt Hadderingh. Niet de eerste keer Het is het zoveelste incident voor Omroep Gelderland. Eerder dit jaar werden journalisten van de omroep achtervolgd door boze 'fans' van De Graafschap toen zij promotie misliepen naar de Eredivisie. Ze konden toen net op tijd hun auto bereiken. Een journalist van een ander medium kreeg klappen. Volgens Hadderingh lijkt het of bedreigingen inmiddels bij het vak horen. 'Maar dat is natuurlijk onzin. Onze mensen moeten veilig hun werk kunnen doen en dat kan vandaag de dag op veel plekken niet meer.' Ze wil haar personeel daarom niet langer blootstellen aan mogelijke incidenten in de toekomst. 'Nieuw dieptepunt voor journalistiek' Marcel Gelauff, voorzitter van het Genootschap van Hoofdredacteuren, spreekt van een 'schokkend besluit'. Hij vindt het wel begrijpelijk, omdat Omroep Gelderland kiest voor de veiligheid van journalisten. 'Dit is absoluut een nieuw dieptepunt voor de journalistiek', zegt Gelauff. Omroep Gelderland blijft wel online verslag doen van voetbalwedstrijden. 'We zijn in het stadion relatief veilig. Helaas is het interviewen van fans in het stadion verboden. ESPN claimt de rechten en duldt geen andere camera's in het stadion. We zijn voor nieuwsverslaggeving dus aangewezen op de publieke ruimte en die is niet veilig', zegt hoofdredacteur Hadderingh. Ook bij risicodemonstraties zet de regionale omroep voortaan geen verslaggevers meer in.
18/10 13u15  Facebook zoekt 10.000 mensen in EU om nieuw platform te ontwikkelenFacebook wil de komende vijf jaar 10.000 nieuwe krachten in de EU werven. Het socialemediabedrijf denkt die krachten nodig te hebben om verder te groeien. Zij zullen gaan werken aan een nieuw platform dat Facebook momenteel ontwikkelt; metaverse. Met die term omschrijft Facebook een wereld waarin de fysieke realiteit en de online wereld met elkaar samensmelten door virtual en augmented reality - dat is wanneer een digitaal beeld over de werkelijkheid wordt gelegd. Facebook-topman Mark Zuckerberg deelde deze zomer al zijn visie op het 'nieuwe' Facebook. Het idee erachter is dat niemand eigenaar is van metaverse. 'Zoals het internet, wordt de belangrijkste eigenschap openheid en interoperabiliteit.' Bij de zoektocht naar nieuw personeel heeft Facebook extra aandacht voor de Nederlandse markt, zegt een woordvoerder. Dat komt doordat Nederland bekend staat om zijn goede tech- en IT-sectoren en de goed opgeleide beroepsbevolking. Ook heeft de overheid hier volgens het bedrijf aandacht voor de ontwikkeling van nieuwe technologie. Specifieke aantallen per land zijn er nog niet bekend, maar verder zoekt het bedrijf nog personeel in Duitsland, Frankrijk, Italië, Spanje, Ierland en Polen. In een blogpost schrijft Facebook dat het met de banen vertrouwen uitspreekt in de Europese techsector. 'We zien ernaar uit samen te werken met Europese overheden om de juiste mensen te vinden en de juiste markten.' De aankondiging van Facebook komt in een periode waarin het bedrijf onder grote druk staat. Begin deze maand lekte een oud-medewerker tienduizenden documenten aan verschillende Amerikaanse media. De klokkenluider claimde dat Facebook winst belangrijker vindt dan de veiligheid van gebruikers.
18/10 13u15  Burgemeester Vught vindt colonnes met EBI-gevangenen 'veel te gevaarlijk'Burgemeester Van de Mortel van Vught maakt zich grote zorgen over de transporten van criminele kopstukken van en naar de extra beveiligde gevangenis (EBI) in zijn gemeente. Die colonnes van gepantserde auto's met sirenes geven niet alleen een gevoel van onveiligheid, maar leveren ook risico's op, zegt hij tegen De Telegraaf. Van de Mortel pleit opnieuw voor een extra beveiligde rechtbank op het EBI-terrein, zodat er minder transporten nodig zijn. 'We hebben zo'n 300 ritten per jaar door ons dorp, die door woonwijken en over het spoor gaan dat regelmatig dichtgaat, waardoor beveiligers met mitrailleurs moeten uitstappen', zei Van de Mortel in het NOS Radio 1 Journaal. 'Dit soort transporten rijden met hoge snelheden langs basisscholen, langs sportactiviteiten. Dus het is gewoon veel en veel te gevaarlijk.' Angst voor ontsnappingspogingen Daar komt bij dat het om criminelen gaat die soms over veel geld beschikken. Die zijn volgens de burgemeester tot alles in staat om een lange gevangenisstraf te ontlopen. 'Het meest kwetsbare moment is het vervoer tussen de EBI aan de ene kant en een extra beveiligde rechtbank aan de andere kant', zei Van de Mortel. 'Je hoeft de krant maar open te slaan om te weten dat deze criminaliteit nergens voor terugdeinst.' Hij doelt daarmee op het bericht van eerder deze maand dat Ridouan Taghi, de hoofdverdachte in het Marengo-proces, mogelijk plannen had om uit te breken. Zo'n ontsnappingspoging zou vermoedelijk met veel geweld gepaard gaan, met grote risico's voor de inwoners van Vught. Een kijkje binnen de muren van de EBI: De oplossing is volgens Van de Mortel een extra beveiligde rechtbank op het terrein van de EBI. 'Dat is wat ik al bijna twee jaar roep, zodat er ook een enorme hoeveelheid kosten bespaard kan worden. Want wat denkt u wat dit wel niet kost? Miljoenen per jaar om dit vervoer te organiseren.' De Tweede Kamer verzocht de regering vorig jaar al om te onderzoeken of er op het terrein van de EBI een rechtbank kan worden gebouwd. Het onderzoek daarnaar loopt nog.
18/10 13u15  Airbnb verliest driekwart woningen in Amsterdam door registratieplichtVerhuurplatform Airbnb is ruim driekwart van het woningaanbod in Amsterdam kwijtgeraakt. Die vermindering komt door de registratieplicht die Amsterdam heeft ingesteld. Een woordvoerder van de gemeente bevestigt de berichtgeving van de Volkskrant daarover. Uit de peilingen op 28 maart en 4 oktober blijkt dat het aantal verhuuradressen op het platform is gezakt van 16.648 naar 2924. Samen met andere aanbieders, zoals Booking.com, Expedia, Tripadvisor en VRBO, ging het totale aantal adressen in Amsterdam van 18.715 naar 4128. Registratieplicht Particulieren die in Amsterdam hun woning als vakantieadres willen aanbieden, moeten zich sinds april registreren. Ze kregen daar tot begin deze maand de tijd voor. Ook moet iedere huurder vooraf bij de gemeente gemeld worden. Wanneer er toch ongeregistreerde huurders komen, riskeren de verhuurders een boete. Een week voor het verstrijken van de deadline hadden ruim 5000 mensen een registratienummer aangevraagd, zegt de gemeente. Met de maatregel hoopt de hoofdstad overlast door toeristen te beperken. Eerder probeerde de gemeente al beperkingen in te stellen, zoals een maximale verhuurperiode van dertig dagen per jaar en maximaal vier huurders per keer. Maar omdat verhuurplatforms geen gegevens delen, was dat moeilijk te controleren. Airbnb bevestigt tegenover de Volkskrant dat alle advertenties zonder registratienummer zijn gedeactiveerd in Amsterdam. De Airbnb-directeur in Noord-Europa stelt dat het bedrijf vrijwillig meewerkt aan de verscherpte maatregelen.
18/10 12u15  Weghorst mist Champions League-wedstrijd met Wolfsburg door coronabesmettingWout Weghorst is besmet met het coronavirus. De spits is voorlopig niet beschikbaar voor VfL Wolfsburg en mist in ieder geval de Champions League-wedstrijd tegen RB Salzburg van komende woensdag. Weghorst klaagde zondagochtend over symptomen en liet zich testen. Na de positieve uitslag ging hij thuis in quarantaine. Wolfsburg meldt dat alle andere tests die gisteren en vandaag zijn afgenomen bij spelers en staf negatief waren. 'Pure complottaal' In december vorig jaar baarde Weghorst opzien met enkele cryptische uitspraken over de pandemie op zijn Instagramaccount. 'Stel je voor, er is een vaccin dat zo veilig is dat je bedreigd moet worden om het te nemen. Tegen een ziekte die zo dodelijk is dat je getest moet worden om te weten dat je het hebt', schreef hij. In een televisieoptreden op ZDF weigerde Weghorst vervolgens afstand te doen van zijn bericht. De interviewer pakt Weghorst hard aan en noemde zijn uitspraken 'pure complottaal'. Bekijk het interview met Weghorst op de Duitse televisie: Later bood Weghorst toch zijn excuses aan. 'Ik heb veel mensen in mijn vriendenkring die besmet zijn met het coronavirus en daardoor weet ik precies welke effecten dit virus heeft en hoe gevaarlijk het kan zijn', zei hij Weghorst na de ontstane commotie. Basisplaats kwijt Vorig seizoen was Weghorst succesvol met twintig doelpunten, dit seizoen is hij minder op dreef. De spits scoorde dit seizoen pas drie keer en zaterdag, in de met 2-0 verloren wedstrijd tegen Union Berlin, zette trainer Mark van Bommel hem op de bank. Weghorst viel twintig minuten voor tijd in. Wolfsburg begon goed aan dit seizoen, maar wacht intussen alweer zes wedstrijden op een zege en is naar de zesde plaats in de Bundesliga gezakt.
18/10 12u15  Man die werd aangevallen met hakbijl is buiten levensgevaarIn Eindhoven is een man vannacht zwaargewond geraakt nadat hij was aangevallen door twee andere mannen. Getuigen zeggen tegen Omroep Brabant dat de daders de man met een hakbijl en een ijzeren staaf te lijf gingen. Het slachtoffer is met een ambulance zwaargevond naar het ziekenhuis vervoerd. Hij is buiten levensgevaar. Het incident gebeurde kort na middernacht in de Otterstraat, in het noordelijke deel van Eindhoven. Volgens de regionale omroep werden buurtbewoners wakker van geschreeuw. 'De dader riep 'betalen, betalen'', zei een vrouw. Ook hoorde ze de aangevallen man 'politie, politie', roepen. Buurtbewoners belden vervolgens 112. Kort daarna maakten de aanvallers zich uit de voeten. Aan de knokpartij ging volgens buurbewoners een ruzie vooraf. De politie is een onderzoek gestart. Of de man inderdaad met een hakbijl en ijzeren staaf is mishandeld, wordt onderzocht.
18/10 11u15  Burgemeester Vught: colonnes met EBI-gevangenen veel te gevaarlijkBurgemeester Van de Mortel van Vught maakt zich grote zorgen over de transporten van criminele kopstukken van en naar de extra beveiligde gevangenis (EBI) in zijn gemeente. Die colonnes van gepantserde auto's met sirenes geven niet alleen een gevoel van onveiligheid, maar leveren ook risico's op, zegt hij tegen De Telegraaf. Van de Mortel pleit opnieuw voor een extra beveiligde rechtbank op het EBI-terrein, zodat er minder transporten nodig zijn. 'We hebben zo'n 300 ritten per jaar door ons dorp, die door woonwijken en over het spoor gaan dat regelmatig dichtgaat, waardoor beveiligers met mitrailleurs moeten uitstappen', zei Van de Mortel in het NOS Radio 1 Journaal. 'Dit soort transporten rijden met hoge snelheden langs basisscholen, langs sportactiviteiten. Dus het is gewoon veel en veel te gevaarlijk.' Angst voor ontsnappingspogingen Daar komt bij dat het om criminelen gaat die soms over veel geld beschikken. Die zijn volgens de burgermeester tot alles in staat om een lange gevangenisstraf te ontlopen. 'Het meest kwetsbare moment is het vervoer tussen de EBI aan de ene kant en een extra beveiligde rechtbank aan de andere kant', zei Van de Mortel. 'Je hoeft de krant maar open te slaan om te weten dat deze criminaliteit nergens voor terugdeinst.' Hij doelt daarmee op het bericht van eerder deze maand dat Ridouan Taghi, de hoofdverdachte in het Marengo-proces, mogelijk plannen had om uit te breken. Zo'n ontsnappingspoging zou vermoedelijk met veel geweld gepaard gaan, met grote risico's voor de inwoners van Vught. Een kijkje binnen de muren van de EBI: De oplossing is volgens Van de Mortel een extra beveiligde rechtbank op het terrein van de EBI. 'Dat is wat ik al bijna twee jaar roep, zodat er ook een enorme hoeveelheid kosten bespaard kan worden. Want wat denkt u wat dit wel niet kost? Miljoenen per jaar om dit vervoer te organiseren.' De Tweede Kamer verzocht de regering vorig jaar al om te onderzoeken of er op het terrein van de EBI een rechtbank kan worden gebouwd. Het onderzoek daarnaar loopt nog.
18/10 10u15  Economische groei China zwakt af door stroomtekort en Evergrande-problemenChina leek weinig economische schade te hebben opgelopen door de coronacrisis, maar de groei is in het derde kwartaal toch teruggevallen. Oorzaken zijn energietekorten en het wankelen van vastgoedreus Evergrande. Het Chinese Nationale Bureau voor Statistiek becijfert dat het bruto nationaal product in juli, augustus en september met 4,9 procent is gegroeid ten opzichte van vorig jaar. Dat is flink lager in vergelijking met het kwartaal daarvoor. Toen was de groei nog 7,9 procent. Energietekort 'Het energietekort is een van de hoofdoorzaken dat de Chinese economie na corona toch afzwakt. China heeft de afgelopen tijd veel smerige kolenmijnen dichtgegooid. Nu is er veel vraag naar energie en kunnen geen kolen geleverd worden of alleen tegen hoge prijzen', zegt correspondent Sjoerd den Daas in het NOS Radio 1 journaal Door de aanhoudende stroomtekorten werden in verschillende delen van het land fabrieken noodgedwongen stilgelegd of konden zij maar deels open. Ook had China te maken met stijgende energieprijzen en werden bedrijven stilgelegd bij coronabesmettingen. De Chinese bevolking wordt voornamelijk geraakt door de problemen in de vastgoedsector. Vastgoedreus Evergrande heeft een schuldenlast van honderden miljarden en de strenge regulering daarvan leidt tot grote onrust op de Chinese huizenmarkt. Dalende huizenprijzen 'Nadat de huizenprijzen jarenlang zijn gestegen, dreigt er nu toch een daling van de prijzen', legt correspondent Den Daas uit. 'Dat maakt de consumenten bezorgd, want als je huis in waarde zakt, voel je je misschien minder rijk en ga je minder uitgeven. Dat kan er weer voor zorgen dat de economische groei verder afzwakt.' De afzwakking van de Chinese economie heeft niet direct gevolgen voor de wereldeconomie. Den Daas: 'Die kan worden geraakt als er minder spullen worden ingekocht door China. Maar nu zijn er ook allerlei verstoringen in de keten, bijvoorbeeld door het containertekort. Dus op dit moment zal de schade wel meevallen.'
18/10 10u15  'Herindelingen leiden in gemeenten tot lagere opkomst bij verkiezingen'In fusiegemeenten is de opkomst bij gemeenteraadsverkiezingen en Tweede Kamerverkiezingen blijvend lager dan voor de samenvoeging. Dat meldt het Centrum voor Onderzoek van de Economie van de Lagere Overheden (COELO). Als de opkomst eerst rond de 60 procent is, stemt na de fusie vaak minder dan 58 procent van de inwoners. Dat effect is tot minstens vijf gemeenteraadsverkiezingen na de herindeling meetbaar. Ook bij de Tweede Kamerverkiezingen is in heringedeelde gemeenten duidelijk een lagere opkomst zichtbaar. De verschillen ogen op het eerste gezicht klein, maar volgens Maarten Allers, onderzoeker bij het COELO en hoogleraar aan de Rijksuniversiteit Groningen, legt dit een belangrijk probleem bloot. 'De democratie is net zo sterk als de gemeenschap. Als mensen door herindelingen gaan zeggen: 'Het zal allemaal wel, ik ga niet meer stemmen', dan is dat een democratisch probleem.' Minder verbonden Allers zegt tegen RTV Noord dat er twee belangrijke verklaringen zijn voor het feit dat mensen na herindelingen minder geneigd zijn te gaan stemmen. Inwoners van fusiegemeenten zijn het vaak oneens met de samenvoeging. Hierdoor hebben ze het gevoel dat ze door Den Haag genegeerd worden. Allers: 'Uit nader onderzoek blijkt dat inwoners zich dan minder verbonden voelen met de lokale gemeenschap én dat de sociale cohesie in een heringedeelde gemeente minder sterk is'. Door de fusie neemt de de sociale controle om te gaan stemmen volgens de hoogleraar af.
18/10 10u15  Juntaleider Myanmar reageert na uitsluiting voor deelname aan regionale topDe juntaleider van Myanmar heeft voor het eerst gesproken, nadat hij gisteren werd uitgesloten voor een regionale top van regeringsleiders later deze maand in Brunei. De top wordt georganiseerd door de Associatie van Zuidoost-Aziatische Naties (ASEAN). De praatclub van tien Zuidoost-Aziatische landen nodigde de militaire leider van Myanmar niet uit, omdat er volgens de lidstaten nauwelijks een einde is gekomen aan het geweld in zijn land na de militaire coup in februari. Min Aung Hlaing zei in een tv-speech dat zijn leger zich inzet voor vrede en democratie, maar dat de ASEAN ook rekening moet houden met 'geweld en provocaties van terroristische groeperingen'. 'Niemand interesseert zich voor geweld van hun kant, maar er wordt wel geëist dat wij het probleem oplossen. ASEAN zou daar aan moeten werken', zei hij. De militieleider ging niet specifiek in op de uitsluiting van de top. In plaats van de militaire leider heeft de ASEAN een niet-politieke vertegenwoordiger uit Myanmar voor de top uitgenodigd. De ASEAN probeerde herhaaldelijk om een inspectie in Myanmar uit te voeren, maar dat wordt steeds uitgesteld. Volgens Min Aung Hlaing is de gezant welkom in Myanmar maar zijn 'sommige van zijn eisen niet onderhandelbaar'. De gezant wil onder meer een ontmoeting met de afgezette politiek leider Aung San Suu Kyi, maar de junta weigert dit toe te staan. Aung San Suu Kyi werd in februari afgezet en zit sindsdien vast. Junta zegt ruim 5600 gevangenen vrij te laten Naast de opmerkingen richting de ASEAN, maakte de legerleiding bekend ruim 5600 gevangenen te willen vrijlaten. De meesten zitten vast voor betrokkenheid bij protesten tegen de machtsovername. De lokale mensenrechtenorganisatie AAPP twijfelt aan de intenties van junta. Volgens AAPP zitten ruim 7300 mensen vast, die dagelijks worden mishandeld. 'Deze aankondiging is slechts een afleiding', twittert de organisatie. De militaire coup volgde na verkiezingen die werden gewonnen door de partij van regeringsleider Aung San Suu Kyi. Zij werd daarna opgepakt en zit sindsdien vast op verdenking van corruptie. Volgens de militaire machthebbers waren de verkiezingen van toen frauduleus, en was de machtsovername daarom grondwettelijk. De kiescommissie van het land had vastgesteld dat geen sprake was van fraude, wat internationale waarnemers bevestigden. Na de coup braken massale protesten en stakingen uit in het land, die hard werden neergeslagen. Duizenden mensen zijn opgepakt en volgens een organisatie voor politieke gevangen heeft het leger 939 mensen gedood in de nasleep van de staatsgreep. De machtshebbers betwisten dat aantal en wijzen erop dat ook militairen om het leven zijn gekomen.
18/10 10u15  Philips ziet in cijfers effecten van toeleveringsproblemen, terugroepactiesPhilips had het afgelopen kwartaal veel last van de wereldwijde problemen in de toelevering van onderdelen. Ook kampt het bedrijf nog steeds met een grote terugroepactie van apneu- en beademingsapparatuur. Daardoor zag het concern de omzet dalen. In vergelijking met het derde kwartaal van 2020 zakte de omzet met bijna 8 procent, tot 4,2 miljard euro. De winst steeg wel. Philips maakte afgelopen voorjaar immers bekend de tak die onder meer stofzuigers, strijkijzers en koffiezetapparaten maakt, te verkopen aan een Chinese investeerder. Aan die deal houdt Philips 2,5 miljard euro over. Daardoor steeg de winst van het zorgtechnologiebedrijf van 340 miljoen naar 3 miljard euro. Zonder de deal gaat het over een winststijging van een kleine 100 miljoen euro. 'Veel apneupatiënten boos' Volgens de Apneuvereniging zijn er in ons land zo'n 80.000 mensen afhankelijk van apneu-apparatuur. Veel van die mensen maken zich grote zorgen om de apparatuur, waarin giftige stoffen zijn ontdekt. En dus moeten ze vervangen worden door Philips. Volgens veel patiënten duurt het allemaal erg lang. 'Sommigen zijn ook heel erg boos', zegt Marijke IJff van de Apneuvereniging. Philips-ceo Frans van Houten begrijpt de zorgen: 'Het spijt me. Ik vind het heel erg vervelend voor de mensen. We zijn er heel hard mee bezig', zei hij vanochtend in het NOS Radio 1 Journaal. 'Maar het zijn enorme aantallen. Wereldwijd gaat het om drie tot vier miljoen apparaten. Het zal waarschijnlijk tot de zomer volgend jaar duren voordat we alle patiënten hebben kunnen helpen. De aanbeveling blijft: blijf de apparaten gewoon gebruiken totdat je locale leverancier een oplossing heeft.' Uit de kwartaalcijfers blijkt dat Philips inmiddels 750.000 vervangingsapparaten klaar heeft, waarvan er vooralsnog 250.000 bij gedupeerden terecht zijn gekomen. Het bedrijf heeft in totaal 500 miljoen euro opzij gezet om de kosten van de terugroepactie te betalen. 'Flink geraakt door chiptekort' Philips wordt volgens Van Houten ook flink geraakt door het chiptekort in de wereld. 'We zien onze orderportefeuille groeien met 17 procent. We hebben negentien grote contracten kunnen tekenen afgelopen kwartaal met onder meer ziekenhuizen. Maar door die chiptekorten zijn er problemen met uitleveren', zegt de topman. Dat zal in het vierde kwartaal ook zo zijn, aldus Van Houten. 'En ook het tekort aan containers om spullen te vervoeren, helpt niet. Dus het is kunst- en vliegwerk om patiënten en ziekenhuizen te helpen.' Philips ziet de inflatie overal verder behoorlijk oplopen, onder meer door de hoge energieprijzen en de looneisen. Daardoor ontkomt het elektronicabedrijf er volgens de topman niet aan om prijzen van de producten te verhogen.
18/10 09u15  Burgemeester Nijmegen: geen indicatie dat rest Goffertstadion onveilig isEr is geen indicatie dat de rest van het Goffertstadion onveilig is. Dat zegt burgemeester Hubert Bruls van Nijmegen. Gisteren stortte een deel van de tribune in het uitvak in na de derby NEC - Vitesse. Een container onder de tribune voorkwam dat supporters verder naar beneden vielen. Er vielen daardoor geen gewonden. Vanochtend start het onderzoek naar het instorten van de tribune van het NEC-stadion. Volgens Bruls is er 'een paar meter beton doormidden gebroken'. Rond 09.00 uur beginnen de club en de omgevingsdienst, die toeziet op de bouwkundige kwaliteit van het stadion, aan een eerste analyse. 'Dan kunnen we aan de hand daarvan besluiten wat er verder aan onderzoek of stappen nodig zijn', zei Bruls in het NOS Radio 1 Journaal. 'Het stadion is 21 jaar oud en er zijn voor zover ik weet nooit klachten gemeld of andere constateringen gedaan.' Bruls was gisteren zelf aanwezig in het stadion, samen met zijn collega uit Arnhem Ahmed Marcouch. 'Mijn eerste zorg was: slachtoffers, gewonden? Of nog erger. Na een halfuurtje wisten we zeker dat dat niet was gebeurd, maar dit is buitengewoon ernstig.' Hij zei dat op de plek waar de tribune instortte veel meer mensen stonden dan is toegestaan. De ingestorte tribune wordt nu eerst onderzocht. Afhankelijk van de oorzaak wordt ook de rest van het stadion doorgelicht. Of het Goffertstadion de komende tijd in gebruik blijft, weet hij nog niet. 'Daar is nog niets over besloten, maar met het voetbalveld is weinig mis. Er wordt nu eerst naar dat specifiek deel van de tribune gekeken. Voor de rest is er geen enkele indicatie dat het stadion onveilig is.' Het Goffertstadion is 1999 gebouwd, nadat de oude Goffert was gesloopt. Dat stadion voldeed niet meer aan de veiligheidseisen van de KNVB. De voetbalbond meldde gisteren al dat er verder onderzoek nodig is. Volgens de KNVB hebben NEC-directeur Van Schaik en burgemeester Bruls op 9 februari van dit jaar het document voor stadionveiligheid getekend. Dit gebeurde op basis van een onderzoek naar de constructieve veiligheid, uitgevoerd door Omgevingsdienst Regio Nijmegen op 13 januari. De voetbalbond pleit er al langer voor om, net als in Engeland, één gespecialiseerd bureau onderzoek te laten doen naar de veiligheid van alle stadions, aldus de woordvoerder. Twee jaar geleden stortte een deel van het dak van het AZ-stadion in.
18/10 09u15  Drietal opgepakt in Kerkrade voor overval op Duits tankstationNa een achtervolging heeft de politie vannacht drie personen aangehouden in Kerkrade. Zij waren mogelijk betrokken bij een overval op een tankstation net over de grens, in het Duitse Kohlscheid. Bij de zoektocht naar de daders vroeg de Duitse politie hulp van de Limburgse politie. Toen Nederlandse agenten de auto zagen rijden en een stopteken gaven, negeerde de bestuurder dat. Na een korte achtervolging werd de auto gedwongen te stoppen, meldt L1. De Duitse politie kwam ook naar die plek. De drie inzittenden van de auto zijn aangehouden. De politie onderzoekt of zij iets te maken hebben met de overval op het Duitse tankstation.
18/10 09u15  Minder meldingen van mensenhandel, toch reden tot zorgHet aantal meldingen van mensenhandel is het afgelopen jaar afgenomen, maar er is toch reden tot zorg, zegt het Coördinatiecentrum tegen Mensenhandel CoMensha in zijn jaarrapport. Dat er minder meldingen zijn, komt onder meer omdat opsporingsdiensten als de politie, de marechaussee en Inspectie Sociale Zaken en Werkgelegenheid in coronatijd minder controles hebben gehouden. De politie erkent dat. 'Dat was ook lastig', zei directeur-bestuurder Ina Hut in het NOS Radio 1 Journaal. Verder gingen seksclubs en de raamprostitutie dicht en kon er een tijd niet gevlogen worden, waardoor vrouwen uit niet-Europese landen, zoals Nigeria, niet naar Nederland gehaald konden worden. Andere vormen CoMensha richt zich behalve op seksuele uitbuiting ook op arbeidsuitbuiting, criminele uitbuiting, gedwongen bedelarij en gedwongen orgaanverwijdering. Volgens Hut komen al deze vormen in Nederland voor. Toch is daar weinig zicht op, zei Hut. Dat geldt met name voor orgaanverwijdering. De Nationaal Rapporteur Mensenhandel schat dat er in Nederland jaarlijks 5000 tot 7500 mensen slachtoffer worden van mensenhandel. Bij CoMensha komen per jaar iets meer dan 1000 meldingen binnen. 'Dus het is maar een topje van de ijsberg.' Hut vindt daarom dat opsporingsdiensten het opsporen van mensenhandel prioriteit moeten geven, ook al is dat lastiger geworden. 'De slachtoffers worden nu niet gezien en niet uit de uitbuitingssituatie gehaald, en dat is heel kwalijk.' Cijfers CoMensha registreerde in 2020 1013 nieuwe slachtoffers van mensenhandel. In 2019 waren dat er nog 1372. Het merendeel van de slachtoffers was vrouw. De meeste slachtoffers (190) hadden de Poolse nationaliteit, gevolgd door de Nigeriaanse (185) en de Nederlandse (155).
18/10 09u15  Oude muziek is als 'zeker pensioen' steeds meer geld waardWie Radar Love van Golden Earring via een streamingdienst afspeelt, vult daarmee tegenwoordig niet alleen de zakken van de artiesten. Ook investeerders profiteren mee. Grote investeringsmaatschappijen begeven zich dit jaar nadrukkelijk op de markt van de muziekrechten. Een groep met investeringsmaatschappij KKR staat volgens de Financial Times op het punt om voor bijna 1 miljard muziekrechten op te kopen van populaire artiesten als The Weeknd en Lorde. Het beursgenoteerde Hipgnosis kocht voor 900 miljoen euro de rechten van nummers van Shakira en Neil Young. Blackstone heeft een soortgelijk bedrag vrijgemaakt voor de aankoop van rechten. 'De markt is oververhit', zegt André de Raaff van CTM Entertainment. Hij begon in 2008 al te investeren in muziekrechten, toen voor pensioenfonds ABP. 'Er worden nu enorme prijzen betaald. Daarin zit de verwachting dat de muziekmarkt enorm blijft doorgroeien. Dat kan gebeuren, maar wij rekenen zelf op minder extreme groei dan Amerikaanse banken nu voorspellen.' Illegaal kopiëren Eind jaren 90 leek er met muziek weinig meer te verdienen. Het illegaal kopiëren van cd's en downloaden van muziek via diensten als Napster en Kazaa nam een vlucht. Door de komst van betaalde diensten zoals van Apple en Spotify stroomt er de laatste jaren weer meer geld naar artiesten, componisten en andere betrokkenen. Investeerders willen hiervan profiteren en kopen daarom de rechten van nummers op. In Nederland is begin dit jaar een nieuw fonds opgericht door onder anderen muziekproducent John Ewbank. Via het Pythagoras Music Fund willen investeerders tientallen miljoenen steken in de aankoop van muziekrechten. De eerste slag is eind september geslagen. Toen nam het fonds de muziekrechten van Willem van Kooten alias Joost den Draaijer over. Het gaat om 30.000 copyrights en 6500 masteropnames, waaronder Radar Love van Golden Earring en Venus van Shocking Blue. 'Wij hebben de 'master-rechten' van Radar Love', zegt Ewbank. 'Als het nummer gedraaid wordt op de radio of via een streamingdienst, dan gaat er een auteursrechtendeel naar de bandleden Barry Hay en George Kooymans. Het mastergedeelte gaat grotendeels naar ons.' Muziek als pensioen Ewbank zegt dat het niet moeilijk was om investeerders te vinden. 'Het was makkelijk uit te leggen. Bij de crisis in 2008 hield je in bij het kopen van een luxeartikel zoals een cd. Muziek was conjunctuurgevoelig, maar nu zegt niemand zijn Spotify-abonnement op tijdens de coronacrisis. Het is veel minder afhankelijk geworden van de economie.' Volgens De Raaff van CTM Entertainment zijn muziekrechten een relatief zekere investering. 'Het is een soort pensioen. Mijn vader schreef zo'n zestig jaar geleden de nummer 1-hit Ik sta op wacht. Tijdens de Kerst verdeelt mijn zus - die de auteursrechten beheert - ieder jaar nog steeds het geld daarvan onder de kinderen. Vergeet niet: muziekrechten zijn nog zeventig jaar na de dood van de artiest beschermd en kunnen zo nog lange tijd geld opbrengen.' 'Meer geld op komst' Met meer grote investeerders op de markt, wordt het lastiger voor kleinere partijen om ertussen te komen. De Raaff verwijst naar deals rond artiesten als Bob Dylan, Neil Young en Fleetwood Mac. 'Als ik hoor dat grote partijen interesse hebben, trek ik me meteen terug. Dan weet ik dat ik die wedstrijd niet ga winnen, omdat die zoveel meer willen betalen.' Volgens muziekproducent - en nu dus ook muziekinvesteerder - John Ewbank is van gekte geen sprake. 'Het is meer logica. In Nederland is muziek streamen heel normaal, maar België loopt bijvoorbeeld nog achter. Werelddelen als Zuid-Amerika moeten nog 'open' bij Spotify. Er komt straks geld uit landen waar vroeger nooit geld vandaan kwam.'
18/10 09u15  Philips heeft veel last van toeleveringsproblemenPhilips had het afgelopen kwartaal veel last van de wereldwijde problemen in de toelevering van onderdelen. Ook kampt het bedrijf nog steeds met een grote terugroepactie van apneu- en beademingsapparatuur. Daardoor zag het concern de omzet dalen. In vergelijking met het derde kwartaal van 2020 zakte de omzet met bijna 8 procent, tot 4,2 miljard euro. De winst steeg wel. Philips maakte afgelopen voorjaar immers bekend de tak die onder meer stofzuigers, strijkijzers en koffiezetapparaten maakt, te verkopen aan een Chinese investeerder. Aan die deal houdt Philips 2,5 miljard euro over. Daardoor steeg de winst van het zorgtechnologiebedrijf van 340 miljoen naar 3 miljard euro. Zonder de deal gaat het over een winststijging van een kleine 100 miljoen euro.
18/10 08u15  'Airbnb verliest driekwart woningen in Amsterdam door registratieplicht'Verhuurplatform Airbnb is ruim driekwart van het woningaanbod in Amsterdam kwijtgeraakt. Die vermindering komt door de registratieplicht die Amsterdam heeft ingesteld. De daling blijkt uit een peiling van de gemeente, waar de Volkskrant over schrijft. Uit de peilingen op 28 maart en 4 oktober blijkt dat het aantal verhuuradressen op het platform is gezakt van 16.648 naar 2924. Samen met andere aanbieders, zoals Booking.com, Expedia, Tripadvisor en VRBO, ging het totale aantal adressen in Amsterdam van 18.715 naar 4128. Registratieplicht Particulieren die in Amsterdam hun woning als vakantieadres willen aanbieden, moeten zich sinds april registreren. Ze kregen daar tot begin deze maand de tijd voor. Ook moet iedere huurder vooraf bij de gemeente gemeld worden. Wanneer er toch ongeregistreerde huurders komen, riskeren de verhuurders een boete. Met de maatregel hoopt de hoofdstad overlast door toeristen te beperken. Eerder probeerde de gemeente al beperkingen in te stellen, zoals een maximale verhuurperiode van dertig dagen per jaar en maximaal vier huurders per keer. Maar omdat verhuurplatforms geen gegevens delen, was dat moeilijk te controleren. Airbnb bevestigt tegenover de Volkskrant dat alle advertenties zonder registratienummer zijn gedeactiveerd in Amsterdam. De Airbnb-directeur in Noord-Europa stelt dat het bedrijf vrijwillig meewerkt aan de verscherpte maatregelen.
18/10 08u15  Wekdienst 18/10: Start proces moord Peter R. de Vries • Raadsvergadering over Ter ApelGoedemorgen! In Amsterdam is de eerste zitting in de strafzaak rond de moord op Peter R. de Vries en in de gemeente Westerwolde is een openbare raadsvergadering over de grote drukte in het asielzoekerscentrum in Ter Apel. Er is vandaag veel sluierbewolking, maar daar doorheen is de zon vaak te zien. Het wordt 15 tot 18 graden bij een matige zuidenwind. Ga je de weg op? Hier vind je het overzicht van de files en werkzaamheden. Check hier de dienstregeling voor het spoor. Wat kun je vandaag verwachten? Wat heb je gemist? Een flink aantal sectoren is kwetsbaar voor hogere energieprijzen, blijkt uit berekeningen van ABN Amro. De bank analyseerde twintig sectoren en bekeek in hoeverre bedrijven hogere kosten kunnen doorberekenen. Als dat niet lukt, verdampt de winst helemaal of voor een groot deel, afhankelijk van de sector. Lukt doorberekenen wel, dan gaan de prijzen voor afnemers omhoog. Producenten van bouwmaterialen en voeding zijn voorbeelden van sectoren die er tot nu toe in zijn geslaagd de kosten door te geven. De bank verwacht daar dan ook verdere prijsstijgingen. Ander nieuws uit de nacht: En dan nog even dit: Volgens het Britse Time Out Magazine is Tuschinski in Amsterdam de allermooiste bioscoop ter wereld. Op 28 oktober 1921, bijna honderd jaar geleden, werd het theater gebouwd door Abraham Tuschinski. Het barokke theater, dat recentelijk een grote opknapbeurt onderging, groeide uit tot een plek vol geschiedenis. In deze video nemen we je mee de zaal in, fijne voorstelling! Fijne dag!
18/10 08u15  Van wasserette tot bakker, veel bedrijven voelen gevolgen van dure energieEen flink aantal sectoren wordt extra geraakt door de hogere energieprijzen. Dat blijkt uit berekeningen van ABN Amro. De bank analyseerde twintig sectoren en bekeek in hoeverre bedrijven hogere kosten kunnen doorberekenen. Als dat niet lukt, verdampt de winst helemaal of voor een groot deel, afhankelijk van de sector. Lukt doorberekenen wel, dan gaan de prijzen voor afnemers omhoog. Producenten van bouwmaterialen en voeding zijn voorbeelden van sectoren die er tot nu toe in zijn geslaagd de kosten door te geven. De bank verwacht daar dan ook verdere prijsstijgingen. Maar hogere kosten aan afnemers doorgeven lukt waarschijnlijk niet overal en niet volledig. Kwetsbare sectoren zijn volgens de bank de glastuinbouw, de papierindustrie, de zware industrie, de voedingsmiddelenindustrie, wasserettes en de horeca. De verwachting is dat een groot deel van het Nederlandse bedrijfsleven al op korte termijn wordt geraakt. Het ontbreekt aan precieze cijfers, omdat de energiecontracten concurrentiegevoelige informatie vormen. In hoeverre ondernemers energietarieven voor langere tijd vastzetten 'wisselt heel erg', zegt Madeline Buijs, econoom bij ABN Amro. 'Er zijn ondernemingen die dat doen, al is het vaak maar voor drie maanden. Anderen kiezen ervoor het helemaal niet te doen.' Winst verdampt De glastuinbouw is met ruim 15 procent de sector waarin energie ten opzichte van de omzet het grootste deel uitmaakt. Een aantal telers heeft al besloten geen risico te nemen met deze hoge gasprijzen en kassen leeg te laten staan, zei brancheorganisatie Glastuinbouw Nederland vorige week. Een kleine verdubbeling van de energiekosten betekent dat een gemiddelde tuinder geen winst meer maakt, blijkt uit berekeningen van ABN Amro. Variabele prijzen voor gas en stroom zijn momenteel 3,5 keer zo hoog als vorig jaar. In andere sectoren, zoals de horeca, wasserettes en bakkers, maken de energiekosten een paar procent uit van de totale kosten. Maar door lagere marges gaat ook daar al snel een groot deel van de winst verloren als de energiekosten flink stijgen. Belastingverlaging Vrijdag werd een pakket van ruim 3 miljard euro aan belastingverlagingen op de energierekening aangekondigd. Het gros is bedoeld voor huishoudens. Een half miljard gaat naar het MKB. 'We hebben uitgerekend dat het bedrijfsleven in totaal 7 miljard per jaar uitgeeft aan energie', zegt Buijs. 'Het zal wat helpen, maar we verwachten niet dat dit de oplossing is.'
18/10 08u15  Ziekenhuis Zwolle moet operaties afbellen vanwege toestroom coronapatiëntenHet Isala-ziekenhuis in Zwolle heeft twintig patiënten die op de wachtlijst stonden voor een inhaaloperatie zaterdag afgebeld. Vanwege de toestroom van covid-patiënten in combinatie met een toename van acute zorg en verloskunde, kon hun afspraak niet doorgaan. Dat bevestigt een woordvoerder van het ziekenhuis na berichtgeving van de Stentor. Zaterdag werden drie coronapatiënten van de verpleegafdeling in Zwolle naar ziekenhuizen in de regio-Rotterdam overgebracht. Isala is het eerste ziekenhuis in Nederland dat weer patiënten moest verplaatsen. Er liggen op dit moment 25 coronapatiënten in het Zwolse ziekenhuis, van wie 5 op de intensive care. Het ziekenhuis verwacht dat dit aantal in de komende weken zal toenemen. Er kwamen de afgelopen week gemiddeld vijf covid-patiënten per dag binnen, bevestigt de woordvoerder. 'Bovendien hebben we te maken met een toename van acute zorg en verloskunde. Er worden meer baby's geboren.' Operaties afgezegd Door de drukte stokt de 'inhaalzorg', zegt Isala-bestuurder Ina Kuper in het interview met de regionale krant. Dat er twintig patiënten van de wachtlijst afgebeld moesten worden gaat haar 'echt aan het hart'. 'Ook al is het niet levensbedreigend, waarvoor ze behandeld moeten worden kan een enorme impact hebben op kwaliteit van leven. Als je een nieuwe heup nodig hebt en je hebt veel pijn, dan heeft dat effect op hoe je dagelijks functioneert.' Kuper hoopt dat de huidige piek van coronapatiënten niet al te lang duurt. 'We bekijken dagelijks hoe we dit kunnen oplossen', zegt ze tegen de Stentor. Gemiddeld stijgt het aantal positieve coronatests: in de afgelopen zeven dagen werden gemiddeld 3377 positieve tests per dag geregistreerd. Dat is 46 procent meer dan de zeven dagen daarvoor. Het dicht bij Zwolle gelegen Staphorst is de gemeente waar het aantal besmettingen het snelst stijgt.
18/10 08u15  Start proces moord Peter R. de Vries: 'Iets om naar uit te kijken en tegen op te zien'Vandaag begint in de rechtbank van Amsterdam het proces tegen de twee mannen die verdacht worden van de moord op Peter R. de Vries. De misdaadverslaggever werd op 6 juli neergeschoten in het centrum van Amsterdam, vlak nadat hij de studio van RTL Boulevard had verlaten. Negen dagen later overleed hij. 1. Wat kunnen we bij deze zitting verwachten? Het proces begint met een inleidende zitting. Het Openbaar Ministerie zal vertellen hoe ver het politieonderzoek is gevorderd en wat er de komende tijd nog moet gebeuren. De advocaten van de twee verdachten mogen ook om nader onderzoek vragen. Een vraag die bijvoorbeeld aan bod zou kunnen komen, is of er een psychologische rapportage over de verdachten nodig is. De rechtbank houdt rekening met grote belangstelling voor de zaak en heeft verschillende zittingszalen ingericht waar publiek kan meekijken. Familieleden en vrienden van Peter R. de Vries zullen in ieder geval bij de zitting aanwezig zijn. Voor de twee kinderen van De Vries wordt het een moeilijke dag, zegt hun advocaat Annemiek van Spanje. 'Aan de ene kant kijken ze ernaar uit, omdat het een begin is van het strafproces tegen de twee mannen die verantwoordelijk worden gehouden voor de dood van hun vader. Aan de andere kant kijken ze er heel erg tegen op, omdat het een zware en emotionele dag gaat worden.' Nederland leeft nog steeds mee, merkt ze. 'Er worden nog dagelijks bloemen, cadeautjes, schilderijtjes en steunbetuigingen bezorgd.' Ook enkele nabestaanden van cold cases hebben aangegeven dat zij de rechtszaak willen bijwonen, omdat De Vries voor hen zo veel betekend heeft. En natuurlijk zal er veel pers zijn, zowel uit binnen- als buitenland. 'Er is internationaal heel veel belangstelling voor dit proces, omdat Nederland in Europa toch wordt gezien als een narcostaat waar de zaken nu uit de hand beginnen te lopen', zegt Peter Schouten, advocaat van kroongetuige Nabil B. en goede vriend van De Vries. De twee verdachten zijn zelf niet verplicht om aanwezig te zijn. 2. Wie zijn de twee verdachten? De vermoedelijke schutter is de 22-jarige Delano G. uit Tiel. De 35-jarige Kamil E. uit Maurik zou zijn chauffeur zijn geweest. De Telegraaf schreef eerder dat Delano G. een neef is van een contactpersoon van Ridouan Taghi. Daarmee zou er een mogelijke link zijn naar het Marengo-proces, waarin Taghi en zijn medeverdachten terechtstaan. De krant sprak familieleden van G., die stellen dat hij anderhalve ton zou krijgen voor de liquidatie van De Vries. Ze omschreven Delano G. als iemand die houdt van rappen en dansen, en erg gevoelig is voor status en aandacht. Als tiener kwam Delano G. meerdere keren in aanraking met de politie. Hij zat op 17-jarige leeftijd al vast voor straatroven en inbraken. Ook Kamil E. heeft een strafblad. Hij komt uit Polen en woonde de laatste tijd in Maurik, waar hij net een klusbedrijf was begonnen. Een paar dagen voor de aanslag op De Vries werd hij nog door de Nederlandse politie opgepakt; hij zou zijn huisbaas hebben bedreigd. Het Openbaar Ministerie verdenkt beide mannen van de moord op De Vries. 3. Wat ligt er tot nu aan bewijs? Veel, zo lijkt het. Het centrum van Amsterdam hangt vol camera's en de verdachten zijn dan ook snel getraceerd dankzij bewakingsbeelden. Bovendien waren er tientallen getuigen, die iets van de schietpartij op de Lange Leidsedwarsstraat hebben gezien of beelden hebben gemaakt met hun telefoon. Zo zag iemand de verdachten op de Prinsengracht wegrijden in een Renault Kadjar. Het lukte de politie de auto in beeld te krijgen en te volgen. De mannen werden kort na de aanslag aangehouden op de A4 bij Leidschendam. Bij de arrestatie van Delano G. en Kamil E. zijn ook wapens gevonden: een omgebouwd alarmpistool en een automatisch vuurwapen. Het ligt voor de hand dat ook het moordwapen boven water is, maar het Openbaar Ministerie wil daar pas op zitting iets over zeggen. Kamil E. zou een week voor de moord ook al de studio van RTL Boulevard in de gaten hebben gehouden en hebben gekeken waar De Vries zijn auto parkeerde. Kort voor de aanslag zou hij Delano G. in het centrum hebben afgezet en hem ook weer hebben opgepikt. Advocaat Peter Schouten zegt het proces op de voet te gaan volgen: 'Ik wil precies weten wat er aan bewijs op tafel komt, wie deze mensen zijn, waarom ze dit hebben gedaan en of er nog iets duidelijk wordt over de opdrachtgever.' 4. Is al iets bekend over wie opdracht gaf voor de moord op De Vries? Nee. De rechtszaak die vandaag begint, gaat puur over de uitvoering van de moord. Of de twee verdachten enige opheldering geven over andere betrokkenen, is de vraag. De ervaring leert dat verdachten van liquidaties meestal bitter weinig loslaten. Het Openbaar Ministerie zei eerder wel dat het waarschijnlijk is dat De Vries is vermoord vanwege zijn rol in het Marengo-proces, de zaak tegen Ridouan Taghi en zijn medeverdachten. De Vries trad op als adviseur van de kroongetuige in die zaak. Concreet bewijs voor de stelling van het OM is er echter niet. 5. Hoe staat het met het onderzoek naar de beveiliging van De Vries? Dat is pas net begonnen. Er was voor aanvang veel gedoe over. Aanvankelijk zou Tjibbe Joustra het onderzoek leiden, maar dat stuitte op weerstand. Joustra stond eerder aan het hoofd van (de voorganger van) de NCTV. Dat is de organisatie die de beveiliging van ernstig bedreigde personen coördineert. Joustra zou daardoor niet onafhankelijk genoeg zijn. Daarom gaat nu de Onderzoeksraad voor Veiligheid de beveiliging van De Vries onder de loep nemen, ook al heeft hij die zelf geweigerd. De raad kijkt ook naar andere incidenten die samen lijken te hangen met het Marengo-proces: de moord op de broer van kroongetuige Nabil B. en de moord op advocaat Derk Wiersum. Na de dood van Peter R. de Vries is de beveiliging van mensen rond het Marengo-proces in allerijl weer opgeschroefd. De overheid moet uitgaan van welk gevaar voorstelbaar is, zeggen experts. Het lastige daarbij is dat inmiddels vrijwel alles voorstelbaar is. Een nieuwe realiteit waar de diensten zelf nog aan moeten wennen, merkt advocaat Onno de Jong. Ook hij wordt beveiligd vanwege zijn betrokkenheid bij het Marengo-proces. Het beveiligen gaat volgens hem steeds beter, al zijn 'kinderziektes en aanloopproblemen' nog altijd de wereld niet uit. 'Ik hoop wel dat de overheid nu doordrongen is van de noodzaak van beveiliging. Dat ze dat voortvarend blijven doen en niet na een halfjaar denken: er is niets meer gebeurd, dus het zal wel goed zijn.' Bekijk hier een terugblik op het leven van De Vries:
18/10 06u15  NS gaat strijd aan met graffitispuiters: 'Kost jaarlijks miljoenen'De Nederlandse Spoorwegen zijn jaarlijks ongeveer 10 miljoen euro kwijt aan het verwijderen van graffiti op treinen. Het vandalisme lijkt moeilijk tegen te gaan: afgelopen jaren nam het alleen maar toe. Vorig jaar werd 142.000 vierkante meter trein ondergespoten, dat zijn ongeveer 20 voetbalvelden. 'Dagelijks worden meerdere van onze treinen ondergespoten met graffiti', vertelt Frank Reitsma, directeur security bij de NS. 'Het kunnen kleine creaties zijn, maar we zien ook weleens treinen die volledig onder het spul zitten.' Volgens de spoorvervoerder hebben ook reizigers er last van. De graffititreinen moeten voor de schoonmaak namelijk uit de dienstregeling, waardoor er voor reizigers minder zitplekken zijn. Treinen voor langere tijd met graffiti laten rijden, is volgens Reitsma geen optie: 'Het geeft een vervelend beeld, een gevoel van sociale onveiligheid. Dat wil je niet voor de reiziger.' Het graffiti spuiten gebeurt vooral wanneer de treinen 's nachts geparkeerd staan op opstel- en rangeerterreinen. Daarvan zijn er ongeveer veertig in Nederland. Hoewel treinen daar achter hekken staan, lukt het graffitispuiters vaak toch om op het terrein te komen. Daarom komt de NS nu met nieuwe maatregelen. Onder meer speciale hekken, drones en allerlei warmtesensoren moeten het de vandalen moeilijker maken. Op een rangeerterrein in Amersfoort hebben ze al een aantal van de nieuwe 'snufjes' in gebruik: Dat de NS met cijfers naar buiten treedt, is opmerkelijk. Normaal wil de spoorvervoerder er nauwelijks iets over kwijt. Het in beeld brengen van de ondergespoten treinen kan namelijk een aanzuigende werking hebben op andere graffitispuiters. Vaak laat de maker een 'tag' achter, een soort handtekening waaraan hij of zij voor andere graffitispuiters te herkennen is. Zo af en toe haalt een ondergespoten trein het nieuws. Zoals in januari 2020, toen vandalen een nieuwe NS-trein volledig met zilververf onderspoten in Wormerveer. De makers lieten toen allerlei lege spuitbussen en een paar handschoenen achter. In juni 2020 werd een conducteur op station Amersfoort Vathorst door een graffitispuiter mishandeld. De conducteur verzocht meerdere vandalen om te stoppen met het onderspuiten van de trein, en toen de groep niet luisterde besloot hij het tafereel te filmen. Daarop spoot een van hen verf in het gezicht van de conducteur. De nieuwe maatregelen moeten er vooral toe leiden dat vandalen niet meer bij de geparkeerde treinen kunnen komen. 'Dat begint met de hekwerken om de terreinen', legt NS-manager Senol Demirel uit. 'Die rusten we nu uit met trildraad. Op het moment dat vandalen aan dat hek zitten, krijgt de beveiliging een melding en kunnen ze er met een hond op af.' Drones en sensoren Het security-team heeft ook speciale matten bij de hekwerken neergelegd, die een melding geven als er mensen overheen lopen. Een drone stijgt dan op om snel te kijken wat er bij de treinen gebeurt. 'Het is wel lastig de vandalen voor te blijven', vindt Demirel. Maar hij heeft veel verwachtingen van allerlei nieuwe technieken, zoals sensoren die de geur van graffiti herkennen. Ook heeft de NS een speciale graffiti-app voor medewerkers ontwikkeld. Daarin kunnen NS'ers een melding doen als ze nieuwe graffiti zien. Die meldingen komen terecht in een databank, met als doel beter inzicht te krijgen in daders en de meest bezochte locaties. In de databank zitten nu ruim 2 miljoen foto's. Sommige mensen zien graffiti als kunstvorm, maar daar heeft de NS geen boodschap aan. 'Dit is voor ons echt vernieling van de trein', zegt security-directeur Reitsma. 'De verf die onder de graffiti zit, moet hersteld worden. Het is geen kunst, het is vooral heel veel schade.'
18/10 05u15  Tweede dodelijke 'shooting' in vier dagen tijd op universiteitscampus VSOp de campus van de Grambling State University in de Amerikaanse staat Louisiana zijn een dode en zeven gewonden gevallen bij een schietincident. Woensdag was op dezelfde campus ook al een shooting met een dodelijk slachtoffer. De politie van Louisiana gaat er vooralsnog van uit dat er geen verband is tussen beide incidenten. De universiteit, waar bijna 5000 studenten studeren, is van plan de toegang tot de campus te beperken, zegt de bestuursvoorzitter tegen CNN. Onder meer niet-studenten zullen in de toekomst minder makkelijk het terrein op kunnen. Onder de dodelijke slachtoffers zijn geen studenten. Ook de meeste gewonden studeerden niet aan de universiteit. Voor het schietincident van woensdag heeft de politie wel een verdachte op het oog, de 18-harige Jatavious Carroll, die de bijnaam 'Rabbit' draagt. Hij is nog spoorloos.
18/10 03u15  Man aangevallen met hakbijl en ijzeren staaf in EindhovenIn Eindhoven is een man vannacht zwaargewond geraakt nadat hij was aangevallen door twee andere mannen. Getuigen zeggen tegen lokale media, onder meer het Eindhovens Dagblad, dat de daders de man met een hakbijl en een ijzeren staaf te lijf gingen. Daarna zou hij tegen het hoofd zijn geschopt. Het slachtoffer is met een ambulance naar het ziekenhuis vervoerd. Het is onduidelijk hoe hij eraan toe is. De politie is een onderzoek gestart. Het incident gebeurde kort na middernacht in de Otterstraat, in het noordelijke deel van Eindhoven. Volgens het Eindhovens Dagblad werden buurtbewoners wakker van geschreeuw en belden zij 112. Kort daarna maakten de aanvallers zich uit de voeten.
18/10 02u15  'Steeds meer afsplitsingen in gemeenteraden: 150 nieuwe fracties'In bijna de helft van de gemeenten zijn de afgelopen drieënhalf jaar raadsleden vertrokken bij de partij waarvoor ze op de lijst stonden, meldt NRC op basis van eigen onderzoek. Volgens de krant zijn daardoor nu 150 nieuwe fracties actief waar kiezers niet voor hebben gestemd bij de lokale verkiezingen van maart 2018. De meest genoemde reden voor een afsplitsing is een 'verschil van inzicht', dat zowel persoonlijk als inhoudelijk van aard kan zijn. Sommige raadsleden verlieten hun oorspronkelijke partij vanwege botsende karakters, andere vertrokken omdat ze zich niet langer konden vinden in het standpunt dat de rest van hun fractie innam. In 2018 bleek uit een vergelijkbaar onderzoek van dagblad Trouw en het platform Investico dat in de vier jaar daarvoor in 30 procent van de gemeenten raadsleden tussentijds waren opgestapt. Nu gaat het om 45,6 procent, schrijft NRC. Lokale partijen Het hoogste aantal afsplitsingen per gemeente is drie. Dat gebeurde onder meer in Wassenaar en Hoorn. In 22 gemeenteraden kwamen er twee nieuwe fracties bij, zoals in Maastricht en Ede. Bij lokale partijen kwamen afsplitsingen de afgelopen drieënhalf jaar twee keer zo vaak voor als bij partijen die ook landelijk actief zijn. Als mogelijke verklaring noemt NRC dat de drempel om op de kandidatenlijst te komen bij landelijke partijen hoger is en dat kandidaten vaak al een aantal jaar hebben meegedraaid als bijvoorbeeld fractiemedewerker. Overigens leidt een afsplitsing niet altijd tot een nieuwe fractie of tot een hoger aantal fracties in de gemeenteraad. In Hoorn bleef het aantal fracties bijvoorbeeld gelijk, vanwege fuserende partijen. Ook stappen sommige raadsleden over naar een andere (bestaande) partij, in plaats van een eigen fractie op te richten. Hoe groot die laatste groep is, is niet onderzocht.
18/10 01u15  Van wasserette tot bakker, veel ondernemers kwetsbaar voor duurdere energieEen flink aantal sectoren is kwetsbaar voor hogere energieprijzen. Dat blijkt uit berekeningen van ABN Amro. De bank analyseerde twintig sectoren en bekeek in hoeverre bedrijven hogere kosten kunnen doorberekenen. Als dat niet lukt, verdampt de winst helemaal of voor een groot deel, afhankelijk van de sector. Lukt doorberekenen wel, dan gaan de prijzen voor afnemers omhoog. Producenten van bouwmaterialen en voeding zijn voorbeelden van sectoren die er tot nu toe in zijn geslaagd de kosten door te geven. De bank verwacht daar dan ook verdere prijsstijgingen. Maar hogere kosten aan afnemers doorgeven lukt waarschijnlijk niet overal en niet volledig. Kwetsbare sectoren zijn volgens de bank de glastuinbouw, de papierindustrie, de zware industrie, de voedingsmiddelenindustrie, wasserettes en de horeca. De verwachting is dat een groot deel van het Nederlandse bedrijfsleven al op korte termijn wordt geraakt. Het ontbreekt aan precieze cijfers, omdat de energiecontracten concurrentiegevoelige informatie vormen. In hoeverre ondernemers energietarieven voor langere tijd vastzetten 'wisselt heel erg', zegt Madeline Buijs, econoom bij ABN Amro. 'Er zijn ondernemingen die dat doen, al is het vaak maar voor drie maanden. Anderen kiezen ervoor het helemaal niet te doen.' Winst verdampt De glastuinbouw is met ruim 15 procent de sector waarin energie ten opzichte van de omzet het grootste deel uitmaakt. Een aantal telers heeft al besloten geen risico te nemen met deze hoge gasprijzen en kassen leeg te laten staan, zei brancheorganisatie Glastuinbouw Nederland vorige week. Een kleine verdubbeling van de energiekosten betekent dat een gemiddelde tuinder geen winst meer maakt, blijkt uit berekeningen van ABN Amro. Variabele prijzen voor gas en stroom zijn momenteel 3,5 keer zo hoog als vorig jaar. In andere sectoren, zoals de horeca, wasserettes en bakkers, maken de energiekosten een paar procent uit van de totale kosten. Maar door lagere marges gaat ook daar al snel een groot deel van de winst verloren als de energiekosten flink stijgen. Belastingverlaging Vrijdag werd een pakket van ruim 3 miljard euro aan belastingverlagingen op de energierekening aangekondigd. Het gros is bedoeld voor huishoudens. Een half miljard gaat naar het MKB. 'We hebben uitgerekend dat het bedrijfsleven in totaal 7 miljard per jaar uitgeeft aan energie', zegt Buijs. 'Het zal wat helpen, maar we verwachten niet dat dit de oplossing is.'
18/10 00u15  Hongaren kiezen één uitdager voor Orbán: Péter Márki-ZayDe partijloze burgemeester Peter Márki-Zay wordt de uitdager van premier Orbán bij de komende parlementsverkiezingen in Hongarije. Márki-Zay won in twee rondes de lijsttrekkersverkiezingen van de gezamenlijke oppositiepartijen, die zich hebben verenigd in één anti-Orbánfront. In de tweede ronde versloeg hij met 56 procent van de stemmen de sociaaldemocraat en Europarlementariër Klára Dobrev. Márki-Zay (49) bedankte vanavond zijn achterban. Hij belooft te strijden voor een 'nieuw Hongarije', waar 'zowel links als rechts; joden, zigeuners en homo's' met liefde worden omarmd. 'Premier Orbán heeft reden om bang te zijn', zei oppositieleider. Oppositiepartijen van links tot uiterst-rechts verenigden zich vorig jaar tot één anti-Orbán-front, omdat de individuele partijen door het getrapte districtenstelsel van Hongarije weinig kans op winst maakten. In peilingen gaan de verenigde oppositielijst en Orbán rechts-populistische Fidesz-partij al maandenlang nek-aan-nek. Iedere Hongaarse kiezer mocht de afgelopen week stemmen voor de lijstaanvoerder. Er werden ruim 660.000 stemmen uitgebracht. Daarbij zitten dus ook Fidesz-stemmers, die konden meebeslissen wie de uitdager van hun eigen partijleider werd. Naast één lijsttrekker wordt ook voor ieder kiesdistrict een gezamenlijke oppositiekandidaat gekozen. Politieke nieuwkomer Márki-Zay kan gerust een verrassende winnaar van de oppositieverkiezingen worden genoemd. Met het laagste reclamebudget van alle kandidaten eindigde hij in de eerste ronde als derde van de vijf kandidaten, achter Dobrev en de liberale burgemeester van Boedapest, Gergely Karácsony. Die leek bij aanvang de beste papieren voor het lijsttrekkerschap te hebben, maar Karácsony stapte na de eerste ronde uit de race en sprak zijn steun uit aan Márki-Zay. De partijloze Márki-Zay staat bekend als gematigd en conservatief; zelf omschreef hij zichzelf eens als 'teleurgestelde Fidesz-stemmer'. De katholiek is een nieuwkomer in de politiek: na een carrière als econoom en marketeer wierp hij zich in 2018 in de strijd voor het burgemeesterschap van zijn thuisplaats: het Fidesz-bolwerk Hódmezovásárhely in het zuiden van Hongarije. Hij wist de Fidesz-kandidaat te verslaan. Hoe? Drie uiteenlopende oppositiepartijen schaarden zich achter hem. Daar werd de kiem gelegd voor het huidige front van een verenigde oppositie tegen Orbán en Fidesz. Al in 2018 pleitte Márki-Zay voor nauwe samenwerking, omdat Fidesz anders fluitend parlementsverkiezingen blijft winnen. Na vandaag is hij de voorman van zijn gedroomde verenigde oppositie. Hij belooft dat hij als premier werk zal maken van het tegengaan van corruptie, van de invoering van de euro en van het beschermen van de rechtstaat. Uitdaging voor Orbán Politiek analisten verwachten dat de overwinning van Márki-Zay een flinke domper zal zijn voor Orbán. 'Dit wordt de grootste uitdaging voor Orbán sinds 2010 (het begin van zijn tweede regeertermijn, red.)', twittert Thorsten Benner van de denktank GPPi. Márki-Zays gedachtegoed staat immers dicht bij de Fidesz-achterban. Daarnaast valt de ietwat kleurloze politicus, in tegenstelling tot de andere oppositieleiders, niet aan te vallen op politieke blunders uit het verleden. Tegelijkertijd kan zijn politiek onervarenheid ook juist in zijn nadeel gaan werken. . Fidesz lijkt Márki-Zay onderschat te hebben. In aanloop naar de lijsttrekkersverkiezingen besteedde de partij veel geld aan reclamecampagnes tegen de oppositiekandidaten Dobrev, die vooral werd aangevallen om haar relatie met oud-premier Gyurcsány, en Karácsony. Márki-Zay kwam er zonder lastercampagnes van af. Volgens Hongaarse media gaf Fidesz meer geld uit aan reclames over de verkiezingen dan de oppositie zelf: De Hongaarse politicoloog Balasz Csekö is benieuwd hoe de verdere verkiezingscampagne zal verlopen. 'We moeten afwachten of de verenigde oppositie daadwerkelijk verenigd blijft', zegt Csekö. 'Hongarije is geen Tsjechië.' In dat land wonnen eerder deze maand twee oppositieblokken de verkiezingen. Het anti-Orbánfront kan mogelijk nog uiteen gespeeld worden wanneer thema's waarover de partijen verschillen, zoals migratie of lhbti-rechten, een dominant verkiezingsthema worden. Zo stemde het rechtse Jobbik, onderdeel van de oppositiecoalitie, deze zomer voor de omstreden lhbti-wet, terwijl de overige oppositiepartijen fel tegenstander waren. De onderlinge verschillen zijn ondergeschikt aan het gezamenlijke doel, volgens Márki-Zay. 'De komende verkiezingen draaien maar om één vraag: Fidesz of geen Fidesz?'
17/10 23u15  Isala Zwolle moet operaties afbellen vanwege toestroom coronapatiëntenHet Isala-ziekenhuis in Zwolle heeft twintig patiënten die op de wachtlijst stonden voor een inhaaloperatie zaterdag afgebeld. Vanwege de toestroom van covid-patiënten in combinatie met een toename van acute zorg en verloskunde, kon hun afspraak niet doorgaan. Dat bevestigt een woordvoerder van het ziekenhuis na berichtgeving van de Stentor. Zaterdag werden drie coronapatiënten van de verpleegafdeling in Zwolle naar ziekenhuizen in de regio-Rotterdam overgebracht. Isala is het eerste ziekenhuis in Nederland dat weer patiënten moest verplaatsen. Er liggen op dit moment 25 coronapatiënten in het Zwolse ziekenhuis, van wie 5 op de intensive care. Het ziekenhuis verwacht dat dit aantal in de komende weken zal toenemen. Er kwamen de afgelopen week gemiddeld vijf covid-patiënten per dag binnen, bevestigt de woordvoerder. 'Bovendien hebben we te maken met een toename van acute zorg en verloskunde. Er worden meer baby's geboren.' Operaties afgezegd Door de drukte stokt de 'inhaalzorg', zegt Isala-bestuurder Ina Kuper in het interview met de regionale krant. Dat er twintig patiënten van de wachtlijst afgebeld moesten worden gaat haar 'echt aan het hart'. 'Ook al is het niet levensbedreigend, waarvoor ze behandeld moeten worden kan een enorme impact hebben op kwaliteit van leven. Als je een nieuwe heup nodig hebt en je hebt veel pijn, dan heeft dat effect op hoe je dagelijks functioneert.' Kuper hoopt dat de huidige piek van coronapatiënten niet al te lang duurt. 'We bekijken dagelijks hoe we dit kunnen oplossen', zegt ze tegen de Stentor. Gemiddeld stijgt het aantal positieve coronatests: in de afgelopen zeven dagen werden gemiddeld 3377 positieve tests per dag geregistreerd. Dat is 46 procent meer dan de zeven dagen daarvoor. Het dicht bij Zwolle gelegen Staphorst is de gemeente waar het aantal besmettingen het snelst stijgt.
17/10 22u15  Eerste asielzoekers komen aan bij noodopvang AlmereBij de noodopvang naast het azc in Almere Stad zijn de eerste asielzoekers aangekomen. Volgens een woordvoerder van het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA) worden vandaag circa 200 asielzoekers verwacht. Ze komen uit verschillende andere opvanglocaties in Nederland, waar ze na hun aankomst in het aanmeldcentrum Ter Apel tijdelijk werden ondergebracht. De afgelopen dagen hebben Defensie en het Rode Kruis op sportpark Fanny Blankers-Koen in Almere tientallen tenten en paviljoens gebouwd om tussen de 400 en 500 mensen op te vangen. De tijdelijke huisvesting is voor twee weken. In die twee weken worden vier tot vijf tijdelijke gebouwen gebouwd. Die noodopvang mag maximaal een jaar blijven staan. Krapte op de huizenmarkt Alle reguliere opvanglocaties in Nederland zitten vol en ook de noodopvanglocatie in Goes heeft de maximale bezetting bereikt. Als gevolg daarvan moesten onlangs in het aanmeldcentrum in Ter Apel mensen slapen op stoelen en stretchers. Per 1 november zijn minimaal 4000 extra opvangplekken nodig. Het COA kampt met een groot opvangtekort voor asielzoekers. Een belangrijke oorzaak is het toenemend aantal asielaanvragen, onder meer door de komst van Afghaanse evacués. Ook is er nauwelijks doorstroming in de opvanglocaties door de krappe huizenmarkt. 'Hierdoor blijven statushouders langer in de opvanglocaties wonen en houden zo plekken bezet voor nieuwe asielzoekers', aldus een woordvoerder van het COA.
17/10 21u15  Start proces moord Peter R. de Vries: 'Iets om naar uit te kijken en tegenop te zien'Morgen begint in de rechtbank van Amsterdam het proces tegen de twee mannen die verdacht worden van de moord op Peter R. de Vries. De misdaadverslaggever werd op 6 juli neergeschoten in het centrum van Amsterdam, vlak nadat hij de studio van RTL Boulevard had verlaten. Negen dagen later overleed hij. 1. Wat kunnen we bij deze zitting verwachten? Het proces begint met een inleidende zitting. Het Openbaar Ministerie zal vertellen hoe ver het politieonderzoek is gevorderd en wat er de komende tijd nog moet gebeuren. De advocaten van de twee verdachten mogen ook om nader onderzoek vragen. Een vraag die bijvoorbeeld aan bod zou kunnen komen, is of er een psychologische rapportage over de verdachten nodig is. De rechtbank houdt rekening met grote belangstelling voor de zaak en heeft verschillende zittingszalen ingericht waar publiek kan meekijken. Familieleden en vrienden van Peter R. de Vries zullen in ieder geval bij de zitting aanwezig zijn. Voor de twee kinderen van De Vries wordt het een moeilijke dag, zegt hun advocaat Annemiek van Spanje. 'Aan de ene kant kijken ze er naar uit, omdat het een begin is van het strafproces tegen de twee mannen die verantwoordelijk worden gehouden voor de dood van hun vader. Aan de andere kant kijken ze er heel erg tegenop omdat het een zware en emotionele dag gaat worden.' Nederland leeft nog steeds mee, merkt ze. 'Er worden nog dagelijks bloemen, cadeautjes, schilderijtjes en steunbetuigingen bezorgd.' Ook enkele nabestaanden van cold cases hebben aangegeven dat zij de rechtszaak willen bijwonen, omdat De Vries voor hen zo veel betekend heeft. En natuurlijk zal er veel pers zijn, zowel uit binnen- als buitenland. 'Er is internationaal heel veel belangstelling voor dit proces, omdat Nederland in Europa toch wordt gezien als een narcostaat waar de zaken nu uit de hand beginnen te lopen', zegt Peter Schouten, advocaat van kroongetuige Nabil B. en goede vriend van De Vries. De twee verdachten zijn zelf niet verplicht om aanwezig te zijn. 2. Wie zijn de twee verdachten? De vermoedelijke schutter is de 22-jarige Delano G. uit Tiel. De 35-jarige Kamil E. uit Maurik zou zijn chauffeur zijn geweest. De Telegraaf schreef eerder dat Delano G. een neef is van een contactpersoon van Ridouan Taghi. Daarmee zou er een mogelijke link zijn naar het Marengo-proces, waarin Taghi en zijn medeverdachten terecht staan. De krant sprak familieleden van G., die stellen dat hij anderhalve ton zou krijgen voor de liquidatie van De Vries. Ze omschreven Delano G. als iemand die houdt van rappen en dansen, en erg gevoelig is voor status en aandacht. Als tiener kwam Delano G. meerdere keren in aanraking met de politie. Hij zat op 17-jarige leeftijd al vast voor straatroven en inbraken. Ook Kamil E. heeft een strafblad. Hij komt uit Polen en woonde de laatste tijd in Maurik, waar hij net een klusbedrijf was begonnen. Een paar dagen voor de aanslag op De Vries werd hij nog door de Nederlandse politie opgepakt; hij zou zijn huisbaas hebben bedreigd. Het Openbaar Ministerie verdenkt beide mannen van de moord op De Vries. 3. Wat ligt er tot nu aan bewijs? Veel, zo lijkt het. Het centrum van Amsterdam hangt vol camera's en de verdachten zijn dan ook snel getraceerd dankzij bewakingsbeelden. Bovendien waren er tientallen getuigen, die iets van de schietpartij op de Lange Leidsedwarsstraat hebben gezien of beelden hebben gemaakt met hun telefoon. Zo zag iemand de verdachten op de Prinsengracht wegrijden in een Renault Kadjar. Het lukte de politie de auto in beeld te krijgen en te volgen. De mannen werden kort na de aanslag aangehouden op de A4 bij Leidschendam. Bij de arrestatie van Delano G. en Kamil E. zijn ook wapens gevonden: een omgebouwd alarmpistool en een automatisch vuurwapen. Het ligt voor de hand dat ook het moordwapen boven water is, maar het Openbaar Ministerie wil daar pas op zitting iets over zeggen. Kamil E. zou een week voor de moord ook al de studio van RTL Boulevard in de gaten hebben gehouden en hebben gekeken waar De Vries zijn auto parkeerde. Kort voor de aanslag zou hij Delano G. in het centrum hebben afgezet en hem ook weer hebben opgepikt. Advocaat Peter Schouten zegt het proces op de voet te gaan volgen: 'Ik wil precies weten wat er aan bewijs op tafel komt, wie deze mensen zijn, waarom ze dit hebben gedaan en of er nog iets duidelijk wordt over de opdrachtgever.' 4. Is al iets bekend over wie opdracht gaf voor de moord op De Vries? Nee. De rechtszaak die morgen begint, gaat puur over de uitvoering van de moord. Of de twee verdachten enige opheldering geven over andere betrokkenen, is de vraag. De ervaring leert dat verdachten van liquidaties meestal bitter weinig loslaten. Het Openbaar Ministerie zei eerder wel dat het waarschijnlijk is dat De Vries is vermoord vanwege zijn rol in het Marengo-proces, de zaak tegen Ridouan Taghi en zijn medeverdachten. De Vries trad op als adviseur van de kroongetuige in die zaak. Concreet bewijs voor de stelling van het OM is er echter niet. 5. Hoe staat het met het onderzoek naar de beveiliging van De Vries? Dat is pas net begonnen. Er was voor aanvang veel gedoe over. Aanvankelijk zou Tjibbe Joustra het onderzoek leiden, maar dat stuitte op weerstand. Joustra stond eerder aan het hoofd van (de voorganger van) de NCTV. Dat is de organisatie die de beveiliging van ernstig bedreigde personen coördineert. Joustra zou daardoor niet onafhankelijk genoeg zijn. Daarom gaat nu de Onderzoeksraad voor Veiligheid de beveiliging van De Vries onder de loep nemen, ook al heeft hij die zelf geweigerd. De raad kijkt ook naar andere incidenten die samen lijken te hangen met het Marengo-proces: de moord op de broer van kroongetuige Nabil B. en de moord op advocaat Derk Wiersum. Na de dood van Peter R. de Vries is de beveiliging van mensen rond het Marengo-proces in allerijl weer opgeschroefd. De overheid moet uitgaan van welk gevaar voorstelbaar is, zeggen experts. Het lastige daarbij is dat inmiddels vrijwel alles voorstelbaar is. Een nieuwe realiteit waar de diensten zelf nog aan moeten wennen, merkt advocaat Onno de Jong. Ook hij wordt beveiligd vanwege zijn betrokkenheid bij het Marengo-proces. Het beveiligen gaat volgens hem steeds beter, al zijn 'kinderziektes en aanloopproblemen' nog altijd de wereld niet uit. 'Ik hoop wel dat de overheid nu doordrongen is van de noodzaak van beveiliging. Dat ze dat voortvarend blijven doen en niet na een half jaar denken: er is niets meer gebeurd, dus het zal wel goed zijn.' Bekijk hier een terugblik op het leven van De Vries:
17/10 21u15  Debat in VS na mediahype zaak Petito, 'Vermissing zwarte vrouwen niet serieus genomen''Doe geen onveilige dingen, ik hou van je,' schreef Toni Jacobs aan haar dochter. De 21-jarige Keeshae uit de Amerikaanse staat Virginia bleef een nachtje slapen bij een vriend. Ze sms'te terug: 'Oké mam. Ik ook van jou.' Het is het laatste dat Jacobs ooit van haar dochter hoorde. Keeshae kwam de volgende dag niet thuis, en is nu al vijf jaar vermist. Volgens Toni Jacobs zijn er kansen verspild om Keeshae te vinden. De eerste dagen na de verdwijning kwam de politie nauwelijks in actie, de rechercheur die later op de zaak werd gezet, werd steeds gewisseld. 'Alle informatie die de politie heeft verzameld, hebben ze van mij,' vertelt Jacobs in haar huis net buiten Richmond. Ook lokale media pikten haar verhaal nauwelijks op, ze stond er alleen voor. Hoe anders is dat de afgelopen weken in de verdwijningszaak rondom de 22-jarige Gabrielle Petito uit Florida. Het hele land zoekt mee via sociale media, nationale Tv-zenders berichten dagelijks over de zaak, politie en FBI laten weinig middelen onbenut. Petito's lichaam werd gevonden, deze week werd duidelijk dat ze door wurging om het leven is gekomen. En nog altijd zetten media en politie vol in op de zaak: de verloofde van Petito is nog voortvluchtig. 'Ik vind het echt verschrikkelijk voor die familie, maar ik word hier woest van,' zegt Toni Jacobs. 'Het gebrek aan urgentie bij Keeshae, en dan dit rond Gabby Petito.' Beide vrouwen waren mooi en begin twintig, zegt ze. 'De enige reden dat de Petito-zaak zoveel aandacht krijgt, is de kleur van haar huid.' Black and Missing En zo denken meer mensen erover. De mediahype om Gabby Petito heeft opnieuw het debat losgemaakt over de vraag of media niet te veel gericht zijn op witte jonge vrouwen, als het om vermissingen gaat. Media leiden volgens critici aan een missing white woman syndrome. Terwijl uit statistieken blijkt dat zwarte Amerikanen een twee keer zo grote kans lopen om vermist te raken. En niet alleen bij media, ook bij de politie ontbreekt volgens critici de urgentie zodra het om een zwarte vrouw gaat. 'Deze zaken worden gewoon minder serieus genomen,' zegt Derrica Wilson van de organisatie Black and Missing, waar ze zich al 13 jaar storten op vermissingszaken in zwarte families. 'Hoe vaak maken wij niet mee dat de familie eerst te horen krijgt dat hun geliefde wel zal zijn weggelopen.' Zo komt er geen Amber Alert, en glippen de kostbare eerste 24 of 48 uur van een vermissing weg, zegt Wilson. 'Kun je je voorstellen dat een witte familie dit te horen krijgt, als ze zich in paniek melden bij de politie?' Bij de vermissing van een zwarte man of vrouw wordt sowieso eerst automatisch gedacht aan criminaliteit, zegt ze. 'Alsof het leven van deze mensen er minder toe doet. Ze worden ontmenselijkt.' Belangrijkste schakel Al vaker woedde in de Verenigde Staten het debat over het Missing White Woman Syndrome bij media en politie. Maar de organisatie van Derrica Wilson merkt deze keer een verschil: meerdere media hebben al bij Black and Missing aangeklopt voor advies. 'Ik zit volgende week in een paneldiscussie bij een van de grootste kranten van het land. Dat is echt nieuw.' En volgens Wilson is die media-aandacht de belangrijkste schakel in de oplossing van een zaak. 'Het publiek weet dan van een vermissing, ze kennen de naam en zoeken mee.' Maar dat is nog niet eens de kern, zegt ze. 'Media-aandacht zet druk op politie en FBI om geld en manschappen in een zaak te steken. Het kan er echt voor zorgen dat een vermissing serieus wordt genomen.' Het kamertje van Keeshae Jacobs ligt erbij alsof ze vanavond thuis kan komen. Met knuffels op het bed en vrolijke foto's van vroeger aan de muur. Haar moeder Toni gelooft dat zij nog in leven is, en op een dag thuiskomt. 'Ik weet dat in mijn hart. En zij moet weten dat ik blijf vechten om haar te vinden.' Want het was een ontvoering, zegt Jacobs. Eentje die volgens haar kon plaatsvinden juist doordat media en politie een blinde vlek hebben als het om zwarte vrouwen gaat. 'Als jij iemand ging beroven, dan deed je dat op een plek waar toch niemand oplet,' zegt ze, 'dus als je een vrouw wilt ontvoeren, dan kies je er eentje uit waar de media en politie geen aandacht voor hebben. Dan kun je gewoon je gang gaan.'
17/10 21u15  Drie doden bij helikoptercrash in zuidwesten van DuitslandIn een bos in het zuidwesten van Duitsland zijn drie mensen omgekomen bij een helikoptercrash. De wrakstukken van het toestel liggen over enkele honderden meters verspreid. Er is nog geen informatie bekendgemaakt over de slachtoffers, de toedracht en het aantal inzittenden. Wel is duidelijk dat het neergestorte toestel een Robinson-helikopter R44 is, een lichte vierzitshelikopter. Het ongeluk gebeurde nabij het plaatsje Buchen, op ongeveer 100 kilometer van Frankfurt. Uit cijfers van de Duitse burgerluchtvaart blijkt dat ongelukken met helikopters zeldzame gebeurtenissen zijn.
17/10 19u15  Fotograaf Paul Blanca (62) overleden; 'hij was op na een ruig leven'Kunstfotograaf Paul Blanca is gisteren op 62-jarige leeftijd in zijn woning in Amsterdam overleden. Dat schrijft collega-kunstenaar Peter Klashorst op zijn Facebookpagina. Blanca (geboren als Paul Vlaswinkel) leerde zichzelf het vak en leidde een ruig leven vol alcohol en drugs. 'Zijn lichaam was op', bevestigt een ingewijde aan persbureau ANP. De fotograaf maakte in de jaren tachtig naam met provocerende foto's en zelfprotretten. Zo kerfde hij in zijn rug een huilende Mickey Mouse met opgestoken duim. Het beeld werd iconisch binnen de Nederlandse portretfotografie. Voor zijn zelfportretten molesteerde Blanca zich met verschillende voorwerpen. Zo naaide hij zijn lippen dicht en boorde hij een pijl door zijn wang. Collega-fotograaf Erwin Olaf omschreef Blanca als fotograaf van de emotie. Moeder Ook bekend is een portret dat Blanca in 1985 schoot van zichzelf en zijn moeder. Beiden houden elkaar naakt vast. Bijna dertig jaar later maakte hij de foto opnieuw, maar draagt hij zijn moeder in zijn armen - op de manier waarop hij haar naar bed bracht toen zij niet meer kon lopen. In de jaren negentig werd Blanca door collega-kunstenaar Rob Scholte beschuldigd van de bomaanslag in Amsterdam, waarbij Scholte zijn benen verloor. De beschuldigingen werden nooit bewezen, maar galeries lieten Blanca vallen.
17/10 19u15  Amerikaanse oud-president Bill Clinton ontslagen uit ziekenhuisVoormalig Amerikaans president Bill Clinton is ontslagen uit het ziekenhuis in Californië waar hij vrijdag werd opgenomen voor behandeling van een urineweginfectie. Volgens zijn woordvoerder reist Clinton (75) naar zijn huis in Chappaqua in de staat New York om daar verder te herstellen. Door de infectie kreeg Clinton hevige koorts en een verlaagd aantal witte bloedcellen. De koorts is nu afgenomen en het aantal witte bloedcellen is genormaliseerd. Thuis in New York moet de voormalige president een antibioticakuur afmaken. Clinton verliet het Irvine Medical Center aan de arm van zijn echtgenoot Hillary Clinton. Hij werd uitgezwaaid door het verplegend personeel en stak hij zijn duim op toen een verslaggever vroeg hoe hij zich voelde.
17/10 19u15  Politie grijpt in bij protestmars tegen woningcrisisTijdens de protestmars tegen de woningcrisis in Rotterdam heeft de politie ingegrepen om een groep uit elkaar te drijven. Twee demonstranten zijn gearresteerd. Een op basis van de wet wapen en ammunitie en een voor belediging van de politie. Volgens een woordvoerder van de politie was er door agenten een groep in het zwart geklede demonstranten geïsoleerd die mogelijk verboden voorwerpen zoals boksbeugels en vuurwerk bij zich had 'en voor escalatie wilden zorgen'. 'Een andere groep was het daar niet mee eens en daarom ontstond er een opstootje', aldus de woordvoerder. De groep geïsoleerde demonstranten is door de politie met een tram afgevoerd naar een andere plek. Door het opstootje is de demonstratie tot stilstand gekomen. De politie hoopt dat de overige demonstranten nu rustig hun weg vervolgen naar de Markthal, waar het eindpunt van de protestmars is. Manifestatie In Rotterdam wordt vandaag een protestmars gehouden tegen de woningcrisis. De mars ging vanaf het Afrikaanderpark door de stad naar de Markthal. Betogers kwamen onder het motto 'Huizen voor mensen, niet voor winst' vanmiddag bijeen in het park voor een manifestatie. Een groep van zo'n twintig organisaties, waaronder politieke partijen en belangenverenigingen, organiseerde het protest. 'Wij eisen een ander woonbeleid en eisen een einde aan de wooncrisis', zei een woordvoerder op het podium bij aanvang van het protest. Ook oud-bewoners van de Rotterdamse Tweebosbuurt die gedwongen moesten verhuizen, deden mee aan de betoging. Rond 15.00 uur stonden er ongeveer tweeduizend betogers in het park, is de inschatting van NOS-verslaggevers ter plekke. Gemoedelijke sfeer De organisatie schatte rond 16.00 uur dat er ongeveer achtduizend mensen op de manifestatie waren afgekomen. De politie doet geen uitspraken over hoeveel mensen er waren. Betogers droegen spandoeken en borden met teksten als 'Pluk de dag, niet de huurders' en 'Huisjesmelkers functie elders'. Vorige maand vond een soortgelijke demonstratie plaats in Amsterdam. Duizenden betogers liepen toen in een mars naar de Dam om aandacht te vragen voor de wooncrisis.
17/10 18u15  'Het loopt storm', grote vraag naar alles dat gasrekening doet dalenDe vraag loopt op, de wachttijd ook en er wordt hard gezocht naar extra personeel. De hoge gasprijs leidt tot topdrukte bij bedrijven die gespecialiseerd zijn in het isoleren en verduurzamen van huizen. Want met investeringen in duurzaamheid kun je je gasrekening flink omlaag krijgen. In hoeverre en wanneer mensen te maken krijgen met de hogere gasprijs hangt af van hun contract; of ze een variabele of vaste prijs hebben afgesproken en wanneer hun huidige contract afloopt. 'Aan alle kanten loopt het storm. Tot voor kort konden we een adviesgesprek binnen twee tot vijf dagen inplannen, nu loopt dat al op naar bijna een maand', zegt Stijn Otten van Heattransformers, een bedrijf dat warmtepompen installeert. 'We hebben net in één weekend meer gesprekken ingepland dan normaal in een hele maand. Eerst konden we binnen anderhalve maand installeren, nu gaat dat al snel naar 2,5 of 3 maanden.' Terugverdientijd Mocht de gasprijs langdurig hoog blijven, dan heeft de klant volgens hem de investering redelijk snel terugverdiend. 'Met deze gasprijzen zien we terugverdientijden van soms drie, vier jaar. Bizar, maar direct ook een enorme push voor duurzaamheid', aldus Otten. Otten merkt vooral interesse in de hybride warmtepomp, een warmtepomp en een gasgestookte cv-ketel ineen. Alleen bij erg koud weer verwarmt de cv-ketel mee en verbruik je nog gas, verder verwarm je je huis dus elektrisch met de warmtepomp. De hybride warmtepomp is een stuk goedkoper dan een volledige warmtepomp en je huis hoeft er ook minder goed voor geïsoleerd te zijn. Wachten op isolatie Ook voor het isoleren van huizen lopen de wachttijden op. 'Het loopt helemaal uit de klauwen', zegt Frank Koster van isolatiebedrijf Koston. 'Zo na de zomervakantie is het wel standaard dat het drukker wordt, want dan beginnen particulieren weer te denken van 'oh we willen voor de winter isoleren'. Maar daar krijg je nu nog de mensen bij die zich de blubber zijn geschrokken van de gasprijs.' 'We krijgen vaak mensen die willen dat we hun huis nog voor de Kerst isoleren, maar dat gaat meestal gewoon niet.' Daar komt nog eens bij dat het door personeelsgebrek moeilijk is om meer mensen aan te trekken. 'Plaats je een vacature voor kantoorwerk dan heb je zo negentig sollicitanten, maar adverteer je voor een isoleerder, dan zijn dat er nul', zegt Koster. 'Dus onze productie uitbreiden door meer personeel in te zetten, is niet te doen.' Meer vraag naar hr-glas Ook de vraag naar isolerend glas van hoge kwaliteit stijgt. 'Glasbedrijven krijgen nu meer aanvragen voor hoogwaardig isolatieglas', beaamt Cor Wittekoek van de vakgroep Glas van brancheorganisatie Bouwend Nederland. 'Vorig jaar is er al een grote renovatiegolf ingezet. Vanwege corona gingen mensen minder op vakantie en besloten ze dus maar hun huis te verfraaien en verduurzamen. En we zien met de gestegen energieprijzen dat aanvragen nu nog meer toenemen.' Ook in deze branche is er een tekort aan personeel. 'Er is voldoende capaciteit om glas te leveren, maar het grootste knelpunt is het aantal glaszetters. Als mensen alleen het glas willen vervangen dan kan dat meestal nog wel in een paar weken. Willen of moeten ze meteen ook het kozijn vervangen dan loopt de wachttijd al snel op tot vier tot vijf maanden', aldus Wittekoek. Zelf isoleren Consumenten slaan ook zelf aan het klussen om hun huis beter te isoleren, merkt bouwmarkt Gamma. 'Wij zien een verdubbeling in de verkoop van kleine isolatieproducten, zoals tochtwering', zegt een woordvoerder. 'En er is een plus van tientallen procenten in de verkoop van grotere isolatiematerialen zoals glaswol en steenwol.' Ook Praxis verkoopt meer isolatiespullen. 'Normaliter zien we rond deze periode altijd een toename in de verkoop, vooral van dingen voor de snelle isolatieklussen zoals radiatorisolatie en tochtstrippen. Nu zien we ook wel een stijging ten opzichte van dezelfde periode vorig jaar. Of dat echt ligt aan de gasprijzen vinden we nog moeilijk om te zeggen.'
1 2


Zoeken


Weer & Verkeer



Verkeerscentrum >

Meest gelezen

7x Experts over fataal incident op filmset Baldwin: 'Tragisch, maar ook onprofessioneel'22/10 12u15 - NOS.nl: Er zijn nog veel vraagtekens rond het incident op de set van de Amerikaanse film Rust, waarbij de 42-jarige cameraregisseur Halyna Hutchins werd doodgeschoten door de 63-jarige Alec Baldwin, een van de hoofdrolspelers en producent van de western. Regisseur Joel Souza (48) raakte gewond, naar verluidt aan zijn sleutelbeen. Onduidelijk is of het vuurwapen was geladen met kogels in plaats van losse flodders, of dat er bijvoorbeeld iets vastzat in de loop van het wapen. Ook voor Nederlandse experts op het gebied van het gebruik van wapens in films is het gissen naar wat er is misgegaan. 'Ik begrijp niet hoe dit heeft kunnen gebeuren', reageert filmregisseur Martin Koolhoven, onder meer bekend van de western Brimstone en Oorlogswinter. 'In dit geval is niet alleen de cameraregisseur geraakt, maar ook de regisseur. Onbegrijpelijk.' De filmset van Rust: Koolhoven wijst op de strenge protocollen die gelden op filmsets, zeker bij het gebruik van wapens. 'Op een set lopen soms wel veertig of vijftig mensen rond, en één iemand is verantwoordelijk voor de wapens, zelfs als die niet eens gebruikt worden. De regisseur is daar niet verantwoordelijk voor, dat wordt juist bij hem weggehaald.' In 1993 ging het al eens mis met een vuurwapen bij de opnames op een Amerikaanse filmset. Acteur Brandon Lee, de zoon van Bruce Lee, werd toen doodgeschoten op de set van The Crow. Het vuurwapen bleek geladen met een kogel, terwijl er losse flodders in hadden moeten zitten. 'Na dat incident zijn de protocollen nog eens extra aangescherpt', zegt Koolhoven. 'Als er met losse flodders wordt geschoten, dan blijven die in het wapen. Dat gebeurt met de hoogste mate van zorgvuldigheid. Normaal gesproken wordt er voor de zekerheid een keer gevuurd voordat de scène begint.' Koolhoven kan zich in Nederland geen voorval herinneren dat ook maar in de buurt komt van wat er is gebeurd op de filmset van Rust. 'Dit is zoiets absurds, dat is nog nooit gebeurd in Nederland. Er gaat weleens wat mis op een set, en iemand heeft weleens een ongeluk gehad na het draaien, maar dat is totaal onvergelijkbaar.' Ook Arthur van Oest kan zich geen dergelijk voorval herinneren op een Nederlandse filmset. Hij is expert op het gebied van special effects voor films, tv en theater en zit al meer dan vijftig jaar in het vak. Zijn bedrijf werkte mee aan films als Indiana Jones, Michiel de Ruyter en Dunkirk. Van mitrailleurs en automatische wapens tot snipers en handgranaten; Van Oest heeft ermee gewerkt. De expert is geschrokken door het nieuws, maar hij is ook kritisch. 'Het is natuurlijk heel tragisch, maar ik dacht ook meteen: heel onprofessioneel. Als wij wapens verhuren en er wordt mee geschoten in een film, dan zijn we er altijd zelf bij. Als er iets misgaat met een wapen, kijkt iedereen naar ons. Meestal wil een acteur ook oefenen met een wapen om zo te wennen aan de terugslag en het geluid. Daar helpen we bij.' Als een wapen alleen wordt gebruikt om bijvoorbeeld mee te dreigen in een filmscène, dan hoeft het bedrijf van Van Oest niet op de set aanwezig te zijn. Toch gelden ook in dat geval strenge regels. 'We kunnen de wapens alleen meegeven na het tekenen van een formulier en de mensen die ze gebruiken, worden gescreend door de politie. Dat formulier is voor ons een vrijwaringsbewijs.' Mooi effect Volgens Van Oest zou een incident zoals op de set van Rust niet eens kúnnen gebeuren met de wapens die hij verhuurt. 'We hebben ervoor gezorgd dat met onze wapens alleen losse flodders kunnen worden afgevuurd. In bijvoorbeeld 14 de musical, over Johan Cruijff, zit een scène waarin een kalasjnikov voorkomt. Daar kunnen alleen losse flodders uit komen. Die zorgen voor een mooi visueel effect, omdat er een flits uit de loop van het wapen komt waardoor het lijkt alsof er echt wordt geschoten. En de knal blijft hetzelfde.' Bovendien zijn er in Nederland maar een paar bedrijven die wapens mogen verhuren voor filmscènes. 'Dat is goed controleerbaar. Je vergunning wordt meteen ingetrokken als er iets fout gaat. In Amerika heb je heel veel bedrijven die wapens mogen verhuren en de wapenwet is natuurlijk ook heel anders dan hier. Ik weet niet of er in Amerika in sommige gevallen echte wapens mogen worden gebruikt op een set.'
5x Corona slaat vooral toe in Oost-Europa, eerste lockdowns een feit22/10 02u15 - NOS.nl: De 'coronakaart' van Europa kleurt steeds roder. Vooral in Oost-Europa is het aantal geregistreerde besmettingen snel opgelopen. In Letland en de Russische hoofdstad Moskou zijn de eerste lockdowns aangekondigd. Sommige andere landen nemen ook maatregelen, maar weer andere regeringen juist niet. Op de nieuwste coronakaart van het Europees gezondheidscentrum ECDC, die de afgelopen dag werd vernieuwd, kleuren de volgende landen dieprood: Estland, Letland, Litouwen, Roemenië en grote delen van Slowakije en Bulgarije. Ook in bijvoorbeeld Nederland, Duitsland, Tsjechië, Ierland, België en Finland is het aantal besmettingen volgens het ECDC zorgwekkend. In Frankrijk, Portugal, Spanje en Italië is vooralsnog geen sprake van een forse toename van het aantal besmettingen: Ook de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) signaleert dat in veel Europese landen het dagelijkse aantal positieve tests snel oploopt. Als mogelijke oorzaak wordt gegeven dat Europeanen door de dalende temperaturen steeds meer binnen zijn, waar het virus zich sneller verspreidt. WHO-crisisdirecteur Mike Ryan wijst ook op het feit dat veel landen, zoals Nederland, basisregels hebben afgeschaft. 'De vraag is nu: krijgen we dezelfde ervaring als vorig jaar, waarin zorgstelsels opnieuw onder druk komen te staan?' Hoog sterftecijfer In bijvoorbeeld Roemenië, Bulgarije en Letland is het antwoord al duidelijk. Daar stromen de ziekenhuizen gestaag vol met coronapatiënten, vooral doordat de vaccinatiegraad relatief laag is. Zo is in Roemenië slechts iets meer dan een op de drie mensen volledig ingeënt tegen het coronavirus. Het aantal sterfgevallen onder covid-patiënten is er, vergeleken met het aantal inwoners, het hoogst van de Europese Unie. Het grote wantrouwen onder Roemenen tegenover de overheid verklaart de lage vaccinatiebereidheid, legt correspondent David-Jan Godfroid uit in deze reportage: Deze maand stierf gemiddeld elke vijf minuten een inwoner van Roemenië aan covid-19, berekende persbureau Reuters. Volgens de nieuwssite BalkanInsight heeft president Johannis nieuwe coronamaatregelen aangekondigd. Zo wordt het verplicht om een mondkapje te dragen op straat, en wordt een coronapas ingevoerd voor veel binnenactiviteiten. Een op de vier ingeënt In Bulgarije is het coronasterftecijfer het op een na hoogste in de EU. Ongeveer een op de vier inwoners is gevaccineerd en ook hier groeit de druk op de zorg. Dinsdag kondigde de regering de introductie aan van een coronatoegangsbewijs. Dat besluit leidde de afgelopen dag tot een demonstratie in de hoofdstad Sofia. Enkele honderden mensen protesteerden tegen de komst van de coronapas. Hoewel in Letland zo'n 54 procent van de burgers is gevaccineerd, ruim het dubbele van Bulgarije, gaat het ook daar de verkeerde kant op. De fors opgelopen besmettings- en ziekenhuisopnamecijfers hebben de regering doen besluiten tot een nieuwe lockdown. Het is het eerste EU-land dat weer op slot is gegaan, ditmaal voor vier weken. Bars en winkels zijn dicht en er geldt een avondklok. Behalve in Letland is ook in Moskou een nieuwe lockdown aangekondigd. Met ingang van volgende week donderdag gaan winkels, bars en restaurants dicht en mogen alleen essentiële winkels zoals supermarkten en apotheken open. Ook scholen en de kinderopvang in Moskou zijn in elk geval tot 7 november dicht. In Rusland zijn de afgelopen 24 uur ruim 36.000 nieuwe besmettingen vastgesteld; verder overleden meer dan 1000 mensen volgens de officiële statistieken aan corona. Zo hoog waren deze aantallen nog nooit sinds de uitbraak van de pandemie. Ook in Rusland zijn, onder meer vanwege wantrouwen tegenover de autoriteiten, weinig mensen ingeënt: zo'n 32 procent van de bevolking. Eerder deze week werd al duidelijk dat niet-gevaccineerde 60-plussers in Moskou de komende vier maanden verplicht thuis moeten blijven. Geen nieuwe maatregelen Ook in een aantal Europese landen met een fors hogere vaccinatiegraad loopt het aantal positieve tests op. Dat is bijvoorbeeld het geval in Nederland en het Verenigd Koninkrijk. Net als de Britse regering ziet ook het demissionaire kabinet in Den Haag vooralsnog geen reden voor nieuwe coronamaatregelen. De toename viel op voorhand te verwachten, zei het RIVM deze week. 'Het aantal coronagevallen loopt op, maar de stijging in de zorg loopt achter bij het aantal besmettingen', zei Aura Timen van het RIVM. 'Dat betekent dat de bescherming van gevaccineerde personen zijn werk doet.' In België, waar de coronacijfers eveneens oplopen, pleit de minister van Volksgezondheid wel voor maatregelen. Frank Vandenbroucke wil het gebruik van de coronapas uitbreiden en pleit voor de terugkeer van mondkapjes, meldt de VRT. 'We zitten duidelijk in een vierde golf.' Het is volgens hem belangrijk om niet in paniek te raken, maar alert te blijven.
5x Onmacht op IC's: 'Ze hadden hier niet gelegen als ze waren geprikt'22/10 09u15 - NOS.nl: 'Het had niet gehoeven, denk ik vaak als ik naar hele zieke patiënten kijk. Dat maakt het heftig', vertelt verpleegkundige Arjan van den Broek aan de telefoon, kort voordat zijn nachtdienst op de intensive care begint. Hij verzorgt onder meer coronapatiënten, die vaak ongevaccineerd zijn. Het aantal covidpatiënten in de ziekenhuizen neemt recentelijk weer toe. Van de 950 IC-bedden in Nederland zijn er nu 164 bezet door coronapatiënten. De toename van coronapatiënten in de ziekenhuizen leidt tot frustratie onder IC-personeel, zien betrokkenen. Van den Broek: 'Ik werk ook op de spoedeisende hulp, daar komen ze binnen. Dan heb ik wel eens de neiging iemand door elkaar te rammelen, ja. Maar je blijft professioneel.' Ziekenhuizen hebben een zorgplicht en maken bij een opname geen onderscheid tussen gevaccineerd of ongevaccineerd. Wie in levensgevaar is, wordt geholpen. Maar achter de schermen, in de koffieruimte, wringt het wel. Grofweg 80 procent van de coronapatiënten in de ziekenhuizen is ongevaccineerd. Sommige artsen en verpleegkundigen voelen onbegrip, nu iedereen vrij en zelfs zonder afspraak een vaccinatie kan halen. NOS sprak met een IC-verpleegkundige en twee IC-hoofden die zich herkennen in dit onbegrip. Zij pleiten alle drie voor eigen keuze bij vaccineren en benadrukken dat er voor iedere patiënt - gevaccineerd of niet - even goed gezorgd wordt. Maar frustratie en onmacht voelen ze wel, als ongevaccineerden worden opgenomen. Diederik van Dijk, hoofd Intensive Care van het UMC Utrecht, vindt de situatie ingewikkeld. 'Het gevoel 'dit is naar voor andere patiënten', dat leeft absoluut. Het is niet eerlijk dat mensen die de gezondheidszorg afwijzen op het gebied van vaccinaties, zo veel van diezelfde zorg nodig hebben als ze worden opgenomen en daarmee anderen verdringen.' Van Dijk vervolgt: 'Iemand die nú dreigt dood te gaan doordat hij geen lucht meer krijgt, moet je behandelen. Of het nou eigen schuld is of niet.' Op het moment dat je gaat meewegen in hoeverre iemand ziek is door zijn eigen schuld, wordt het heel ingewikkeld, zegt hij. 'Want is 40 jaar roken dan bijvoorbeeld meer eigen schuld dan 20 jaar?' Van den Broek praat met zijn collega's erover. 'Wat als ze wel waren geprikt? Dan hadden ze hier niet gelegen.' Iwan van der Horst, afdelingshoofd van de Maastrichtse IC: 'Er ontstaat een tweespalt in de maatschappij, zeggen sommigen. Dat is ook wel zo.' Hij pauzeert. 'Je kiest ervoor om in de groep van gevaccineerden of die van ongevaccineerden te zitten. Die keuze heeft gevolgen. Vergelijk het met door rood rijden. Als je door rood rijdt, krijg je een bekeuring. Maar die bekeuring is niet de tweespalt, maar jouw gedrag.' 'Mensen hebben totaal verschillende redenen om zich niet te prikken en je voelt bij de een meer begrip dan bij de ander', zegt Van Dijk. Zelf kan hij wel begrip opbrengen voor mensen die bang zijn voor het vaccin. 'Maar als iemand zegt 'het kan mij niet schelen, ik word er zelf niet ziek van', tja, dat klinkt een stuk minder sympathiek.' Er liggen zeker ook gevaccineerden in het ziekenhuis, erkennen de drie. Maar dat zijn eigenlijk altijd kwetsbare patiënten, die bijvoorbeeld problemen hebben met hun afweer. 'We deden alles op adrenaline, dat is nu op' Code zwart is veel verder weg dan een jaar geleden, maar dat betekent niet dat de situatie niet even goed spannend is. Veel ziekenhuizen kampen met uitvallend personeel. Dat komt door een hoog ziekteverzuim enerzijds en de uitstroom van personeel anderzijds. Het werk is na 1,5 jaar pandemie voor velen te zwaar geworden, zeggen de deskundigen. En dan ligt er nog een griepgolf op de loer, een typisch fenomeen van het najaar. Van den Broek heeft net vakantie gehad, maar bijgetankt is hij niet. 'Tijdens de eerste golven deden we alles op adrenaline, maar je merkt dat dat op is'. Hij werkt in het Bredase Amphia Ziekenhuis, dat vorig jaar serieus rekening hield met code zwart. In dat scenario moet worden gekozen welke patiënten opgenomen worden op de intensive care. Zover is het nu nog lang niet. Maar sommige ziekenhuizen trokken afgelopen week wel aan de bel. Zorg die juist door de pandemie was uitgesteld, dreigt weer op de lange baan te worden geschoven. Van de 950 IC-bedden in Nederland zijn er nu dus 164 bezet door coronapatiënten. 164 opnames klinkt wellicht als weinig, maar het is wel degelijk een probleem, legt Van Dijk uit. 'De bedden zijn bijna allemaal gevuld met acute patiënten, waar coronapatiënten ook onder vallen.' Hij vervolgt: 'Normaal gesproken is een derde of de helft gevuld met mensen die de IC kortdurend nodig hebben. Dat zijn bijvoorbeeld mensen die herstellen van een grote operatie en na een paar dagen weer weg kunnen. Die laatste categorie wordt nu verdrongen door mensen die langer moeten blijven.' Afbellen En dat heeft als gevolg dat er voor kortdurende IC-patiënten amper plek meer is, terwijl er eind september nog zo'n 180.000 tot 200.000 operaties moesten worden ingehaald. Ziekenhuizen hebben soms geen andere keuze dan patiënten weer af te bellen. Van Dijk: 'Als je een hartoperatie moet ondergaan, dan is dat een mijlpaal in je leven. Het is doodeng. Als dat steeds vooruit geschoven wordt, is dat heel naar.' Sommige patiënten die worden weggestuurd zijn vol begrip, zegt hij. 'Maar anderen zitten er doorheen van de stress en angst.' Irma Oomen-Bolder en Ed Wester vertelden in deze video eerder al tegen de NOS waarom ze zich (nog) niet laten vaccineren: Van Dijk voelt zich als IC-hoofd schuldig naar hartchirurgen, die hun patiënten moeten vertellen dat de operatie weer niet doorgaat. Ook vindt hij het moeilijk naar zijn verpleegkundigen, die door moeten buffelen. 'De mensen zijn uitgeput.' Het is geen kwestie van extra bedden bijschuiven, benadrukt hij. 'We hebben pakweg duizend bedden en er wordt niet opgeschaald, tenzij er een enorme crisis is. Dus als er 200 coronapatiënten op de IC liggen, dan zijn er 800 IC-bedden over voor andere patiënten, klaar.' Afdelingshoofd Van der Horst wil waarschuwen: 'De afgelopen periode is het alles behalve rustig geweest. Het is echt niet zo dat men uitgerust is en het daardoor weer kan.' 'Ik ga niemand dwingen tot vaccinatie', vervolgt Van Der Horst. 'Maar de keuze om niet te prikken, maakt dat anderen daar last van hebben. Dát zijn de feiten. Ik had gehoopt dat we nu meer gevaccineerden hadden, waardoor we niet zouden afkoersen op een mogelijk zorginfarct.' Hij denkt even na. 'Anti-vaxxers vind ik vaak mooie mensen. Ze zijn vaak zorgzaam. Maar elke keuze heeft een gevolg. Dat is een feit, geen verwijt.'
5x Sterrenkundestudent krijgt tien voor scriptie: 'Media-aandacht licht overdreven'22/10 12u15 - NOS.nl: Arend Moerman, student sterrenkunde uit Leiden, heeft een tien gekregen voor zijn masterscriptie waarin hij de interactie tussen drie zwarte gaten simuleerde. Het komt gemiddeld een keer in de tien jaar voor dat een student sterrenkunde een tien haalt. Ook werden de resultaten gepubliceerd in het vooraanstaande vakblad Physical Review D. Zelf noemt hij de aandacht afgelopen dagen 'licht overdreven'. Maar dat de resultaten van een masterscriptie worden gepubliceerd, is uitzonderlijk. 'Dat gebeurt niet vaak', zegt ook zijn scriptiebegeleider en hoogleraar numerieke sterdynamica Simon Portegies Zwart in het radioprogramma Met het Oog op Morgen. 'Ik dacht wel dat ik een voldoende zou krijgen, maar een tien, dat niet.' Moerman is negen maanden bezig geweest met zijn onderzoek. Om de interacties tussen drie hemellichamen als sterren, planeten of zwarte gaten te voorspellen, programmeerde hij een code die voor een korte tijdsspanne uitrekent wat er gebeurt, om vervolgens die uitkomst weer te gebruiken om de volgende tijdsspanne uit te rekenen. Een soortgelijke manier wordt ook gebruikt om weersvoorspellingen te doen. Toevoeging relativiteitstheorie 'We zaten met een probleem waarbij de drie zwarte gaten om elkaar heen bewegen, maar niet interacteren volgens de theorie van Newton, maar volgens de relativiteitstheorie van Einstein', vertelt Portegies Zwart. 'Dat was het moment dat Arend mijn kamer binnenkwam en vroeg of ik misschien een opdracht voor hem had waarbij hij kon programmeren, en hij ging er als een dolle hond mee aan de slag.' Een maand later kwam Moerman terug bij Portegies Zwart. Niet alleen had hij de codetaal geleerd, maar ook had hij een manier gevonden om het relativiteitscomponent toe te voegen in de code, waardoor de simulatie nauwkeuriger werd. De relativiteitstheorie speelt juist bij zware objecten zoals zwarte gaten een grote rol. Omslagpunt Zo ontstond de mogelijkheid om te onderzoeken hoe bijvoorbeeld zwarte gaten van verschillende massa's zich tot elkaar gedragen. 'Doorgaans schieten twee van de drie gaten weg, die twee vormen een paar. Dit hebben we gesimuleerd met steeds zwaardere massa's, en bij tien miljoen zonmassa begonnen die twee samen te smelten in plaats van elkaar af stoten', vertelt Moerman. Zelf had hij nog niet door dat hij iets nieuws had ontdekt. 'Ik zat zo vastgekleefd aan mijn scherm.' Na het zien van deze resultaten zei Portegies Zwart: 'Dit moeten we publiceren.' Het werk van Moerman geeft volgens hem meer inzicht in een omslagpunt in de dynamica waarop lichtere gaten elkaar wegschieten en samensmelten tot heel grote zwarte gaten. 'Ik kon eigenlijk niet anders dan een tien geven', meent Portegies Zwart. Zolang het geen kantoorbaan is Naar aanleiding van het onderzoek en de media-aandacht die daarop volgde, werd Moerman al meerdere keren benaderd door recruiters. Maar hij ziet zichzelf niet werken voor een baas in een 'cubicle-kantoor'. 'Doen wat ik nuttig en leuk vind, vind ik belangrijker.' Inmiddels is hij met zijn tweede afstudeeronderzoek begonnen, en werkt hij in de keuken van een bistro. 'Als het niet lukt in de academische wereld, kan ik altijd nog kok worden. Zolang het maar geen kantoorbaan is.'
5x Een van de twee laatste noordelijke witte neushoorns teruggetrokken uit fokprogramma22/10 12u15 - NOS.nl: Een van de twee laatste noordelijke witte neushoorns is teruggetrokken uit het fokprogramma dat de soort van uitsterven moet redden. Wetenschappers hebben besloten om niet langer eicellen te oogsten van de 32-jarige Najin, na een 'ethische risicobeoordeling' waarin rekening werd gehouden met haar leeftijd, gezondheid en andere factoren. De andere nog levende witte neushoorn is Najins 21-jarige dochter Fatu. Zij kan geen zwangerschap voldragen door een aandoening aan haar baarmoeder. Het laatste mannetje van de soort stierf in 2018, maar zijn sperma is verzameld en wordt gebruikt om eicellen te bevruchten. Embryo's Sinds 2019 zijn er tachtig eicellen weggenomen van Najin en Faty. Daarvan zijn tot nu toe twaalf embryo's gemaakt met het sperma van twee overleden mannetjes. Wetenschappers hopen die embryo's te implanteren in speciaal daarvoor geselecteerde draagmoeders uit een populatie van zuidelijke witte neushoorns. 'Een dier terugtrekken uit een natuurbeschermingsprogramma vanwege dierenwelzijnsoverwegingen, is meestal geen kwestie om lang over na te denken. Maar wanneer dat ene dier 50 procent van de totale populatie uitmaakt, dan overweeg je die beslissing meerdere keren', zei dierenarts Frank Görlitz van het bedrijf BioRescue, het wetenschappelijk bedrijf dat het onderzoek leidt. Naast haar hoge leeftijd, toonde de echografie verschillende kleine tumoren op Najins baarmoeder en een cyste op haar eierstok. Ze blijft wel deel uitmaken van het programma. Volgens BioRescue kunnen haar weefselmonsters nuttig zijn voor stamcelonderzoek, en hopen ze dat 'ze haar sociale kennis en gedrag kan overdragen aan toekomstige nakomelingen', mochten die er komen via het inbrengen van embryo's in andere neushoornvrouwtjes. De noordelijke witte neushoorn is bijna uitgestorven, onder meer door stroperij en het verlies van leefgebied. Najin kwam ter wereld in een Tsjechische dierentuin, maar werd later ondergebracht in een reservaat in Kenia. Daar wordt ze voortdurend door bewakers in het oog gehouden om haar tegen stropers te beschermen. Op de twee vrouwtjes na zijn alle witte neushoorns nu van de zuidelijke ondersoort: zo'n 20.400 in totaal. De witte neushoorn is de meest voorkomende van alle vijf neushoornsoorten. Ook als de noordelijke ondersoort verdwijnt, blijven er dus nog relatief veel witte neushoorns over. De wetenschappers hopen een kudde van tien tot vijftien dieren te kunnen creëren in hun natuurlijke leefomgeving in Afrika. Ze verwachten dat, als alles goed gaat, het eerste kalf over drie jaar het levenslicht ziet.
5x Zeker vijftien doden bij explosie in Russische explosievenfabriek22/10 13u15 - NOS.nl: Bij een explosie in een hal van een explosievenfabriek in Rusland zijn zeker vijftien mensen om het leven gekomen. Volgens lokale media gebeurde het ongeluk in de fabriekshal toen werknemers aan het begin van hun dienst de machines wilden aanzetten. De fabriek ligt in de buurt van de stad Rjasan, zo'n 200 kilometer ten zuidoosten van Moskou. Na de ontploffing ontstond een brand. 170 reddingswerkers zijn in het gebied ingezet, meldt het Russische ministerie voor Noodsituaties. Een woordvoerder meldt dat de explosie ontstond door een 'inbreuk in het technologische proces', maar verder worden geen details gegeven. Volgens de autoriteiten lopen omwonenden geen gevaar. Op beelden is te zien dat er weinig van de fabriekshal meer over is:
5x Zeer zeldzame 'penisplant' na 25 jaar weer in bloei22/10 13u15 - NOS.nl: Bijna een kwarteeuw heeft het geduurd, maar het is de Hortus Botanicus in Leiden weer gelukt om een 'penisplant' tot bloei te laten komen. 'Het is pas de derde keer dat de plant in Europa tot bloei komt', zegt een uitgelaten kas-chef Rogier van Vugt tegen Omroep West. 'Deze plant is echt zeldzaam.' Een promovendus lukte het in 1997 om de Amorphophallus decus-silvae, zoals de plant officieel heet, in de botanische tuin te laten bloeien. Aan het einde van zijn onderzoek nam hij de planten mee. Zes jaar geleden kwam een enthousiaste vrijwilliger die veel kennis heeft van de soort met een nieuwe plant. Hoewel de vrijwilliger een warme, vochtige omgeving voor de plant creëerde en hem bemestte met een speciaal mengsel, was het lang spannend of de plant echt tot bloei zou komen. De planten maken eerst een knol onder de grond en als die groot genoeg is, dan begint de plant met voortplanten. Na zes jaar wachten liet de penisplant in september een bloemknop zien, het teken dat de plant weer tot bloei komt. 'Het stinkt enorm' De plant is zo'n twee meter hoog en stinkt volgens een verslaggever van Omroep West enorm. 'Een soort lijkenlucht, die ervoor zorgt dat de plant vliegen aantrekt.' Naast vliegen trekt de plant ook veel bezoekers. De botanische tuin heeft op dit moment een derde meer bezoekers dan in 2019 in dezelfde periode. 'Het is voor ons allemaal harstikke leuk dat de plant zoveel aandacht krijgt. Het is heel bijzonder', zegt een woordvoerder van Hortus botanicus. 'Het formaat en de naam triggeren mensen om te komen kijken', zegt Van Vugt. 'Het is een donkere, vleeskleurige bloem met een schuimachtige kegel. Zo komt hij ook aan zijn naam.' Toch lijkt hij volgens kas-chef niet sprekend op een penis. 'Maar met een beetje fantasie zie je inderdaad een penis in de plant.' Daarnaast is de vertaling van Amorphophallus 'vormloze penis'. In de natuur komt de plant alleen in West-Java voor. Ook daar is de plant zeldzaam en bedreigd. De plant bloeit in ieder geval twee dagen, maar volgens de botanische tuin is het een onvoorspelbare plant. Medewerkers van de tuin hopen daarom dat de plant drie of vier dagen blijft bloeien.
5x Toeristen omgekomen door bendegeweld Mexico, Nederlandse gewond22/10 13u15 - NOS.nl: Bij een schietpartij in een café-restaurant in Mexico zijn twee toeristen om het leven gekomen. Drie toeristen raakten gewond, onder wie een 21-jarige Nederlandse. Het is niet bekend hoe zij eraan toe is. Het incident gebeurde 's avonds laat in restaurant La Malquerida in het centrum van Tulum Pueblo, zo'n 130 kilometer ten zuiden van de populaire badplaats Cancún. Volgens lokale media zijn de toeristen het slachtoffer geworden van een aanval op iemand die het restaurant in was gevlucht. Schutters van een drugsbende zouden deze 24-jarige man hebben achtervolgd op motoren, waarna hij het restaurant in rende. De schutters schoten daarop om zich heen en raakten daarbij ook toeristen. Bendegeweld Een 25-jarige vrouw uit India overleed ter plekke, een 35-jarige Duitse overleed later in het ziekenhuis. Behalve de Nederlandse vrouw raakten nog twee Duitse toeristen van 26 en 35 jaar gewond. Het beoogde slachtoffer werd in zijn been geraakt. Een van de bendeleden raakte ook gewond en kon door de politie worden ingerekend. De burgemeester van Tulum heeft op Twitter zijn medeleven geuit aan de nabestaanden. Hij zegt dat hij de politie de opdracht heeft gegeven mee te werken aan het onderzoek van het Openbaar Ministerie naar wat er zich heeft afgespeeld. Geweld door drugsbendes vormt een groot probleem voor Mexico. Geregeld zijn burgers en toeristen onbedoeld het slachtoffer van de gewelddadige afrekeningen. De bendes persen daarnaast bedrijven af en eisen een deel van de opbrengst van winkeliers op.
5x Experts over fataal filmincident Baldwin: 'tragisch' en 'onbegrijpelijk'22/10 15u15 - NOS.nl: Er zijn nog veel vraagtekens rond het wapenincident op de set van de Amerikaanse film Rust, waarbij de 42-jarige cameraregisseur Halyna Hutchins werd doodgeschoten door de 63-jarige Alec Baldwin, een van de hoofdrolspelers en producent van de western. Regisseur Joel Souza (48) raakte gewond, naar verluidt aan zijn sleutelbeen. Onduidelijk is of het vuurwapen was geladen met kogels in plaats van losse flodders of dat er bijvoorbeeld iets vastzat in de loop van het wapen. Ook voor Nederlandse experts op het gebied van het gebruik van wapens in films is het gissen naar wat er is misgegaan. 'Ik begrijp niet hoe dit heeft kunnen gebeuren', reageert filmregisseur Martin Koolhoven, onder meer bekend van de films Brimstone en Oorlogswinter. 'In dit geval is niet alleen de cameraregisseur geraakt, maar ook de regisseur. Onbegrijpelijk.' De filmset van Rust: Koolhoven wijst op de strenge protocollen die gelden op filmsets, zeker bij het gebruik van wapens. 'Op een set lopen soms wel veertig of vijftig mensen rond, en één iemand is verantwoordelijk voor de wapens, zelfs als die niet eens gebruikt worden. De regisseur is daar niet verantwoordelijk voor, dat wordt juist bij hem weggehaald.' In 1993 ging het al eens mis met een vuurwapen bij de opnames op een Amerikaanse filmset. Acteur Brandon Lee, de zoon van Bruce Lee, werd toen doodgeschoten op de set van The Crow. Het vuurwapen bleek geladen met een kogel, terwijl er losse flodders in hadden moeten zitten. 'Na dat incident zijn de protocollen nog eens extra aangescherpt', zegt Koolhoven. 'Als er met losse flodders wordt geschoten, dan blijven die in het wapen. Dat gebeurt met de hoogste mate van zorgvuldigheid. Normaal gesproken wordt er voor de zekerheid een keer gevuurd voordat de scène begint.' Koolhoven kan zich in Nederland geen voorval herinneren dat ook maar in de buurt komt van wat er is gebeurd op de filmset van Rust. 'Dit is zoiets absurds, dat is nog nooit gebeurd in Nederland. Er gaat weleens wat mis op een set, en iemand heeft weleens een ongeluk gehad na het draaien, maar dat is totaal onvergelijkbaar.' Ook Arthur van Oest kan zich geen dergelijk voorval herinneren op een Nederlandse filmset. Hij is expert op het gebied van special effects voor films, tv en theater en zit al meer dan vijftig jaar in het vak. Zijn bedrijf werkte mee aan films als Indiana Jones, Michiel de Ruyter en Dunkirk. Van mitrailleurs en automatische wapens tot snipers en handgranaten; Van Oest heeft ermee gewerkt. De expert is geschrokken door het nieuws, maar hij is ook kritisch. 'Het is natuurlijk heel tragisch, maar ik dacht ook meteen: heel onprofessioneel. Als wij wapens verhuren en er wordt mee geschoten in een film, dan zijn we er altijd zelf bij. Als er iets misgaat met een wapen, kijkt iedereen naar ons. Meestal wil een acteur ook oefenen met een wapen om zo te wennen aan de terugslag en het geluid. Daar helpen we bij.' Als een wapen alleen wordt gebruikt om bijvoorbeeld mee te dreigen in een filmscène, dan hoeft het bedrijf van Van Oest niet op de set aanwezig te zijn. Toch gelden ook in dat geval strenge regels. 'We kunnen de wapens alleen meegeven na het tekenen van een formulier en de mensen die ze gebruiken, worden gescreend door de politie. Dat formulier is voor ons een vrijwaringsbewijs.' Mooi effect Volgens Van Oest zou een incident zoals op de set van Rust niet eens kúnnen gebeuren met de wapens die hij verhuurt. 'We hebben ervoor gezorgd dat met onze wapens alleen losse flodders kunnen worden afgevuurd. In bijvoorbeeld 14 de musical, over Johan Cruijff, zit een scène waarin een kalasjnikov voorkomt. Daar kunnen alleen losse flodders uit komen. Die zorgen voor een mooi visueel effect, omdat er een flits uit de loop van het wapen komt waardoor het lijkt alsof er echt wordt geschoten. En de knal blijft hetzelfde.' Bovendien zijn er in Nederland maar een paar bedrijven die wapens mogen verhuren voor filmscènes. 'Dat is goed controleerbaar. Je vergunning wordt meteen ingetrokken als er iets fout gaat. In Amerika heb je heel veel bedrijven die wapens mogen verhuren en de wapenwet is natuurlijk ook heel anders dan hier. Ik weet niet of er in Amerika in sommige gevallen echte wapens mogen worden gebruikt op een set.'
5x Kabinet doet dringende oproep: graag 100 asielplekken per provincie22/10 20u15 - NOS.nl: Het kabinet wil dat elk van de twaalf provincies dit weekend 100 plekken vindt om asielzoekers op te vangen. Dat zou betekenen dat er in totaal 1200 extra slaapplekken bijkomen. Het kabinet spreekt over een 'noodsituatie' in het aanmeldcentrum in Ter Apel, waar te weinig plaats is om net aangekomen asielzoekers op te vangen. 'Het kabinet vindt het van het grootste belang dat deze plekken snel gerealiseerd worden', staat in een schriftelijke verklaring. De dringende oproep van het kabinet is de uitkomst van een spoedoverleg tussen minister Grapperhaus van Veiligheid en Justitie, staatssecretaris Broekers-Knol van Asielzaken, minister Ollongren van Binnenlandse Zaken en enkele commissarissen van de Koning. Nacht Al dagen proberen betrokken bewindspersonen een oplossing te vinden voor de onveilige situatie in Ter Apel, waar al weken honderden asielzoekers meer de nacht doorbrengen dan waar plek voor is. Begin deze week waren het er 750, terwijl er maar plek is voor 275 mensen. Het lukte het Centraal Orgaan opvang Asielzoekers (COA) niet om het teveel aan mensen op andere locaties in Nederland onder te brengen. Maandag vroeg minister Grapperhaus de voorzitters van de 25 veiligheidsregio's om op korte termijn tussen de 800 en 1500 slaapplekken te regelen. Dinsdagavond bezocht staatssecretaris Broekers-Knol Ter Apel en vertelde dat in Almere opvangtenten werden opgezet met 200 bedden en dat er in een voormalig belastingkantoor in Gorinchem onderdak zou komen voor 300 mensen. Ze erkende dat het probleem daarmee nog niet zou zijn opgelost. In de Nederlandse asielopvang is momenteel geen bed over. NOS op 3 zocht uit hoe dit komt: Het verzoek voor 1200 bedden aan de provincies komt bovenop de vraag van Grapperhaus van afgelopen maandag aan de veiligheidsregio's. De provincies worden overigens niet verplicht om opvangplekken te bieden. Het is een dringend, geen dwingend verzoek van het kabinet.

Statistieken

Artikels:
36341
Gelezen:
28728
Aantal lezers nu:
58






Contact  - Sitemap  - RSS  - Twitter  - Disclaimer   Hoofdpunten.be © 2005-2021 Naar boven